Açıq qapı

Nəyiniz var-nəyiniz yox, evə daşıyın, qapıları bağlayın

5578
(Yenilənib 10:08 15.01.2018)
Mənzilimizdən kənarda nə varsa, heç birinə toxunulmazlıq zəmanəti verilmir

BAKI, 15 yanvar — Sputnik. Səhər işə gedərkən beşinci mərtəbədəki qonşumun həyətdə deyinə-deyinə var-gəl etdiyini gördüm. Ağzımı açıb nə baş verdiyini soruşmağa macal vermədən qayıtdı ki, "bu ərazinin bir yiyəsi var, yoxsa yox?"

Duruxdum, bir anlıq özümü işinin öhdəsindən gələ bilməyən rayon icra hakimiyyətinin başçısı, ya da ən azından səhlənkar sahə müvəkkili kimi hiss etdim. Boğazımı arıtlayıb "qonşu, hər halda bir yiyəsi var, amma o, dəqiq mən deyiləm" dedim.

Nəysə, bəlli oldu ki, gecə onun iki ədəd bahalı velosipedi oğurlanıb. Həm də mənzilinin giriş qapısının önündən. Üstəlik, pilləkanın dəmirinə kilidli rezinlə bağlı haldaykən.

Qonşum da tələsik 102 xidmətini arayaraq şikayətini bildirib. Buna cavab olaraq geri zəng edən rayon polis şöbəsinin müstəntiqi məsələni öyrəndikdən sonra telefondaca qonşumu məzəmmət edib: "A kişi, adam da çöldə-bayırda əşya saxlayar? İndi mən hardan tapım sənin velosipedini?"

Təbii ki, bu cavabdan sonra qonşum "O boyda velosipedləri 2 otaqlı mənzilə necə sığışdırım" deməyib. Əslində, məlum tənbehdən sonra hansısa məntiqli izaha, arqumentə ehtiyac da qalmır. Yəni: Çalışın ki, nəyinizisə oğurlamasınlar, oğurladılarsa, keçmiş olsun!

Bu söhbəti eşidər-eşitmək qaçaraq yuxarı qalxdım. Mənzilimə daxil olub koridordakı qırıq-sökük əşyaları otaqlara daşıdım və ayrı-ayrı bütün otaqların qapılarını qıfılladım, pəncərələrini bağladım.

Bəs "kladovka"? Axı onun heç qapısı yoxdur. "Bir yolu olmalı" deyə dəli kimi ora-bura vurnuxarkən, ağlıma ideya gəldi. Cəld mətbəxdən oxlovu qaparaq "kladovka"da (yük dolabı) gizləndim və əlimdə dəyənək potensial oğrunu gözləməyə başladım…

###

Səhv etmirəmsə, Al Kaponedir. Deyir ki: "Uşaq vaxtı illər boyu Yaradana mənə bir velosiped yetirsin deyə yalvardım, olmadı. Nəhayət, gedib bir velosiped oğurladım və ondan sonra hər gecə günahımı bağışlasın deyə yalvardım. Demək ki, dünyanın çalışma sistemi beləymiş".

Bəlkə də, qonşumun velosipedini oğurlayan şəxs Al Kaponenin bu fikirləri ilə tanış olub (gərçi, belə bir addım atan şəxsin əlinə kitab-dəftər aldığı şübhə altındadır) və səhv olmasına rəğmən, o məntiqi qəbul edib. O, hər kimsə bir fərddir, yaxud da bir neçə fərdlərdir. Yanlış prinsiplərlə yaşamaları haradasa başadüşüləndir.

Amma və lakin dövləti təmsil edən birinin "əşyanı niyə çöldə qoyurdun ki, oğurlayırdılar" yanaşması məntiq elminin ilişdiyi nöqtədir. Fərdlər zərərli çalışma sisteminə uyub səhvlər buraxsa belə, dövlət mümkün olan ən ideal idarəçilik sistemini özündə ehtiva etməlidir. Və vətəndaş naşılıq edib (?) hansısa əmlakının oğurlanmasına şərait yaratdığı halda da dövlətə pənah gətirməlidir. Başqa hansı qapıya gedəsidir ki?

Dövlət vətəndaşından küsəcək, etdiyi səhvlərə görə onu əzabları ilə baş-başa buraxacaq və yalnız öz işinə gəldiyi zamanlarda hərəkətə keçəcək bir orqanizm deyil. Dövlət öz övladını doğuşdan düzgün tərbiyə ilə böyütməklə yanaşı, onun hər bir yanlışını bağışlamağa məsul olan ata kimidir.

O velosipedlərin toplam qiyməti, "onları niyə oğurlatdın" deyən müstəntiqin gözündə "çayevoy" misalında ola bilər. Amma vətəndaşın halal bir qəpiyi belə, dövlətin nəzərində toxunulmazlıq hüququna malikdir və dövlət onu qorumaqla mükəlləfdir.

Bu məmur məntiqi ilə yanaşsaq, deməli mənzilimizdən kənarda nə varsa, heç birinə toxunulmazlıq zəmanəti verilmir. Məsələn, həyətdə saxladığımız avtomobilimiz, yaxud dükana çörək almağa göndərdiyimiz övladımız.

Bir az da dərinə getsək, canımız. Axı, evdə nə qədər oturmaq olar…?

5578
Teqlər:
bayır, çöl, qonşu, əşya, oğru, toxunulmazlıq, velosiped, dövlət, vətəndaş, müstəntiq, mənzil, ev
Əlaqədar
Avtobusunu yumağa verdi, oğurlandı
Son günlərdə Bakıda baş verən oğurluqların sayı açıqlandı
Bakıda səfirlik işçisinin evindən oğurluq olub
Masallıda qəribə oğurluq: Yarış atları oğurlandı
"Papanin"də qeyri-adi oğurluq baş verib
Mənzildən külli miqdarda pul oğurlandı
Yarım milyon dollarlıq oğurluqla bağlı istintaq aparılır
20 Yanvar faciəsinin ildönümü, arxiv şəkli

Müşkül məsələ: emosiyalar sənədli filmlərin "vicdanına" qalıb

10
(Yenilənib 17:01 20.01.2021)
Yaradıcı insanlar deyirlər ki, faciə ilə bağlı kifayət qədər əsərlər yazılsa da, bu mövzu həmişə aktual olaraq qalacaqdır

Şahpəri Abbasova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 20 yanvar — Sputnik. Azərbaycan xalqının tarixinə Qanlı Yanvar faciəsi kimi daxil olmuş 1990-cı il 20 Yanvar hadisələrindən artıq 31 il keçir. 20 Yanvar mövzusu Azərbaycan ədəbiyyatında və incəsənətində necə əks olunub? Biz də elə bu sualla bir sıra ədəbiyyat və incəsənət adamlarına müraciət etdik.

Prezident İlham Əliyev, arxiv şəkli
© Official website of President of Azerbaijan Republic

Bəstəkar, professor Firəngiz Əlizadə mövzu ilə bağlı fikirlərini Sputnik Azərbaycan-la bölüşüb: “Azərbaycan bəstəkarları “Yanvar hadisələri” ilə bağlı irihəcmli əsərlərdən tutmuş mahnıya qədər onlarla əsərlər yaradıblar. Həmin əsərlər dəfələrlə Filarmoniyada, dövlət əhəmiyyətli tədbirlərdə ifa olunub. Bunlardan ən məşhuru Cövdət Hacıyevin "Şəhidlər" simfoniyasıdır. Rauf Abdullayevin dirijorluğu ilə səsləndirilən əsər o qədər möhtəşəmdir ki, insanlar sanki bir anlıq həmin gecəyə qayıdırlar”.

Firəngiz xanım deyir ki, Azər Rzayevin “Bakı 90” əsəri də həmin silsilədəndir. Həmin əsəri də sakit dinləmək qeyri-mümkündür.

“Əsəri dinləyəndə o gecə insanın gözünün önündən lent kimi keçir. Orada düşmənlərimizin şəhərə necə daxil olmasını, insanlarımızı amansızca qətlə yetirməsini aydın hiss edə bilərik. Bundan başqa, Azər Dadaşovun, Tofiq Bakıxanovun, Nəriman Məmmədovun, Məmməd Quliyevin adlarını çəkə bilərəm ki, həmin bəstəkarların həmin dəhşətli gecə ilə bağlı simfonik əsərləri var. Təəssüflə qeyd edim ki, bu əsərlər çox az səsləndirilib", - deyə F.Əlizadə bildirib.

Kinorejissor Tahir Tahiroviçin sözlərinə görə, 20 Yanvar faciəsi Azərbaycan sənədli kinosunda mükəmməl formada əks olunub: ““Azadlığa gedən yollar” filmi Tofiq Məmmədov və Xamis Muradovun rejissorluğu ilə çəkilib. Həmkarlarının sayəsində 20 Yanvar hadisələri kino lentinə köçürülüb. Həmin kino lentlərini toplayıb “Azadlığa gedən yollar” filmi hazırlanıb”.

Bakıda Şəhidlər Xiyabanı, arxiv şəkli
© Sputnik / Мурад Оруджев

Amma bədii filmdə vəziyyət bir o qədər də yaxşı deyil. Rejissorun fikrincə, 20 Yanvar haqqında bədii film müşkül məsələdir.

Bəs bədii ədəbiyyatda 20 Yanvar faciəsi necə əks olunub? Gənc yazar Ayxan Ayvaz deyir ki, 20 Yanvar faciəsi Azərbaycan poeziyasında kifayət qədər işıqlanıb:

“Məsələn, Bəxtiyar Vahabzadənin “Şəhidlər” poeması, Məmməd Aslanın "Ağla, qərənfil ağla", Qabilin "Mərsiyə" şeirləri, Sabir Rüstəmxanlının və digər şairlərin həmin faciə ilə bağlı şeirləri, poemaları var. Amma nəsr barədə eyni sözləri deyə bilmərəm".

"Təəssüf ki, nəsr əsərləri çox az saydadır. 20 Yanvar faciəsinin reallığı ilə bağlı yazılan əsərlər, demək olar ki, yoxdur. Amma bu faciə ilə bağlı publisistik əsərlər var, kitablar dərc olunub. Sırf bədii olaraq, Sabir Əhmədlinin "20 Yanvar" hekayələri adlı kitabı dərc olunub. Bundan əlavə, Səfər Alışarlı "Maestro" romanında 90-cı illərdə Azərbaycanın vəziyyətini bədii şəkildə təsvir edib. Ümumi götürdükdə, həqiqəti bütün reallıqları ilə çatdıran əsəri xatırlamıram".

10
Reza Deqati, arxiv şəkli

Əcnəbilər üçün tarix dərsi: "Maşınların pəncərəsindən gizli şahidlik etdim" - FOTO

15
(Yenilənib 17:01 20.01.2021)
"Şəhər jurnalistlər üçün qapalı idi. Ancaq Moskvadan qatara minərək qırx səkkiz saat orada gizləndim, Bakıya gəldim. Bunun sayəsində bəzən bu üsyan cəhdinin ciddi təzyiqi altında maşınların pəncərəsindən gizli  şahidlik edə bildim"

Şahpəri Abbasova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 20 yanvar — Sputnik. Fransada yaşayan məşhur fotojurnalist Reza Deqati 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı paylaşım edib. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, dünyaca məşhur fotoqraf qanlı gecə haqqında özünün "Facebook" səhifəsində yazıb: "Əfqan sərkərdələri ilə dağlarda döyüşdükdən sonra dünyanın ən böyük ordularından biri təslim oldu. Şərq Blokunun parçalanması başladı - Berlin divarından yıxılacaq ilk beton parçasının simvolizə etdiyi bir proses. 19-cu əsrdən bəri Rusiyanın nəzarətində olan bir ölkədə - Azərbaycanda siyasi ixtişaşlar Kremlə qarşı üsyana çevrildi. Bu cəsarəti cəzalandırmaq üçün rus tankları 19 yanvar 1990-cı ildə gecə Azərbaycanın paytaxtı Bakıya girdi və insanları qətlə yetirdilər".

Məşhur fotoqraf həmin faciə vaxtı Bakıya gəldiyi haqqında da danışıb: "Qırğın yüzlərlə ölü və yaralıya səbəb oldu. Şəhər jurnalistlər üçün qapalı idi. Ancaq Moskvadan qatara minərək qırx səkkiz saat orada gizləndim, Bakıya gəldim. Bunun sayəsində bəzən bu üsyan cəhdinin ciddi təzyiqi altında maşınların pəncərəsindən gizli şahidlik edə bildim".

Deqati qanlı günlərin simvolu olan qərənfil haqqında da danışıb: "Milli çiçək artıq ölkəni təmsil etmək üçün deyil, o lənətə gəlmiş gecə istifadə edildi. Qırmızı qərənfillər indi yalnız cənazə üçün istifadə olunur və müstəqillik uğrunda mübarizə zamanı ölənlərin xatirəsini yad etmək üçün məzar daşlarının üzərinə qoyulur. Ağrılı keçmişin əbədi qalıqları, yerdəki çiçəklər insanları öz tarixi ilə barışığa, nəhayət azadlığa qovuşmağa dəvət edir".

Məşhur fotoqraf həmin gecə ilə bağlı "Məsumların qırğını" (The Massacre of the Innocents) adlı kitab dərc edib. R.Deqati izləyicilərini həmin kitabı oxumağa dəvət edib.

Qeyd edək ki, Reza Deqati 40 ildən çoxdur dünyanı gəzib dolaşır. O, Qarabağda dəfələrlə olub. Otuzdan çox kitabın müəllifidir. Bir sıra beynəlxalq mükafatlar alıb. Missuri Universitetinin "Şərəf" medalına layiq görülüb, Parisin Amerika Universitetinin fəxri doktorudur. Fransa hökuməti onu Milli Cəngavərlik Ordeni ilə təltif edib. Parisdə "Mühacirin düşüncələri", "Kəsişən talelər", Vaşinqtonda "Bir dünya, bir tayfa", Normandiyada "Müharibə+Sülh" və Dohada "Ümid" adlı sərgiləri təşkil olunub. Fotoqraf ümumilikdə 250 sərginin iştirakçısıdır.

15
Teqlər:
fotoqraf, tarix, 20 Yanvar
Donald Tramp, arxiv şəkli

"Qayıdacam" - Tramp Evdən necə getdi - VİDEO

0
Bu gün Donald Tramp Ağ Evi tərk edib. Ancaq KİV-də dolaşan "Tramp daha prezident olmayacaq" iddialarına rəğmən, o qayıdacağına söz verib. Prezidenti Sinatranın ifası ilə yola salıblar

BAKI, 20 yanvar - Sputnik. Ağ Evi tərk edən ABŞ Prezidenti Donald Tramp tərəfdaşlarına "bu və ya başqa formada" geri dönəcəyini söz verib. 

"Sizi sevirik. Bu və ya başqa formada qayıdacağıq... Qoy hər işiniz yaxşı olsun. Tezliklə görüşənədək", - Vaşinqtonu tərk edib Floridaya uçmazdan əvvəl "Endryus" aviabazasında toplaşmış qohumları və tərəfdarları qarşısında çıxış edən Tramp deyib. 

​O, vitse-prezident Mayk Pensə və Konqresə xüsusi minnətdarlıq edərək birlikdə yaxşı işlədiklərini vurğulayıb. 

Bundan sonra o, ailəsinin yanına qayıdıb, qızı Tiffanini qucaqlayıb, təyyarəyə doğru yönələrkən isə qayıdaraq Ağ Evin sabiq başçısı Mark Midousun əlini sıxıb və fəxri qarovulun müşayiəti ilə prezident təyyarəsinə minib. Təyyarə havaya qalxanda isə aviabazada Frenk Sinatranın ifasında "My Way" (Mənim yolum) mahnısı səsləndirilib.

0
Teqlər:
tərk etmək, Ağ Ev, Donald Tramp