Tikintidə işçilər, arxiv şəkli

Canımızı kimə əmanət edək?

78
"Əmək bazarı heç bir qeydiyyatı, əmək müqaviləsi, sığortası olmadan fəaliyyət göstərən insanlarla doludur"

BAKI, 2 may — Sputnik. "Bu ilin birinci rübündə ölkə üzrə 31 bədbəxt hadisə baş verib. Bunun çoxu tikinti sektorunun payına düşür. İki fakt qrup halında baş verən hadisələrdir. Bu hadisələr zamanı 10 nəfər həyatını itirib".

Bu sözləri əmək və əhalinin sosial müdafiəsi naziri Səlim Müslümov deyib. O bildirib ki, 28 aprel əməyin mühafizəsi günüdür: "Əmək Müfəttişliyinin apardığı yoxlamalar il yarımdan çoxdur dayandırılıb. Son dövrlərdə işəgötürənlər nəzarət sistemini nəzərə almır. Nəticədə, ölənlərin sayı artıb. Mühafizə vasitələrindən istifadə halları azalıb".

"Qanun işəgötürənləri məcbur edir ki, onlar işçilərin təhlükəsizliyi üçün bu vasitələrdən istifadə etsinlər, işçiləri əmək təhlükəsizliyi qaydaları ilə tanış etsinlər, gündəlik olaraq onlara bu barədə məlumat versinlər. Təəssüf ki, bunlar edilimir" — nazir bildirib.

Müslümovun sözlərinə görə, bunun bir səbəbi də ölkədə Əməyin Təhlükəsizliyi Fondunun yaradılmasının nəzərdə tutulmasına baxmayaraq, bu orqanın yaradılmamasıdır: "Hazırda bunun üzərində iş gedir. Hesab edirəm ki, yaxın vaxtlarda əməyin istehsalatda baş verən bədbəxt hadisələrdən məcburi sığortalanması hesabına Əməyin Təhlükəsizliyi Fondunun formalaşması məsələsi öz əksini tapacaq".

Məsələ ilə bağlı iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında, işəgötürənlərin məsuliyyətinin maarifləndirmə yolu ilə artırılmasının mühüm olduğunu deyib: "İşçinin qorunması, əmək fəaliyyətinin mühafizə olunması əksər hallarda işəgötürənlərin öhdəlikləri çərçivəsində həllini tapır. Bu baxımdan da Əməyin Təhlükəsizliyi Fondunun yaradılması, yəni bu istiqamətdə sığorta sisteminin təkmilləşdirilməsi əhəmiyyətlidir".

Mütəxəssisin sözlərinə görə, istehsalat prosesinin tam olaraq bu kimi mənfi hallardan təmizlənməsi mümkün deyil: "Bədbəxt hadisə baş verdikdə, zərərçəkənin ailəsi və yaxud da özü ən azından sosial baxımdan təmin edilməlidir. Bu məsələ növbəti dövrlərdə Azərbaycanın əmək bazarının inkişaf etdirilməsi üçün, bu istiqamətdə daha mütərəqqi şərtlər daxilində əmək fəaliyyətinin təşkili üçün lazım olan addımlardan biridir".

Sığorta ilə bağlı məsələlərə gəlincə, Həsənov deyib ki, Azərbaycanda bəzən xüsusilə riskli sahələrdə sığortaya marağın aşağı olması, eyni zamanda, bu istiqamətdə təşəbbüskarlığın olmaması hiss olunur: "Sığorta hadisəsi baş verdikdə xərclər daha yüksək olur. Sahibkarlar, işəgötürənlər bu istiqamətdə maraqlı görünmürlər. Sığorta fəaliyyətləri daha çox təhlükəsiz, riskli olmayan zonalarda tətbiq edilir. Bəzi ölkələrdə sığorta haqqını işçi ilə işəgötürən arasında paylaşdırırlar. Amma əksər ölkələrdə sığorta haqqı işəgötürən tərəfindən ödənilir".

Ekspertin sözlərinə görə, əsas məsələ odur ki, istehsalatda bu kimi qəzalar baş verməsin və insanlar əmək qabiliyyətini və yaxud həyatını itirməsinlər: "Bununla mübarizənin sərtləşdirilməsinə ehtiyac var. Əvvəlki dövrlərlə müqayisədə hazırda bu istiqamətdə müəyyən irəliləyişlər hiss olunur. Amma hələ də, xüsusilə istehsalat sahəsində, tikinti, kənd təsərrüfatı sahələrində əmək bazarı müasir standartların tələblərinə uyğun qurulmayıb. Eyni zamanda, işəgötürənlərin məsuliyyətinə çox aşağı səviyyədə nəzarət edilir. Nəticədə, bədbəxt hadisələr baş verir".

"Paralel olaraq, bir neçə istiqamətdə həm əməkçilərin, həm işəgötürənlərin maarifləndirilməsi, hüquqi bazanın təkmilləşdirilməsi, nəzarət mexanizminin sərtləşdirilməsi, həm də davamlı monitorinqlərin keçirilməsi, treninqlərin təşkili yolu ilə bazarın müəyyən qədər daha müasir standartlara uyğunlaşdırılması lazımdır" — R. Həsənov vurğulayıb.

"Digər mühüm məqam odur ki, Azərbaycanın əmək bazarının böyük bir qismi illeqaldır. Yəni, əmək bazarı heç bir qeydiyyatı, əmək müqaviləsi, sığortası olmadan fəaliyyət göstərən insanlarla doludur. Belə bir şəraitdə də əmək bazarının böyük bir qismi hətta qanunvericiliyin belə, tələb etdiyi müəyyən avantajlardan istifadə edə bilməyən işçilərdən ibarətdir. Biz gələcəkdə bu istiqamətdə problemlərin azalmasını istəyiriksə, ilk növbədə gücü illeqal əmək bazarı ilə mübarizəyə yönəltməliyik" — o, əlavə edib.

Ekspert bildirib ki, sahibkarlıq subyektləri yoxlamaların 2 il müddətinə dayandırılmasından sui-istifadə etməyə cəhd göstərməməlidirlər: "Elə davranış ortaya qoymalıdırlar ki, gələcəkdə bu yoxlamaların dayandırılmasının müddəti yenə də artırılsın. Amma onu da qeyd edək ki, Əmək Müfəttişliyi sərt formada fəaliyyət göstərən zamanda da istehsalat qəzaları, tikintidə ölüm hadisələri baş verib".

İqtisadçının fikrincə, bu gün əmək bazarında vəziyyət o qədər də acınacaqlı deyil: "Bu gün əmək bazarının müəyyən qədər leqallaşması prosesi gedir".

Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetinin "Sosial sferanın iqtisadiyyatı və idarə olunması" kafedrasının müdiri, professor Əli Əlirzayev Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında deyib ki, əməyin istehsalatda baş verən bədbəxt hadisələrdən məcburi sığortalanması lazımdır: "Bu da həyat sığortasının bir növüdür. Bədbəxt hadisələr nəticəsində dəymiş ziyanı ödəmək üçün sığorta fondu yaranır. Müəssisə öz işçilərinin həyatını sığortalamaq üçün istər məcburi, istərsə də könüllü qaydada vəsait köçürməlidir. Biz yavaş-yavaş dünya standartlarına yaxınlaşırıq. Hər şeyin arxasında sığortalama prosesi dayanır. Yəni, mühafizəkar iqtisadiyyat".

Onun sözlərinə görə, bu fondun yaradılması o deməkdir ki, müəssisələrin, işçilərin həyatını sığortalamaq mümkün olacaq: "Əhalinin çoxu sığortadan qaçır. Bu, hələ bizim həyat-tərzimizə daxil olmayıb. Bu, insanların həyat səviyyəsindən asılıdır. Kasıb, orta təbəqəli adam istəmir ki, özünü sığortalasın. Amma dünya təcrübəsində bu sistem işləyir. Yeri gələndə kasıb ailələrin sığortalanma xərclərinin maliyyələşmə mənbəyi təmin edilir".

P.S. Qeyd edək ki, Azərbaycan Respublikası Prezidenti İlham Əliyev artıq tikinti sahəsində qeyri-rəsmi əmək münasibətlərinin qarşısının alınması ilə bağlı nəzarətin gücləndirilməsinə dair tədbirlər haqqında fərman imzalayıb.

78
Teqlər:
Əməyin Təhlükəsizliyi Fondu, işçi, Rəşad Həsənov, fəhlə, bədbəxt hadisə, Sputnik Azərbaycan, , əmək, Səlim Müslümov, iqtisadçı-ekspert, nazir
Əlaqədar
Fəhlələrin ölümünə səbəb olan tikintinin "Green City"yə aidiyyatı yoxdur
İstirahət mərkəzində fəhlənin həlak olması ilə bağlı cinayət işi açıldı
Bakıda fəhlə 6-cı mərtəbədən yıxılaraq öldü
Fəhlələr üsyan etdi: 3 aydır maaşlarımız verilmir
Bakıda fəhlə faciəli şəkildə ölüb
Türk fəhlələrin azad olunduğu təsdiqləndi
Aydın Mirzəzadə

Millət vəkili: “Azərbaycan koronavirus pandemiyasına operativ reaksiya göstərdi”

1
(Yenilənib 22:23 11.07.2020)
Milli Məclisin deputatı Aydın Mirzəzadə deyir ki, prezident İlham Əliyevin yürütdüyü siyasət ölkəmizdə bu problemin həll olunmasına və ölkəmizin milli maraqlarının qorunmasına xidmət edir
Aydın Mirzəzadə: “Bu gün aparılan siyasət yoluxmanın qarşısını almağa yönəlib”

Hətta çətin bir dövrdə biz 30-dan çox ölkəyə yardım göstərmişik və düz etmişik. Bunu Prezident İlham Əliyev iyulun 6-da Bakının Xətai rayonunda Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Tibb Mərkəzinin koronaviruslu xəstələrin müalicəsi üçün nəzərdə tutulan modul tipli hospitalı ilə tanışlıqdan sonra Azərbaycan Televiziyasına, İctimai Televiziyaya və “Xəzər” Televiziyasına müsahibəsi zamanı deyib.

Milli Məclisin deputatı Aydın Mirzəzadə Sputnik Azərbaycan-a deyir ki, Azərbaycan koronavirus pandemiyası vaxtı operativ reaksiya göstərən ölkələrdən biridir:

“Hər bir ölə resurslarına uyğun olaraq mübarizə aparmağa çalışır. Ölkəmizdə görülən tədbirlərin nəticəsi olaraq xəstələnənlərin sayının müəyyən sayda saxlamaq mümkün olur və artımın qarşısı alınır. Bu gün aparılan siyasət artımın qarşısını almağa yönəlib. Aparılan siyasət həm daxildəki problemin həllinə, həm də dost ölkələrə yardımlar edilməsinə imkan verir. Prezident İlham Əliyevin yürütdüyü siyasət ölkəmizdə bu problemin həll olunmasına və ölkəmizin milli maraqlarının qorunmasına xidmət edir”.

Aydın Mirzəzadənin geniş şərhinə audiofaylda qulaq asa bilərsiniz

1
Pasiyentə iynə vurulması, arxiv şəkli

Dünyada ilk koronavirus vaksininin sınağı bitdi

14
Rusiya ilk koronavirus vaksininin sınağının bitdiyini elan edib. Tədqiqatı aparan universitet və institutun rəhbərləri könüllülərin durumunu izah ediblər

BAKI, 12 iyul — Sputnik. Seçenov Universitetində koronavirus əleyhinə dünyada ilk vaksinin sınaqları uğurla başa çatıb, könüllülərin ilk qrupu artıq çərşənbə günü evə yazılacaq.

Sputnik Azərbaycan RİA Novosti-yə istinadən bildirir ki, bu barədə Seçenov Universitetinin Tibbi Translyasiya və Biotexnologiyalar İnstitutunun direktoru Vadim Tarasov deyib. 

Rusiya Müdafiə Nazirliyi iyunun 18-də Seçenov Universitetində Qamalei adına Milli Epidemiologiya və Mikrobiologiya Mərkəzinin hazırladığı koronavirus əleyhinə peyvəndin sınaqlarının keçiriləcəyini bildirmişdi.

“Seçenov Universiteti könüllülər üzərində dünyada ilk koronavirus vaksininin sınağını uğurla tamamlayıb”, - Tarasov deyib.

Tibbi Parazitologiya, tropik və transmissiv xəstəliklər İnstitutunun direktoru Aleksandr Lukaşev RİA Novosti-yə bildirib ki, tədqiqatın bu mərhələsinin vəzifəsi vaksinin insan sağlamlığına təhlükəsizliyini göstərmək idi və buna da nail olundu.

Könüllülər iki qrupa bölünüblər – birincilərə bir, ikincilərə iki doza vaksin vurulub. Lukaşevin sözlərinə görə, peyvənddən sonrakı ilk günlərdə hərarətin qalxmasından başqa onlarda heç bir neqativ reaksiya müşahidə olunmayıb, hamısı özünü əla hiss edir.

Öz növbəsində Tarasov qeyd edib ki, könüllülər uzun müddət təcriddə saxlanılıb, xarici mühitlə əlaqələri hələ sınaqlardan əvvəl dayandırılıb ki, koronavirusa yoluxma halları istisna edilsin.

Tarasovun sözlərinə görə, uzunmüddətli təcrid könüllülərin psixoloji durumuna təsir edib. Tədqiqat zamanı münaqişəli situasiyalar yaranıb, emosinal gərginlik artdığından işə psixoloqlar cəlb edilib ki, çətin şəraitdə yaranan gərginliyi azaltsınlar.

Ancaq o deyir ki, yaxın günlərdə könüllülər adi həyatlarına dönə, idmanla məşğul ola, təhsil ala, işə gedə  bilərlər. İyulun 15 və 20-də evə yazıldıqdan sonra onların səhhəti tibb işçilərinin nəzarətində olacaq, həkimlər onların immunitetinin “özünü necə apardığını” öyrənəcəklər. 

Vaksinin sonrakı hazırlanma planı artıq onu düzəldənlərin strategiyası, eləcə də virusla bağlı epidemioloji situasiya və istehsalın mümkün miqyası ilə təyin olunacaq, Lukaşev deyib.

“Seçenov Universiteti pandemiya şəraitində təkcə maarifləndirici müəssisə deyil, həm də dərman preparatları kimi vacib və mürəkkəb məhsulların yaradılmasında iştirak edən elmi-texnoloji mərkəz kimi özünü göstərdi. Biz bu vaksinlə hələ kliniki tədqiqatlardan və protokolun hazırlanmasından öncə də işləyirdik, indi isə kliniki tədqiqatları aparırıq”, - Tarasov deyib.

Lukaşev isə əlavə edib ki, koronavirus infeksiyası əleyhinə vaksinin təhlükəsizliyi kliniki sınaqlar vasitəsilə təsdiq olunub.

“Bu mərhələdə vaksinin təhlükəsizliyi sübut olundu. O, hazırda bazarda mövcud olan vaksinlərin təhlükəsizlik səviyyəsinə uyğun gəlir”, - Lukaşev bildirib.

O qeyd edib ki, kliniki sınaqlardan öncə könüllülər hərtərəfli yoxlanılıblar, hətta onlarda koronavirusa qarşı anticisimlərin olmadığı da müəyyən edilib. Sonra onları iki həftəlik təcrid ediblər ki, yoluxmaasınlar. Bundan sonra isə immunizasiya aparılıb və tədqiqat başlanıb.

 

14
Mövzu:
Dünyanı cənginə almış bəla
Əlaqədar
ÜST Rusiyadan cavab gözləyir: üç vaksinə görə əməkdaşlıq istəyirlər
Sonun başlanğıcı – Koronavirus vaksininin vurulduğu könüllülər ilk dəfə danışdılar
Vaksin yarışı: Çin ikinci koronavirus peyvəndini hazır etməyə tələsir
ÜST Rusiyanın COVID-19 vaksini ilə maraqlanıb
Rusiya koronavirus vaksininin sınaqlarının yekun mərhələsinə başlayıb