Kredit verilişi

Kredit yolu gözləyənlərin diqqətinə: Banklar "kəmərləri daha da sıxacaq"

246
(Yenilənib 16:47 28.11.2017)
"Çünki risklər böyükdür, problemli kreditlərin həcmi günü-gündən artır"

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 28 noyabr — Sputnik. "Cari ildə Azərbaycan üzrə kredit qoyuluşu kəskin azalıb və bu çərçivədə regionlara verilmiş kreditlərin azalması müşahidə olunur". Bunu Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında iqtisadçı-ekspert Cəfər İbrahimli deyib.

İqtisadçı-ekspert Cəfər İbrahimli
© Photo : ŞƏXSİ ARXİV
İqtisadçı-ekspert Cəfər İbrahimli

Onun sözlərinə görə, yeni kredit şərtləri və nağdlaşdırma məsələləri bankların kredit vermə imkanlarını və region sahibkarlarının da kredit əldə etmə imkanlarını məhdudlaşdırıb: "Ümumiyyətlə, regionda olan orta və kiçik sahibkarların təminat məsələsi həmişə problem olub və ona görə region sahibkarları əziyyət çəkib".

İqtisadçının qənaətincə, Sahibkarlığa Kömək Milli Fondunun (SKMF) işləmə mexanizminin təminat məsələsinə kömək etməməsi və digər subyektiv səbəblərdən bu vəsaitlərin hesabına kreditləşmə də gözlənilən nəticəni verməyib: "Amma bunu da əlavə etmək lazımdır ki, regionlar üçün görünən kreditlərin böyük bir hissəsi SKMF və "Aqrolizinq" ASC tərəfindən ayrılmış vəsaitlər və xırda istehlak kreditləridir. Yeni yaranan Kredit Zəmanət Fondu fəaliyyətə başlasa və digər fondun yanaşmasından fərqli olaraq yeni tələblərə cavab verən idarəetmə sistemi yaradılsa, regionda xırda və orta sahibkarların kreditlərə çıxış imkanını artıra bilər".

İqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov da Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında deyib ki, ümumiyyətlə, ölkə üzrə kreditləşmənin həcmində azalma var: "İlin əvvəli ilə müqayisədə bankların ümumi kredit portfelində 4,5 milyarddan çox kiçilmə baş verib. Bu da bankların hazırda həyata keçirdiyi kredit siyasəti ilə əlaqədardır. Banklar daha optimal faizlərlə vəsaitlərini Mərkəzi Bankın depozitləri ətrafında və digər alternativ qiymətli kağızlarda yerləşdirməyə üstünlük verir, nəinki real bazarda bu vəsaitləri işlətməyə".

İqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov
İqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov

"Çünki risklər böyükdür, problemli kreditlərin həcmi günü-gündən artır. Əhalinin gəlirlərində reabilitasiya prosesi hələ də tamamlanmayıb. Bu kimi səbəblərdən banklar daha daraldıcı kredit siyasəti həyata keçirir. Ölkə üzrə kreditləşmə təxminən 25 faizdən çox azalıb. Bu, son nəticədə regionların da kreditləşməsinə öz təsirini göstərir. Burada da kreditlərin həcminin azalması prosesi gedir" — Həsənov bildirib.

Onun fikrincə, ümumiyyətlə, kreditləşmənin zəifləməsi son nəticədə sahibkarlıq mühitinin, maliyyə əlçatanlığının zəifləməsi deməkdir: "Bu baxımdan da əgər hökumət qeyri-neft sektorunun inkişafı, sahibkarlıq mühitinin daha da təkmilləşdirilməsi və s. istiqamətlərdə addımlar atmaq istəyirsə, bu zaman maliyyə əlçatanlığının təmin edilməsi əsas məsələlərdən biridir. Ona görə də, hazırda kompleks tədbirlər görülməlidir".

"Yəni, birmənalı olaraq bankları bu istiqamətdə məcbur etmək mümkün deyil. Kommersiya bankları kredit siyasətlərini özləri müəyyənləşdirir. Ötən dövrdə risklər də hansısa formada sığortalanmır. Əsas yük dövlətin üzərinə düşür. Dövlət daha təşviqedici modellərin işlənib hazırlanmasına və portfelin şaxələndirilməsi istiqamətində diferensial normaların tətbiq edilməsinə getməlidir ki, bu addımlar prosesi müəyyən qədər inkişafa doğru dəyişsin" — mütəxəssis vurğulayıb.

İqtisadçının qənaətincə, eyni zamanda, mərkəzləşdirilmiş kreditlər də daha çox region hədəfli olmalıdır: "Mərkəzi Bank tərəfindən banklarda yerləşdirilən vəsaitlərin regionlarda portfel formalaşdırılmasına sərf edilməsi öhdəliyi müəyyənləşdirilə bilər. Bu da müəyyən qədər vəziyyəti müsbətə dəyişə bilər".

R. Həsənovun fikrincə, regionlarda kreditləşmənin azalması prosesi davam edəcək: "Faktiki olaraq bu gün banklar kreditləşmədə maraqlı deyil. Çünki risklər böyükdür. Banklar stimulu, iqtisadiyyatın canlanmasını hiss edənə və portfellərini sağlamlaşdırana qədər daha çox daraldıcı kredit siyasətinə üstünlük verəcək".

Azərbaycan Mərkəzi Bankının aylıq hesabatına görə, Azərbaycanda regionların kreditləşməsi prosesi illik müqayisədə 460,6 mln. manat və ya 18,2% azalaraq 2017-ci il oktyabrın 1-nə 2 071 mln. manat təşkil edib. Beləliklə, ölkə üzrə cəmi kredit qoyuluşunun 16,65%-i bölgələrin payına düşüb. Hesabata əsasən, regionlar üzrə ən çox kredit qoyuluşu Aran iqtisadi rayonunda (498,4 mln. manat) qeydə alınıb. Eyni zamanda, ən yüksək orta faiz dərəcəsi də (illik 22,3%) bu regionda müşahidə olunub.

Qeyd edək ki, 2017-ci il oktyabrın 1-nə ölkə iqtisadiyyatına cəmi kredit qoyuluşu 12 437 mln. manat təşkil edib və bunun 10 366 mln. manatı və ya 83,35%-i Bakı şəhərini əhatə edib. Ölkədə kreditlər üzrə orta faiz dərəcəsi illik 11,8% təşkil etdiyi halda, Bakı şəhərində 10,4% olub, regionlarda isə 8,6-22,3% arasında dəyişib.

246
Teqlər:
Rəşad Həsənov, Sputnik Azərbaycan, region, Cəfər İbrahimli, ekspert, iqtisadçı, bank, kredit, Azərbaycan
Əlaqədar
Dövlət qurumundan kredit borcu olanlara şad xəbər
Cəfərli: “Kredit faizlərinin yüksək olmasının səbəbi Mərkəzi Bankdır”
Kredit borcuna görə həbs: imkanı olmayanla, olub ödəməyəni necə ayırd edəcəklər?
KİV nümayəndələrinə kredit verilməməlidir?
Kredit borclarınızı ödəməyə tələsin, əks halda...
Sahibkarlara xoş xəbər: kredit problemləriniz həll olunacaq
İmtahan, arxiv şəkli

Nazirlikdən imtahanlarla bağlı açıqlama

10
(Yenilənib 22:45 15.01.2021)
Nicat Məmmədlinin sözlərinə görə, pandemiya şəraitində yazılı imtahanlar olsa da, imtahanlar əsasən şifahi formaya keçib.

BAKI, 15 yanvar — Sputnik. "Pandemiyadan sonra – ola bilər ki, yaz, yaxud da daha sonrakı semestrdə ənənəvi imtahan sessiyasına keçəcəyik". Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bunu Təhsil Nazirliyinin Elm, ali və orta ixtisas təhsili şöbəsininn müdiri Nicat Məmmədli deyib. Onun sözlərinə görə, pandemiya şəraitində yazılı imtahanlar olsa da, imtahanlar əsasən şifahi formaya keçib. "İmtahanların təşkilində güzəştlərin olması ilə bağlı təkliflər edilir. Amma hazırkı pandemiya dövrü bizdən təhsilə daha məsuliyyətli yanaşmağı tələb edir".

Şöbə müdiri bildirib ki, ötən ilin dekabrında imtahan sessiyasının keçirilməsi haqqında əmr imzalanıb: "Sessiya imtahanları onlayn qaydada 4 həftə ərzində keçiriləcək. Əslində keçən ilin son semestrindən dərslər onlayn keçirilir. Bu, bütün təhsil sistemi üçün bir çağırışdır. Əsas vacib məsələ bir çox hallarda imtahanların formalarının keçirilməsi idi. Bundan əvvəl imtahanlar daha çox yazılı şəkildə keçirilirdi".

10
Bakıda avtomobil tıxacı, arxiv şəkli

Dünyada yollar, məsafələr qısaldılsa da, Azərbaycanda əksinədir

30
(Yenilənib 22:25 15.01.2021)
Hazırda orta hesabla 6 saatı yola sərf etdiyimizi nəzərə alsaq, aylıq olaraq bu rəqəmin azı 120 saat olduğunu deyə bilərik. Bu isə o deməkdir ki, gündəlik olaraq ictimai nəqliyyatdan istifadə edən şəxslər təkcə son 5 ayda 600 saatını yola sərf edib.

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 15 yanvar — Sputnik. Bu gün dünyanın bir çox ölkələri məhz yolları, məsafələri qısaltmaq, xüsusən də işçi qrupun rahatlığı üçün müəyyən planlar üzərində çalışırlar. Lakin Azərbaycanda bu müddət azalmaq əvəzinə daha da artırılır. Pandemiyadan öncə getdiyimiz yarım saatlıq yol bu gün 2 saatlıq yola çevrilib. Ümumiyyətlə, pandemiyadan əvvəl də Azərbaycanda bənzər mənzərə müşahidə edilirdi. Bu isə xüsusən gündəlik olaraq işə gedən şəxslər üçün böyük problemə səbəb olur. Yəni, qısa məsafəni hər iki istiqamət üçün qət edən şəxs gününün 4-5, indiki halda isə hətta 6-7 saaatını da yolda keçirmiş olur. Bəs nə etməli?

Öncə dünya ölkələrinin təcrübəsinə nəzər yetirək. Bu gün əksər ölkələrdə artıq şəhərin mərkəzində avtobusların hərəkəti məhdudlaşdırılır. Belə ki, müəyyən məsafədən gələn şəxslər şəhərin mərkəzində avtomobilini park edərək mərkəzdən lazım olan ünvana ya velosiped, ya da ki, ictimai nəqliyyatdan istifadə etməklə çatmış olur. Belə olan halda həm əlavə yanacağa qənaət edilmiş olur, həm havanın çirklənməsinin qarşısı alınır, həm şəhər mrəkəzi sərnişin və piyadalar üçün daha uyğun bir vəziyyətə gəlir, həm də avtomobillərin olmaması səbəbi ilə əlaqədar olaraq tıxaclar yaranmır və beləcə məsafə daha da qısaldılmış olur. 

Sputnik Azərbaycan bu problemlərin həlli barədə nəqliyyat üzrə ekspert Hüseyn Abdullayevlə söhbətləşib. "Azərbaycanda avtobus marşrut xətlərinin planlaşdırılmasında böyük problemlər var. Ümumiyyətlə, heab edirəm ki, Bakının avtobus-marşrut şəbəkəsi yenidən müasir prinsiplərlə qurulmalıdır. Vaxt itkisinə səbəb olan nüanslar aradan qaldırılmalıdır. Avtobuların yollarda gecikməsinin qarşısını almaq üçün müəyyən addımlar atılmalı, ayrıca zolaqlar salınmalı, dəhlizlərdə avtobuslara üstünlük verilməlidir. Bir sözlə ümumilikdə nəqliyyat infrastrukturu ilə bağlı islahatlar aparılmalıdır" - ekspert deyib.

"Magistral avtobus xətlərinin də köməkçi avtobus xətləri olmalıdır. İyerarxiyalı sistemdə mütləqdir ki, bir nəqliyyatdan digər nəqliyyat xəttinə keçid mümkün qədər tez baş versin. Bunun üçün bu marşrutlar hamısı qısa intervalla işləməlidir. Bundan başqa, insanlar böyük məsafələr qət etməməli və hər mübadilə üçün əlavə gediş haqqı ödəməməlidirlər. Lakin qeyd edim ki, Azərbaycanda nəqliyyat sistemində bir pərakəndəlik var, avtobus, metro və dəmiryolu xətti ilə ayrılıqda müəyyən qurumlar məşğul olurlar. Əsas dəhlizlərdə isə avtobuslara üstünlük verilmir", - deyə eskpert bildirir.

Xarici təcrübədən danışdıqda isə, o qeyd edir ki, avtobus marşrutları, həm də digər nəqliyyat növəri arasında konkret iyerarxiya olmalıdır: "Yəni, müəyyənləşir ki, bu xətlərdən hansılar magistral, hansılar köməkçi nəqliyyat yollarıdır. Əsas magistral marşrut xətlərinə sərnişinlərin çıxışını təmin etməkdir", - deyə ekspert əlavə edib.

Millət vəkili Fazil Mustafa isə fərqli fikirdədir. Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a danışan millət vəkili belə bir infrastrukturun qurulmasının mümkünsüzlüyündən bəhs edir: "Hazırda yollarda yaranan sıxlıq ilk növbədə metro ilə bağlıdır. Bu səbəbdən əksəriyyət minik avtomobilindən istifadə etmək məcburiyyətində qalır. Məktəblər açılmasa da, şəhərdə fəlakətli səviyyədə tıxaclar var. Pandemiya şəraitində yaranan vəziyyət təbiidir. Çünki avtobuslar da riskli olduğundna insanlar şəxsi avtomobillərə üstünlük verirlər. Bu səbəbdən hələlik çıxış yolu haqda danışmaqda çətinlik çəkirəm. Amma düşünürəm ki, tədricən metronun açılmasını görməliyik. Çünki nəqliyyatda hədsiz yüklənmə var".

Millət vəkili heab edir ki, şəhərin mərkəzinə çatmamış avtomobillərin park edilməsi təcrübəsini Azərbaycanda tətbiq etmək çətin olar: "Düşünürəm ki, bunun heç faydası da olmayacaq. Çünki bizdə normal elektrik qatarı yoxdur. Bu təcrübə yalnız düzgün infrastrukturun qurulduğu şəhərlər üçün keçərlidir. Bizdə isə düzgün infrastruktur qurulmayıb, şəhərsalmanın prinsipləri pozulub. Xaricdə belədir ki, məktəbəqədər yaşda olan uşaqlar üçün xüsusi avtobuslar var. Bizdə məktəbəqədərlər 25 faiz təşkil etsə də, heç bunu da təmin edə bilmirik".

Bir sözlə, hazırda gündəlik hesabla 6 saatı yola sərf etdiyimizi nəzərə alsaq, aylıq olaraq bu rəqəmin azı 120 saat olduğunu deyə bilərik. Bu isə o deməkdir ki, gündəlik olaraq ictimai nəqliyyatdan istifadə edən şəxslər təkcə son 5 ayda 600 saatını yola sərf edib. 

Qeyd edək ki, pandemiyadan öncə isə gündəlik olaraq işə gedib-gələn və bir qədər şəhərin mərkəzindən kənarda qalan şəxslər 4 saatını yola sərf edirlər. Yəni, aylıq olaraq bu 80 saat, illik olaraq isə 960 saatdır.

Hələlik isə ümid təkcə metronun açılmasına qalır...

30
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan koronavirusdan peyvənd vurdurur

Ərdoğan koronavirus peyvəndindən sonra: "Sapsağlamam"

0
(Yenilənib 00:05 16.01.2021)
Türkiyə Prezidentinə yanvarın 14-də Çinin "Sinovac" şirkətinin istehsalı olan "CoronaVac" vaksini vurulub.

BAKI, 16 yanvar — Sputnik. Bu ana qədər hər hansı bir yan təsiri olmayıb. Sputnik Azərbaycan "Hurriyet" nəşrinə istinadən xəbər verir ki, bunu Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan jurnalistlərə açıqlamasında bildirib.

"Bu ana qədər hər hansı bir yan təsiri olmayıb. Sapsağlamam. 28 gün sonra ikinci iynəmizi vurduracağıq", - deyə Ərdoğan qeyd edib.

Qeyd edək ki, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan canlı yayımda koronavirusa qarşı peyvənd edilib.

Türkiyə Prezidentinə Çinin "Sinovac" şirkətinin istehsalı olan "CoronaVac" vaksini vurulub.

0