Bakı komissarlarının Hövsan qəbiristanlığındakı qəbirləri

Orada 23 məzar var vəhşətin nişanələri

2228
(Yenilənib 13:58 28.04.2017)
"Məzarların üstünə 3-4 il əvvələdək yaşlı bir rus qadın gəlib-gedirdi. İndi o da gəlmir, görünür dünyasını dəyişib"

BAKI, 28 aprel — Sputnik. Hövsan qəbiristanlığı və burada 23 kimsəsiz məzar… Hövsan kəndinin sakinlərinin Sputnik Azərbaycan-a danışdıqlarına görə, həmin 23 qəbir, təxminən 7-8 il qabaq buraya köçürülüb.

Sakinlərdən Əhliman Ağayevin sözlərinə görə, məzarlar bu əraziyə 7-8 il əvvəl köçürülüb: "O zaman deyirdilər ki, guya şəhərin mərkəzində köçürülən məzarlara burada nəsə kiçik abidə qoyulacaq. Gətirib dəfn etdilər, amma o gündən heç kim gəlməyib".

Kənd sakini deyir ki, 3-4 il əvvələ qədər məzarların üstünə çox yaşlı bir rus qadın gəlib-gedirmiş: "İndi o da gəlmir, görünür, dünyasını dəyişib".

Xatırladaq ki, Bakı Xalq Komissarları Soveti 1918-ci il mart soyqırımından sonra hakimiyyəti ələ keçirib. Erməni-daşnak quldur dəstələrinin türk-müsəlman əhaliyə qarşı törətdiyi 1918-ci il mart soyqırımından sonra Bakıda siyasi vəziyyət bolşeviklərin xeyrinə dəyişdi. 

Soyqırımından sonra şəhərdə, demək olar ki, azərbaycanlı qalmamışdı. Şəhərin türk-müsəlman əhalisinin bir hissəsi silahlı daşnak dəstələrinin qırğın və talanlarından qurtulmaq üçün Mərkəzi Asiya və İrana qaçmış, qalan hissəsi isə ətraf kəndlərə dağılışmışdı.

26 Bakı Komissarlarının dəfn edildiyi yerdə qoyulmuş heykəl, Bakı, 1978-ci il
© Sputnik / Sergey Lidov
26 Bakı Komissarlarının dəfn edildiyi yerdə qoyulmuş heykəl, Bakı, 1978-ci il

"Daşnaksutyun" rəhbərləri yüksək vəzifəli erməni "bolşeviklərinin" himayəsi ilə özlərini Bakının əsl sahibi kimi aparırdılar. Bakıda erməni-bolşevik siyasi partiyalarının mətbuat orqanlarından başqa bütün qəzet və jurnallar bağlanmışdı. Yeni yaradılan əmək komissarlığı, ərzaq direktoriyası, bütün nəqliyyat bolşeviklərin sərəncamına keçmişdi. Bütün milli şuraların fəaliyyəti qadağan edilsə də. Erməni Milli Şurası fəaliyyətini davam etdirirdi.

Aprelin 25-də hakimiyyət orqanı kimi Bakı Xalq Komissarları Soveti (BXKS) yaradıldı. BXKS-nin sədri vəzifəsinə Stepan Şaumyan "seçildi". O, eyni zamanda, xarici işlər komissarı idi. Xalq daxili işlər komissarı P.A.Çaparidze, ədliyyə komissarı A.B.Karinyan, nəqliyyat komissarı Markaryan, fövqəladə komissiyanın sədri Ter-Qabrelyan, dövlət nəzarəti komissarı A.S.Boqdanov, əmək komissarı Y.D.Zevin seçildilər.

Məzarlar nömrələnməyib, üzərilərində heç bir işarə yoxdur
© Sputnik / Irade JELIL
Məzarlar nömrələnməyib, üzərilərində heç bir işarə yoxdur

BXKS qatı millətçi ermənilərdən və onlarla sıx əməkdaşlıq edən rus bolşeviklərindən ibarət idi. Azərbaycanlı komissarlara, əsasən, təsərrüfatla bağlı sahələr "həvalə" olunmuşdu. Bu da onunla izah edilirdi ki, guya azərbaycanlılar "inqilabi nöqteyi-nəzərdən yetkin olmayan kütlə"dir. Həmin dövrdə hərbi qüvvələrin 70 faizi erməni zabitlərinin əmrinə tabe idi.

Tezliklə, BXKS Azərbaycan mühitinə yad bir qurum kimi tarix səhnəsindən çıxdı. Bakıda hakimiyyəti zorakı yolla zəbt edən Bakı Soveti dövlət "əmlakını mənimsədiyi üçün" Sentrokaspi hökuməti tərəfindən həbs edildi. Qafqaz İslam Ordusu sentyabrın 15-də Bakını azad edən zaman həbsdə olan Bakı Soveti rəhbərliyi Bakını tərk etməyə cəhd etdi. "Eser"lər tərəfindən həbs edilən Bakı Soveti rəhbərliyi sentyabrın 20-də Türkmənistanda güllələndi.

1920-ci ildə cəsədləri Bakıya gətirilən komissarlar burada dəfn edilir. 1958-ci ildə Bakı Komissarlarının dəfn edildiyi yerdə heykəl qoyulur. SSRİ dağıldıqdan sonra Azərbaycan öz müstəqilliyini bərpa edir və komissarların Azərbaycan tarixindəki rolu müəyyən olunur. 2009-cu ildə 26 Bakı Komissarı heykəli sökülür və orada dəfn edilənlər Hövsan qəbiristanlığına köçürülür.

Qeyd edək ki, hazırda rus və Azərbaycan qəbiristanlıqlarının arasında kiçik hasara alınmış 23 məzar var. Məzarlar nömrələnməyib, üzərilərində heç bir işarə qeyd edilməyib. Sadəcə olaraq, hər məzara başdaşı əvəzinə bir daş qoyulub.

Bakı komissarlarının Hövsan qəbiristanlığındakı qəbirləri
© Sputnik / Irade JELIL
Bakı komissarlarının Hövsan qəbiristanlığındakı qəbirləri

Xatırladaq ki, Bakıda 26 Bakı komissarına qoyulan abidə sökülən zaman, ərazidən qeyd edildiyi kimi 26 deyil, 23 cəsəd çıxarılıb. Araşdırmalar zamanı məlum olub ki, böyük ehtimalla Şaumyan və daha 2 erməninin cəsədi orada yoxdur. Bu fakt həmin şəxslərin ümumiyyətlə güllələnmədiyi ehtimalını gücləndirir.

2228
Teqlər:
komissarlar, BXKS, bolşevik, Bakı Xalq Komissarları Soveti, erməni daşnakları, məzar, dəfn, qəbir, müsəlman, Azərbaycan, türk, erməni
Əlaqədar
Azərbaycanlı Şeyxin məzar daşı Ermitaja aparılıb
"Məzarımın üzərinə işarə-filan qoymayın!"
Terrorçuların kütləvi məzarlığı aşkarlandı
Üzərindəki yazıları alimlərin oxuya bilmədiyi 6 min illik məzar daşı
Cəlilabadda qeyri-adi məzar daşı tapılıb
Göz yaşı görməyən məzar daşları
Tutanxamonun məzarı yoxlanılacaq
Azərbaycan bayrağı

Məşhur türk sənətkarının ifasında "Qarabağ türküsü" səsləndirildi

6
(Yenilənib 12:02 21.10.2020)
Mahnı Azərbaycan Ordusunun göstərdiyi sücaətlərdən, işğaldan azad olunan torpaqlarımızdan bəhs edir.

BAKI, 21 oktyabr — Sputnik. Son günlər Azərbaycan Ordusunun aparığı uğurlu əməliyyatları nəticəsində Cəbrayıl, Fizuli və Zəngilan şəhərləri və bir sıra kəndlərimizin işğaldan azad olunması xəbəri Azərbaycan xalqı ilə yanaşı, qardaş Türkiyə xalqını da sevindirib. Azərbaycana dəstək məqsədilə Türkiyənin ən məşhur bölgələri Azərbaycan bayrağına bürünüb.

Bundan başqa qardaş ölkənin sənət adamları da ölkəmizə dəstək olublar. Bu dəfə bu axına Türkiyənin məşhur saz ifaçısı, müğənni Əsəd Kabaklı da qoşulub. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, məşhur ozan Qarabağda davam edən vətən savaşı üçün mahnı ifa edib. Mahnı Azərbaycan Ordusunun göstərdiyi sücaətlərdən, işğaldan azad olunan torpaqlarımızdan bəhs edir. Sözügedən mahnının sözləri İntiqam Yaşar, musiqisi isə Əziz Əlibəyliyə məxsusdur.

6
Mövzu:
Azərbaycan və Ermənistan arasında müharibə
Emin Şəkinski, arxiv şəkli

General Emin Şəkinski vəfat etdi

34
E.Şəkinski Bakı şəhəri Baş Polis İdarəsinin Cinayət Axtarış İdarəsində şöbə rəisi, Yasamal RPİ-nin 26-cı polis bölməsinin rəisi, Xətai RPİ-nin rəis müavini, DİN-in Daxili Təhlükəsizlik İdarəsinin rəisi, Baş Cinayət Axtarış İdarəsinin rəisi vəzifələrində çalışıb.

BAKI, 21 oktyabr — Sputnik. Daxili İşlər Nazirliyinin Nəqliyyatda Baş Polis İdarəsinin rəisi, polis general-mayoru Emin Şəkinski vəfat edib.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, general - mayor uzun sürən xəstəlikdən dünyasını dəyişib.

Şəkinski Emin Əkrəm oğlu 1960-cı ildə Bakı şəhərində anadan olub. 1982-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin tarix, 1993-cü ildə hüquq fakültələrini bitirib.

1985-ci ildən daxili işlər orqanlarında xidməti fəaliyyətə başlayıb.

E.Şəkinski Bakı şəhəri Baş Polis İdarəsinin Cinayət Axtarış İdarəsində şöbə rəisi, Yasamal RPİ-nin 26-cı polis bölməsinin rəisi, Xətai RPİ-nin rəis müavini, DİN-in Daxili Təhlükəsizlik İdarəsinin rəisi, Baş Cinayət Axtarış İdarəsinin rəisi vəzifələrində çalışıb.

34
Xarici İşlər naziri Ceyhun Bayramov, arxiv şəkli

Ceyhun Bayramov Moskvaya səfər edib

0
Xatırladaq ki, Ermənistan xarici işlər naziri Zöhrab Mnatsakanyan da Rusiyaya qısamüddətli işgüzar səfərə gedib.

BAKI, 21 oktyabr — Sputnik. Azərbaycan Respublikasının Xarici İşlər naziri Ceyhun Bayramov Rusiya tərəfi ilə məsləhətləşmələrin həyata keçirilməsi məqsədilə Moskva şəhərinə işçi səfər edib. Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a Xarici İşlər Nazirliyinin mətbuat xidmətindən məlumat verilib.

Xatırladaq ki, Ermənistan xarici işlər naziri Zöhrab Mnatsakanyan da Rusiyaya qısamüddətli işgüzar səfərə gedib.

0