Yaşlı insan

Zamanda səyahət etmək uzunömürlülüyün sirri

614
(Yenilənib 17:15 01.11.2017)
Zamanda heç vaxt səyahət etmədiyinizi düşünürsüz?

BAKI, 1 noyabr — Sputnik. Yüzillər boyu insanlar uzunömürlülüyün və ölümsüzlüyün sirrini axtarıblar. Dünyaya gəlmiş-keçmiş əksər dahilər bu mövzu haqqında müxtəlif fikirlər yürdüblər. Kimisi bunun səbəbini alın yazısında görüb, kimisi bəzi orqanizmaların mühitə daha güclü uyğunlaşdığını iddi edib, kimisi də təbii və faydalı qida vasitələrinin ömürü uzatmağa səbəb olduğunu irəli sürüb.

Lakin uzunömürlülüyə səbəb ola bilən, bütün bunların daha uzağında, haqqında heç düşünmədiyimiz, fərqinə varmadığımız mühüm bir nüans da var. Bunu mümkün qədər sadə dildə izah edəcəyəm ki, dəqiq elmləri dərindən bilməyənlər də uzunömürlü yaşamın sirrini öyrənsinlər.

Bütün kainatda bizə məlum olan üç minimum koordinat sayı var. Bu üçsaylı sistemə daxil olmayan nöqtə ilkin koordinatdır. Yəni hər şey nöqtədən başlayır. Buna "sıfırıncı koordinat" da deyə bilərik. Birinci koordinat isə düz xəttdir. İkinci koordinat çevrə, üçüncü koordinat həcmdir. Amma Albert Eynşteynin məşhur nisbilik nəzəriyyəsi ilə bütün elmin axışını dəyişdirdiyi gündən bəri ağlımızın sərhədlərini aşıb keçən, heç vaxt varlığını görmədiyimiz dördüncü koordinat sayı da var – zaman.

Zamanı görmürük, zamana toxuna bilmirik, hiss etmirik. Zamanla işlərimizi planlaşdırır, həyatımızı proqramlaşdırıq, amma bizim üçün divarlarda, qollarımızda, telefonumuzda daim dəyişən rəqəmlər toplusundan qeyri bir şey ifadə etmir. Bəs nədir bu zaman? Eynşteynin dördüncü koordinat adlandırdığı zamanın ömrümüzə nə kimi təsiri var?

Yeri gəlmişkən, bir gün Tomas Edissondan Eynşteynin nisbilik nəzəriyyəsi haqqında nə düşündüyü soruşulur. Tomas Edisson belə cavab verir: "Onu bilirəm, amma anlamıram!" Yəni, siz də zamanı dördüncü koordinat olaraq dərk edə bilmirsizsə, üzülməyin. Bunu Tomas Edissonun beyni də dərk edə bilmirdi.

Bildiyimiz kimi, yüksək yerlərdə, dağlarda yaşayan insanların ömrü daha uzun olur. Yəqin ki, bunun səbəbini siz də təmiz havada, təbii qidada görürsüz. Bu, istisna deyil. Əlbəttə, təmiz havanın, təbii qidanın sağlamlığımıza çoxlu müsbət təsiri var.

Amma eyni yaşam şərtləri ilə aranda və dağda iki insan yaşayarsa, eyni hiss və duyğuları keçirib, eyni cür düşünüb, eyni qidaları istifadə edərsə, yenə də dağda yaşayan daha uzun ömür sürəcək. Səbəb zərərli vərdişlərdən uzaq olmaq və düzgün qidalanmaqdırsa, bu fərq niyə var?

Əvvəlcə bizə lazım olan mühüm bir nəzəriyyəni bilməliyik: zaman nisbidir və cazibə qüvvəsi ilə tərs mütənasibdir, yəni cazibə qüvvəsinin çox olduğu yerdə zaman daha ləng, cazibə qüvvəsinin zəif olduğu yerdə zaman sürətlə keçir. Dəniz səviyyəsində, yəni yer kürəsinin tam səthində cazibə qüvvəsi daha yüksək, dağlarda isə daha zəifdir.

Bu səbəbdən də dağlara çıxanda çətinlik çəkirik, çünki aşağıdakı cazibə qüvvəsi bizi özünə tərəf çəkir, biz isə ondan qopmağa çalışırıq. Dağlardan düşəndə isə özümüzü yüngül, uçurmuş kimi hiss edirik, çünki cazibə qüvvəsinin bizi çəkdiyi tərəfə gedirik və öz gücümüzdən başqa da bir güc bu enişdə bizə kömək edir.

Eyni səbəbdən dolayı dağlarda yaşayan insanlar daha cüssəli olurlar. Onlara təsir edən cazibə qüvvəsi zəif olduğu üçün sümükləri sıxılmır, əzələləri gərilmir və sürətlə inkişaf edə bilirlər. Qısacası, cazibə qüvvəsinin yoxluğu kimi, çoxluğu da zərərdir.

Zamanda heç vaxt səyahət etmədiyinizi düşünürsüz? Əslində, həyatımızın ən kiçik anlarında zamanda səyahət etmişik. Bir pilləkan qalxanda, bir dağa çıxanda, bir liftlə hərəkət edəndə, təyyarələrdə olanda, yəni yer kürəsinin tam səthindən uzaqlaşdığımız hər an bizim üçün başqalarına nəzərən daha sürətli keçir.

Deməli, ömrümüzü dağlarda, təyyarələrdə, hündür məkanlarda keçirməklə bədənimizin cavan qalmasına rəğmən, daha çox ömür qazanmış olarıq. Əslində, hər şey digərləri ilə eyni olacaq, bir fərqlə ki, bizim zamanımız daha çox olacaq.

614
Teqlər:
cazibə qüvvəsi, koordinat, ölümsüzlük, zaman, uzunömürlülük, dünya, insan
Əlaqədar
Azərbaycanda uzunömürlülər diyarı: ərəblər burada nə axtarırlar?
İtaliyalı alimlər uzunömürlülüyün sirrini tapıblar
Dünyanın ən uzunömürlü adamını Amerikada necə aldatdılar?
Azərbaycanda uzunömürlülüyün sirləri araşdırılır
Zeytun yağı

Qızartmalar üçün hansı yağları seçməli: rus alim xəstəlik mənbəyi olan qidaları açıqladı

114
70 dərəcədən yuxarı temperaturda bizim orqanizmimizə lazım olmayan və uzun müddət istifadə zamanı onkoloji xəstəliklərə səbəb ola biləcək sərbəst radikallar meydana çıxır

BAKI, 6 avqust — Sputnik. Qızartmalar üçün kərə yağından istifadə etmək təhlükəli ola bilər. Bu barədə Sputnik radiosuna müsahibəsində qastroenteroloq, dietoloq, tibb elmləri namizədi İrina Berejnaya bildirib.

Onun fikrincə, ən yaxşısı ərzaqları quru tavada, ya da qril şəklində qızartmaqdır. Amma çoxları bunu kərə yağında etməyə üstünlük verirlər. Əgər kərə yağını təzə-təzə yemək təhlükəsizdirsə, ondan məhsulların qızardılması üçün istifadə etməmək daha yaxşıdır.

"Təzə kərə yağı müəyyən miqdarda tamamilə təhlükəsizdir. O, həmçinin xolesterin mübadiləsinə təsir baxımından özünü doğruldur. Qızardılmış məhsullara gəldikdə, burada kərə yağını istifadə etməmək daha yaxşıdır. 70 dərəcədən yuxarı temperaturda bizim orqanizmimizə lazım olmayan və uzun müddət istifadə zamanı onkoloji xəstəliklərə səbəb ola biləcək sərbəst radikallar meydana çıxır", – deyə İrina Berejnaya xəbərdarlıq edib.

Dietoloq deyib ki, yeməkləri hazırlamaq üçün quyruq yağından istifadə edə bilərsiniz, amma bu da ən yaxşı seçim deyil.

"Quyruq yağı öz strukturuna görə çox maraqlı məhsuldur. Həmçinin xolesterin mübadiləsinə mənfi təsir göstərmir. Bundan yeməklərin hazırlanmasında istifadə edilə bilər. Lakin uzun müddət istifadə edildikdə və yüksək temperaturda çox yüksək kalorili olacaq. Buna görə də eyni sərbəst radikalların meydana gəlməsi mümkündür. Ola bilsin, sərbəst radikallar kərə yağına nisbətdə daha az əmələ gələcək. Məhsulları zeytun yağında qızartmaq daha yaxşıdır, çünki bu, yüksək temperaturda sərbəst radikalların meydana gəlməsini təmin etməyən yeganə yağdır", – deyə dietoloq əlavə edib.

Xatırladaq ki, bu günlərdə həkim-dietoloq Andrey Bobrovski qafqazlıların uzunömürlülüyünün sirrinin manqalda bişmiş ətdə olduğunu demişdi. "Ətin qrildə və ya manqalda bişirilməsi ən dietik üsuldur. Digər üsullardan fərqli olaraq açıq manqalda bişirmə artıq yağları aradan götürür. Yağ bişdikdə əriyib axır. Tavada bişirilən zaman isə əksinə yağ yığılır və ətə hopur", - deyə Bobrovski bildirmişdi.

 

114
Əlaqədar
Yumurta yeyin, arıqlayın...
Adi göbələkdir, amma qanda şəkəri azaldar, mədə florasını bərpa edər
Gül plantasiyalarından kiçik şüşəyə: Qızılgüldən yağ necə alınır
Qafqaz uzunömürlülüyünün sirri - Hər şey kababla bağlı imiş
Buna da növbə çatdı - Şokolad ziyanlı imiş
Tibb işçidi dərman göstərir, arxiv şəkli

Vəssalam! Koronavirusun dərmanına patent aldılar

309
(Yenilənib 23:40 06.08.2020)
Dünyanın bir çox ölkəsində koronavirusun müalicəsində bir sıra dərmanlar sınaqdan keçirilsə də, əksər əczaçılıq şirkətləri və elmi-tibbi qurumlar diqqətlərini vaksinin hazırlanmasına yönəldiblər

BAKI, 6 avqust — Sputnik. Rusiya Federal Tibbi-Bioloji Agentliyi (FTBA) koronavirusu dəf etməyə və ya fəsadlarını aradan qaldırmağa kömək edən dərmana patent alıb.

Sputnik Azərbaycan RİA Novosti-yə istinadən bildirir ki, dərmanın adı “Leytragin”dir (Лейтрагин).

"Rusiya FTBA COVID-19-a qarşı preparatı patentləşdirdi. Bu praktik tibbə daxil olan, delta-opioid reseptorlarının dünyada ilk və hələlik yeganə aqonistidir", - agentliyin məlumatında deyilir. 

FTBA-nın biotibbi texnologiyalar elmi mərkəzinin alimləri müəyyən ediblər ki, ilkin adı "dalargin" olan dərman toxumaların sağalması və regenerasiyası proseslərində aktiv iştirak edir. Bundan başqa, bu sinfə daxil olan maddə immun cavabının təşkilində də aktiv rol oynayaraq koronavirus infeksiyası olan xəstədə ağır respirator və ümumi sistem pozulmalarına gətirib çıxaran "sitokin hücumunun" - iltihab yaradan maddələrin təsiri azalda, yaxud da onu dəf edə bilir. 

Qeyd edək ki, dünyanın bir çox ölkəsində koronavirusun müalicəsində bir sıra dərmanlar sınaqdan keçirilsə də, əksər əczaçılıq şirkətləri və elmi-tibbi qurumlar diqqətlərini vaksinin hazırlanmasına yönəldiblər. Məsələn, avqustun 2-də Rusiyanın “Vektor” dövlət elmi mərkəzi koronavirus əleyhinə peyvəndin noyabrda istehsalını planlaşdırdığını bəyan edib. Mərkəzin rəhbəri Rinat Maksyutov “Rossiya-1” telekanalına müsahibəsində deyib ki, ilin sonuna, gələn ilin əvvəlinə, ən azı, risk qrupundan olunanların vaksinasiya olunmasından, sonra isə kütləvi peyvənddən danışmaq olar.
Avqustun 1-də Rusiyanın Səhiyyə naziri Mixail Muraşko bildirib ki, rusiyalılar üçün koronavirus əleyhinə vaksin pulsuz olacaq.

309
Teqlər:
Rusiya, dərman, dünya, Koronavirus, COVID-19
Mövzu:
Dünyanı cənginə almış bəla
Əlaqədar
Cihazlar, geyim, dərman, qida... - Hər şey onların təminatından başlayır
Dövlət hesabına dərman alan xəstələr saatlarla xəstəxana qarşısında gözləyirlər - Deputat
COVID-19-dan sağalanlara iki vitamin məsləhət gördülər
Koronavirusu spreylə dayandıracaqlar
Koronavirusla mübarizədə yeni preparat tapıldı – 90 faiz effektivlik göstərib
Ev şəraitində müalicə alanlar, tövsiyəyə əməl edin