Səbirə Əbdülzəka

Bir bu hekayə var, amma hər kəs sonadək oxuya bilməz...

468
(Yenilənib 10:19 14.06.2017)
"Məzarımın yanından keçəndə ayaq saxla ki..."

İradə Cəlil, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 14 iyun — Sputnik. "Tənhalıq… Dərdini deməyə heç kimin olmur, göz yaşlarını silənin olmur. Ağlayıb-ağlayıb sakitləşirsən və o günü gözləyirsən: itirdiklərinə qovuşacağın günü".

Bu, tənhalığa Səbirə nənənin verdiyi tərifdir. Deyir ki, sakit adamdır, heç kimlə işi yoxdur, heç kimlə saatlarla danışmağı sevmir. Yoldaşını itirəndən sonra övladı da onu tək buraxıb Qırğızıstana gedib. Elə o vaxtdan tənhadır Səbirə nənə: "Qeybət etməyi sevmərəm. Ən çox kitabları sevirəm. Burda da övlad kimi baxırlar mənə".

Səbirə nənə ilə, təxminən 5 ay əvvəl Qocalar Evində tanış olmuşdum. Deyirdi ki, 3 gündür bu evin sakinidir, alışmağa çalışır, bunun üçün əlindən gələni edir. Amma bəzən dözə bilmir, otağına çəkilib hönkür-hönkür ağlayır həyatına, itirdiyi illərə, sevdiyi həyat yoldaşına, illərlə xəbərini ala bilmədiyi oğluna. Danışdıqca gözləri dolsa da, əlləri ilə üzünü silib, gülümsəməyə çalışır və başına gələnlərdən yadında qalanları danışır.

Səbirə Əbdülzəka bakılı qızıdır. Sözlərinə görə, Hacı Ələsgər nəslindəndir: "Hacı Nəcəfqulunun nəvəsiyəm, babamın Xəzərdə 7 gəmisi olub. Atam da Maştağada rayon komitəsinin sədri olub. Anam nardaranlı, atam isə "ağşalvarlılar"dan olub".

Danışır ki, atası ailəsini heç bir zaman korluq çəkməyə qoymayıb. Ailə quranda da sevərək qurub. Səbirə nənə həyat yoldaşı haqqında danışanda gözləri dolur: "Həyat yoldaşım məni, mən də onu sevmişəm. O, ana məhəbbəti görmədiyi üçünə hər zaman mənə "maması" deyirdi. Bizi onun iş yoldaşları tanış etmişdilər. O vaxtlar 26 yaşım var idi. Yoldaşımın adı Sərdar idi — Sərdar Əbdülzəka".

Səbirə nənə
© Sputnik / Irade JELIL
Səbirə nənə

Səbirə nənənin sözlərinə görə, yoldaşı repressiya qurbanının oğlu olub. Uşaq evində böyüyüb. Bacısını da elə o vaxtlar itirib: "O vaxt Sərdarın 4, bacısının 2 yaşı olub. Sonradan mən "İzvestiya" qəzetində onu axtarmaq üçün elan da verdim. Çox axtardım. Tapılmadı. Dedilər ki, yəqin övladlığa verilib".

"Qayınatamın adı Əbdülzəka Əbdüləziz idi. "İzvestiya" qəzetindən xəbər gəldi ki, uşağın şəkli varsa, göndərin. O vaxt 2 yaşlı uşağın nə şəkli ola bilərdi ki? O vaxt valideynləri aparılandan sonra bunlar bacı-qardaş qalıbmış küçədə. Götürüb veriblər uşaq evinə. 9 yaşından sonra oğlanlarla qızları ayırıblar" — deyir müsahibimiz.

Onun sözlərinə görə, həmin vaxt Sərdarı Bakıya göndəriblər: "Gəlib Bakıda texniki peşə məktəbində oxuyub, sonra gəmidə işlə təmin ediblər. Elə gəmidə yaşayırdı. Sonra işçilərdən biri gedib öz bibisinə deyib ki, "bizdə bir oğlan var, heç kimi yoxdur". Qadın da yoldaşımı çağırıb. Deyib, səni övladlığa götürürəm. Elə Sərdar üçün toyu da o ailə elədi. Sonra bir övladımız dünyaya gəldi. Amma bir oğlum da olmuşdu. Əbdüləzizin adını qoymuşduq. O, tez doğulmuşdu, tez də öldü".

Səbirə nənənin həyat yoldaşı xərçəng xəstəliyindən dünyasını dəyişib. Dediyinə görə, həmin vaxtlar Cəmil Əliyevin qəbuluna da düşüb ki, bəlkə həyat yoldaşını qurtara bilər. Amma mümkün olmayıb: "Martın 1-də əməliyyat edildi, sentyabrın 1-də dünyasını dəyişdi. 1984-cü il idi. 50 yaşı vardı. Həkimi mənə dedi ki, "sən çox diqqətli qadınsan, mən ilk dəfədir ki, belə qadın görürəm". Eh, həyatdır da".

"Ailə həyatı qurandan sonra yoldaşım məni işləməyə qoymadı. Dedi ki, "mənim iş vaxtım bəlli deyil. Lazım deyil, işləmə. Evdə onsuz da sənin işin çox olur, otur evdə, balamıza bax". O, dünyasını dəyişəndən sonra onun əmək haqqının 4\1 hissəsini mənim üçün təqaüd kimi ayırdılar" — danışır S. Əbdülzəka.

Həmsöhbətimiz deyir ki, yoldaşı dünyasını dəyişəndən sonra həyatını oğluna həsr edib. O da Bişkekə getdikdən sonra qadın tək qalıb. Bir neçə dəfə soruşmağımıza baxmayaraq, qadın oğlunun adını çəkmir: "Bir oğlum var, Qırğızıstandadır. Nə öldü xəbərini almışam, nə də sağ olduğunu bilmirəm".

Onun Qocalar Evinə düşməsinin səbəbi tam fərqli olub. Özü deyir ki, ev şəraiti pis olduğu üçün Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyindən vəziyyəti dəyərləndirib və Qocalar Evinə yerləşdiriblər: "8 km qəsəbəsində yaşayırdım. Ev yox, şərait yox, sanki bomj həyatı yaşayırdım. Gəlib yoxladılar. Dedilər ki, "gəl, səni Qocalar Evinə qoyaq, bir az rahat yaşa". Razılaşdım. Məni gətirdilər bura. Burada mən özümə qarşı hörmət görürəm".

Səbirə nənə sirri tam açmaq istəməsə də, danışdıqlarından məlum olur ki, vaxtilə dələduzların qurbanı olub. Onu aldadıblar: "Dedilər, "evi bağışla, ölənə qədər baxacağıq". Sonra satıldı. Qaldım küçələrdə".

Sözünün davamını gətirmir, gözləri dolur. Deyir ki, qəbrinin üstündə yazılması üçün bir şeir hazırlayıb:

Yoldan keçən ayaq saxla,

Burda yatan bir anadır.

Qəm qüssədən xilas olmuş bir anadır.

Yoldan keçən ayaq saxla,

rəhmət dilə,

Ruhu sənə "sağ ol" desin.

Vidalaşırıq. Gileyli, həsrət dolu və nədənsə peşmançılıq çəkən bir insanla sağollaşırıq. Onun gücü təkcə göz yaşlarına çatır…

468
Teqlər:
Səbirə nənə, Səbirə Əbdülzəka, arvad, ər, oğul, övlad, kişi, ailə, həyat, qadın, qocalar evi
Əlaqədar
Məşum qəzanın qurbanı: "Dedilər, get, nə bilirsənsə, elə"
Ruhi xəstə ilə evləndirilən qadın yaşadığı müsibətləri anladır
"Kaş gözlərim açılaydı, anamın üzünü bircə dəfə görəydim..."
"Biz buraya gəlmişiksə, burada da öləcəyik"
Bu bacıların həyatı bir film ssenarisidir
Həblər, arxiv şəkli

Hər birimizin köməyinə çatan dərmanlarla bağlı qorxunc xəbərdarlıq - öldürə bilər

9
(Yenilənib 16:21 26.11.2020)
"Hər xəstəliyə antibiotik istifadə edilə bilməz. Bəzən insanlar özləri özlərini antibiotiklərlə müalicə edirlər. Ona görə də antibiotiklər reseptsiz buraxılmamalıdır"

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 26 noyabr — Sputnik. Azərbaycanda antimikrob dərmanların apteklərdə əhaliyə sərbəst satışı qadağan olunmalıdır. Bununla bağlı dövlət qurumları lazımi dəstək verməlidir. Bunu Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) Azərbaycandakı nümayəndəliyinin rəhbəri Hande Harmancı deyib. Onun sözlərinə görə, bu preparatlara əlçatanlığını azaltmaq lazımdır. "İnsanların antibiotiklərə qarşı davamlılığı ölçülməlidir. Bunun üçün Azərbaycanın lazımi laboratoriyaları var. Həmçinin, maarifləndirmə də olmalıdır. Bu gün apteklərdə hər kəs istənilən antibiotiki ala bilər. Bu cür dərmanlar açıq satışda var və buna heç bir nəzarət yoxdur. Bu, bizim problemimiz idi".

Qeyd edək ki, antibiotiklər yüngün soyuqlama zamanı hər birimizin köməyinə çatır. Ona görə də antibiotiklərin reseptlə satılması əhali tərəfindən birmənalı qarşılanmır. Sputnik Azərbaycan antibiotiklərin reseptsiz satışının fəsadlarını araşdırıb.

Professor Adil Qeybulla Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında antibiotiklərin reseptsiz satışının məhdudlaşdırılması ilə bağlı təklifləri dəstəklədiyini bildirib. A.Qeybulla deyir ki, apteklərdə antibiotiklərin reseptsiz satışı qanunda olan boşluqdan irəli gəlir. Onun sözlərinə görə, xarici ölkələrdə antibiotiklər reseptlə satılır:

"Antibiotiklərin həkim təyini olmadan istifadəsi çox risklidir. Bu, hətta ölümə belə gətirib çıxardır. Koronavirusun müalicəsində antibiotiklərdən istifadə məsləhət görülmür. Çox təəssüf ki, insanlar evdə müalicə zamanı kortəbii antibiotiklərdən istifadə edirlər. Bu isə anafilaktik şok, allergik təsirlər göstərə bilər. Antibiotiklərdən həkim təyinatı olmadan istifadə qulağı kar edə, böyrək problemlərinə səbəb ola bilər. Sovet dövründə antibiotiklərdən istifadə geniş yayılmışdı. İndi də bəzi insanlar həkim təyinatı olmadan antibiotikləri alaraq istifadə edirlər. Təbii ki, buna son qoyulmalıdır".

Səhiyyə Nazirliyinin İctimai Səhiyyə və Sanitariya-Epidemioloji Nəzarət Şöbəsinin müdiri Nəzifə Mürsəlova Ümumdünya Antimikrob Preparatlardan Düzgün İstifadəyə dair Maarifləndirmə Həftəsinə həsr olunmuş virtual mətbuat konfransında bildirib ki, hazırda antibiotiklər reseptlə buraxılan dərmanlar sırasındadır: "Bu gün apteklərdə hər kəs istənilən antibiotiki ala bilər. Bu cür dərmanlar açıq satışda var və buna heç bir nəzarət yoxdur. Bu, bizim problemimiz idi. Bu məsələ qanunvericilikdə tənzimlənir, təəssüf ki, bu tənzimlənmə kağız üzərində qalır. COVID-19 dövründə problem daha da artdı. Bu qanunvericiliyin yerlərdə işləməsi istiqamətində işlər gücləndirilməli, ona nəzarət artırılmalıdır. Dövlət səviyyəsində bu məsələyə sərt nəzarət olmalıdır".

Koronavirusdan ölüm artır - Səbəblər virusun özü qədər qorxuludur>>

Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin üzvü, deputat Müşfiq Məmmədli Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, antibiotiklərin satışı "Əhalinin sağlamlığının qorunması haqqında" qanunla müvafiq qaydada tənzimlənir:

"Bu, qanunvericilikdə olan hər hansı boşluq yox, qanunun icrası ilə bağlı problemdir. Qanunların icra müxanizmi NK-nın müvafiq qərarları ilə tənzimlənir. Ola bilər ki, bu məsələ də icra mexanizmində yaranan anlaşılmazlıqla bağlı ola bilər. Qanun antibiotiklərin satışını kifayət qədər tənzimləyir. İşçi qaydada təlimatlarla bu məsələyə baxılmalıdır", - deyə deputat bildirib.

M.Məmmədli bildirir ki, antibiotiklərin kortəbii təyini mənfi təsirə səbəb ola bilər. Koronavirusla mübarizədə isə bu, daha təhlükəlidir: "Çünki koronavirusa yüngül yoluxmada müalicə əsasən orqanizmin gücləndirilməsi, immun sisteminin möhkəmləndirilməsi ilə bağlı aparılır. Antibiotiklərdən istifadə isə orqanizmi, immun sistemini zəiflədir. Bu, o demək deyil ki, xəstələrə antibiotik ümumiyyətlə təyin olunmamalıdır. Sadəcə olaraq bunun üçün tibbi göstəriş olmalıdır. Hər xəstəliyə antibiotik istifadə edilə bilməz. Bəzən insanlar özləri özlərini antibiotiklərlə müalicə edirlər. Ona görə də antibiotiklər reseptsiz buraxılmamalıdır. Bu, beynəlxalq təcrübəyə əsaslanır. Antibiotiklər həkimlərin təyinatı ilə resept əsasında satılmalıdır".

9
Teqlər:
Müşfiq Məmmədli, Nəzifə Mürsəlova, Adil Qeybulla, antibiotik, Koronavirus, epidemiya, COVID-19
Koronavirus testi, arxiv şəkli

TƏBİB Azərbaycanda koronavirus testlərinin bitməsi barədə məlumatlara aydınlıq gətirdi

10
(Yenilənib 19:41 26.11.2020)
Bu problemin aradan qaldırılması məqsədilə, simptomsuz təmaslılardan testlərin götürülməsinə müvəqqəti məhdudiyyət qoyulması qərara alınıb.

BAKI, 26 noyabr - Sputnik. Azərbaycanda koronavirus (COVID-19) ilə əlaqədar aparılan testlərin bitməsi barədə yayılan məlumatlar həqiqəti əks etdirmir.

Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a TƏBİB-dən məlumat verilib. 

"Bildiririk ki, ölkəmizdə koronavirusun diaqnozu üçün kifayət qədər test ehtiyatı mövcuddur. Sadəcə olaraq, gün ərzində götürülən testlərin sayı çox olduğundan bu, laboratoriyaların iş gücünə təsir göstərir. Nəticədə, təbii olaraq testin nəticələri bir qədər gecikmiş olur", - TƏBİB bildirib.

Məlumatda o da qeyd olunub ki, bu problemin aradan qaldırılması məqsədilə, simptomsuz təmaslılardan testlərin götürülməsinə müvəqqəti məhdudiyyət qoyulması qərara alınıb.

"Hazırda ölkədə 37 laboratoriya mövcuddur. Bu laborotoriyalarda gündəlik 10 000 testin aparılması nəzərdə tutulurdu, artıq müraciətlərin sayı çox olduğundan gün ərzində laboratoriyalara daxil olan test nümunələri nəzərdə tutulduğundan 2 dəfə (19178 test) artıb", - deyə məlumatda bildirilir. 

10
Teqlər:
test, korona virusu, Koronavirus, epidemiya, COVID-19, Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyi, TƏBİB

Rusiyalı sülhməramlılar Laçın dəhlizində təhlükəsizliyə necə nəzarət edirlər video

0
(Yenilənib 15:04 26.11.2020)
Rusiyalı sülhməramlıların Laçın dəhlizi ilə nəqliyyat hərəkətinin təhlükəsizliyini necə təmin etdiyini videoda izləyin.

Dağlıq Qarabağda Rusiya sülhməramlıları üçtərəfli sülh razılığı və atəşkəs rejiminin təmin edilməsinə nəzarət edir. 

Hərbçilər təmas xəttində yerləşən 23 müşahidə məntəqəsindən vəziyyəti gecə-gündüz müşahidə edir. Sülhməramlılar həm də Laçın dəhlizi boyunca hərəkətin təhlükəsizliyini təmin edirlər.

Kəlbəcərə ilk daxil olan Azərbaycan hərbçiləri - FOTOLAR>>

İstehkamçılar hərbi əməliyyatlardan zərər çəkən əraziləri minalardan təmizləyirlər. Mühəndis bölmələri yolları təmizləyir, bölgədə nəqliyyat hərəkətinin tənzimlənməsinə yardım edir, habelə yaşayış məntəqələrinin su, enerji və istilik tədarükünü bərpa edir.

0