4 saylı Cəzaçəkmə Müəssisəsində məhkum qadınlar, arxiv şəkli

Məhkumlar daha tez azadlığa çıxmaq üçün pul tapa bilmirlər

541
(Yenilənib 22:45 04.05.2017)
Hüquq müdafiəçisindən məhbuslarla bağlı önəmli açıqlama

BAKI, 4 may — Sputnik. Azərbaycandakı azadlıqdan məhrumetmə yerlərində 34 min məhbus var.

Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a Azərbaycan Hüquq Müdafiə Mərkəzinin, AR Ədliyyə Nazirliyi yanında İctimai Komitənin üzvü, BMT-nin eksperti Zəliha Tahirova bildirib.

Onun sözlərinə görə, məhkumlar hüquq müdafiəçilərindən onların tezliklə azadlığa çıxmasını köməklik göstərməyi xahiş edirlər.

Məlum olduğu kimi, Ədliyyə Nazirliyi yanında məhkumları cəzadan şərti olaraq vaxtından əvvəl azad etmə və daha yüngül rejimli müəssisəyə keçirmə institutunun tətbiqi ilə bağlı yaradılmış daimi Komissiya fəaliyyətdədir. Cari ilin əvvəlindən indiyə kimi vaxtından əvvəl şərti azadlığa çıxmaq üçün 700 məhkum müraciət edib.


"Cari ildə təkcə 276 ərizəyə baxılmasında mən şəxsən iştirak etmişəm. Bundan əlavə, ikiqat artıq müraciətlər də mənim İctimai Komitədən olan həmkarlarımın iştirakı ilə nəzərdən keçirilib. Onu da qeyd edim ki, cəzalarının yüngülləşdirilməsi xahişi ilə məhkəməyə müraciət edən məhkumların heç də hamısı Komissiyaya müraciət etmir. Bilirlər ki, əgər Komissiya məhkumun dəyişmədiyini hesab etsə, onun xahişini dəstəkləməyəcək. Bu səbəbdən də onların bəziləri birbaşa məhkəməyə müraciət edirlər" – deyə hüquq müdafiəçisi bildirib.

Komissiyanın fəaliyyətə başladığı 2013-cü ilin yazından indiyə kimi 7 mindən artıq məhkum müsbət rəy alıb. Onların praktiki olaraq 97%-i vaxtından əvvəl azadlığa buraxılıblar, yaxud da məntəqə tipli cəzaçəkmə müəssisəsinə köçürülüblər. Orada onlar yalnız gecə vaxtı nəzarət altında olurlar. Gündüzlər isə təhsil ala, işləyə, ailələri və tanışları ilə əlaqə saxlaya bilirlər. Elə hallar da var ki, hətta təkrar cinayət törədərək həbsə düşmüş məhbuslar belə komissiyanın rəyi əsasında azadlığa buraxılır, yaxud da daha yüngül cəzaçəkmə müəssisəsinə göndərilirlər. Bu, onu göstərir ki, məhkumların islah olunması düzgün qiymətləndirilib.

Buraxmaq, yoxsa qadağan etmək? İkinci şans kimlərə verilir?

Tahirovanın sözlərinə görə, cəzasının müəyyən hissəsini çəkən şəxslərin avtomatik olaraq azadlığa buraxılması ilə bağlı fikirlərin mövcud olmasına baxmayaraq, qanun müəyyən hallarda cəzanın tam çəkilməsini zəruri sayır. Ona görə də, qətldə və ağır bədən xəsarətləri törətməkdə ittiham olunan, qurbanları ilə barışığın əldə olunmadığı məhkumlar vaxtından əvvəl azadlıq əldə edə bilmirlər.


Çünki belə məhkumların vaxtından əvvəl azadlığa çıxmasını qurbanların qohumları onların hisslərinin təhqir olunması kimi qəbul edirlər və yeni münaqişə yaranır.

Vaxtından əvvəl azadlığa buraxılmaya ən çox mane olan səbəblərdən biri də məhkəmənin hökmünə əsasən haqqı ödənilməmiş mülki iddialardır. Hesab edilir ki, vaxtından əvvəl azadlığa çıxma imkanı zərərçəkənin və dövlətin borcunu ödəmək üçün stimul yaradır. Bəzən ailələrin maddi vəziyyəti bunu etməyə imkan vermir. İslah müəssisəsində isə bu borcu ödəmək imkanı çox məhduddur.

Məhkəmələr məcburi müalicəsi tələb edilən şəxslərin tam düzəlməyənə qədər vaxtından əvvəl azadlığa buraxılmasını da həvəslə dəstəkləmirlər. Çünki azadlığa buraxılandan sonra məhkumun alkoqolizmdən, narkomaniyadan, vərəmdən tam xilas olana qədər müalicə olunaraq özünə və ətrafına ziyan vurmayacağına heç bir zəmanət yoxdur.

Məhkəmə bunların hamısını nəzərə alır. Ona görə də müraciətlərin üçdə birinə rədd cavabı verilir. Əgər vaxtından əvvəl şərti azadlığa buraxılma üzrə Komissiya ərizələrə müsbət rəy versə, onda bu müraciətlərin 97%-i müsbət həllini tapır.

Məhkəmənin işini yalançı rəylə çətinləşdirməmək üçün Komissiya özü də bəzi müraciətlərə neqativ cavab verir. Misal üçün, bu il Komissiyada baxılan müraciətlərdən 55-nə müsbət rəy verilməyib ki, bu da ümumi müraciətlərin 20%-i deməkdir.

Əgər məhkəmədən keçməyən işləri təhlil etsək, onlardan sadəcə 6-7-si mübahisəli olub: məhkəmə onları qəbul etməyib, Komissiya isə hesab edib ki, məhkum artıq islah olunub.

Tahirovanın sözlərinə görə, hər kəsin, hətta ömürlük həbs cəzası alanların da vaxtından əvvəl azadlığa çıxmaq hüququ var. Vaxtından əvvəl şərti azadlığa çıxmaq üçün (AR Cinayət Məcəlləsinin 57, 76 və 90-cı maddələri ilə), məhkum cəzasının bir hissəsini çəkməli və islah olmalıdır.

Onun tam islah olunduğu barədə göstəricilərə azadlıqdan məhrumetmə yerinin administrasiyası tərəfindən verilən yaxşı xasiyyətnamə, narkomaniyadan tam müalicə olunduğuna dair sübutlar və s. aid ola bilər.


Eyni zamanda cəzanın bir hissəsinin çəkilməsi cinayətin ağırlıq dərəcəsi ilə də əlaqədardır. Əgər məhkum böyük ictimai təhlükəsi olmayan, yaxud da az ağır cinayət törədibsə, o, cəzasının ən azı yarısını çəkməlidir. Əgər adam ağır cinayət törədibsə, cəzasının azı üçdə ikisini, xüsusi ağır cinayət törədibsə, cəzasının dörddə üçünü çəkməlidir. Cəzanın dörddə üçünü çəkəndən sonra vaxtından əvvəl azadlığa həm də o məhkumlar çıxa bilərlər ki, əvvəllər də vaxtından əvvəl azadlığa buraxılıblar, lakin cəza müddətinin sonuna qədər növbəti cinayəti törədiblər.

Ömürlük həbs cəzası almış məhkumların vaxtından əvvəl azadlığa çıxmasını 25 illik həbs cəzası əvəz edə bilər.

Pulun olmaması – erkən azadlığa maneə

Hüquq müdafiəçisi deyib ki, cəzasının əksər hissəsini çəkən məhkumların əsas problemlərindən biri də pulun və həbsdə ikən pul qazanmaq imkanının olmamasıdır.

"2016-cı ildə cəzaçəkmə müəssisələrində cəmi 5 min 400 məhkum iş tapıb. Deyək ki, hər beş məhkumdan biri. Həm də həbsxanalardakı istehsal müəssisələrində əməkhaqqı yüksək deyil. Belə olan təqdirdə, məhbus öz borcunu necə ödəsin? Azadlıqda isə o, öz işini qura və daha çox pul qazana bilər" – deyə Tahirova bildirir.

Həmçinin hələ "yaraları soyumamış" zərərçəkənlər də var ki, onlara zərər vurmuş adamları bağışlamaqdan imtina edirlər. Ona görə də məhkəmə vaxtından əvvəl şərti azadlığa buraxılmaq istəyənlərin məsələsinə son dərəcə ehtiyatla yanaşır ki, cinayətkarın maraqları ilə zərərçəkmişin maraqları arasındakı balansı qoruya bilsin.

541
Teqlər:
komissiya, Ədliyyə Nazirliyi, məhkum, BMT, Azərbaycan Hüquq Müdafiə Mərkəzi, Zəliha Tahirova, Azərbaycan
Əlaqədar
Dörd qız məhkum edilib
Azərbaycanda 140 məhkum vəfat edib
Daha bir həbsxanada üsyan: 33 məhkum öldürüldü
132 məhkum həbsxanadan qaçdı
Azərbaycan həbsxanasında məhkum ölüb
Hindistanda epidemioloji vəziyyət

Hindistan koronavirus əleyhinə dərmanın satışına başladı - 64 manata

3
Patentsiz dərman satışının başlaması, Hindistanın bir sıra əyalətlərində səlahiyyətli orqanların koronavirus xəstələri üçün dərmanların olmaması və tədarükündə fasilələr olması ilə əlaqədardır.

BAKI, 13 avqust — Sputnik. Hindistanın dərman şirkəti Zydus Cadila COVID-19 müalicəsi üçün olan virus əleyhinə Remdac preparatının satəşəna başlayıb.

Remdac preparatının satışı hazırda ancaq Hindistanda həyata keçirilir. O tərkibində virusa qarşı olan patentləşdirilməmiş ən ucuz remdesivir əsası daşıyır.

Hazırda 100 mq olan dərmanın qiyməti 2800 rupiyə - 63,75 qəpiyə satılır.

Patentsiz dərman satışının başlaması, Hindistanın bir sıra əyalətlərində səlahiyyətli orqanların koronavirus xəstələri üçün dərmanların olmaması və tədarükündə fasilələr olması ilə əlaqədardır.

3
Amerikalı aktyor Tom Kruz, arxiv şəkli

Sənət qurban tələb edir - 111 illik körpünü partladacaqlar

3
"Çətin tapşırıq 7" filminin Polşadakı çəkilişləri aprel ayında başlayacaq. Ekran işinin premyerası 18 noyabr 2021-ci il tarixinə planlaşdırılır

BAKI, 13 avqust — Sputnik. Tom Kruzun baş rolda çəkildiyi "Çətin tapşırıq 7" ("Mission Impossible 7") filminin yaradıcı heyəti ekran işi üçün 111 il əvvəl Polşanın Pilxovice kəndində inşa edilmiş körpünü partlatmaq istəyir.

Hakimiyyət artıq buna razılıq versə də, yerli sakinlər qərarın əleyhinə çıxırlar.

Polşa mədəniyyət nazirinin müavini Pavel Levandovskinin sözlərinə görə, körpü artıq istismardan çıxıb və heç bir tarixi dəyər daşımır. Onun fikrincə, çəkilişlərdə körpüdən istifadə dünya ictimaiyyətinin diqqətini ölkəyə cəlb edə bilər.

Xatırladaq ki, "Paramount Pictures" kino şirkəti fevral ayında çəkilişləri dayandırmışdı. Bu addımı Appenin yarımadasında yayılan koronavirus səbəbindən atmışdı. "Çətin Tapşırıq 7" ("Mission Impossible 7") filminin İtaliyanın Venesiya şəhərindəki çəkilişləri zamanı baş rolun ifaçısı ilə yanaşı, digər aktyorlar da koronavirus şübhəsi ilə karantinə götürülmüşdü. Hollivud ulduzu Tom Kruzun baş rolda yer aldığı filmin bəzi səhnələri Venesiyada lentə alınmalı idi. Plana uyğun olaraq çəkiliş qrupu Venesiyada üç həftə keçirməli idi.

Qeyd edək ki, "Çətin tapşırıq 7" filminin Polşadakı çəkilişləri aprel ayında başlayacaq. Ekran işinin premyerası 18 noyabr 2021-ci il tarixinə planlaşdırılır

3
Aleksandr Lukaşenko, arxiv şəkli

Lukaşenko qonaqlıqda Poznerin dediyi sağlığa necə reaksiya verib

0
Vladimir Pozner: "Anam mənə öyrədib ki, kiminləsə çörək kəsəndə ya bu adam haqqında yaxşı danışmalısan, ya da heç nə deməməlisən. Ona görə də, Aleksandr Qriqoryeviç, mən sizə heç nə demirəm"

BAKI, 13 avqust — Sputnik. Məşhur rusiyalı televiziya aparıcısı Vladimir Pozner 25 il əvvəl Aleksandr Lukaşenkoya dediyi birmənalı ifadə və Belarus prezidentinin buna reaksiyasından danışıb.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, aparı müvafiq qeydləri "Pozner Online" saytındakı köşə yazısında edib.

Poznerin sözlərinə görə, hadisə Belarus liderinin 20 rusiyalı jurnalistin iştirakı ilə görüşündə baş verib. Görüş Boris Berezovski tərəfindən təşkil olunub.

Belə ki, şam yeməyi zamanı qonaqlara "səmimi qəbula görə" minnətdarlıq əlaməti olaraq sağlıq demək təklif olunub. "Yaxşı xatırlayıram, növbə mənə çatanda dedim: "Anam mənə öyrədib ki, kiminləsə çörək kəsəndə ya bu adam haqqında yaxşı danışmalısan, ya da heç nə deməməlisən. Ona görə də, Aleksandr Qriqoryeviç, mən sizə heç nə demirəm". Dedim və oturdum", - deyə Pozner bildirib.

Teleaparıcı əlavə edib ki, Lukaşenko onun dediklərinə cavab olaraq, "yalnız ifadəli baxıb". Berezovski isə qəzəblənərək onun sözlərini düzəltməyə çalışıb.

0