Üçüncü mikrorayon dairəsindəki yolayrıcında xalq dilində qul bazarı adlandırılan işçi bazarı

Hökumətdən əhaliyə siqnal: Öz başını dolandıranların başına gələcək?

7747
(Yenilənib 23:27 21.09.2017)
"Qərb ölkələrində adətən ya bu prosesə göz yumulur, ya da onlar simvolik şəkildə vergiləndirilir"

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 21 sentyabr — Sputnik. "Məşğulluğun təmin olunmasında özünəməşğulluq xüsusi rol oynayır. Son illərdə əhalinin məşğulluq strukturunda dəyişikliklər baş verib. 2016-cı ilin sonuna olan statistikaya əsasən, əmək müqaviləsi ilə işləyənlər məşğul əhalinin 32 faizini təşkil edib".

Bu barədə ötən günlərdə, əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Səlim Müslümov açıqlama verib. Nazirin sözlərinə görə, son dövrlərdə əmək bazarında qeydiyyatsız işləyənlərin sayı çoxalıb: "Dünyanın əksər ölkələrində olduğu kimi, Azərbaycanda da həyata keçirilən özünəməşğulluq, təəssüflər olsun ki, əksər hallarda qeydiyyatdan kənar olur. Bunların əksəriyyəti özünəməşğul əhali formasında çıxış edənlərdir. Bunların qeydiyyata alınması böyük problemdir. Biz hazırda bunun üzərində çalışırıq".

O bildirib ki, ölkədə 5 faizlik işsizlik səviyyəsi müşahidə olunur: "Bu, böyük nailiyyətdir".

Məsələ ilə bağlı Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin (UNEC) dosenti Elşən Bağırzadə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında, qeyri-rəsmi məşğulluq ilə bağlı məşğulluq hissəsinin qeydiyyata alınmasının dünyanın hər yerində problem olduğunu söyləyib: "Özünəməşğulluq o deməkdir ki, bu insanın sərbəst mühasibatı, bankda hesabı, müvafiq nəzarət mexanizmləri yoxdur. Hətta onun belə bir sistem qurması da mümkün deyil, çünki kiçik dövriyyəsi var".

Elşən Bağırzadə, UNEC-in dosenti, iqtisadçı ekspert
© Photo : Из личного архива Э. Багирзаде
Elşən Bağırzadə, UNEC-in dosenti, iqtisadçı ekspert

Bağırzadə əlavə edib ki, Qərb ölkələrində, adətən ya bu prosesə göz yumulur, ya da onlar simvolik şəkildə vergiləndirilir: "Məsələn, müəyyən məbləğdən aşağı dövriyyəsi olanlara cüzi vergi tətbiq olunur. Və yaxud da bəzilərinə patent vergi sistemi tətbiq olunur. Məsələn, illik hansısa lisenziya şəklində icazələr verilir və dövlətin də qeydiyyatı o lisenziyalar üzərindən olur".

"Ümumilikdə bu məsələyə iqtisadi yanaşma ondan ibarətdir ki, özünəməşğul əhali əksər ölkələrdə kifayət qədər təhsilsiz əhalidir və bunların institusionallaşmış, inkişaf etmiş şirkətlərdə işləmək imkanları məhduddur" – deyə ekspert bildirib.

Onun sözlərinə görə, dövlətlər görür ki, belə əhali özünəməşğulluqla məşğuldur, özlərini iş yeri ilə təmin edə bilirlər və ona görə adətən buna göz yumurlar: "Çünki verginin tətbiqi və yaxud da hansısa sosial müdafiə ödəmələrinin tələb olunması ona gətirib çıxarır ki, işçi özünəməşğulluğu dayandıra bilər. Çünki onun elə bir böyük fəaliyyəti yoxdur ki, o qədər uçot hesabatı həyata keçirsin, dövlətə bu qədər məbləğ versin".

"Yəni, dövlət özünəməşğulluq üzərində nə qədər nəzarəti gücləndirsə, özünəməşğulluğun o qədər aradan qalxmasına gətirib çıxardacaq. Ona görə, bunun kriminal özünəməşğulluq sahələrinin qarşısı tamamilə alınmalıdır. Digərlərinə isə maksimum şəkildə imkanlar yaradılmalı və qeydiyyat sistemi də simvolik olmalıdır" — ekspert diqqətə çatdırıb.

Sosial-Strateji Tədqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri, sosial sahə üzrə ekspert İlqar Hüseynli
© Photo : İ.HÜSEYNLİNİN ARXİVİ
Sosial-Strateji Tədqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri, sosial sahə üzrə ekspert İlqar Hüseynli

İqtisadçının qənaətincə, dünyanın hər yerində bu, belədir: "ABŞ-a da getsəniz, görəcəksiniz ki, yüksək binaların, müasir küçələrin arxasında qeyri-formal küçə ticarət ilə məşğul olanlar var. Latın Amerikası ölkələrinin əksəriyyətində bu, geniş yayılıb. Türkiyənin əksər şəhərlərində qeyri-formal ticarətin şahidi ola bilərik. Yəni, dünyada bunun ciddi bir həlli yolu yoxdur. Düşünmürəm ki, Azərbaycanda da bu, ciddi şəkildə həll edilsin. Amma dövlətin marağından baxanda, bunlar özlərini işlə təmin edirlərsə, cinayətlə məşğul deyillərsə, hər yerdə müəyyən qədər şərait yaradılır".

Sosial-Strateji Tədqiqatlar Mərkəzinin rəhbəri, sosial sahə üzrə ekspert İlqar Hüseynli isə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında deyib ki, inkişaf etmiş ölkələrlə müqayisə etsək, Azərbaycanda özünəməşğulluq məsələsində bir fərqli problem var: "Bu, onunla bağlıdır ki, vətəndaşların gördükləri işə görə gəlirləri yetərli deyil. Bu baxımdan həmin vətəndaşlar istər vergi, istər dövlət sosial müdafiə orqanlarında qeydiyyatdan keçmək, şəhadətnamə almaqda maraqlı deyillər".

"Qeydiyyata alınsalar, ödəmələr etməlidirlər. Əks halda məsuliyyət daşıyırlar. Ümumiyyətlə, gəlirlərinin kifayət qədər yetərincə olmaması insanları həm də sövq edir ki, əlavə xərclərdən, ödəmələrdən yayınmağa məcbur olsunlar" — İ. Hüseynli izah edib.

Ekspertin fikrincə, bu sahədə insanların əksəriyyətinin bilgiləri, məsuliyyəti yoxdur: "Məsələn, ustalar arasında sorğu keçirsək, nəticədə görərik ki, onların 70-80 faizi qeydiyyatdan keçmək, VÖEN, fərdi sahibkar statusu almaqla bağlı məlumatlara malik deyil. Bu da öz təsirini göstərir. Fundamental olaraq 2 səbəbin üzərində dayanmağımız yetərlidir. Birincisi, onların gəlirləri yetərli deyil ki, sahibkar kimi qeydiyyata alınıb ödənişlər etsinlər. İkincisi, onlar bu barədə yetərincə məlumatlara malik deyillər".

7747
Teqlər:
İlqar Hüseynli, qeydiyyat, Sputnik Azərbaycan, Elşən Bağırzadə, məşğulluq, , işsizlik, Səlim Müslümov, əhali, ekspert, Azərbaycan, nazir
Əlaqədar
Sosioloq: “İşsiz əhalinin məvaciblə təmin olunması onların rifahına təsir edəcək”
İşsizlərə şad, işləyən və işəgötürənlərə bəd xəbər
Prezidentdən işsiz vətəndaşlarla bağlı mühüm fərman
Bəzi peşə sahibləri işsiz qalacaqlar: xəbərdarlıq
Yeni fond işsizlərə yardım edəcək
İşsizlər üçün xoş xəbər
Peşə təmayüllü məkan, arxiv şəkli

Bu şəxslər təhsil almadan peşə təhsili sənədi alacaqlar

1
Qeyri-formal təhsil isə müxtəlif kurslarda, dərnəklərdə və fərdi məşğələlərdə əldə edilən və dövlət təhsil sənədinin verilməsi ilə müşayiət olunmayan təhsil formasıdır

BAKI, 6 avqust — Sputnik. Peşə təhsili üzrə qeyri-formal və informal təhsil formaları vasitəsilə əldə edilmiş bilik, bacarıq, səriştə və təcrübənin qiymətləndirilməsi, eləcə də tanınması üçün kimlərin müraciət edə biləcəyi açıqlanıb.

Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a Təhsil Nazirliyindən məlumat verilib. Bildirilib ki, ümumi orta təhsili səviyyəsini ən az 4 il əvvəl və ya tam orta təhsil səviyyəsini ən az 2 il əvvəl bitirərək, müraciət etdiyi müvafiq ixtisas üzrə azı 2 il qeyri-formal və informal təhsil formaları vasitəsilə bilik, bacarıq, səriştə və təcrübə əldə edən vətəndaşlar qiymətləndirilmə və tanınma üçün müraciət edə bilərlər.

Prosesin yekununda verilən diplom ilk peşə təhsili səviyyəsində təhsil haqqında sənədə bərabər tutulur və Nazirlər Kabinetinin 2019-cu il 16 aprel tarixli 173 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş "Peşə təhsili pilləsinin bir səviyyəsindən növbəti səviyyəsinə keçid Qaydası"na uyğun olaraq, sahibinə peşə təhsili pilləsinin növbəti səviyyəsində təhsilini davam etdirmək və ya ixtisası üzrə əmək fəaliyyətinə başlamaq hüququ verir.

Peşə təhsili üzrə qeyri-formal və informal formaları vasitəsilə əldə edilmiş bilik, bacarıq, səriştə və təcrübənin qiymətləndirilməsi və tanınması üçün Təhsildə Keyfiyyət Təminatı Agentliyinə müraciət olunmalıdır.

Qeyd edək ki, formal təhsil dövlət təhsil sənədinin verilməsi ilə başa çatan təhsil formasıdır. Ümumi təhsil, ilk peşə-ixtisas təhsili, orta ixtisas təhsili, ali təhsil, yenidənhazırlanma təhsili, təkrar ali və ya orta ixtisas təhsili dövlət təhsil sənədinin verilməsi ilə başa çatdığı üçün formal təhsil hesab edilir.

İnformal təhsil dedikdə özünütəhsil yolu ilə biliklərə yiyələnmənin forması başa düşülür. Qeyri-formal təhsil isə müxtəlif kurslarda, dərnəklərdə və fərdi məşğələlərdə əldə edilən və dövlət təhsil sənədinin verilməsi ilə müşayiət olunmayan təhsil formasıdır.

1
Arxeoloji qazıntılar, arxiv şəkli

Cəlilabadda yerləşən yeni aşkar olunmuş tarixi abidəyə müdaxilənin qarşısı alınıb

7
(Yenilənib 18:17 06.08.2020)
Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətinin və Cəlilabad Rayon Polis Şöbəsinin əməkdaşlarının birgə səyi nəticəsində qanunsuz qazıntı işləri aparan şəxslər saxlanılıb.

 

BAKI, 6 avqust — Sputnik. Cəlilabad rayonu Musalı kəndində yerləşən və yeni aşkar edilmiş daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısına daxil edilən "Qazan köşkü" arxeoloji abidəsinə müdaxilə olunub.

Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətinin mətbuat katibi Fariz Hüseynli məlumat verib.

O bildirib ki, Mədəniyyət Nazirliyi yanında Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidmətinin və Cəlilabad Rayon Polis Şöbəsinin əməkdaşlarının birgə səyi nəticəsində qanunsuz qazıntı işləri aparan şəxslər saxlanılıblar.

Qeyd edək ki, hündür təpə üzərində yerləşən "Qazan köşkü" abidəsi ətraf əraziləri müşahidə altında saxlamağa imkan verən istehkam (qala) funksiyasını daşıyıb. Orta əsrlərə (təqribən VIII-XIII əsrlər) aid "Qazan köşkü" müşahidə məntəqəsi, qala, istehkam, sığınacaq yeri kimi istifadə olunub.

7
Əlaqədar
Hər qarışından tarix boylanan qəsəbə: Orada “Kasıb Piri” və “Əli daşı” kimi möcüzələr var
“Xınalıq” üçün çalışırlar, bəhrəsini bir il sonra biləcəyik
Daha möhkəm: Bərpadan sonra İçərişəhərin Qala qapıları necə görünür
Bir zaman Bakını o məşhur etmişdi, indi "borcu" qaytarmaq zamanıdır - FOTO