Şabalıd ağacı

Həyəcan siqnalı: Böyük sərvətimizi itirmək üzrəyik

17341
(Yenilənib 11:09 09.06.2017)
Şimal-qərb bölgəsində şabalıd ağacları kütləvi şəkildə qurumağa başlayıb

İlham Əhmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 9 iyun — Sputnik. Respublikanın şimal-qərb bölgəsində şabalıd ağacları məhv olma təhlükəsi ilə üz üzə qalıb. Sakinlərin sözlərinə görə, şabalıdın yetişdiyi əsas rayonlardan biri olan Qəbələ, tezliklə bu sərvətini itirə bilər.

Yaşından asılı olmayaraq, şadalıd ağacları kütləvi şəkildə quruyur. Bu vəziyyət uzun zamandan bəri davam etsə də, problemin səbəbini tapmaq mümkün deyil.

Yerli əhali bu vəziyyəti əvvəlcə Qəbələ RLS-in fəaliyyəti ilə əlaqələndirib. "İndi o da yoxdur. Ancaq ağaclar yenə quruyur. Biz isə heç nə edə bilmirik. Təcili tədbir görülməsə, tezliklə ağacların hamısı quruyacaq. Şabalıd Qəbələnin sərvəti sayılır. Bu ağaclar qurusa, bilmirik necə olacaq" – Qəbələ sakini, kənd təsərrüfatı mütəxəssisi Abbas Əliyev danışır.

Dediyinə görə, problem, sadəcə Qəbələni əhatə etmir və yalnız şabalıd ağacları ilə bağlı deyil: "Güman olunur ki, şabalıd ağaclarının quruması iqlimlə əlaqədardır. Artıq bu, beynəlxalq problemə çevrilib. Bütün dünyada şabalıd ağaclarının quruması prosesi müşahidə olunur. Üstəlik, quruyan yalnız şabalıd ağacları da deyil. İqlim digər meşə və bir sıra meyvə ağaclarına da təsir edib".

Hazırda Qəbələdə, yaşı 10 əsrlə ölçülən və əhalinin əsas gəlir mənbələrindən biri olan şabalıd ağacları var. Onlar xüsusi mühafizə olunsa da, istiyə qarşı dözümsüzdür. Rayonda yaşı 800-1000 il olan qədim şabalıd ağacları xüsusi mühafizə olunaraq, nadir təbiət abidəsi kimi qorunur. Meşələrdə və həyətyanı sahələrdə, hündürlüyü 30-40 metrə çatan irigövdəli şabalıd ağacları mövcuddur.

Şabalıd
Şabalıd

Qurumaya qarşı tədbir kimi, hazırda ağacların sayının artırılması üçün ardıcıl işlər görülür. Bu il rayonda Dövlət Meşə Fondunun ərazisində, hektarlarla sahədə, keyfiyyətli və iri meyvəsi olan xandıx şabalıdının minlərlə tingi əkilib. Həmçinin fərdi təsərrüfatlarda 10 hektara yaxın sahədə şabalıd ağacları əkilib.

Qeyd edək ki, Qəbələnin dağətəyi kəndlərində şabalıd əhalinin əsas gəlir mənbəyidir. Mıxlıqovaq kənd sakini Fəxrəddin Vəliyev kişi deyir ki, ən çox məhsul verən ağaclar 300 kiloqrama qədər məhsul verə bilir. Onun sözlərinə görə, ağacın yetişməsi, bar vermə dövrü, müddəti də təxminən 10 ildən sonra başlayır.

"Proses yavaş-yavaş gedir. 10 ildən sonra ağac məhsul verməyə başlayır və məhsuldarlıq tədricən artır" – müsahibimiz bildirir.

Bu kəndin digər sakini Səfa Əmirovanın sözlərinə görə, şabalıd ağacının gövdəsi 2-2.5 metrə, hündürlüyü isə 45 metrə qədər olur: "Hazırda ağaclarda sürətli quruma müşahidə edirik. Deyilənə görə, bu da iqlimin dəyişməsi ilə bağlıdır. Bəlkə Yer üzündə ümumi temperaturun artması həmin ağaclara təsir edib".

Yerli aqronomlar da qurumanın qarşısını almağın çətin olduğunu deyirlər. Füzuli Qəbərovun sözlərinə görə, iqlimlə əlaqədar müəyyən xəstəliklər meydana çıxıb: "Camaat da buna qarşı müəyyən addımlar atır. Məsələn, hər il yeni meyvə bağları salaraq şabalıd ağacının çoxalmasına çalışırlar".

Qeyd edək ki, Qəbələ rayonunun Mıxlıqovaq, Bum, Tikanlı, Abrıx, Xırxatala, Vəndam, Cığatelli, Uludaş, Nohurqışlaq, Həmzəli kəndlərində, ümumilikdə 180 hektar sahədə şabalıd bağları var. Ötən il bu bağlardan 462 ton şabalıd yığılıb. Bu il də məhsulun bol olması gözlənir.

Onu da əlavə edək ki, şabalıd ağaclarında xəstəlik yaranandan, quruma sürətlənəndən sonra bazarlarda bu məhsulun qiymətində kəskin artım yaranıb. Qış aylarında şabalıdın 1 kiloqramı 11-15 manat olursa, yazda qiymət 20-22 manata qalxır…

17341
Teqlər:
şabalıd ağacları, hektar, Respublika, ərazi, şimal-qərb bölgəsi, kənd, Qəbələ, meyvə, problem, bağ, rayon, quruma, təhlükə
Əlaqədar
Meşələrin mühafizəsinə cavabdeh olan 22 nəfər işdən qovuldu
Meşədə nəhəng fiquru görənlər gözlərinə inanmayıblar
Azərbaycanda güclü meşə yanğını
Fırtına Qarabağa çatdı: evlərin damı uçub, ağaclar aşıb, ətrafı su basıb
İlham Əliyev ağac əkdi
221 ədəd zeytun ağacı vacibdir, yoxsa TAP?
Bakıda ağacların "soyqırımı": gecə ilə böyük bir yaşıllığı məhv etdilər
Qəbələdə möcüzəli ağaclar: onları başqa yerə aparanda dəyişirlər
Maliyyə hesabatı, arxiv şəkli

Şəhid ailələri qazilərə ödəniləcək müavinətlərlə bağlı açıqlama verildi

16
(Yenilənib 19:52 01.12.2020)
Talıbov deyib ki, bəzi sosial şəbəkə istifadəçilərinin şəhid ailələri və müharibə əlillərinin yalnız təqaüdlə təmin edildiyi barədə fikirləri məlumatsızlıqdan irəli gəlir.

BAKI, 1 dekabr - Sputnik. Azərbaycanın ərazi bütövlüyü uğrunda döyüşlərdə şəhid olmuş qəhrəmanlarımızın ailələri və bu döyüşlərdə sağlamlığını itirmiş insanlarımız cənab Prezidentin tapşırığına uyğun olaraq hərtərəfli sosial təminat sistemi ilə əhatə olunublar.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyinin İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin müdiri Fazil Talıbov məlumat verib.

Onun sözlərinə görə, bəzi sosial şəbəkə istifadəçilərinin şəhid ailələri və müharibə əlillərinin yalnız təqaüdlə təmin edildiyi barədə fikirləri isə məlumatsızlıqdan irəli gəlir. Onlar digər sosial ödənişlərlə (pensiya, müavinət) və sosial proqramlarla da əhatə olunurlar:

- Şəhidin vərəsələrinə sığorta ödənişi (11 min manat) verilir.
- Müharibə əlillərinə sığorta ödənişi (I dərəcə əlilliyi olan şəxslərə 8800 manat, II dərəcə əlilliyi olan şəxslərə 6600 manat, III dərəcə əlilliyi olan şəxslərə 4400 manat) ödənilir.

Əlavə olaraq, şəhid ailəsi üzvlərinə və müharibə əlillərinə:
- Əmək stajından asılı olaraq pensiya və ya müavinət ödənilir (orta məbləğ 400 manat);
- Onların əmək pensiyasının sığorta hissəsinə əlavə (55-110 manat) ödənilir;
- Prezidentin aylıq təqaüdü (210-300) ödənilir;
- Şəhid ailələrinin üzvlərinin və müharibə əlillərinin övladları və özləri təhsil haqqı ödəməkdən azad olunur;
- Protez və reabilitasiya vasitələri ilə pulsuz təmin olunurlar;
- Sanator-kurort müalicəsi üçün ildə 1 dəfə pulsuz göndərişlərlə təmin olunurlar;
- Aktiv məşğulluq proqramlarında (özünüməşğulluq, ödənişli ictimai işlər və s.) onlara üstünlük verilir;
- Onların məşğulluğunun təmin edilməsi üçün bütün işəgötürənlər üçün (dövlət və özəl) məcburi kvota müəyyən edilib;
- Şəhid ailəsi üzvləri və müharibə əlilləri üçün vergi, əmək qanunvericiliyində və s. üçün bir sıra güzəştlər də nəzərdə tutulub.

Ən önəmlisi isə mənzil şəraitinin yaxşılaşdırılmasına ehtiyacı olan şəhid ailələri və Qarabağ müharibəsi əlillərinə mənzillər və fərdi evlər, habelə müharibə əlillərinə avtomobillər dövlət tərəfindən təqdim edilir. İndiyədək bu kateqoriyadan olan şəxslərə 9000-ə yaxın mənzil və fərdi ev, habelə 7000-ədək avtomobil verilmişdir. Bu proqram hazırda uğurla davam etdirilir.

Beləliklə, şəhid ailələri və müharibə əlilləri mənzil və avtomobil təminatı, habelə birdəfəlik sığorta ödənişi ilə yanaşı, orta hesabla aylıq əsasda 700 manat sosial ödəniş alırlar. Bu ödənişlərin daha da təkmilləşdirilməsi, onların sosial müdafiəsinin daha da yaxşılaşdırılması istiqamətində mütəmadi iş aparılır.

16
Dəniz piyadaları döyüşlərdən daimi dislokasiya məntəqəsinə qayıdıb

Dəniz piyadaları döyüşlərdən daimi dislokasiya məntəqəsinə qayıdıb

12
(Yenilənib 19:03 01.12.2020)
Hərbi Dəniz Qüvvələrinin komandanı kontr-admiral Sübhan Bəkirov nümayiş etdirdikləri bacarıq və peşəkarlığa görə onlara Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyi adından təşəkkür edib.

BAKI, 1 dekabr — Sputnik. Vətən müharibəsində yüksək peşəkarlıq nümayiş etdirən Azərbaycan Hərbi Dəniz Qüvvələrinin dəniz piyadaları öz missiyalarını başa vuraraq hərbi hissəyə geri qayıdıb.

Müdafiə Nazirliyindən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, əvvəlcə xalqımızın ümummilli lideri Heydər Əliyevin, ölkəmizin müstəqilliyi və ərazi bütövlüyü uğrunda canından keçən şəhidlərin xatirəsi bir dəqiqəlik sükutla yad edilib. Hərbi orkestrin müşayiəti ilə dövlət himni ifa olunub.

© AR Ministry of Defence
Dəniz piyadaları döyüşlərdən daimi dislokasiya məntəqəsinə qayıdıb

Hərbi Dəniz Qüvvələrinin komandanı kontr-admiral Sübhan Bəkirov nümayiş etdirdikləri bacarıq və peşəkarlığa görə onlara Müdafiə Nazirliyinin rəhbərliyi adından təşəkkür edib.

12
Teqlər:
dəniz, Müdafiə Nazirliyi
Mövzu:
Azərbaycan və Ermənistan arasında müharibə

Azərbaycanda hansı yol hərəkəti qaydaları daha çox pozulur

0
(Yenilənib 19:23 01.12.2020)
Ölkə üzrə ən çox hansı yol hərəkəti qaydalarının daha çox pozulması ilə bağlı statistika açıqlanıb. Siyahıda birinci yeri icazə verilən sürət həddinin aşılması ilə əlaqədar qayda pozuntuları tutur.
İnfoqrafika: Azərbaycanda yol hərəkəti qaydalarının pozulması ilə bağlı statistika
© Sputnik / Elnur Salayev

Azərbaycanın yol polisi əməkdaşları bu ilin yanvar-sentyabr ayları ərzində ölkə yollarında sürücülərin yol hərəkəti qaydalarını pozması ilə bağlı təxminən üç milyon fakt qeydə alıblar. Dövlət Statistika Komitəsinin verdiyi məlumata görə, qayda pozuntularının üçdə biri icazə verilən sürət həddinin aşılması ilə əlaqədardır.

İkinci yeri nəqliyyat vasitəsini düzgün saxlamamaq və ya səhv yerə park etməklə bağlı cərimələr tutur - 20,7%. Üçüncü yerdə isə yol işarələri və ya nişanlarının tələblərinə əməl etməməklə bağlı qayda pozuntuları durur.

Qeyd etmək lazımdır ki, koronavirus pandemiyası 2020-ci il üzrə yol hərəkəti qayadalarının pozulması statistikasına da öz təsirini göstərib. Tutulan protokolların 4.1%-i nəqliyyatda sanitar-gigiyena və karantin rejimini pozanların payına düşür.

Ümumilikdə sürücülər qayda pozuntuları ilə bağlı dövlət xəzinəsini 93,2 milyon manat həcmində cərimə ödəməli olublar.

Yol hərəkəti qaydalarının pozulması halları ilə bağlı statistika Sputnik Azərbaycan-ın İnfoqrafikasında daha geniş şəkildə öz əksini tapıb.

0