Televiziya proqramı, arxiv şəkli

Efirə gedənlər ciddi etiraz doğurur

245
(Yenilənib 16:23 23.08.2017)
Telekanallarımızın yayımladığı verilişlərlə bağlı mütəxəssislər yekdil fikrə gələ bilmirlər

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 23 avqust — Sputnik. "Son zamanlar məni narahat edən məsələlərdən biri də televiziyalarda tibbi klinikalarla bağlı verilişlərin artmasıdır". Bunu Milli Televiziya və Radio Şurasının (MTRŞ) sədri Nuşirəvan Məhərrəmli deyib.

O bildirib ki, sağlamlıqla bağlı verilişlərdə həddindən çox və eyni xarakterli statistik ifadələr təkrarlanır: "Düzdür, sağlamlıq verilişləri vacibdir. Amma bu cür proqramlar həddən artıq ifrata varanda öz məqsədinə çatmır, əks effekt yaradır. Çox təəssüf ki, bu məsələdə ifrata varılır".

Şura sədri qeyd edib ki, günün müəyyən saatlarında televiziya kanallarında eyni formatlı verilişlərin yayımlanması yalnız Azərbaycanda deyil, bütün dünyada mövcud olan sistemdir: "Bizim televiziya kanalları da xarici ölkə TV-lərinə baxır və ona uyğun addımlar atmaq istəyirlər. Televiziyalarda mətbəx verilişləri də həddən artıq çoxdur. Bu, mən narahat edir. Amma bu, təkcə bizim ölkədə deyil, digər ölkələrdə də televiziya aləminə xas olan xüsusiyyətdir. Mən təxminən saat 12:00-dan saat 18:00-dək efirimizdə baxmağa normal veriliş tapa bilmirəm. Çünki daha çox mətbəx və sağlamlıqla bağlı verilişlər olur".

Məsələ ilə bağlı media eksperti Azər Həsrət Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında deyib ki, sağlamlıqla bağlı verilişlərin bu qədər çox tirajlanması, ümumiyyətlə, efiri zəbt etməsi insanların sağlamlığına mənfi təsir göstərir: "Şəxsən özüm davamlı şəkildə radioda bu sağlamlıq verilişlərini dinləyir, televiziyada baxırdım. Hiss edirdim ki, getdikcə xəstələnirəm. Çünki istər-istəməz, insanın oradan eşitdikləri altşüuruna yeriyir və xəstələməyə meyl başlayır. Bu, insanların xəstələnməsinə "töhfə" verən verilişlərdir. İstərdim ki, bunların sayı azaldılsın. Ümumiyyətlə isə o cür verilişlərin efirdə tez-tez görünməsi, səslənməsi məqsədəuyğun deyil".

Mətbəx verilişləri ilə bağlı media eksperti deyib ki, televiziya artıq çoxdan evdar qadınların başını qatmaq üçün vasitə olmaqdan çıxıb: "Televiziya bu günləri ciddi informasiya və təbliğat vasitəsidir. Televiziyanın cəmiyyətə təqdim etdiyi verilişlər öz ciddiyyəti, informasiya yükü ilə fərqlənməlidir. Ətrafda baş verən hadisələr haqqında normal verilişlərin, şərhlərin, təhlillərin təqdim edilməsi daha məqsədəuyğundur".

Ekspert düşünür ki, cəmiyyətin biganəliyinin qarşısını almaq üçün o verilişlərin sayını, saatını azaltmaq lazımdır: "Ümumiyyətlə, televiziya ekranlarından xüsusilə gündüz saatlarında sağlamlıqla, mətbəxlə bağlı verilişlərin yığışdırılması daha məqsədəuyğun olardı. Daha çox maarifləndirici, xüsusən də motivəedici verilişlər efirə verilərsə, bu, cəmiyyətimizdəki ümumi ovqata müsbət təsir göstərər".

"Bakının küçələrində gəzəndə hiss edirik ki, adamların əksəriyyəti qaraqabaqdır. Niyə? Çünki birisi sağlamlıq, digəri mətbəx haqqında verilişə baxır. Mətbəx haqqında verilişə baxan insan orada göstərilən taamlara əli çatmayanda narahat, narazı olur. Yaxud verilişdə göstəriləni uşağı istəyir və valideyn o göstərilənləri ala bilmir, narahat olur. Və yaxud sağlamlıqla bağlı verilişlərdə hansısa xəstəliyin simptomları haqqında danışılır. Bu zaman sağlam adam düşünür ki, məndə də bir vaxtlar bu cür simptomlar olub. Yəqin məndə də o xəstəlik var. Artıq həmin şəxs o xəstəliyin yükünün altına girmiş olur, əhval-ruhiyyəsi pozulur, qaraqabaq adama çevrilir. Şəxsən özüm o tip verilişlərə baxmıram və çalışıram ki, ailəmizdə də heç kim baxmasın. Sağlamlıq adı altında efirə verilən verilişlər əslində insanları xəstələndirməklə məşğuldur" — A. Həsrət vurğulayıb.

Onun fikrincə, üçüncü tip bu kateqoriyadan olan verilişlər isə cinayət, kriminal məsələləri ilə bağlıdır: "Bunların da efirdə gen-bol yayımlanması cəmiyyətdə cinayətlərin sayının artmasına stimul verir. Düşünürəm ki, Nuşirəvan Məhərrəmli bu məsələləri qabartmaqda haqlıdır və onun mövqeyini dəstəkləyirəm".

Media eksperti Zeynal Məmmədli isə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bunun televiziyaların proqram siyasəti olduğunu deyib: "Televiziyaların proqram siyasətinə yalnız qanun çərçivəsində müdaxilə edə bilərik və bu halda onların yaradıcı prosesinə müdaxilə olmaz. Bir tamaşaçı kimi Milli Televiziya və Radio Şurasının sədri öz fikrini bildirə bilər ki, "xoşuma gəlir, ya gəlmir". Amma o, fikrini bildirən zaman ehtiyatlı olmalıdır. Çünki insanlar bilməyəcəklər ki, bu, MTRŞ sədrinin fikridir, yoxsa adi bir tamaşaçının".

Mütəxəssisin sözlərinə görə, gündüz saatlarında sağlamlıq və mətbəx ilə bağlı verilişlərinin olması universal televiziyalarda adi haldır: "Söhbət verilişlərin məhz o mövzuda hazırlanmasından getmir. Əsas məsələ verilişlərin o mövzularda necə hazırlanmasıdır. Yəni, o mövzuda necə hazırlansın ki, televiziya reytinq qazansın. Bunu da biz Azərbaycan şəraitində görə bilmirik".

"Televiziya ilə bağlı o cür açıqlamalardansa, konkret veriliş tiplərini tövsiyə olaraq göstərsin. Sərbəst bazar olsa, bütün bunlar öz yerini tutacaq. Hər bir televiziya anlayacaq ki, mən reytinq qazanmaq, daha çox tamaşaçı cəlb etmək üçün başqasından fərqli, peşəkar bir veriliş hazırlasam, həm reklam gəlirlərim artar, həm də işimi daha da genişləndirə bilərəm" — Z. Məmmədli bildirib.

Media ekspertinin fikrincə, burada xüsusi bir resept yoxdur, sərbəstlikdir: "Hətta ola bilər ki, 6 saatın hamısı sağlamlığa aid veriliş olsun, amma böyük auditoriya toplasın. Ola bilər ki, 6 saatda 60 mövzu olsun, amma heç bir auditoriya toplamasın".

245
Teqlər:
Zeynal Məmmədli, media eksperti, Nuşirəvan Məhərrəmli, veriliş, Azər Həsrət, Sputnik Azərbaycan, efir, MTRŞ, telekanal, proqram, televiziya
Əlaqədar
Aprel döyüşləri barədə yalan məlumat yayan Rusiya telekanalı bağlandı
Azərbaycanda telekanal rəhbərinin oğlu çayda boğuldu
Azərbaycan dilinə ən çox divan tutan telekanal bəlli oldu
İlham Əliyevin hansı cəhəti rus teleaparıcının diqqətini çəkib?
İctimai televiziyada yeyinti aşkarlandı
20 Yanvar faciəsinin ildönümü, arxiv şəkli

Müşkül məsələ: emosiyalar sənədli filmlərin "vicdanına" qalıb

10
(Yenilənib 17:01 20.01.2021)
Yaradıcı insanlar deyirlər ki, faciə ilə bağlı kifayət qədər əsərlər yazılsa da, bu mövzu həmişə aktual olaraq qalacaqdır

Şahpəri Abbasova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 20 yanvar — Sputnik. Azərbaycan xalqının tarixinə Qanlı Yanvar faciəsi kimi daxil olmuş 1990-cı il 20 Yanvar hadisələrindən artıq 31 il keçir. 20 Yanvar mövzusu Azərbaycan ədəbiyyatında və incəsənətində necə əks olunub? Biz də elə bu sualla bir sıra ədəbiyyat və incəsənət adamlarına müraciət etdik.

Prezident İlham Əliyev, arxiv şəkli
© Official website of President of Azerbaijan Republic

Bəstəkar, professor Firəngiz Əlizadə mövzu ilə bağlı fikirlərini Sputnik Azərbaycan-la bölüşüb: “Azərbaycan bəstəkarları “Yanvar hadisələri” ilə bağlı irihəcmli əsərlərdən tutmuş mahnıya qədər onlarla əsərlər yaradıblar. Həmin əsərlər dəfələrlə Filarmoniyada, dövlət əhəmiyyətli tədbirlərdə ifa olunub. Bunlardan ən məşhuru Cövdət Hacıyevin "Şəhidlər" simfoniyasıdır. Rauf Abdullayevin dirijorluğu ilə səsləndirilən əsər o qədər möhtəşəmdir ki, insanlar sanki bir anlıq həmin gecəyə qayıdırlar”.

Firəngiz xanım deyir ki, Azər Rzayevin “Bakı 90” əsəri də həmin silsilədəndir. Həmin əsəri də sakit dinləmək qeyri-mümkündür.

“Əsəri dinləyəndə o gecə insanın gözünün önündən lent kimi keçir. Orada düşmənlərimizin şəhərə necə daxil olmasını, insanlarımızı amansızca qətlə yetirməsini aydın hiss edə bilərik. Bundan başqa, Azər Dadaşovun, Tofiq Bakıxanovun, Nəriman Məmmədovun, Məmməd Quliyevin adlarını çəkə bilərəm ki, həmin bəstəkarların həmin dəhşətli gecə ilə bağlı simfonik əsərləri var. Təəssüflə qeyd edim ki, bu əsərlər çox az səsləndirilib", - deyə F.Əlizadə bildirib.

Kinorejissor Tahir Tahiroviçin sözlərinə görə, 20 Yanvar faciəsi Azərbaycan sənədli kinosunda mükəmməl formada əks olunub: ““Azadlığa gedən yollar” filmi Tofiq Məmmədov və Xamis Muradovun rejissorluğu ilə çəkilib. Həmkarlarının sayəsində 20 Yanvar hadisələri kino lentinə köçürülüb. Həmin kino lentlərini toplayıb “Azadlığa gedən yollar” filmi hazırlanıb”.

Bakıda Şəhidlər Xiyabanı, arxiv şəkli
© Sputnik / Мурад Оруджев

Amma bədii filmdə vəziyyət bir o qədər də yaxşı deyil. Rejissorun fikrincə, 20 Yanvar haqqında bədii film müşkül məsələdir.

Bəs bədii ədəbiyyatda 20 Yanvar faciəsi necə əks olunub? Gənc yazar Ayxan Ayvaz deyir ki, 20 Yanvar faciəsi Azərbaycan poeziyasında kifayət qədər işıqlanıb:

“Məsələn, Bəxtiyar Vahabzadənin “Şəhidlər” poeması, Məmməd Aslanın "Ağla, qərənfil ağla", Qabilin "Mərsiyə" şeirləri, Sabir Rüstəmxanlının və digər şairlərin həmin faciə ilə bağlı şeirləri, poemaları var. Amma nəsr barədə eyni sözləri deyə bilmərəm".

"Təəssüf ki, nəsr əsərləri çox az saydadır. 20 Yanvar faciəsinin reallığı ilə bağlı yazılan əsərlər, demək olar ki, yoxdur. Amma bu faciə ilə bağlı publisistik əsərlər var, kitablar dərc olunub. Sırf bədii olaraq, Sabir Əhmədlinin "20 Yanvar" hekayələri adlı kitabı dərc olunub. Bundan əlavə, Səfər Alışarlı "Maestro" romanında 90-cı illərdə Azərbaycanın vəziyyətini bədii şəkildə təsvir edib. Ümumi götürdükdə, həqiqəti bütün reallıqları ilə çatdıran əsəri xatırlamıram".

10
Reza Deqati, arxiv şəkli

Əcnəbilər üçün tarix dərsi: "Maşınların pəncərəsindən gizli şahidlik etdim" - FOTO

15
(Yenilənib 17:01 20.01.2021)
"Şəhər jurnalistlər üçün qapalı idi. Ancaq Moskvadan qatara minərək qırx səkkiz saat orada gizləndim, Bakıya gəldim. Bunun sayəsində bəzən bu üsyan cəhdinin ciddi təzyiqi altında maşınların pəncərəsindən gizli  şahidlik edə bildim"

Şahpəri Abbasova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 20 yanvar — Sputnik. Fransada yaşayan məşhur fotojurnalist Reza Deqati 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı paylaşım edib. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, dünyaca məşhur fotoqraf qanlı gecə haqqında özünün "Facebook" səhifəsində yazıb: "Əfqan sərkərdələri ilə dağlarda döyüşdükdən sonra dünyanın ən böyük ordularından biri təslim oldu. Şərq Blokunun parçalanması başladı - Berlin divarından yıxılacaq ilk beton parçasının simvolizə etdiyi bir proses. 19-cu əsrdən bəri Rusiyanın nəzarətində olan bir ölkədə - Azərbaycanda siyasi ixtişaşlar Kremlə qarşı üsyana çevrildi. Bu cəsarəti cəzalandırmaq üçün rus tankları 19 yanvar 1990-cı ildə gecə Azərbaycanın paytaxtı Bakıya girdi və insanları qətlə yetirdilər".

Məşhur fotoqraf həmin faciə vaxtı Bakıya gəldiyi haqqında da danışıb: "Qırğın yüzlərlə ölü və yaralıya səbəb oldu. Şəhər jurnalistlər üçün qapalı idi. Ancaq Moskvadan qatara minərək qırx səkkiz saat orada gizləndim, Bakıya gəldim. Bunun sayəsində bəzən bu üsyan cəhdinin ciddi təzyiqi altında maşınların pəncərəsindən gizli şahidlik edə bildim".

Deqati qanlı günlərin simvolu olan qərənfil haqqında da danışıb: "Milli çiçək artıq ölkəni təmsil etmək üçün deyil, o lənətə gəlmiş gecə istifadə edildi. Qırmızı qərənfillər indi yalnız cənazə üçün istifadə olunur və müstəqillik uğrunda mübarizə zamanı ölənlərin xatirəsini yad etmək üçün məzar daşlarının üzərinə qoyulur. Ağrılı keçmişin əbədi qalıqları, yerdəki çiçəklər insanları öz tarixi ilə barışığa, nəhayət azadlığa qovuşmağa dəvət edir".

Məşhur fotoqraf həmin gecə ilə bağlı "Məsumların qırğını" (The Massacre of the Innocents) adlı kitab dərc edib. R.Deqati izləyicilərini həmin kitabı oxumağa dəvət edib.

Qeyd edək ki, Reza Deqati 40 ildən çoxdur dünyanı gəzib dolaşır. O, Qarabağda dəfələrlə olub. Otuzdan çox kitabın müəllifidir. Bir sıra beynəlxalq mükafatlar alıb. Missuri Universitetinin "Şərəf" medalına layiq görülüb, Parisin Amerika Universitetinin fəxri doktorudur. Fransa hökuməti onu Milli Cəngavərlik Ordeni ilə təltif edib. Parisdə "Mühacirin düşüncələri", "Kəsişən talelər", Vaşinqtonda "Bir dünya, bir tayfa", Normandiyada "Müharibə+Sülh" və Dohada "Ümid" adlı sərgiləri təşkil olunub. Fotoqraf ümumilikdə 250 sərginin iştirakçısıdır.

15
Teqlər:
fotoqraf, tarix, 20 Yanvar
Donald Tramp, arxiv şəkli

"Qayıdacam" - Tramp Evdən necə getdi - VİDEO

0
Bu gün Donald Tramp Ağ Evi tərk edib. Ancaq KİV-də dolaşan "Tramp daha prezident olmayacaq" iddialarına rəğmən, o qayıdacağına söz verib. Prezidenti Sinatranın ifası ilə yola salıblar

BAKI, 20 yanvar - Sputnik. Ağ Evi tərk edən ABŞ Prezidenti Donald Tramp tərəfdaşlarına "bu və ya başqa formada" geri dönəcəyini söz verib. 

"Sizi sevirik. Bu və ya başqa formada qayıdacağıq... Qoy hər işiniz yaxşı olsun. Tezliklə görüşənədək", - Vaşinqtonu tərk edib Floridaya uçmazdan əvvəl "Endryus" aviabazasında toplaşmış qohumları və tərəfdarları qarşısında çıxış edən Tramp deyib. 

​O, vitse-prezident Mayk Pensə və Konqresə xüsusi minnətdarlıq edərək birlikdə yaxşı işlədiklərini vurğulayıb. 

Bundan sonra o, ailəsinin yanına qayıdıb, qızı Tiffanini qucaqlayıb, təyyarəyə doğru yönələrkən isə qayıdaraq Ağ Evin sabiq başçısı Mark Midousun əlini sıxıb və fəxri qarovulun müşayiəti ilə prezident təyyarəsinə minib. Təyyarə havaya qalxanda isə aviabazada Frenk Sinatranın ifasında "My Way" (Mənim yolum) mahnısı səsləndirilib.

0
Teqlər:
tərk etmək, Ağ Ev, Donald Tramp