Tənha qadın, arxiv şəkli

Ruhi xəstə ilə evləndirilən qadın yaşadığı müsibətləri anladır

1594
(Yenilənib 10:33 26.05.2017)
"Düşünürdüm ki, ailə həyatı quraram, öz ev-eşiyim, xoşbəxt ailəm olar. Amma sən demə həyat yoldaşım 1 saylı Maştağa psixiatriya xəstəxanasında müalicə alıb".

İradə Cəlil, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 26 may — Sputnik. Deyirlər ki, insanları seçimləri yönləndirir. Yəni, nəyi seçirsənsə, onu da yaşamağa məcbursan. Amma bəzən hər şey tərsinə ola bilir. Seçimlərin də, yaşadığın həyat da səndən asılı olmur. Taleyinə yazılanı yaşayırsan. Gülnar kimi…

Gülnarın öz həyatını seçimləri üzərində qurmaq imkanları olmayıb. Kiçik yaşlarında valideynləri ayrılıb, nənəsinin himayəsində böyüyüb, ruhi xəstə ilə ailə qurub və bu gün azyaşlı körpəsinə təkbaşına baxmaq məcburiyyətindədir. Sabirabadda yaşayan Gülnar Səfərliyeva Sputnik Azərbaycan-a öz həyat hekayəsini danışıb.

1995-ci ildə qaçqın ailəsində dünyaya gələn Gülnarənin valideynləri, o, uşaq olarkən ayrılıblar. Gülnarın nənəsi himayəsinə götürərək böyüdüb. Gənc qız hazırda da nənəsi ilə birlikdə yaşayır.

"Nənəm dünyasını dəyişsə, məni bu evdən çıxaracaqlar. Çünki xalalarım da bu evə qeydiyyatdadırlar. Bir anam var, ağır əsəb xəstəsidir. Amma buna baxmayaraq çalışır, pambıqçılqıla məşğul olur" — müsahibimiz deyir.

Çətinliklə böyüyən Gülnar, 2014-cü ildə ailə həyatı qurur və bir övladı dünyaya gəlir. Amma onun bəxti bu dəfə də gətirmir. Həyat yoldaşı nevroasteniya xəstəsi olur.

"Heç kim oğlunu evləndirmək üçün hansısa qapıya gedəndə övladının xəstə olduğunu demir. Qayınanamgil də elçi gələndə demişdilər ki, uşaqlıqda yıxılıb, bir az əsəbidir. Bizdə də belə şey problem hesab edilmir. Anam da razılaşıb, vermişdi məni" — Gülnar danışır.

Dediyinə görə, düşünürmüş ki, ailə həyatı qurar, öz ev-eşiyi, xoşbəxt ailəsi olar: "Amma sən demə, həyat yoldaşım 1 saylı Maştağa Psixiatriya Xəstəxanasında müalicə alıb. Onun beynində sağalmaz qıcolma xəstəliyi də var. Hazırda epilepsiyadan əziyyət çəkir. İşləmək qabiliyyətini itirib. Valideynləri də övladlarına sahib çıxa bilmədi. Dərmanlarını mütəmadi ala bilmədiyimiz üçün, o, özünü gündən-günə daha da çox pis hiss edirdi. Məni vurur, boğurdu, əlindən güclə alırdılar. Məcbur olub, ayrılmaq qərarı verdim".

Gülnar Səfərliyevanın oğlu
© Photo : Səfərliyevlər ailəsinin arxivi
Gülnar Səfərliyevanın oğlu

Gülnarın bir övladı olsa da, həyat yoldaşı xəstə olduğu üçün, ona aliment kəsilmir. Uşaq 2 yaşında olduğu üçün qadın övladını qoyub işləyə də bilmir: "Qaldığımız yer mərkəzdən çox uzaqdır. Yaxınlığımızda nə aptek var, nə mağaza. Heç pulum da yoxdur ki, uşağıma baxa bilim. Çox çarəsiz vəziyyətdəyəm. Qayınanamgilin maddi vəziyyətləri yaxşıdır. Qayınatam xəstəxana işçisidir. 90 manat aliment kəsiblər, amma onu da vermirlər ki, övladımı saxlaya bilim".

Həmsöhbətimiz övladını 2014-cü ildən bu yana tək saxladığını bildirir: "Amma keçmiş həyat yoldaşım tərəfdən bir nəfər də olsun qapını açıb maraqlanmayıb ki, bu uşağı necə saxlayırsan. Vallah aciz deyiləm, çarəsizəm".

Gülnar Səfərəliyeva 2014-cü ildə pedaqoji kolleci bitirib. İncəsənət müəlliməsidir. Amma iş tapa bilmir: "Mənə məktəbdə 3-4 saat iş versələr, övladımı saxlaya bilərəm. Amma deyirlər ki, məktəbdə müəllimə var, sənə ehtiyac yoxdur".

Özünün də dediyi kimi, Gülnar çarəsiz vəziyyətdədir. Uşağına baxan olmadığı üçün işləyə də bilmir. Hazırda anasının təqaüdü ilə dolanırlar. Sosial müavinət almaq üçün bir neçə dəfə müraciət etsə də, Sabirabad sosial müdafiə şöbəsindən müxtəlif bəhanələrlə süründürməçiliyə salıblar.

Hazırda gənc qadın azyaşlı körpəsi ilə nənəsinin verdiyi bir otaqlı evə sığınıb. Evin şəraiti də körpənin yaşaması üçün uyğun deyil. Gülnarə müvafiq qurumlardan ona yardım etməyi xahiş edir: "Heç olmasa rəsm müəllimi kimi çalışmağıma və ya sosial yardım almağa kömək etsinlər. Çox çarəsiz vəziyyətdəyəm".

Bu da bir insan taleyidir. Özü də dediyi kimi, aciz deyil, çarəsiz bir insanın həyatı… Gülnara kömək etmək istəyən hər kəs redaksiyamızla əlaqə saxlaya bilər.

1594
Teqlər:
Gülnar Səfərliyeva, tale, ər, valideyn, ailə, həyat, insan
Əlaqədar
Məşum qəzanın qurbanı: "Dedilər, get, nə bilirsənsə, elə"
Odla su arasında: o məşum gecədən bir xatirə
Üç oğul itirən ana: "Qorxuram ki, ölərəm..."
"Kaş gözlərim açılaydı, anamın üzünü bircə dəfə görəydim..."
"Gecəni birgə keçirdiyim yaşlı kişini səhər televizorda görəndə şoka düşdüm"
Yemək, arxiv şəkli

Azərbaycanda qida israfı: Dünyanın xeyli ölkəsini geridə qoyuruq

506
(Yenilənib 16:39 06.05.2021)
BMT-nin Qida Tullantısı İndeksi adlanan builki hesabatına görə, Azərbaycanda illik olaraq toplam 935 min ton qida tullantısı yaranıb. Qida tullantılarının həcminə görə Azərbaycan bir çox ölkələri geridə qoyub.

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 6 may — Sputnik. Dünya əhalisinin sayının artması bəzi ölkələrdə israfçılığa, bəzi ölkələrdə isə aclığa səbəb olur. Avstraliya, ABŞ və Türkiyə qida tullantısına görə dünyada ilk üçlükdə qərarlaşıb. BMT-nin hesabatına görə, illik olaraq 1,3 milyard ton qida tullantısı əmələ gəlir.

Yəni, illik olaraq 2,6 trilyard ABŞ dolları dəyərində qida tullantısı əmələ gəlir. Hansı ki, bu vəsait, bu qədər qida tullantısı ilə 815 milyon ac insanı doyurmaq mümkündür.

Bəzi ölkələrdə restoranlarda qidaların tullantısı qadağandır. Bunun üçün müştərilər cərimə olunurlar. Artıq bununla bağlı olaraq Çin də qərar qəbul edib. Bəzi ölkələr isə qida tullantılarından gübrənin hazırlanması prosesində istifadə edirlər. Bu məqsədlə orqanik gübrələr də istehsal olunur.

Qida tullantılarının geri çevrilməsi ilə ətraf aləmin çirklənməsinin də qarşısı alınmış olur. Çünki qida tullantıları həm də gərəkli, faydalı torpaq qatının yoxa çıxması hesab edilir. Bu qida tullantılarından gübrə məqsədilə istifadə etməklə həm də torpaq qatının daha da zənginləşməsinə nail olmaq olar.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının hesabatına görə, tullantı qidalar bir ölkə olsaydı, istixana qazı emissiyalarına görə dünyada ABŞ və Çindən sonra üçüncü olardı. Bu problemə ən böyük töhfəni kim verir? İnkişaf etmiş ölkələrdə xüsusən qida tullantılarının həcmi daha çox olur. Bu gün xüsusən də Amerikda qida tullantılarının həcmi yüksək səviyyədə qalır.

Dünyada qida tullantılarından müxtəlif məqsədlər üçün istifadə olunur. Statistikaya görə, illik olaraq 20 milyon ton qida zibil olaraq tullanır.

Qida tullantılarının həcmini azaltmaq, tullantıları faydalı şəkildə idarə etməklə həm də yeni iş yerləri yaratmaq, enerjiyə qənaət etmək və iqlim dəyişikliyinin qarşısını almaq mümkündür.

Azərbaycandakı vəziyyətə gəlincə, ölkəmizdə illik olaraq adambaşına 93 kiloqram qida zibilliyə atılır. Bu barədə BMT-nin Qida Tullantısı İndeksi adlanan bu il açıqlanan hesabatında məlumat verilib. Hesabata görə, Azərbaycanda illik olaraq toplam 935 min ton qida tullantısı yaranıb. Qida tullantılarının həcminə görə, Azərbaycan bir çox ölkələri geridə qoyub.

Rəsmi rəqəmlərdən məlum olur ki, Azərbaycanda əhalinin əsas xərcləri məhz ərzaq məhsullarına çıxır. Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatı da bunu təssdiqləyir. Belə ki, Dövlət Statistika Komitəsinin məlumatına görə, ötən il pərakəndə ticarət şəbəkələrində istehlakçılara 40,2 milyard manatlıq, o cümlədən 21,7 milyard manatlıq ərzaq məhsulu, içki və tütün məmulatı, 18,5 milyard manatlıq qeyri-ərzaq malları satılıb. Sırf ərzaq məhsullarının ümumi xərclərdəki payı isə 48,6 faiz olub.

BMT-nin son açıqlanan hesabatına görə, il ərzində 931 milyon ton qida məhsulu zibil kimi tullanır. Bu isə illik qida məhsullarının 17 faizinin israfı deməkdir.

Hesabatda həmçinin qeyd olunub ki, dünyada 690 milyon insan aclıqdan əziyyət çəkir.

"Azərbaycanda da poliqonların qida tullantıları ilə aşıb-daşmasının qarşısını necə almaq olar?" sualına cavab olaraq millət vəkili, Milli Məclisin Təbii ehtiyatlar, energetika və ekologiya komitəsinin üzvü Naqif Həmzəyev Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında qida tullantısı ilə bağlı durum və görülən işlərdən danışıb:

"Yediyimiz çörəyin bir qisminin boyat olaraq tullandığının şahidiyik. Təəssüflər olsun ki, çörək və digər qida məhsulları israfçılığın qurbanı olur. Bunun üçün maarifləndirmə işlərini daha da çoxaltmalıyıq. İnsanlar yediyi qədər ərzaq, çörək almalıdır. Restoran və kafelər də həmçinin, onlar da lazım olan qədər ərzaq almalıdırlar".

"Düşünürəm ki, biri digərinin qidasına nəzarət edə bilməz. Sadəcə olaraq maarifləndirmə işlərini gücləndirmək lazımdır. Uşaq bağçaları, məktəblərdə bu cür maarifləndirmə işlərini gücləndirmək lazımdır. Çünki bu şəxslər gələcəkdə cəmiyyəti idarə edən şəxslərə çevrilirlər", - deyə o əlavə edib.

O bildirib ki, Gəncədə tullantıların təkrar emalı ilə bağlı zavodun tikintisi planlaşdırılır: "Bu zaman çoxlu enerji, gübrələr də istehsal etmək mümkün olur. Bu layihə çox böyük vəsait tələb edir. Düşünürəm ki, əksər regionlarda belə layihə icra olunacaq".

Millət vəkili deyir ki, israfçılığın səbəbləri müxtəlifdir:

"İnsanlar yaşlandıqca anlayırlar ki, nə qədər israfçılığa yol veriblər. Təəssüflər olsun ki, yeyilən çörəyin 3 qat artığı israf olunur. Digər tərəfdən isə nə qədər ac insanlar bu çörəklə qidalana bilərdi. Hazırda Ramazan ayıdır. Ramazan ayında əsas məqsədlərdən biri də budur ki, insanlar bərabər olsunlar, toxun acdan xəbəri olsun. 13-14 saat ac qaldıqdan sonra insanlar qonşuda tanıdığı, bildiyi, köməyə ehtiyacı olan birinə yardım etməyi, az yeməyi öyrənir və israfçılığın qarşısını alır". `

Restoran və kafelərin yerləşdikləri ərazilərdəki poliqonlara nəzər salaraq, biz bu qida israfını görə bilərik. Lakin onların bir neçəsi ilə əlaqə saxlasaq da, onlar qida israfına yol vermədiklərini, sifarişlərə uyğun məhsul satdıqlarını deyirlər.

Hər kəs özündən başlasa, yəqin ki qida israfının, çörək tullantısının qarşısını almaq mümkün olar...

506
Evsiz, arxiv şəkli

Tüfeyli həyat tərzi keçirənlər dilənçilər saxlanılıblar

4
19 nəfər barəsində isə İnzibati Xətalar Məcəlləsinin müvafiq maddəsi ilə protokol tərtib edilib. Daha sonra saxlanılan şəxslər qeydiyyatda olduqları şəhər və rayonlara göndərilib.

BAKI, 6 may — Sputnik. Gəncədə tüfeyli həyat tərzi keçirənlər və dilənçilər saxlanılıblar.

Daxili İşlər Nazirliyinin Mətbuat Xidmətinin Gəncə regional qrupundan Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, Gəncə Şəhər Baş Polis İdarəsinin Nizami Rayon Polis İdarəsinin əməkdaşları şəhər ərazisində tüfeyli həyat tərzi keçirən və dilənçiliklə məşğul olaraq vətəndaşların haqlı narazılığına səbəb olan şəxslərlə bağlı tədbir keçirib.

Tədbir zamanı ümumilikdə 31 nəfər saxlanılaraq Polis İdarəsinə gətirilib. Onlarla profilaktiki söhbətlər aparılıb, 19 nəfər barəsində isə İnzibati Xətalar Məcəlləsinin müvafiq maddəsi ilə protokol tərtib edilib. Daha sonra saxlanılan şəxslər qeydiyyatda olduqları şəhər və rayonlara göndərilib.

4
AR şəxsiyyət vəsiqəsi, arxiv şəkli

Azərbaycan Respublikasının vətəndaşlığına mənsubiyyəti tanınanların sayı bilindi

0
Azərbaycan Respublikasının vətəndaşlığına mənsubiyyəti tanınanlar müvafiq dövlət qurumu tərəfindən Azərbaycan Respublikası vətəndaşının şəxsiyyətini təsdiq edən sənədlərlə təmin edilib.

BAKI, 6 may — Sputnik. "Dövlət Miqrasiya Xidməti tərəfindən vətəndaşlığı olmayan şəxslərin sənədləşdirilməsi istiqamətində görülmüş tədbirlər nəticəsində 2008-2020-ci illər ərzində (01 oktyabr 2020-ci ilədək ) 1830 nəfər (övladları ilə birlikdə 1873 nəfər) vətəndaşlığı olmayan şəxs Azərbaycan Respublikası Prezidentinin müvafiq Sərəncamları ilə Azərbaycan Respublikasının vətəndaşlığına qəbul olunub".

Sputnik Azərbaycan-ın xəbərinə görə, Dövlət Miqrasiya Xidməti, Vətəndaşlıq məsələləri baş idarəsinin rəisi, III dərəcəli dövlət miqrasiya xidməti müşaviri Rza Talıbov bu barədə müsahibəsində deyib.

O bildirib ki, bu müddət ərzində 162 min 308 şəxsin Azərbaycan Respublikasının vətəndaşlığına mənsubiyyəti tanınıb və onlar müvafiq dövlət qurumu tərəfindən Azərbaycan Respublikası vətəndaşının şəxsiyyətini təsdiq edən sənədlərlə təmin edilib.

0