Şəki rayonunun Cuma kəndində yerləşən Babaratma piri

Azərbaycandakı qeyri-adi məkanda möcüzələr yaşanır

12165
(Yenilənib 10:15 09.03.2018)
Dünyanın ən müqəddəs məkanlarından biri: Yüz illərdir insanlara möcüzələr bəxş edir

Şahpəri Abbasova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 9 mart — Sputnik. Azərbaycanda çoxlu sayda tarixi, dini ziyarətgahlar mövcuddur. Bu ziyarətgahlara yer kürəsinin hər yerindən, dilindən və dinindən asılı olmayaraq, insanlar təşrif buyurur, müxtəlif dini ayinləri icra edirlər.

Həmin ziyarətgahlar heç də dar çərçivə ilə məhdudlaşmayıb, ümumbəşəri sivilizasiyaya xidmət edən insanların inanc yerləridir. Bu baxımdan, insanlar həmişə o yerlərə gəlir və Allahdan özləri üçün dilək diləyirlər. Belə məkanlardan biri də Şəki rayonunun Cuma kəndində yerləşən "Babaratma" piridir.

Ziyarətgahın nəzarətçisi Məmməd Süleymanov sözügedən pir haqqında Sputnik Azərbaycan-ın bölgə müxbirinə danışır: "Rəvayətə görə, Babaratma babagil 3 qardaş olublar. Birinci Şeyx Babaratma baba bu kənddə yaşayıb, digəri Böyük Qafqaz sıra dağlarının orta yamaclarında, adı da Şeyx Kaplan babadır. Üçüncüsü isə, Dağıstan Respublikasının Axtı rayonunun ərazisində yaşamış Şabruz babadır".

"Onlar sanki bir xətt boyunca yerləşərək, istər özlərinin yaşadıqları dövrdə, istərsə də vəfat etdikdən sonra bizim kimi sadə insanların arxa-dayağı olublar. Ən azından biz sadə adamlar onlardan mənəvi qida almışıq", — həmsöhbətimiz əlavə edir.

İnsanlar ziyarətgahları sanki arxalarındakı yenilməz bir qüvvə kimi hiss ediblər. Elə bu gün də insanlar bu amalla, bu məqsədlə o yerlərə üz tuturlar.

  • Şəki rayonunun Cuma kəndində yerləşən Babaratma piri
    Şəki rayonunun Cuma kəndində yerləşən "Babaratma" piri
    © Sputnik / Shahperi Abbasova
  • Şəki rayonunun Cuma kəndində yerləşən Babaratma piri
    Şəki rayonunun Cuma kəndində yerləşən "Babaratma" piri
    © Sputnik / Shahperi Abbasova
  • Şəki rayonunun Cuma kəndində yerləşən Babaratma piri
    Şəki rayonunun Cuma kəndində yerləşən "Babaratma" piri
    © Sputnik / Shahperi Abbasova
  • Şəki rayonunun Cuma kəndində yerləşən Babaratma piri
    Şəki rayonunun Cuma kəndində yerləşən "Babaratma" piri
    © Sputnik / Shahperi Abbasova
  • Şəki rayonunun Cuma kəndində yerləşən Babaratma piri
    Şəki rayonunun Cuma kəndində yerləşən "Babaratma" piri
    © Sputnik / Shahperi Abbasova
  • Şəki rayonunun Cuma kəndində yerləşən Babaratma piri
    Şəki rayonunun Cuma kəndində yerləşən "Babaratma" piri
    © Sputnik / Shahperi Abbasova
  • Şəki rayonunun Cuma kəndində yerləşən Babaratma piri
    Şəki rayonunun Cuma kəndində yerləşən "Babaratma" piri
    © Sputnik / Shahperi Abbasova
1 / 7
© Sputnik / Shahperi Abbasova
Şəki rayonunun Cuma kəndində yerləşən "Babaratma" piri

Məmməd Süleymanovun sözlərinə görə, Şeyx Babaratma babanın burda məskunlaşma dövrü, daş kitabələrə əsasən, təxminən 400 il əvvələ gedib çıxır. Bu gün də onun haqqında çoxlu rəvayətlər və əfsanələr dolaşır.

Süleymanov Babaratma babanın Böyük Qafqaz sıra dağlarının orta yamaclarında yaşayan qardaşı haqqında maraqlı rəvayət danışıb: "Həmin yerlər dəmyə torpaqlar olduğundan insanlar susuzluqdan əziyyət çəkirmiş. Su olmadığına görə də bu qardaş o biri qardaşından xahiş edir ki, yaşadığı yerdə su kasadlığı olduğundan ona kömək etsin, burada da su olsun. Şeyx Kaplan baba əlindəki əsanı yerə vurararq "bu da sizə su" deyir. Həmin an babanın atının ayağı altından su qaynamağa başlayır".

Nəzarətçinin dediyinə görə, həmin atın ayağındakı nalın izi indi də sözügedən bulağın qaynadığı yerdə qalıb: "Allahın möcüzələrindən biri də budur ki, zaman-zaman həmin bulağın gözündən Şeyx Kaplanın yaşadığı dağlarda bitən ağacların yarpaqları gəlir. Burada bitməyən ağacların – fıstığın, cökənin və başqa dağ ağaclarının yarpaqları".

Ziyarətgahın yaxınlığında "Südlü bulaq" deyilən ərazi də var. Deyilənlərə görə, südü az olan analar həmin sudan içən kimi südləri artır. Məmməd babanın danışdığı əfsanəyə görə, ta qədimlərdə sözügedən bulaqdan bəzən su yerinə süd gələrmiş. Bunu hər adam görməzmiş. Ona görə də həmin bulağın adı "Südlü bulaq" olub.

"Yaşlı insanlar danışardı ki, o bulağın ətrafında insanların torpaq payları varmış. Yaz fəslində orada işləyən adamlar su içmək üçün bu bulağa gələndə, su əvəzinə süd gəldiyini görürlərmiş", – deyən Məmməd baba bu rəvayətlərin meydana gəlməsini həmin babaların ilahi qüvvəyə malik olmaları ilə əlaqələndirir.

Onun fikrincə, babalar sıradan adamlar olmayıblar: "Onlar Şeyx, Mövla səviyyəsində adamlar olublar. Ona görə də, əsrlər keçməsinə baxmayaraq, insanlar bu gün də o babalara hörmət əlaməti olaraq, Allahdan dilək diləmək, dua etmək üçün onların adı ilə bağlı olan ziyarətgahlara gəlirlər".

Haqqında danışdığımız məkanda insanların hələ də inanc mənbəyi olan "beşik daşı" var. İnanca görə, övladı olmayan qadınlar həmin beşiyin altından keçərlərsə, niyyətləri hasil olar, övlad sahibi olarlar.

Həmsöhbətimiz qeyd edir ki, həmin beşiyin daşlarında "Quran"ın "Bəqərə" surəsinin 254-cü ayəsinin sözləri yazılıb: "İnsanlar əsrlərdir bu məkana gəlib, bu beşiyin altından keçirlər. Bir gün bir qadın ziyarətgaha gəldi. Mənə dedi ki, neçə il idi qızlarım övlad həsrəti çəkirdi. Bu ziyarətgah sayəsində mənim övladlarım arzularına çatdılar, ana oldular. Ziyarətgah niyyətləri yerinə yetirmək gücündədir".

Onun fikrincə, Tanrı ziyarətgahları bəndələri üçün ümid yeri kimi bəxş edib. İnamın, ümidin itməyi insanlar üçün faciədir…

12165
Teqlər:
Cuma kəndi, "Babaratma" piri, Şəki rayonu, inanc, pir, ziyarətgah, insan, Azərbaycan
Əlaqədar
Öldüyünü zənn edib məzarını qazdılar, dirilib qəbrini ziyarət etdi - FOTOLAR
“İmamzadə” Ziyarətgahında nə baş verib - Rəsmi
"Əli qədəmgahı" ziyarətgahı niyə ləğv edildi - Komitədən açıqlama
Bu abidə yalnız ziyarətgahlarda bitən möcüzəli ağacların olduğu meşədədir
Məşhur ziyarətgahımızda acınacaqlı mənzərə
Kürdəxanında çirkab sular

Kürdəxanıda çirkab suları dənizə axıdılır, nazirlik öz işini görür, nəticə isə yoxdur

7
(Yenilənib 20:12 17.01.2021)
Xəzər sahili ərazilərdə quraşdırılan bu qurğular sayəsində bu ərazilərdə dənizə çirkab su axıdılmır.

İradə Cəlilova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 17 yanvar — Sputnik. Bakının Sabunçu rayonu Kürdəxanı qəsəbəsində uzun illərdir ki, dənizə kanalizasiya suları axıdılır. Qəsəbə sakinlərinin sözlərinə görə, qəsəbədə kanalizasiya sistemi olmadığı üçün vətəndaşlar kanalizasiya sularının axıdılması üçün xüsusi qazılmış "şambo"lardan istifadə edir.

Adətən çirkab sular dənizə axıdılır. Bununla yanaşı Kürdəxanı və Pirşağı qəsəbələrində kanalizasiya sularının axıdılığı göllər də var. Bu problemin qarşısını almaq üçün qəsəbələrə kanalizasiya sistemi çəkilməlidir. Ötən il Bakı qəsəbələrinə kanalizasiya sisteminin çəkilməsi üçün qərar verilsə də, görünən odur ki, qeyd olunan qəsəbələrdə hələ heç bir iş görülməyib.

© Sputnik / Irade JELIL
Kürdəxanında çirkab sular

Memarlıq və İnşaat Universitetinin (AzMİU) dosenti Fərzəli Həsənov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, Bakı qəsəbələrinə kanalizasiya sisteminin çəkilməsi planda olsa da, yəqin ki, bundan sonra məsələyə birbaşa məsul olan qurum "Azərsu" ASC işğaldan azad edilmiş ərazilərdə müvafiq işlər görəcək. Bakı qəsəbələrinə kanalizasiya sisteminin çəkilməsi məsələsi hələ bir müddət qalacaq. Çünki bu gün əsas prioritet məsələ işğaldan azad edilmiş torpaqların bərpasıdır.

Onun sözlərinə görə, Pirşağıda Cənubi Koreya şirkəti tərəfindən kanalizasiya sularının təmizlənməsi ilə bağlı stansiya tikilir. Stansiya istifadə verildikdən sonra Mehdiabad, Ceyranbatan və s. yaxın qəsəbələrin kanalizasiya boruları həmin stansiyaya qoşulacaq.

© Sputnik / Irade JELIL
Kürdəxanında çirkab sular

F.Həsənov qeyd edib ki, kanalizasiya suları təmizləndikdən sonra dənizə axıdılmalıdır: "Qonşu Türkiyədə kanalizasiya suları təmizləndikdən sonra dənizə axıdılır. Kanalizasiya suyu o qədər təmizlənir ki, Azərbaycanda olsa, içməli sudan fərqləndirmək mümkün olmaz. Bu qədər təmizlənməsinə baxmayaraq, həmin sular xüsusi borularla dənizin daxilində 5 kilometr məsafəyə buraxılır".

Professor bildirib ki, içməli suyun bir litrində 1 qram, Xəzər dənizinin suyunun 1 litrində 13-15 qram duz var. Kanalizasiya suları təmizlənib dənizə axıdıldığı təqdirdə, dənizin suyunun tərkibinə təsir etmir. Təmizlənmədiyi halda isə kanalizasiya suyunun tərkibində olan zərərli maddələr dəniz suyuna qarışır. Belə olan təqdirdə həmin ərazilərin çimərlik kimi istifadə edilməsi sağlamlıq üçün təhlükəlidir.

© Sputnik / Irade JELIL
Xəzər dənizinin suyunun 1 litrində 13-15 qram duz var

"Çirkab sularının birbaşa təmizlənmədən dənizə axıdılması müxtəlif dəri, mədə-bağırsaq və s. xəstəliklərə səbəb olur. Vətəndaşlar sağlamlıqları üçün bu ərazilərdən çimərlik kimi istifadə etməməlidirlər", - deyə F.Həsənov bildirib.

Dövlət Ekoloji Təhlükəsizlik xidmətinin rəis müavini Ramal Bağırovun sözlərinə görə, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyi 2007-ci ildən bu günə qədər 17 ədəd su təmizləyici qurğu quraşdırıb.

Bu problemin qalmasının səbəbi isə müvafiq ərazilərdə kanalizasiya sisteminin olmamasıdır. Dənizə açılan axar 2000-ci ildə çəkilib və keçən dövr ərzində mütəmadi olaraq monitorinqlər aparılıb, analizlər götürülüb. Nəticələr barədə "Azərsu" ASC-yə məlumat verilib.

© Sputnik / Irade JELIL
Kürdəxanında çirkab sular

Ekoloq Telman Zeynalovun fikrincə, çirkab və kanalizasiya sularının dənizə axıdılması insan sağlamlığı ilə yanaşı, Xəzərin biomüxtəlifliyi üçün də təhlükəlidir. Onun sözlərinə görə, Kürdəxanı ərazisində dənizə çirkab sularının axıdılmasına nəzarət yerli icra orqanları və Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyindədir. Belə ki, qurumlar həmin ərazilərdə mütəmadi olaraq monitorinqlər aparmalı, bu kimi vəziyyətləri açıqlamalı və müvafiq tədbirlər görməlidir.

Məsələ ilə bağlı "Azərsu" ASC ilə əlaqə saxlamaq mümkün olmadı. Ancaq qurumun rəsmisi Şöhrət Süleymanov yerli mətbuata açıqlamasında bildirib ki, bu ərazilərdə mərkəzləşdirilmiş kanalizasiya sistemi mövcud deyil: "Abşeron yarımadası üzrə Master Plana uyğun olaraq Pirşağı hövzəsi üzrə müasir standartlara uyğun bioloji tullantı su təmizləyici qurğusunun inşası aparılıb. Hazırda tamamlanma işləri aparılır".

© Sputnik / Irade JELIL
Dənizə açılan axar 2000-ci ildə çəkilib və keçən dövr ərzində mütəmadi olaraq monitorinqlər aparılıb, analizlər götürülüb

Qeyd edək ki, Xəzər dənizinə antropogen təsir göstərən axarların qarşısının alınması və çirkab suların təmizlənərək Xəzər dənizinə axıdılması məqsədilə Bilgəh, Mərdəkan, Novxanı, Buzovna, Sumqayıtın Xəzər sahili ərazilərində ETSN tərəfindən onlarla modul tipli lokal təmizləyici qurğu quraşdırılıb.

Xəzər sahili ərazilərdə quraşdırılan bu qurğular sayəsində bu ərazilərdə dənizə çirkab su axıdılmır.

7
Самолет Бе-200, фото из архива

Hirkan Milli Parkında yanğın davam edir - VİDEO

14
(Yenilənib 19:37 17.01.2021)
Yanğınla mübarizəyə Fövqəladə Hallar Nazirliyinin müvafiq qüvvələri, o cümlədən Aviasiya dəstəsinin "BE-200ÇS" tiplı amfibiya təyyarəsi cəlb olunub.

BAKI, 17 yanvar - Sputnik. Astara rayonu ərazisində Hirkan Milli Parkında baş vermiş yanğının söndürülməsi istiqamətində Fövqəladə Hallar Nazirliyi tərəfindən operativ və təxirəsalınmaz tədbirlər davam etdirilir.

Fövqəladə Hallar Nazirliyindən verilən məlumata görə, yanğının söndürülməsinə relyefin mürəkkəbliyi və hava şəraitinin əlverişsizliyi maneə törədir. Bununla belə, yanğının daha geniş sahəyə yayılması və Milli Parka daha böyük ziyan vurmasının qarşısının alınması məqsədilə zəruri tədbirlər həyata keçirilir.

Qeyd edək ki, yanğınla mübarizəyə Fövqəladə Hallar Nazirliyinin müvafiq qüvvələri, o cümlədən Aviasiya dəstəsinin "BE-200ÇS" tiplı amfibiya təyyarəsi də cəlb olunub.

Əlavə məlumat veriləcək.

14