Aşağı Güzdək

Abşeronda imdad çağırışı: Kimsə yoxmu...?

528
(Yenilənib 10:31 03.11.2017)
Qızı ilə tək qalan tənha qadın: "Bəzən həftələrlə ac qalırdıq"

İradə Cəlil, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 2 noyabr — Sputnik. Ramidə Salmanova ilə 7-8 ay bundan əvvəl tanış olmuşdum. Abşeron rayonunun Aşağı Güzdək qəsəbəsində göl daşması barədə məlumat daxil olanda, əraziyə gedib, sakinlərlə görüşdüyüm zaman. Həmin vaxt ərazidə olan Daşagil gölü daşıb, Ramidənin və 30-a yaxın sakinin evinə dolmuşdu. Evini su basan sakinlər, uşaqları ilə qohum-qonşunun evində gecələsələr də, Ramidə öz evində qalmağa məcbur idi. Çünki onun bu həyatda sığınmağa heç kimi yox idi.

Bir ay öncə yağışlar başlayanda yenə göl daşdı və ərazidə olan onlarla evi su basdı. Yenə Ramidənin qonağı oldum. Təklif etdim ki, başına gələnləri danışsın, haqqında yazı hazırlayım. Razılaşdı. Dedi ki, bu həyatda tək problemi tənhalığıdır. Şəkillərini qarşısına töküb danışmağa başladı.

Ramidənin yaşadığı ev
© Sputnik / Irade JELIL
Ramidənin yaşadığı ev

Ramidə Salmanova 1974-cü ildə Sabirabad rayonunda dünyaya gəlib. Ailələrində maddi sıxıntılar olduğu üçün, o, ali təhsil ala bilməyib. 29 yaşında ailə quran Ramidənin bir qızı dünyaya gəlib: "Qızım 2004-cü ildə dünyaya gəlib. Elə həmin il həyat yoldaşımla Bakı şəhərinə köçdük. Yasamalda "Birinci Alatava" deyilən ərazidə kirayədə qalmağa başladıq".

Deyir ki, hazırda bu həyatda qızından başqa heç kimi yoxdur. Qardaşı 1992-ci ildə dünyasını dəyişib: "Övladım dünyaya gələndən sonra yoldaşım möhkəm xəstələndi, ciyərlərinə su gəldi. Yoldaşımın ata-anası həyatda olmadığı üçün, ona Türkiyədə yaşayan qardaşı baxırdı. Qardaşı ona müalicə üçün müxtəlif ölkələrə apardı. Yoldaşım artıq bizə baxa bilmirdi, imkanı yox idi".

R. Salmanova, həyat yoldaşı xəstələndən sonra, ondan ayrılmaq qərarı verir. Və həyatına qızı ilə davam edir.

"Mən tək qalmışdım. Şəhərdə, kirayədə, uşaqla çox çətin idi mənim üçün. Şəhəri tanımırdım. Çörək almağa belə, gedə bilmirdim. Həm pulum yox idi, həm də heç yeri tanımırdım. İnanın Allaha, bir çörəyi qızıma 4-5 gün yedirdirdim. Qonşuluqda bir gəlin var idi. Görürdü, ölürük acından, bizə yardım edirdi. Onlar bizə yemək verəndə həmin gün yeməyimiz olurdu, verməyəndə həftələrlə ac qalırdıq" — o danışır.

Həmsöhbətimiz deyir ki, 8 il kirayə qaldıqdan sonra, Bakı-Şamaxı yolundakı "Quşçuluq sovxozu"nda torpaq sahəsi alaraq özünə ev tikir. Kirayələrdə yaşadığı illəri ömründən saymadığını bildirir. Bu ərazidə torpaq alıb, ev tikməyə başlayanda düşünürmüş ki, onun da öz evi olacaq. Artıq kimsənin tənəsi ilə, ayı-aya calayaraq yaşamayacaq.

"Kirayə evdə yaşamaq — kirayə ömür yaşamaq kimi bir şeydir. Sanki hesabını verməsən, bitəcək. Ev sahiblərinin tələbləri, ay sonu evin pulunu toparlaya bilməyəndə qarşılaşdığın çarəsizlik səni həyatdan bezdirir. Nəyə yaşadığını anlaya bilmirsən. Gecə-gündüz dua edirsən ki, heç olmasa, bir otaqlı evin olsun, ac olsan da, başını soxmağa, soyuqdan qorunmağa, tənhalığa çəkilib için-için ağlamağa bir evin" — müsahibimiz doluxsunur.

Ramidə Salmanova
© Sputnik / Irade JELIL
Ramidə Salmanova

Ancaq tikdiyi ev Ramidənin xəyallarında yaratdığı ev olmur. Ucuz olsun deyə, göl kənarında aldığı torpaq sonradan həyatının probleminə çevrilir: "5 ildir ki, öz evim var. Ev demək mümkün olarsa… Evlərdə təmizlik işləri görə-görə pul toplayıb tikmişdim bu evi. Ancaq soruş ki, bir gün olsa belə, bu evdə rahat yaşaya bilmisənmi? Yox. Qışda gölün suyu evimdədir. Yayda həyətdən, evin içindən neft çıxır. İnanırsınız, gecələri qorxudan yata bilmirəm. İki dəfə evimi su basıb, 3 ay evimdən, həyətimdən neft çıxıb".

Aradan illər keçməsinə baxmayaraq, yoldaşı ilə heç bir əlaqəsi qalmayıb: "Çox çətin günlərim olub. Yadıma gəlir, qızıma verməyə yemək tapmırdım. Zibil yeşiklərində eşələnir, tapdığım çörək, bulka qırıqlarını evə gətirirdim ki, heç olmasa, ağzımıza çörək dəysin. Həyatımız çox acınacaqlı idi. Bəzən gözləyirdim ki, günorta olsun, sonra zibil yeşiklərini axtarım".

"Bir gün qonşuluqda yaşayan bir kişi dedi ki, "qızım, gəl gedək, mənimlə işlə, vəziyyətindən xəbərim var. "İşləmək" sözünün özü belə, mənə qəribə gəlirdi. Deyirdim, görəsən işləmək necə olur, işləyəndə necə olacaq? Axırı balamın xətrinə işləməyə başladım. Uşağımı kim oldu, tapşırıb işə gedirdim. Yadımdadır, 80 manat maaş alırdım. O pulla həm kirayəni verir, həm də uşağımı saxlamağa çalışırdım. Bir qarnı tox, bir qarnı ac yaşayırdım" — Ramidə deyir.

Onun sözlərinə görə, həyatda qadın üçün tək olmaq ölümə bərabərdir: "Məsuliyyəti təkbaşına hiss etmək, təkbaşına yaşamaq, təkbaşına həyatla mübarizə aparmaq qadın üçün böyük dərddir. Mən bu həyata hazır deyildim. Qəfildən düşdüm bu həyata. Bəlkə də ona görə çətin olurdu. Bəzən elə işlər olurdu ki, gecə saat 2-3 də bitirdi. Məcbur olurdum ki, çalışım, uşağım ac qalmasın. Yavaş-yavaş alışdım bu həyata, təkliyə, tək başına övlad saxlamağa. Kasıb idim deyə, məni heç sayan da yox idi. Məni görəndə üzünü yana çevirənlər də olurdu".

Ramidə
© Sputnik / Irade JELIL
Ramidə

Həyatın amansız sınaqları ilə qarşılaşan Ramidənin danışdığına görə, zamanla işləməyə, tək qalmağa, məsuliyyəti dərk etməyə başlayır. Daha çox çalışır ki, heç olmasa, özünə bir ev alsın: "Əynimdə köhnə bir gödəkcə, ayağımda sökülmüş bir ayaqqabı gecə-gündüz işləyirdim. İndi bir evim var. Amma yaz-qış su evimin içindədir. Evimi yerdən tikdim, imkanım yox idi. İndi çöldə nə varsa, evimin içindədir. Demirəm, varım-dövlətim olsun. Mən istəyirəm ki, ən azından azacıq rahatlığım olsun. Yağış yağanda, göl daşanda mənim evimin içində olur".

Ramidənin xeyirxah insanlardan bir xahişi var. İstəyir ki, ona evini təmir etməyə yardım etsinlər: "Qızım deyir ki, "ana, istəyirəm öz otağım olsun, öz stolum olsun, kitablarımı yığım üzərinə, dərslərimə daha həvəslə çalışım". Amma mənim buna imkanım yoxdur. Hələ düşünürəm ki, sabah mənə bir şey olsa, qızıma kim sahib çıxacaq. Mənə indi bir az yardım lazımdır".

R. Salmanova Aşağı Güzdək "Quşçuluq sovxozu", 28 May küçəsində yaşayır. Və evi həqiqətən acınacaqlı vəziyyətdədir. Divarlar rütubətdən qaralıb, göl daşanda evin içinə su dolur. Onun həqiqətən yardıma ehtiyacı var…

528
Teqlər:
Ramidə Salmanova, maddi durum, həyat yoldaşı, , ailə, qız, qadın, ev
Əlaqədar
Qadın, sevgilisinin həyat yoldaşının qətlini sifariş verib
Övladını müalicə etdirmək imkanı olmayan qadın intihara cəhd edib
"Qadın hüquqları ilə bağlı 72 qanun qəbul etmişik"
Qadın qisası: ər öldürüldü, oğul həbsxanaya düşdü, 5 qızı nəzarətsiz qaldı
Ekspert: “Ailəli qadın təkbaşına qərar verə bilməz”
Hamının imtina etdiyi qadın...
Şəhidin dəfni

Qırx gün itkin sayılan şəhid dəfn olundu

7
(Yenilənib 11:36 03.12.2020)
Dünən Şabran rayonunun Rəhimli kəndinə İkinci Qarabağ müharibəsində həyatını itirmiş 3-cü şəhid gəlib.

Leyla Abdullayeva,  Sputnik Azərbaycan

BAKI, 3 dekabr — Sputnik. Dünən Şabran rayonunun Rəhimli kəndinə Vətən müharibəsində həlak olmuş 3-cü şəhid gəlib. 2001-ci il təvəllüdlü Həmzəyev Musa Xalid oğlu Vətən müharibəsində 40 gün idi ki, itkin sayılırdı. Lakin dünən onun şəhid olduğu məlum olub.

  • Həmzəyev Musa
    © Sputnik / Leyla Abdullayeva
  • Şəhidin dəfni
    © Sputnik / Leyla Abdullayeva
  • Şəhidin dəfni
    © Sputnik / Leyla Abdullayeva
1 / 3
© Sputnik / Leyla Abdullayeva
Həmzəyev Musa

Şəhid doğulduğu Şabran rayonunun Rəhimli kəndində torpağa tapşırılıb.

Şəhid Musa Həmzəyev Axıska türküdür.

Allah rəhmət eləsin!

7
Teqlər:
itkin, şəhid, Şabran rayonu
Mövzu:
Azərbaycan və Ermənistan arasında müharibə
Yaşadığı ünvanı tərk edən koronavirus xəstəsi

Evi tərk edən COVID-19 xəstələrindən ikisi həyatını itirib

5
Ötən gün tərəfimizdən 27 nəfər müəyyən olunub. Onlardan 25 nəfəri evə qaytarılıb, 20 nəfər barəsində cinayət işi başlayıb. 2 nəfər ağır xəstə isə həyatını itirib.

 

BAKI, 3 dekabr — Sputnik. Dekabrın 2-də ölkə üzrə yaşayış yerini tərk edən 27 nəfər saxlanılıb. Daxili İşlər Nazirliyinin mətbuat xidmətindən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, koronavirusa yoluxan şəxslər məsuliyyətli davranmalı və ətrafdakı insanları nəzərə almalı, digər şəxslərin həyat və sağlamlığına həssas yanaşmalıdır.

"Ötən gün tərəfimizdən 27 nəfər müəyyən olunub. Onlardan 25 nəfəri evə qaytarılıb, 20 nəfər barəsində cinayət işi başlayıb. 2 nəfər ağır xəstə isə həyatını itirib. Pandemiya dövründə aktiv koronavirus xəstələri sosial təcrid, özünü təcrid tədbirlərinə ciddi əməl etməlidir", - məlumatda bildirilib.

5
Вышка командно-диспетчерского пункта аэродрома аэропорта в населённом пункте Ходжалы, фото из архива

Xankəndi limanı: Sülhməramlıdan mülki təyinatadək

0
Üçtərəfli razılaşma imzalandıqdan və Rusiyanın sülhməramlı əməliyyatı başladıqdan sonra bölgədəki vəziyyət kökündən dəyişib.

 

BAKI, 3 dekabr — Sputnik, Aleksandr Xrolenko, hərbi şərhçi. Rusiyanın Dağlıq Qarabağdakı sülhməramlı əməliyyatı mürəkkəb logistikası ilə fərqlənir. Xankəndindəki aerodromun bərpası və modernləşdirilməsi Rusiya HKQ-nin hərbi-nəqliyyat təyyarələrini qəbul etməyə imkan verəcək, yeni əməliyyat imkanları yaradacaq, qoşun birləşməsinin təchizatının bir çox problemlərini həll edəcək.

Qarabağı Ermənistan ilə yalnız eni 5 kilometr olan Laçın dəhlizi birləşdirir. Yola Ruisya sülhməramlıları nəzarət edirlər, amma yenə də bu yol bölgədə mümkün gərginləşmə halında ciddi təhlükə altında olacaq. Perspektivdə yeni yolun (dəhlizin) tikintisi və Laçın şəhərinin Azərbaycana təhvil verilməsi var. Lakin insanların və yüklərin operativ daşınmasına artıq bu gün ehtiyac var.

Xankəndindən Yerevana (Erebuni aviabazası, Zvartnos hava limanı) avtomobil yolu 320 km-dir. Əməliyyatın ilk günlərində sülhməramlılar Xankəndinə bu marşrutla gedirdilər. Sonra (noyabrın 28-dən) yeni marşrut ortaya çıxdı: Rusiyadan gələn yük və texnika dolu vaqonlar Azərbaycanın Bərdə dəmiryolu stansiyasına gəlir və buradan avtomobillərlə təxminən 100 km-lik Bərdə-Ağdam-Xankəndi marşrutunu qət edir. Bu marşrutla da məsafə uzaqdır.

Dağlıq Qarabağın şəraitində bölmələrin, yüklərin və texnikanın operativ şəkildə yüz kilometrlərlə məsafəyə çatdırılması mürəkkəb qoşun əməliyyatına çevrilir. İldə iki dəfə sülhməramlı qruplaşmanın şəxsi heyəti rotasiya edilməlidir. Bölgədə vəziyyətin gərginləşməsi əlavə qüvvə və vəsait tələb edə bilər. Xankəndi şəhərinin 9 kilometrliyində hava limanı var və o nəzəri olaraq ağır hərbi-nəqliyyat aviasiyasını qəbul edə bilər. Burada uçuşlar 1990-cı illərin əvvəllərində hərbi əməliyyatlara görə dayandırılıb. Hava limanının infrastrukturu 2020-ci ilin sentyabr və oktyabrında Azərbaycanın raket zərbələri nəticəsində zərər görüb, lakin uçuş-enmə zolağının (UEZ) uzunluğu 2200 metrdir. Yerli relyef lazım gələrsə, zolağın uzunluğunu 1 000 metr artırmağa və yanında ikincisini tikməyə imkan verir. Xankəndi yaxınlığındakı hava limanının bərpası və modernləşdirilməsinin qiyməti yaxından baxdıqda uzun illik uzaq məsafəyə uçuşlardan, nəhəng vaxt və qüvvə xərclərindən baha olmaya bilər. Hava limanı həmçinin mülki yüklərin daşınması üçün logistik mərkəz və perspektivdə Dağlıq Qarabağın iqtisadi inkişafının vacib tərkib hissəsi ola bilər.

Uzaq və təhlükəli yol

Rusiyalı sülhməramlılar 23 müşahidə postunda 24 saat Dağlıq Qarabağdakı atəşkəs rejiminə nəzarət edirlər, Laçın dəhlizi ilə əhalinin və avtonəqliyyatın hərəkətinin təhlükəsizliyini təmin edirlər. Noyabrın 14-dən 30 minədək qaçqın öz evinə qayıdıb. Bölgədə fəal şəkildə rusiyalı istehkamçılar, hərbi həkimlər, FHN əməkdaşları işləyirlər.

Sülhməramlı qüvvələrin həll olunması daimi mobillik tələb edir. Qarabağ müharibəsinin dayandırılması barədə üçtərəfli Rusiya-Azərbaycan-Ermənistan razılaşmasının əsasında Moskvayla Bakı arasında imzalanmış xüsusi protokol Azərbaycanla Ermənistan arasında nəqliyyat kommunikasiyaların açılmasını nəzərdə tutur. Aydındır ki, bu sənəd nəinki yerdəki, həm də səmadakı qadağaları da götürür. Söhbət Xankəndi hava limanına uçuşlardan gedir. Rusiyadan birbaşa reys bir çox logistika və təchizat problemlərini aradan qaldırardı, 15-ci sülhməramlı briqadanın qoşun birləşməsi üçün yeni əməliyyat imkanları yaradardı.

Daha əvvəl Gürcüstan Azərbaycan və Ermənistanın xahişi ilə öz hava məkanını Yerevana uçuş həyata keçirən Rusiya hərbi-nəqliyyat aviasiyası üçün açmışdı. Oradan yüklər quru uzaq yolla Xankəndinə daşınırdı. İndi bölgənin səmasını tam açmağın əsl vaxtıdır. Bu, Azərbaycandan Naxçıvan Muxtar Respublikasına yol çəkilməsi layihəsinə də fayda verə bilər.

Bağlı səma

Xankəndi hava limanı 2012-ci ildə artıq təmir olunmuşdu və təyyarələri qəbul etməyə hazır idi. Lakin bu, Bakının əks-reaksiyasına görə baş vermədi. Lakin üçtərəfli razılaşma imzalandıqdan və Rusiyanın sülhməramlı əməliyyatı başladıqdan sonra bölgədəki vəziyyət kökündən dəyişib. Uçuşların təhlükəsizliyinə yenidən baxmaq və qadağaları götürmək vaxtıdır. Həm də Ermənistanla Azərbaycan bu məsələdə bir-birilərinə borclu qalmırlar: Bakıdan Naxçıvana reyslər Ermənistan üzərindəki beynəlxalq dəhlizlərdən keçir və erməni aviaşirkətləri də Azərbaycan səmasındakı beynəlxalq səviyyədə qorunan hava koridorlarından istifadə edirlər.

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev son çıxışında deyib: "Bu gün Dağlıq Qarabağda yaşayan ermənilər və mütləq oraya qayıdacaq azərbaycanlılar gün gələcək yenə yaxşı qonşuluq şəraitində yaşayacaqlar. Burada logistik məsələlər var, nəqliyyat məsələləri var, enerji təhlükəsizliyi var. Biz bütün bu məsələləri nəzərdən keçirəcəyik".

Bu sözlər ümid verir. Əgər bu yüksək dağlıq ərazidəki hava limanı tezliklə işə başlasa, bu regional sülhə və təhlükəsizliyə fayda verəcək.

0
Teqlər:
Rusiya, sülhməramlılar, Dağlıq Qarabağ, hava limanı, Xankəndi