II Dünya müharibəsi veteranı Əmrah Məmmədov

Veteran: Məni toplu məzara atmışdılar, iniltimi eşidib, çıxardılar

349
(Yenilənib 15:28 08.05.2018)
İkinci Dünya Müharibəsinin azərbaycanlı şahidinin acılı-şirinli xatirələri

Leyla Abdullayeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 7 may — Sputnik. Ömrünün ən fəal dövrünü İkinci Dünya müharibəsinə həsr edən, ağır zərbələr alan həmvətənlərimiz çox olub. İllər keçsə belə, o yaraların izi hələ də sağalmayıb, yaddaşlardan silinməyib. Böyük Vətən müharibəsi Azərbaycandan çox uzaqda getsə də, ölkəmiz onun ağırlığını heç də aktiv hərbi əməliyyatların aparıldığı ərazilərdən az hiss etməyib. Həmçinin qələbə qazanılmasında da Azərbaycanın və azərbaycanlıların rolu az olmayıb.

Böyük Vətən müharibəsində əməyi keçən, igidlik göstərən azərbaycanlılardan biri də Siyəzən rayonunun Böyük Həmyə kəndində yaşayan 97 yaşlı Əmrah Məmmədovdur. Sputnik Azərbaycan-ın bölgə müxbiri 9 May – Qələbə günü ərəfəsində qəhrəman veteranla görüşüb, müharibə haqqında xatirələrini dinləyib.

II Dünya müharibəsi veteranı Əmrah Məmmədov
© Sputnik / Leyla Abdullayeva
II Dünya müharibəsi veteranı Əmrah Məmmədov

II Dünya müharibəsi veteranı Əmrah Hacıəli oğlu Məmmədovun yaşının bir əsrə yaxın olmasına baxmayaraq, ürəyi çalışmaq və yaşamaq əzmi ilə döyünür.

Danışır ki, o, 1921-ci ildə Böyük Həmyə kəndində anadan olub. Orta məktəbi bitirdikdən sonra Rusiyada hərbi məktəbə qəbul olub: "Lakin müharibə başladığı üçün 1942-ci ilin yanvar ayında müharibəyə getdim. Əvvəlcə Rusiya ərazisində almanlara qarşı mübarizə apardım və çox zülmlər, acılar gördüm. Gözümün önündə dostlarımı itirdim və günlərlə özümə gələ bilmədim".

Yaşlı veteran müharibədə başına gələn qəribə və dəhşətli bir hadisəni də danışır: "Döyüş zamanı ağır yaralandım. Həmin vaxt ölmüş əsgərlərin hamısını bir yerə yığır, sonra aparıb toplu məzarda dəfn edirdilər. Məni də ölü bilib meyitlərin yanına qoyublar. Əvvəlcə böyük quyular qazırdılar, meyitləri at arabaları ilə aparıb ora tökürdülər. Məni də aparıb o quyuya atmışdılar".

"Meyitləri atıb qayıdanda tibb bacısı xırıltı səsi eşidib. Baxanda görüb ki, hələ ölməmişəm və məni dərhal hospitala aparıblar. Orada müalicə olundum. Hospitaldan çıxandan sonra mübarizəmi Ukrayna ərazisində apardım. Vuruşduğum alayda tək azərbaycanlı mən idim" — deyə xatirələrini vərəqləyir qocaman veteranımız.

Müharibədə tankçı olduğunu deyən Əmrah baba faşizm üzərində qələbədə Bakı neftinin böyük rol oynadığını bildirir: "Rus əsgərlər özləri etiraf edirdilər ki, əgər Bakı yanacağı olmasaydı, məğlub olardıq. Çünki almanların silahları çox güclü idi. Demək olar ki, qələbənin əlli faizi bizim neftimizin payına düşür. Həmin vaxt bir daha azərbaycanlı olduğum üçün fəxr etdim".

Müsahibimiz danışır ki, müharibədən sonra ona Ukraynada qalmağı təklif etsələr də, o, vətənə qayıtmağı üstün tutub: "1946-cı ilin yay ayları idi. Qələbə qazandıqdan sonra kənddə bir neçə gün istirahət etməyə getdik. O kənddə bir qadın vardı, mənə vurulmuşdu. Məndən orda qalmağı, onunla ailə qurmağı xahiş etdi. Ancaq məni vətənimdə gözləyənlərin olduğunu dedim və vətənə qayıtdım. Burada ailə qurdum".

Dediyinə görə, Ukraynanın 5-ci prezidenti Pyotr Poroşenko Əmrah Məmmədovu müharibədə qəhrəmalığına görə şərəf ordeni ilə təltif edib.

Ukrayna prezidenti Petro Poroşenko tərəfindən Əmrah Məmmədova verilmiş orden
© Sputnik / Leyla Abdullayeva
Ukrayna prezidenti Petro Poroşenko tərəfindən Əmrah Məmmədova verilmiş orden

Müharibədən sonra kəndlərinə qayıdan Ə.Məmmədov Gəncədə indiki Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetində aqronomluq ixtisası üzrə təhsil alıb. Təhsilini bitirdikdən sonra uzun müddət aqronom işləyib.

Hazırda 8 övladı, 40 nəvəsi, 68 nəticəsi, 3 kötücəsi olan 97 yaşlı Əmrah baba 1 ildir ki, həyat yoldaşını itirib və hələ də hər gün onun üçün göz yaşı tökür.

Qəhrəman veteran Qarabağ dərdimizdən də danışır, ermənilərin hələ o dövrdə belə, xain niyyətli olduğunu vurğulayır: "Sıralarımızda ermənilər də var idi. Ermənilər bizə qarşı nifrətlərini elə o vaxt da büruzə verirdilər. Böyük Vətən müharibəsi vaxtı da satqınlıq edirdilər".

Əmrah babanın 8 övladı, 40 nəvəsi, 68 nəticəsi və 3 kötücəsi var
© Sputnik / Leyla Abdullayeva
Əmrah babanın 8 övladı, 40 nəvəsi, 68 nəticəsi və 3 kötücəsi var

Həmsöhbətimiz ermənilərin satqınlığı ilə bağlı bir xatirəsini də bizimlə bölüşüb: "Bir gecə əmr gəldi ki, sübhdən macarlara hücum edəcəyik. Mən aramızdakı erməni əsgərinin satqınlıq edəcəyindən şübhələndim və gedib komandirimizə məlumat verdim. Çox keçmədi ki, gəlib həmin erməni əsgərini apardılar. Məlum oldu ki, o, artıq macarlara hücum haqqında məlumat ötürüb. Mənim sayıqlığım nəticəsində biz sağ qaldıq".

"Həmin gecə əsgərlər məni bir qəhrəman kimi atıb-tuturdular. Tək azərbaycanlı olmağıma baxmayaraq, hər zaman azərbaycanlı adını üstün tutmağa çalışdım. İstəmirdim ki, mənim hər hansısa səhv hərəkətimə görə, millətimin adına söz gəlsin" — deyən keçmiş döyüşçü ötən illəri həm kədərlə, həm qürurla xatırlayır.

349
Teqlər:
almanlar, veteran, Siyəzən, İkinci Dünya Müharibəsi, erməni, Əmrah Məmmədov, Pyotr Poroşenko, Ukrayna
Əlaqədar
Onlar böyük müharibənin yadigarlarıdırlar: Bərdədə 11 veteran yardım alacaq
Dövlət başçısından müharibə veteranlarına böyük dəstək
Silahlı şəxs 3 veteranı girov götürüb
Dövlət başçısından müharibə veteranlarına xoş xəbər
Qırıcı təyyarələrə və hərbi gəmilərə sahib olan Qarabağ veteranı
Füzuli rayonunda minaya düşən mülki avtomobil

Füzulidə minaya düşən şəxslərin meyitləri ailələrinə təhvil verilib

63
(Yenilənib 21:42 28.11.2020)
Agentliyin mütəxəssisləri tərəfindən ərazidə aparılmış tədqiqat zamanı 90-BL-558 dövlət qeydiyyat nişanlı “Toyota” markalı avtomobilin 2 ədəd tank əleyhinə minaya düşdüyü məlum olub.

BAKI, 28 noyabr - Sputnik. 2020-ci il 28 noyabr tarixində saat 15:10 radələrində Füzuli rayonunun işğaldan azad olunmuş Aşağı Seyidəhmədli kəndində mülki əhalinin girişi qadağan olunan təhlükəli ərazidə mina hadisəsi baş verib. Bu barədə Azərbaycan Respublikası Ərazilərinin Minalardan Təmizlənməsi üzrə Milli Agentliyə (ANAMA) məlumat daxil olub.

© Azerbaijan National Agency for Mine Action
Füzuli rayonunda minaya düşən mülki avtomobil

ANAMA-dan Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, agentliyin mütəxəssislərindən ibarət əməliyyat-axtarış qrupu dərhal həmin əraziyə göndərilib, aparılmış xilasetmə əməliyyatı zamanı xüsusi təhlükəsizlik zolağı açılaraq Hacıyev Şakir Məhərrəm oğlu, Hacıyev Firuddin Məhərrəm oğlu, Hüseynov Zülfüqar Adışirin oğlu və Adilzadə Zibeydə Şakir qızının meyitləri ərazidən götürülərək aidiyyəti üzrə təhvil verilib.

© Azerbaijan National Agency for Mine Action
Füzuli rayonunda minaya düşən mülki avtomobil

Agentliyin mütəxəssisləri tərəfindən ərazidə aparılmış tədqiqat zamanı 90-BL-558 dövlət qeydiyyat nişanlı “Toyota” markalı avtomobilin 2 ədəd tank əleyhinə minaya düşdüyü məlum olub.

"Agentlik tərəfindən bir daha bildiririk ki, işğaldan azad olunmuş ərazilər mina və partlamamış hərbi sursatlardan (PHS) təmizlənməmiş həmin ərazilərə təhlükəsizlik səbəbindən mülki şəxslərin girişi qəti qadağandır", - ANAMA bildirib. 

63
Teqlər:
mina, Füzuli rayonu, Füzuli, ANAMA
Aktyor Taleh Yüzbəyov, arxiv şəkli

"Əri döymüş gəlini, bir yandan da it qapdı" - Yüzbəyovdan yeni film

27
(Yenilənib 20:51 28.11.2020)
Yüzbəyovun çəkdiyi "Əri döymüş gəlini, bir yandan da it qapdı" və ya "Karantin balladası" qısa zamanda "Youtube" portalında trendə düşüb.

Şahpəri Abbasova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 28 noyabr — Sputnik. Taleh Yüzbəyov yeni filmini təqdim edib. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, aktyor senaristi və rejissoru olduğu filmi "Youtube" hesabında paylaşıb. Film ailə-məişət mövzusundadır. "Karantin balladası" adlanan film karantin dövründə insanların yaşadığı maddi və mənəvi çətinliklərdən bəhs edir. Yüzbəyov film barədə özünün "Facebook" hesabında bunları deyib:

"Bu videonun senarisini mayda yazıb, karantinə görə ancaq avqustda çəkə bildik. Sentyabrın 28-i paylaşmaq istəyirdik ki, müharibə başladı. İkinci korona dalğasında gecikmiş video olsa da paylaşmaq istədik".

Qeyd edək ki, "Əri döymüş gəlini, bir yandan da it qapdı" və ya "Karantin balladası" qısa zamanda "Youtube" portalında trendə düşüb.

27

"Qafqazın Xirosiması" - fransız kanalı Ağdamı belə adlandırdı

0
(Yenilənib 21:43 28.11.2020)
“Bu şəhər o qədər dağıdılıb ki, bəzən onu “Qafqazın Xirosiması” adlandırırlar. 1980-ci illərin sonlarında 40 min əhalisi olan Ağdam bu gün “ruhlar şəhəri”dir" - France-24.

BAKI, 28 noyabr - Sputnik. “France-24” kanalı işğaldan azad edilmiş Ağdam rayonu haqqında reportaj yayımlayıb.

Sputnik Azərbaycan AZƏRTAC-a istinadla xəbər verir ki, reportajda münaqişəyə son qoyan razılaşmaya əsasən, dekabrın 1-də Laçın rayonunun Azərbaycana təhvil verilməli olduğu bildirilir. Qeyd edilir ki, bununla da Azərbaycan Dağlıq Qarabağın ətrafındakı 7 rayonun hamısını geri qaytarmış olacaq.

Kanalın xüsusi müxbirləri Lüdoviq dö Fuko, Katrin Norestrent və Hüseyn Əsədin Ağdamdan hazırladıqları reportajda deyilir:

“Bu şəhər o qədər dağıdılıb ki, bəzən onu “Qafqazın Xirosiması” adlandırırlar. 1980-ci illərin sonlarında 40 min əhalisi olan Ağdam bu gün “ruhlar şəhəri”dir. Bu gün Ağdamda hələ də qalan yeganə bina məsciddir. Bu şəhər 30 il əvvəl Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı böyük strateji əhəmiyyət daşıyırdı. 1993-cü ildə bu şəhərin itirilməsi müharibənin dönüş nöqtəsi oldu. Buranın sakinləri köç etmək məcburiyyətində qaldı. Bu gün məcburi köçkünlər qayıdırlar və dağılmış binaları görürlər”.

Reportajda Ağdam sakini Zülfü Qasımovun bu fikirlərinə də yer verilir: “Belə bir şəhəri bu günə salmaq olarmı? Bu evləri belə dağıtmaq olarmı? Siz bu evlərin keçmişini görsəydiniz bilərdiniz ki, ən müasir evlər, ən yaxşı tikilmiş evlər ancaq Ağdamda olub. Onlar bilirdilər ki, burada yaşamayacaqlar. Onların inamı yox idi ki, burada qalsınlar. Çünki qalmaqları mümkün deyildi. Ona görə də əllərinə düşən hər şeyi dağıdıblar”.

Reportajda qeyd edilir ki, bərpa işlərindən əvvəl təhlükəsizliyi təmin etmək lazımdır. Azərbaycan tərəfindən azad edilmiş digər rayonlar kimi, Ağdam da mina ilə doludur. Hakimiyyət orqanları bu istiqamətdə işə başlayıblar.

ANAMA-nın əməliyyat qərargahının rəhbəri İdris İsmayılov deyir ki, 4500-ə yaxın piyada əleyhinə mina, 2000-ə yaxın tank əleyhinə mina, 750-yə yaxın isə müxtəlif növ bombalar aşkar edilərək zərərsizləşdirilib.

Reportajda, həmçinin Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərə vurulmuş ziyanı 10 milyardlarla dollar həcmində dəyərləndirdiyi və Ermənistan tərəfindən təzminat almaq üçün məhkəmələrə müraciət edəcəyi diqqətə çatdırılır.

0
Teqlər:
Xirosima faciəsi, Xirosima, Qafqaz, ANAMA, Ağdam şəhəri, Ağdam