Çəpni türbəsi

İki sərkərdənin uyuduğu türbə: əhali oranı ziyarət etməyə qorxurdu

924
(Yenilənib 14:16 12.02.2017)
Çəpnilər daha əvvəl Ağqoyunlu Uzun Həsənin ordusunda vuruşsalar da, sonradan Səfəvi ordusunun tərkibinə keçiblər

Rahim Zakiroğlu, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 12 fev — Sputnik. 1029-1105-ci illərdə yaşayan görkəmli türk mütəfəkkiri Mahmud Qaşqarlının “Divan”ında yazılan məlumata əsasən, 22 türk boyu arasında 21-ci boy "Çəpnilər" adlanır. Fəzlullah Rəşidəddin isə bildirir ki, Çəpni iç oğuz nəslindən olub, Göy xanın adı İrkil Xoca tərəfindən verilən və damğası Ağ Sunqur quşu olan 4-cü oğludur. Bu tayfa xarakter etibarı ilə düşmənlə qətiyyətli vuruşan kimi təsvir olunur. Çəpnilərin Azərbaycan ərazilərinə Orta Asiyadan Səlcuq türklərinin tərkibində gəldiyi və Xarəzmşah Cəlaləddinin 1221-1231-ci il hərbi yürüşlərində fəal iştirakı bəzi qaynaqlarda da öz əksini tapıb.

Çəpnilər öz izlərini Kəlbəcər rayonunda da qoyublar. Orada bir kəndin adı Çəplidir. Bundan əlavə Çəpni etoniminin izləri müxtəlif fonetik görüntülərdə Azərbaycanın bir çox bölgələrində görünüb saxlana bilib: Çabanı-Şamaxı, Çəpni-Göyçay, Çepni-Quba qəzasının Şabran mahlında, Çəpli-Kəlbəcər və Kürdəmir rayonunun əsas 3 hissədən ibarət olan Karrar kəndi: Karrar, Çəpni və Mollalar. Başqa tarixi məlumatlara əsasən, “Çəpni” tayfaları dalaşqan, işləri çəp gələn və ya çəpləşən olduğu üçün belə adlandırılıblar. 

Adları məlum olmayan Astara Çəpniləri

Bir vaxtlar Astaranın Pütəsər mahalında Şah İsmayıl Xətai öz ordusu ilə bir yerdə düşərgə qurub qışı keçirmək qərarına gəlib. Məhz o vaxt Səfəvi ordusunun tərkibində olan Çəpnilər Astaranın Şiyəkəran kəndi ərazisində olublar. 

  • “Çəpinə” və ya “Çəpni” türbəsinin Səfəvi ordusunda vuruşan müridlərlə əlaqəsi var
    “Çəpinə” və ya “Çəpni” türbəsinin Səfəvi ordusunda vuruşan müridlərlə əlaqəsi var
    © Sputnik / Rahim Murad
  • Sərkərdələrdən birinə aid olan qəbr
    Sərkərdələrdən birinə aid olan qəbr
    © Sputnik / Rahim Murad
  • Çəpni türbəsinin söykəndiyi ağac
    Çəpni türbəsinin söykəndiyi ağac
    © Sputnik / Rahim Murad
  • Burada ələvi Çəpni sülaləsinin iki sərkədəsinin dəfn olunduğu ehtimal olunur
    Burada ələvi Çəpni sülaləsinin iki sərkədəsinin dəfn olunduğu ehtimal olunur
    © Sputnik / Rahim Murad
1 / 4
© Sputnik / Rahim Murad
“Çəpinə” və ya “Çəpni” türbəsinin Səfəvi ordusunda vuruşan müridlərlə əlaqəsi var

Çəpnilərin daha əvvəl Ərzincanda qalaları olub, onların bir bölüyü əvvəllər Ağqoyunlu Uzun Həsənin ordusunda vuruşub. Daha sonra isə onlar Səfəvi ordusunun tərkibinə keçiblər və burada ordu quruculuğunda iştirak ediblər. Astaranın Şiyəkəran kəndi ərazisində olan qəbiristanlıqda təqribən XVI əsrə aid edilən türbə var. Bu türbədə dəfn olunanların isə adları məlum deyil. 

Kənd sakini Yunus Qulamovun bildirdiyinə əsasən, “Çəpinə” və ya “Çəpni” türbəsinin Səfəvi ordusunda vuruşan müridlərlə əlaqəsi var: “Bu türbədə Səfəvilər dövründə Qızılbaşların tərəfində vuruşan Türkiyənin Qaradəniz sahildən olan Ələvi Çəpni sülaləsinin iki sərkədəsinin dəfn olunduğu ehtimal olunur. Buna görə kənddə bura Çəpni türbəsi deyilir. Türbə salınan vaxt kvadrat formalı kərpiclərdən kiçik bina olub. Sonra isə türbənin içərisindən palıd ağacı bitməyə başlayıb və binanın dağılmasına səbəb olub. Türbənin içərisində əvvəllər iki hissədən ibarət yazılı kitabə olub. Deyilənlərə görə bu kitabələrdən biri hansısa muzeyə aparılıb. Hazırda türbədə olan ikinci yazılı kitabədə isə əski əlifba ilə müqəddəs Quran ayələrindən biri yazılıb. Bildiyimiz kimi sovet vaxtı din qadağan edilmişdi. 50-ci illərdə bir çox məscidlər ya kitabxanalara, ya da anbarlara çevrilmişdi. Yerli əhali ziyarətgahı aşkar şəkildə ziyarət etməkdən çəkinərdi. Məhz bu səbəbdən türbənin əsl adını üzə çıxarmaq heç kimin ağlına gəlməyib. Sovet hökuməti dağılandan sonra kəndimizdən olan Çıraq adlı şəxsin türbənin təmir olunmasında və onun qorunub saxlanmasında böyük zəhməti olub. Ona görə də türbədə göstərdiyi xidmətlərə görə xalq arasında "Çıraği Çəpni Tıbə", yəni "Çırağın Çəpni türbəsi" adlandırılıb”.

Qeyd edək ki, sözü gedən palıd ağacı hələ də türbənin arxa tərəfindədir. Ağacın diametri təxminən 4-5 metrə yaxındır, hündürlüyü isə təxminən 20-25 metr olar.

924
Teqlər:
"Çıraği Çəpni Tıbə", "Çırağın Çəpni türbəsi", Şah İsmayıl Xətai, Fəzlullah Rəşidəddin, Xarəzmşah Cəlaləddin, Mahmud Qaşqarlı, Şiyəkəran kəndi, Orta Asiya, Kürdəmir rayonu, Astara, Türkiyə, Azərbaycan
Avropa Liqasının qrup mərhələsinin 2-ci tutu çərçivəsində Qarabağ - Vilyareal matçı

"Qarabağ" azarkeşlərini məyus etdi

42
(Yenilənib 23:52 29.10.2020)
Azərbaycanın "Qarabağ" və İspaniyanın "Vilyarreal" komandaları arasındakı UEFA Avropa Liqasının I qrupunun II tur matçı keçirilib.

BAKI, 29 oktyabr — Sputnik. "Qarabağ" və İspaniyanın "Vilyarreal" komandaları arasındakı UEFA Avropa Liqasının I qrupunun II tur matçı keçirilib.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, görüş Türkiyənin İstanbul şəhərindəki "Başakşehir Fatih Terim" stadionunda baş tutub.

Komandalar oyunun birinci hissəsini heç-heçə başa vurublar. İkinci hissədə isə "Qarabağ"ın oyunçusu Kvabena Ovusu fərqlənib. O, 78-ci dəqiqədə hesabı açıb. Lakin Ağdam klubunun azarkeşlərinin sevinci uzun çəkməyib. 2 dəqiqə sonra "Vilyarreal" Yeremi Pinonun vurduğu qolla hesabı bərabərləşdirib. Matçın 84-cü dəqiqəsində Pako Alkaser Ağdam klubunu cəzalandırıb. "Vilyarreal" ikinci qolla önə çıxıb. 

Oyuna əlavə edilən dəqiqələrdə "Vilyarreal" 3-cü topu "Qarabağ"ın qapısından keçirib. Üçüncü topu da 90+6-cı dəqiqədə penaltidən Pako Alkaser vurub.

Beləliklə, "Qarabağ"-"Vilyarreal" matçında oyun ispan klubunun qələbəsi ilə başa çatıb.

Bu oyunun nəticəsi olaraq xallarını 6-ya çatdıran "Vilyarreal" qrupda liderliyini möhkəmlədib. "Qarabağ" isə 1 xalla 3-cü pillədə qalıb.

42
Ramil Quliyev

Dünya çempionu da "Qarabağ Azərbaycandır!" dedi

31
(Yenilənib 23:21 29.10.2020)
İdmançı üzərində "Pray for Barda" ("Bərdə şəhəri üçün dua edin") sözləri və 19 nəfərin öldüyü, 50 nəfərin yaralandığı yazılmış foto paylaşıb.

BAKI, 29 oktyabr — Sputnik. Türkiyə millisinin azərbaycanlı dünya çempionu Ramil Quliyev Ermənistan silahlı qüvvələrinin Bərdə şəhərinə raket zərbələri ilə törətdiyi terror barədə özünün "Instagram" səhifəsində paylaşım edib.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, idmançı üzərində "Pray for Barda" ("Bərdə şəhəri üçün dua edin") sözləri və 19 nəfərin öldüyü, 50 nəfərin yaralandığı yazılmış foto paylaşıb.

Ramil Quliyevin paylaşımının skrinşotu

Bununla yanaşı, sosial şəbəkədə Qarabağa aid video yayımlayıb və qeyd bölməsinə "Qarabağ Azərbaycandır" yazıb.

Qeyd edək ki, 30 yaşlı idmançının "Instagram"da 67 mindən çox izləyicisi var.

31