Uzuntəpə kəndi

Azərbaycanda sirli məzarlar: Onlara niyə toxunan yoxdur?

739
(Yenilənib 21:25 07.10.2017)
Əsrlər boyu açılmayan kurqanlar və qədim tarixin qaranlıq üzü

Rahim Zakiroğlu, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 7 oktyabr — Sputnik. Azərbaycanın cənub zonası yaddaşlarda iz buraxmış tarixlərin şahididir. Bölgəyə daxil olan ərazilərdə aparılan tədqiqat zamanı insanların, yerli qəbilə və tayfaların yaşayış məskənlərinin, qala və bürclərin izləri tapılıb.

Tarixi mənbələrə əsasən, demək olar ki, minilliklər bundan öncə Kür-Araz çayları vadisinin cənub hissəsində – Muğanda yaşayan əkinçi-maldar tayfalar öz mədəniyyətlərini yaradıblar və onlara məxsus kurqanlar, qəbir abidələri, müxtəlif məişət əşyaları dövrümüzə qədər gəlib çatıb. Belə arxeoloji tapıntılar Cəlilabad rayonu ərazisindəki kurqan qəbirlərdə aşkar edilib.

Onu da qeyd edək ki, Cəlilabad rayonunun ərazisində olan əksər kurqan qəbirlər hələ də tədqiq edilməyib. Bu kurqanlardan bəziləri Cəlilabadın şərq hissəsində yerləşən rayon mərkəzinə bitişik qəsəbə tipli Uzuntəpə kəndi ərazisində yerləşir. Uzuntəpə kəndinin sakini və kəndin 1 saylı orta məktəbinin tarix müəllimi olan Ələsgər Mirzəzadə uzun müddətdir ki, Cəlilabadın tarixinin araşdırılması ilə də məşğuldur. 

Ələsgər müəllim Sputnik Azərbaycan-ın bölgə müxbirinə danışır ki, Cəlilabadın bir çox kəndləri kimi, Uzuntəpə də yeraltı-yerüstü tarixi və mədəniyyət abidələri ilə zəngindir: "Cəlilabad torpağı Muğan torpağına aiddir və bura Muğanın keçmişini əks etdirən tarixi abidələrlə doludur. Bizim kənddə eyniadlı Uzuntəpə, eləcə də Qoşatəpə və Cəngitəpə kurqan abidələri var. Bu kurqanlardan tapılan maddi-tarixi abidələr eramızdan əvvələ gedib çıxır".

Ələsgər Mirzəzadə uzun müddətdir ki, Cəlilabadın tarixinin araşdırılması ilə də məşğuldur
© Sputnik / Rahim Murad
Ələsgər Mirzəzadə uzun müddətdir ki, Cəlilabadın tarixinin araşdırılması ilə də məşğuldur

"Bundan əlavə, kənd ərazisində tapılan bütün tarixi əşyalar həm eramızdan əvvəlki dövrü, həm də erkən orta əsrlər dövrünü əhatə edir. Mütəxəssislərin XX əsrin sonlarına qədər apardıqları tədqiqatlar kurqanların Eneolit, Tunc və ilk Dəmir dövrünə gedib çıxdığını sübut etdiyi halda, son onilliklərdə aparılan arxeoloji qazıntı işləri zamanı tapılan tarixi nümunələr, onların eramızdan əvvəl VII-VI minilliklərə gedib çıxdığını göstərir" — araşdırmaçı bildirir. 

Uzuntəpə kəndi
© Sputnik / Rahim Murad
Uzuntəpə kəndi

Onun sözlərinə görə, 2011-ci ildə aparılan təsərrüfat işləri vaxtı kəndin mərkəzindən 2 km aralıqda yerləşən Qoşatəpə abidəsinin bir hissəsində bir çox maddı-mədəni nümunələr aşkar edilib və bununla yanaşı bir küp aşkarlanıb: "Küpün içərisindən isə dəfinə çıxdı və tapılan küp Elmlər Akademiyasına təhvil verildi. Küpdə 273 ədəd mis sikkə var idi ki, bu pulların eramızın XII əsrinə aid olması müəyyən edildi. Sikkələrin XII əsrə aid olmasını isə onun bir tərəfində Səlcuqlu hökmdarının, digər tərəfində isə Xəlifə Mütəsimin adının yazılması sübut edir".

Ələsgər Mirzəzadə arxeoloq Tufan Axundovla birgə Polutəpədə
© Photo : Ə.Mirzəzadənin arxivi
Ələsgər Mirzəzadə arxeoloq Tufan Axundovla birgə Polutəpədə

"2011-ci ildə mənim dəvətimlə Elmlər Akademiyasından 3 alim – Tufan Axundov, Anar Ağalarzadə və kəşfiyyat işləri ilə məşğul olan Abuzər Ələsgərov kəndə gəldi. Professor Tufan Axundov Cəngitəpə abidəsinə baxdıqdan sonra bildirdi ki, sözügedən abidə arxeoloji cəhətdən çox əhəmiyyətli yerdir və dövlət tərəfindən lazımi şərait yaradılarsa, arxeoloji qazıntılar aparıla bilər. Ümumiyyətlə isə kəndimizin ərazisində ilk dəfə arxeoloji qazıntılar 1941-ci ildə aparılıb" — Ə. Mirzəzadə danışır.

"O vaxt Azərbaycan SSR Elmlər Akademiyasının professoru İshaq Cəfərzadə ilk dəfə olaraq apardığı kəşfiyyat işlərindən sonra bir neçə maddi-mədəni nümunə aşkar edərək üzə çıxardıb və ərazidə tapılan arxeoloji tapıntıların son tunc, ilk dəmir dövrünə aid olduğunu bildirib. Ərazinin aşkarlanmasında rol oynayan digər faktor isə Ələt-Astara dəmir yol xəttinin çəkilməsidir. Xəttin çəkilməsi üçün kəndimizin ərazisindən torpaq daşıyarkən çoxlu tarixi əhəmiyyətli əşyalar aşkar edilib" — o, əlavə edir. 

Hacı Muradın Qax rayonunundakı qəbrinin başdaşındakı şəkil
© Sputnik / Şahperi Abbasova

Bildirir ki, burada insan sümükləri, ox və nizə ucluqları, qalxanlar tapılıb: "Professor İshaq Cəfərzadə uzun araşdırmalardan sonra, 1946-cı ildə ərazidə tapılan maddi-mədəni tapıntıların antik dövrə aid olduğunu müəyyən edib. Aşkar edilən bütün tapıntılar elə o vaxt Azərbaycan Tarix Diyarşünaslıq Muzeyinə təhvil verilib və hal-hazırda da orada qorunub saxlanılır".

Ələsgər Mirzəzadə onu da bildirir ki, Cəlilabad rayonunun bir çox ərazisində arxeoloji qazıntılar aparılmalıdır və buranı cəsarətlə Açıq Səma Muzeyi də adlandırmaq olar. Qeyd edək ki, Ələsgər müəllim Cəlilabadın tarixi və özünün apardığı araşdırmalar haqqında "Muğan" adlı kitab yazaraq çap etdirib.

739
Teqlər:
dövr, Ələsgər Mirzəzadə, kurqan, yaddaş, Sputnik Azərbaycan, Cənub zonası, Cəlilabad rayonu, kənd, qəbir, tarix, Azərbaycan, araşdırma
Əlaqədar
Məşhur rəssamı qəbirdən çıxaracaqlar
Qəbiristanlıqda dəhşət: bir qəbirdə bir neçə nəfəri basdırdılar
Onları “Kimsəsizlər qəbiristanlığı”nda dəfn edirlər
Qəbiristanlıqlarla bağlı qanun layihəsi Milli Məclisə təqdim olunub
"İlan çarlığı"nın altındakı sirli qəbirlər açıldı
Azərbaycanda qəbiristanlıq yandı
Başsız bədənin uyuduğu sirli qəbir

Azərbaycanın Rus İcması Prezident İlham Əliyevə müraciət edib

2
Rus icması: "Azərbaycan Respublikası Prezidentinin, Ermənistan Respublikası baş nazirinin və Rusiya Federasiyası Prezidentinin üçtərəfli bəyanatı 30 illik müharibəyə son nöqtə qoydu və Azərbaycanın qalib statusunu təsbit etdi".

BAKI, 23 noyabr - Sputnik. Azərbaycanın Rus İcması Prezident, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı İlham Əliyevə müraciət edib.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, məktubda deyilir: “Möhtərəm cənab Prezident, Ali Baş Komandan İlham Heydər oğlu!

İcazə verin, Azərbaycanın Rus İcması adından Sizi və Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban xanım Əliyevanı bütün Azərbaycan xalqının düşmən üzərində birmənalı, möhtəşəm Qələbəsi münasibətilə təbrik edək. Ermənistan Respublikasının işğalçı qüvvələri darmadağın edildi və geri çəkildi.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin, Ermənistan Respublikası baş nazirinin və Rusiya Federasiyası Prezidentinin üçtərəfli bəyanatı 30 illik müharibəyə son nöqtə qoydu və Azərbaycanın qalib statusunu təsbit etdi.

Möhtərəm İlham Heydər oğlu, biz bilirik ki, Siz BMT Təhlükəsizlik Şurasının 4 qətnaməsinə müvafiq olaraq bu münaqişənin dinc yolla nizamlanması üçün nə mümkündürsə etdiniz. Lakin Ermənistanın destruktiv mövqeyi danışıqlarda irəliləyişə nail olmağa imkan vermədi, onun daimi hərbi provokasiyaları bu il sentyabrın 27-də münaqişənin eskalasiyasına gətirib çıxardı.

Biz, Azərbaycanın rus əhalisi Sizin mətinliyinizə, müdrikliyinizə və qəti qələbəyə qədər getmək əzminizə görə Sizə səmimi təşəkkürümüzü və dərin minnətdarlığımızı bildiririk.

Sizin rəhbərliyinizlə igid, rəşadətli ordumuz qısa müddətdə çoxsaylı kəndləri, şəhərləri erməni işğalından azad etdi və Ermənistanı tam hərbi kapitulyasiya aktını imzalamağa məcbur etdi.

Respublikanın rus vətəndaşlarının çoxu 1990-cı illərin əvvəlində olduğu kimi, bu dəfə də Azərbaycan xalqı ilə çiyin-çiyinə dayandı və Azərbaycan sərhədlərinin pozulmazlığı hüququnu müdafiə edərək ölkəmizin ərazi bütövlüyünün bərpa olunmasında iştirak etdi.

Biz Sizin sözlərinizi xatırlayırıq ki, bu gün biz birlikdəyik və heç kəs bu birliyi poza bilməz.

Cənab Prezident, Sizin Ali Baş Komandan, diplomat, siyasi xadim və öz ölkəsinin vətəndaşı kimi fəaliyyətiniz sabahkı quruculuq gününə qəti əminlik yaradır, o vaxt minlərlə insan öz evlərini yenidən tikmək, müharibə dəhşətlərinin nə demək olduğunu bilməyən yeni nəsil tərbiyə etmək üçün işğaldan azad olunmuş torpaqlara qayıda biləcəklər.

Azərbaycanda və onun ayrılmaz tərkib hissəsi olan Dağlıq Qarabağ bölgəsinin torpağında sülhün və firavanlığın bərpa edilməsi üzrə titanik səylərinizə görə sağ olun.

Sizin Azərbaycan xalqına səmimi müraciətləriniz bu xalqın qəlbində inam oyatdı, düşməni darmadağın etmək və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü qorumaq üçün xalqı vahid cəbhə kimi sıx birləşdirdi. Biz doğma Qarabağ regionunu azad etdik, bu gün bizim bayrağımız Şuşada – Qarabağın ürəyində dalğalanır. Məcburi köçkünlər tezliklə öz doğma yurdlarına qayıdacaq və bütün ölkəmiz yenidən firavanlaşacaq.

Bütün Azərbaycan xalqı çoxdan gözlədiyimiz şanlı Qələbə gününü Sizinlə birlikdə bayram edəcək.

Yaşasın Ali Baş Komandan!

Yaşasın çoxmillətli Azərbaycan xalqı!

Yaşasın Azərbaycan Ordusu!

Qarabağ Azərbaycandır!”

Bildirilib ki, müraciət Azərbaycan Rus İcmasının Respublika Şurasının iclasında qəbul edilib.

2
Teqlər:
Ermənistan, Azərbaycan, BMT-nin qətnamələri, kapitulyasiya, Üçtərəfli bəyanat, Prezident İlham Əliyev, rus icması
Tahir Kərimli, arxiv şəkli

Millət vəkilində COVID-19 aşkarlandı, evdə karantinə alındı

6
Tahir Kərimli bildirib ki, ailəsində də yoluxan olub və onlar da ev şəraitində müalicələrini davam etdirirlər. 

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 23 noyabr — Sputnik. Noyabrın 19-da Milli Məclisin 10-dan çox deputatında COVID-19 testinin nəticəsi pozitiv çıxıb. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, virus aşkarlanan millət vəkillərindən biri olan Tahir Kərimli hazırda evdə müalicə alır. Bu haqda Sputnik Azərbaycan-a danışan millət vəkili səhhətinin yaxşı olduğunu bildirib: "Hazırda səhhətim yaxşıdır, evdə müalicə alıram. Həkim müayinəsi altında müalicələr davam edir".

Millət vəkili bildirib ki, ailəsində də yoluxan olub və onlar da ev şəraitində müalicələrini davam etdirirlər. 

Xatırladaq ki, “Report” COVID-19-a yoluxan deputatlardan 9-nun adını təqdim edib: Bunlar Tahir Kərimli, Azər Badamov, Məşhur Məmmədov, Vüqar Bayramov, Qənirə Paşayeva, Rəşad Mahmudov, Soltan Məmmədov, Nizami Səfərov və Elnur Allahverdiyevdir

6
Teqlər:
müalicə, millət vəkili, Koronavirus, COVID-19, yoluxma