Mübahisə edən kişi və qadın, arxiv şəkli

Onlar üçün "qırmızı xətt" anlayışı yoxdur

888
(Yenilənib 18:37 10.02.2017)
Psixoloq: "Söyüşlə danışan adamın qadını-kişisi olmaz. Söyüş insanın daxili aləminin təzahürüdür"

BAKI, 10 fev — Sputnik. Söyüş qarşı tərəfin şəxsiyyətinə yönəldilmiş təhqirdir. Başqasını alçaldıcı sözlərlə təhqir edən şəxs öz eqosunu tamamlayır və qarşı tərəfi özünün yaratdığı obrazda görməyə başlayır. Çox zaman söyüş insanın keçirdiyi əsəb və sinir halının sözə çevrilmiş forması olur. Və hər kəs öz əsəb və stresini daxili dünyasına uyğun şəkildə ətrafa püskürür. 

Psixoloq Fərqanə Mehmanqızı
© Sputnik / Irade JELIL
Psixoloq Fərqanə Mehmanqızı

Bəziləri söyür, bəziləri təhqir edir, bəzisi tənqid edirlər. Yəni, bu, insanın daxili dünyasına xas xüsusiyyətidir. "Söyüşü kişilər söyər" deyə bir qayda yoxdur. Ümumiyyətlə cinsindən, yaşından, milliyyətindən asılı olmayaraq heç kim söyüş söyməməlidir.

"Mən yaxşıyam, sən pissən"

Psixoloq Fərqanə Mehmanqızı Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, insan söyüş söyəndə affekt vəziyyətdə, söyüşlər isə insan şüurunun ID halında olur: "Yəni hər kəs ID halında öz şəxsinin gizli yönlərini biruzə verir, öz hərəkət və davranışlarıyla maskalanmamış halda olur. Bu baxışı sərgiləyərkən elə hesab edir ki, hamı onun söydüyü insana eyni cür baxır. Bu inanc onu sakitləşdirir. Söyüş söyən şəxsdə "mən yaxşıyam, sən pissən" fikri formalaşır".

"İnsanlar affekt haldan ayıldıqdan sonra etdikləri hərkətlərə görə peşman olur, çox utanırlar. Bəzi insanlar öz affekt vəziyyətlərini dərk edə bildikləri üçün stressli, əsəbi məqamlarda kənara çəkilib sakitləşməyi, olduqları məkanı tərk etməyi üstün tuturlar. Bu, özünə hörmətdən irəli gəlir" — psixoloq bildirir.

Bununla belə, Mehmanqızının fikrincə, söyüşlə qarşı tərəfi idarə etməyə çalışanlar, söyüşlə özünü müdafiə etməyə çalışan insanlar xaraktercə zəif insanlar olurlar: "Belə insanlar ətrafdakılara onlarda "qırmızı xətt"in olmadığını, "azad" olduqlarını təlqin etməyə çalışırlar. Çünki özünə hörmət edən insanlar "qırmızı xətti olmayan" və "danışıq azadlığı olan" şəxslərdən çəkinir. Onlar təhqir olunmaq və ya qarşısındakı insanların səviyyəsinə düşmək istəmirlər. Söyüş söyən insanlar isə "hər an səni təhqir edə bilərəm, mənim iradəmi qəbul et" mesajı verirlər".

Psixoloq hesab edir ki, söyüşlər danışıq tərzinə keçdikcə insan üçün mənəvi dəyərlər kiçilir: "Və onun münasibət qurduğu insanlarla da eyni hal baş verir. Daxilindəki zəif insanı müdafiə etmək üçün ətrafa təhqir saçanlar özləri təhqir olunmaqdan çox qorxurlar". 

Düz sözə nə deyəsən...
© Karikatura
Düz sözə nə deyəsən...

Bəs qadın söyüş söyər?

F. Mehmanqızının fikrincə, leksikonunda söyüşdən çox istifadə edən qadınlar daxilən qorxaq və güvənsiz olurlar: "Belə qadınlar öz kövrək, həssas xarakterini zəiflik kimi görür və utanırlar. Bu utanc isə onda aqressiya yaradır. Belə qadınlar xarakterində zəifliyi aradan qaldırmaq əvəzinə alçaldılmaqdan, əzilməkdən qorxduqları üçün cəmiyyətə "azad danışan qadın" mesajını verirlər. Əgər fikir versəniz, görərsiniz ki, bu gün qadınlar yersiz söyüşlərdən istifadə edirlər. Kiminsə haqqında danışanda o insan haqqında fikirlər mənfidirsə, bunu söyüşlə ifadə edirlər. Söyüşlü ifadələr ətrafa "məndən qorxun" mesajını veriri".

"Söyüşlə danışan adamın qadını-kişisi olmaz. "Bu, qadındır, söyüş söyməməlidir" fikri yanlışdır. Söyüş insanın daxili aləminin təzahürüdür" — psixoloq vurğulayıb.

Sosioloq Əhməd Mansurovun sözlərinə görə isə, qadınların söyüş söyməsi əxlaq normalarına uyğun gəlmədiyi üçün cəmiyyət tərəfindən birmənalı qəbul edilmir: "Söyüş söymək insanların emosional vəziyyəti və tərbiyə ilə bağlıdır. Bəzən söyüş söyən uşaqlarla da qarşılaşırıq.Əgər uşaq söyüş söyülən ailədə böyüyürsə, o da söyüşlə danışacaq. Bəzi zonalar var ki, orada insanlar bir-biri ilə söyüşlə danışırlar, amma bunu pis qarşılamırlar, təhqir hesab etmirlər. Mən həmin zonadan olduğumdan, buna şahid oluram. Ancaq elə yerlər var ki, söyüşü heç cür qəbul etmirlər".

Sosioloq Əhməd Mansurov
© Photo : Şəxsi arxivindən
Sosioloq Əhməd Mansurov

O, qadınların söyüş söyməsini normal hal hesab etmir: "Bu hal qadını vulqarlaşdırır. Əgər bir cəmiyyətin qadını gündəlik danışığında söyüş, təhqir işlədirsə, demək cəmiyyət getdikcə öz etik dəyərlərini itrir. Buna yol vermek olmaz. Bu, bizim milli mentalitetimizə də uyğun gəlmir. Təbii ki, belə qadınlara qarşı qınaq, tənqid olacaq. Cəmiyyət arasında söyüş ifadələriylə danışmaq əxlaqsızlığın, bəzi insalara qarşı zorakılığın bir növüdür".

Ə. Mansurov qeyd edir ki, kimliyindən asılı olmayaraq cəmiyyət arasında söyüşlə danışan insanlar qınaq obyektinə çevrilməli, onların söyüşlə danışmasına icazə verilməməlidir: "Çünki bu, cəmiyyətin dilini, danışığını poza bilər".

888
Teqlər:
Əhməd Mansurov, söyüş, Fərqanə Mehmanqızı, əxlaq, sosioloq, kişi, psixoloq, insan, qadın, cəmiyyət
Əlaqədar
Dövlət başçısı söyüş söyməyəcəyinə and içdi
Mikrofonun açıq qaldığını unudan Sergey Lavrov söyüş söydü
İslamı qəbul edənə kimi içki içən, söyüş söyən olmuşam
İmtahan, arxiv şəkli

Nazirlikdən imtahanlarla bağlı açıqlama

10
(Yenilənib 22:45 15.01.2021)
Nicat Məmmədlinin sözlərinə görə, pandemiya şəraitində yazılı imtahanlar olsa da, imtahanlar əsasən şifahi formaya keçib.

BAKI, 15 yanvar — Sputnik. "Pandemiyadan sonra – ola bilər ki, yaz, yaxud da daha sonrakı semestrdə ənənəvi imtahan sessiyasına keçəcəyik". Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bunu Təhsil Nazirliyinin Elm, ali və orta ixtisas təhsili şöbəsininn müdiri Nicat Məmmədli deyib. Onun sözlərinə görə, pandemiya şəraitində yazılı imtahanlar olsa da, imtahanlar əsasən şifahi formaya keçib. "İmtahanların təşkilində güzəştlərin olması ilə bağlı təkliflər edilir. Amma hazırkı pandemiya dövrü bizdən təhsilə daha məsuliyyətli yanaşmağı tələb edir".

Şöbə müdiri bildirib ki, ötən ilin dekabrında imtahan sessiyasının keçirilməsi haqqında əmr imzalanıb: "Sessiya imtahanları onlayn qaydada 4 həftə ərzində keçiriləcək. Əslində keçən ilin son semestrindən dərslər onlayn keçirilir. Bu, bütün təhsil sistemi üçün bir çağırışdır. Əsas vacib məsələ bir çox hallarda imtahanların formalarının keçirilməsi idi. Bundan əvvəl imtahanlar daha çox yazılı şəkildə keçirilirdi".

10
Bakıda avtomobil tıxacı, arxiv şəkli

Dünyada yollar, məsafələr qısaldılsa da, Azərbaycanda əksinədir

34
(Yenilənib 22:25 15.01.2021)
Hazırda orta hesabla 6 saatı yola sərf etdiyimizi nəzərə alsaq, aylıq olaraq bu rəqəmin azı 120 saat olduğunu deyə bilərik. Bu isə o deməkdir ki, gündəlik olaraq ictimai nəqliyyatdan istifadə edən şəxslər təkcə son 5 ayda 600 saatını yola sərf edib.

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 15 yanvar — Sputnik. Bu gün dünyanın bir çox ölkələri məhz yolları, məsafələri qısaltmaq, xüsusən də işçi qrupun rahatlığı üçün müəyyən planlar üzərində çalışırlar. Lakin Azərbaycanda bu müddət azalmaq əvəzinə daha da artırılır. Pandemiyadan öncə getdiyimiz yarım saatlıq yol bu gün 2 saatlıq yola çevrilib. Ümumiyyətlə, pandemiyadan əvvəl də Azərbaycanda bənzər mənzərə müşahidə edilirdi. Bu isə xüsusən gündəlik olaraq işə gedən şəxslər üçün böyük problemə səbəb olur. Yəni, qısa məsafəni hər iki istiqamət üçün qət edən şəxs gününün 4-5, indiki halda isə hətta 6-7 saaatını da yolda keçirmiş olur. Bəs nə etməli?

Öncə dünya ölkələrinin təcrübəsinə nəzər yetirək. Bu gün əksər ölkələrdə artıq şəhərin mərkəzində avtobusların hərəkəti məhdudlaşdırılır. Belə ki, müəyyən məsafədən gələn şəxslər şəhərin mərkəzində avtomobilini park edərək mərkəzdən lazım olan ünvana ya velosiped, ya da ki, ictimai nəqliyyatdan istifadə etməklə çatmış olur. Belə olan halda həm əlavə yanacağa qənaət edilmiş olur, həm havanın çirklənməsinin qarşısı alınır, həm şəhər mrəkəzi sərnişin və piyadalar üçün daha uyğun bir vəziyyətə gəlir, həm də avtomobillərin olmaması səbəbi ilə əlaqədar olaraq tıxaclar yaranmır və beləcə məsafə daha da qısaldılmış olur. 

Sputnik Azərbaycan bu problemlərin həlli barədə nəqliyyat üzrə ekspert Hüseyn Abdullayevlə söhbətləşib. "Azərbaycanda avtobus marşrut xətlərinin planlaşdırılmasında böyük problemlər var. Ümumiyyətlə, heab edirəm ki, Bakının avtobus-marşrut şəbəkəsi yenidən müasir prinsiplərlə qurulmalıdır. Vaxt itkisinə səbəb olan nüanslar aradan qaldırılmalıdır. Avtobuların yollarda gecikməsinin qarşısını almaq üçün müəyyən addımlar atılmalı, ayrıca zolaqlar salınmalı, dəhlizlərdə avtobuslara üstünlük verilməlidir. Bir sözlə ümumilikdə nəqliyyat infrastrukturu ilə bağlı islahatlar aparılmalıdır" - ekspert deyib.

"Magistral avtobus xətlərinin də köməkçi avtobus xətləri olmalıdır. İyerarxiyalı sistemdə mütləqdir ki, bir nəqliyyatdan digər nəqliyyat xəttinə keçid mümkün qədər tez baş versin. Bunun üçün bu marşrutlar hamısı qısa intervalla işləməlidir. Bundan başqa, insanlar böyük məsafələr qət etməməli və hər mübadilə üçün əlavə gediş haqqı ödəməməlidirlər. Lakin qeyd edim ki, Azərbaycanda nəqliyyat sistemində bir pərakəndəlik var, avtobus, metro və dəmiryolu xətti ilə ayrılıqda müəyyən qurumlar məşğul olurlar. Əsas dəhlizlərdə isə avtobuslara üstünlük verilmir", - deyə eskpert bildirir.

Xarici təcrübədən danışdıqda isə, o qeyd edir ki, avtobus marşrutları, həm də digər nəqliyyat növəri arasında konkret iyerarxiya olmalıdır: "Yəni, müəyyənləşir ki, bu xətlərdən hansılar magistral, hansılar köməkçi nəqliyyat yollarıdır. Əsas magistral marşrut xətlərinə sərnişinlərin çıxışını təmin etməkdir", - deyə ekspert əlavə edib.

Millət vəkili Fazil Mustafa isə fərqli fikirdədir. Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a danışan millət vəkili belə bir infrastrukturun qurulmasının mümkünsüzlüyündən bəhs edir: "Hazırda yollarda yaranan sıxlıq ilk növbədə metro ilə bağlıdır. Bu səbəbdən əksəriyyət minik avtomobilindən istifadə etmək məcburiyyətində qalır. Məktəblər açılmasa da, şəhərdə fəlakətli səviyyədə tıxaclar var. Pandemiya şəraitində yaranan vəziyyət təbiidir. Çünki avtobuslar da riskli olduğundna insanlar şəxsi avtomobillərə üstünlük verirlər. Bu səbəbdən hələlik çıxış yolu haqda danışmaqda çətinlik çəkirəm. Amma düşünürəm ki, tədricən metronun açılmasını görməliyik. Çünki nəqliyyatda hədsiz yüklənmə var".

Millət vəkili heab edir ki, şəhərin mərkəzinə çatmamış avtomobillərin park edilməsi təcrübəsini Azərbaycanda tətbiq etmək çətin olar: "Düşünürəm ki, bunun heç faydası da olmayacaq. Çünki bizdə normal elektrik qatarı yoxdur. Bu təcrübə yalnız düzgün infrastrukturun qurulduğu şəhərlər üçün keçərlidir. Bizdə isə düzgün infrastruktur qurulmayıb, şəhərsalmanın prinsipləri pozulub. Xaricdə belədir ki, məktəbəqədər yaşda olan uşaqlar üçün xüsusi avtobuslar var. Bizdə məktəbəqədərlər 25 faiz təşkil etsə də, heç bunu da təmin edə bilmirik".

Bir sözlə, hazırda gündəlik hesabla 6 saatı yola sərf etdiyimizi nəzərə alsaq, aylıq olaraq bu rəqəmin azı 120 saat olduğunu deyə bilərik. Bu isə o deməkdir ki, gündəlik olaraq ictimai nəqliyyatdan istifadə edən şəxslər təkcə son 5 ayda 600 saatını yola sərf edib. 

Qeyd edək ki, pandemiyadan öncə isə gündəlik olaraq işə gedib-gələn və bir qədər şəhərin mərkəzindən kənarda qalan şəxslər 4 saatını yola sərf edirlər. Yəni, aylıq olaraq bu 80 saat, illik olaraq isə 960 saatdır.

Hələlik isə ümid təkcə metronun açılmasına qalır...

34
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan koronavirusdan peyvənd vurdurur

Ərdoğan koronavirus peyvəndindən sonra: "Sapsağlamam"

0
(Yenilənib 00:05 16.01.2021)
Türkiyə Prezidentinə yanvarın 14-də Çinin "Sinovac" şirkətinin istehsalı olan "CoronaVac" vaksini vurulub.

BAKI, 16 yanvar — Sputnik. Bu ana qədər hər hansı bir yan təsiri olmayıb. Sputnik Azərbaycan "Hurriyet" nəşrinə istinadən xəbər verir ki, bunu Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan jurnalistlərə açıqlamasında bildirib.

"Bu ana qədər hər hansı bir yan təsiri olmayıb. Sapsağlamam. 28 gün sonra ikinci iynəmizi vurduracağıq", - deyə Ərdoğan qeyd edib.

Qeyd edək ki, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan canlı yayımda koronavirusa qarşı peyvənd edilib.

Türkiyə Prezidentinə Çinin "Sinovac" şirkətinin istehsalı olan "CoronaVac" vaksini vurulub.

0