Market

Bahalaşmanın qarşısını almaq üçün bir yol qalıb

6157
Qiymətlər o zaman sabitləşə bilər ki, ajiotaj fonunda artan dolların məzənnəsi normallaşsın

BAKI, 18 yan — Sputnik. Hazırda istehlak bazarında qiymətlər üzərində bir neçə istiqamətdən təzyiqlər formalaşıb və bu gün müşahidə etdiyimiz daha çox idxal inflyasiyasının nəticəsidir. Bunu iqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında deyib.

İqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov
İqtisadçı-ekspert Rəşad Həsənov

Ekspertin fikrincə, hazırda əhalinin gəlirləri, istehlak qabiliyyəti artmır, həyat səviyyəsi yüksəlmir: "İnflyasiyanın baş verməsinin əsas səbəbi odur ki, ötən 2 ildə Azərbaycan manatının məzənnəsi xeyli geriləyib. Azərbaycan kimi istehlak bazarı idxaldan daha çox asılı olan ölkələrdə devalvasiyalardan sonra idxal inflyasiyasının ciddi sürətlənməsi davamlı müşahidə olunan hallardan biridir. Azərbaycanda da, məhz bu, baş verir".

İqtisadçının sözlərinə görə, 2017-ci ildə qiymətlərin artımı davam edəcək: "Hazırda rəsmi açıqlanan rəqəmlər heç də gerçəkliyi tam əks etdirmir. Əslində, xüsusilə də ərzaq məhsulları bazarında qiymətlər 14,7 faizdən çox artım nümayiş etdirib. Bir çox məhsullar üzrə qiymət dəyişməsi, hətta 70-80 faizə qədər yüksəlir. Yəni, faktiki olaraq istehlak bazarlarında qiymət dəyişməsi indeksi mövcud rəsmi rəqəmlərdən kifayət qədər yüksəkdir. Bundan sonra da prosesin davam etməsi yenə 2017-ci ildə manatın məzənnəsindən asılı olacaq".

Onun fikrincə, böhran faktiki olaraq mövcud qiymətlərə təsirini göstərir: "Çünki, ilk əvvəllər müvafiq qurumlar hansısa formada bazarlara müdaxilə edərək istehlak qiymətlərinin artım tempinə maneə yaratmaq istəyirdi. Amma sonrakı dövrlərdə bu, heç də iqtisadi cəhətdən uğurlu addım olmadığı üçün, eyni zamanda, bazarlarda qıtlığa səbəb olacaq bir vəziyyətin yaranması qarşısında hökumət bundan imtina etdi".

Ekspert qeyd edib ki, hazırda qiymətlərin artmasını əngəlləyən, yəni inflyasiya səviyyəsinin daha yüksək olmasının qarşısını alan amillərdən biri əhalinin gəlirlərinin sürətlə azalmasıdır: "Hətta rəsmi rəqəmlərdən çıxış etsək, 2016-cı ildə ölkə vətəndaşının gəlirlərində 4 faiz real azalma baş verib. Yəni, gəlirlərin artımı ilə inflyasiyanın artım səviyyəsi arasında 4-5 faizlik fərq yaranır. Qeyri-rəsmi rəqəmlərdə bu, kifayət qədər yüksəkdir. Təxminən 17-20 faizə qədər fərq yaranıb. Bu isə qiymətlərin artımını əngəlləyən bir təzyiq predmeti olaraq bazarlarda ortaya çıxır".

"Amma buna baxmayaraq, məhsulların böyük bir qisminin idxal mənşəli olması sahibkarların qiymətləri məcburən müəyyən qədər artırmasına gətirib çıxardıb. Əks halda fəaliyyət tamamilə səmərəsiz olur və bu da son nəticədə məhsulların, malların, xidmətlərin idxalından imtinaya gətirib çıxarda bilər" — Həsənov qeyd edib.

Nazim Məmmədov - iqtisadçı-ekspert
Nazim Məmmədov - iqtisadçı-ekspert

Onun sözlərinə görə, qiymətlərin sabitləşməsi üçün manatın real məzənnəsini tapması əsas siqnallardan biri olacaq: "Manat real məzənnəsini tapandan, eyni zamanda ölkənin tədiyyə balansındakı risklər azalandan sonra qiymətlərdə də müəyyən sabitləşmə müşahidə oluna bilər. Bunu da təxminən orta müddətli dövrdə gözləmək mümkündür".

Keçmiş deputat, iqtisadçı-ekspert Nazim Məmmədov isə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında Azərbaycan idxaldan asılı olduğuna diqqət çəkib: "Çünki, ərzaq və qeyri-ərzaq məhsulları üzrə idxaldan 80 faizə qədər asılılığımız var. Düzdür, son illərdə qida sənayesində bəzi emal müəssisələri qurulub. Ancaq onların da istifadə etdiyi xammal digər ölkələrdən gətirilir. Yəni, ona qismən yerli istehsal demək mümkündür. Bütün bunların alınması üçün biznes adamları, sahibkarlar valyuta xərcləməli olurlar. Əgər valyutanın məzənnəsi davamlı olaraq dəyişəcəksə, stabilləşməyəcəksə, idxal məhsullarının qiymətlərində stabilləşmədən söhbət etmək olmaz".

Onun sözlərinə görə, valyutanın artım kursu ilə ərzağın artım tempini müqayisə etdikdə, çox ciddi qeyri-proporsionallıqla üzləşirik: "Bu, faiz etibarı ilə dolların qiymətindən çox fərqlənir. Bu, o deməkdir ki, bahalaşmada daha çox digər amillər rol oynayır. İdxal monopoliyası deyilən bir anlayış var. Keçən ilin əvvəlindən gömrük orqanları ətrafında yerləşən broker kompaniyaları yığılsa da, hələ də bəzi məhsulların Azərbaycana idxalı müxtəlif şirkətlərə bağlıdır. Bir məhsulu eyni adam gətirirsə, istehsal edirsə, rəqabət yoxdursa, ədalətli qiymət formalaşa bilməz".

"Qiymətlər o zaman sabitləşə bilər ki, ajiotaj fonunda artan dolların məzənnəsi normallaşsın. Manata olan təzyiqin, təkcə idxal ilə bağlı olduğunu düşünmürəm. Çünki, daha çox valyutanın ölkədən çıxarılması prosesinin şahidiyik. Bu, "kapital axını" adlanır. Bu da manata təzyiqi daha da artırıb. Stabilləşmə o zaman olacaq ki, həm valyutanın məzənnəsi stabilləşsin, həm də Azərbaycanda inhisarlaşma ilə bağlı struktur islahatları aparılsın və bu, aradan qaldırılsın" — N. Məmmədov vurğulayıb.

Qeyd edək ki, 2016-cı ildə istehlak məhsullarının və xidmətlərin qiymətləri 2015-ci ilə nisbətən 12,4 faiz, o cümlədən ərzaq məhsullarının qiymətləri 14,7 faiz, qeyri-ərzaq məhsullarının qiymətləri 16,7 faiz, əhaliyə göstərilən ödənişli xidmətlərin qiymətləri 5,8 faiz bahalaşıb. 2016-cı ilin dekabr ayında noyabr ayına nisbətən istehlak məhsullarının və xidmətlərin qiymətləri 3,0 faiz, o cümlədən ərzaq məhsullarının qiymətləri 4,1 faiz, qeyri-ərzaq məhsullarının qiymətləri 2,2 faiz, əhaliyə göstərilən ödənişli xidmətlərin qiymətləri isə 2,4 faiz bahalaşıb.

6157
Teqlər:
istehlak, Rəşad Həsənov, gəlir, Nazim Məmmədov, bahalaşma, əhali, ərzaq, ekspert, iqtisadçı, inflyasiya, Azərbaycan, manat, dollar, qiymət
Əlaqədar
Şirkət məhsullarının bahalaşması ilə bağlı açıqlama verdi
Avtomobil bazarında böyük bahalaşma
Kommunal xidmətlər bahalaşacaq
Yeyib-içmək "Azərsu" məmuruna baha başa gəldi
"Nəqliyyatda və yanacağın qiymətində bahalaşma olacaq"
Paytaxtın mənzil bazarında bahalaşma
Siqaret və spirtli içkilər bahalaşıb
Azərbaycan nefti bahalaşdı

ANAMA ləğv edildi, əvəzində yeni agentlik yaradıldı

12
(Yenilənib 18:28 15.01.2021)
Yeni yaradılmış Azərbaycan Respublikasının Minatəmizləmə Agentliyi ANAMA-nın hüquqi varisidir, onun hüquq və öhdəlikləri, habelə əmlakı Agentliyə keçir.

BAKI, 15 yanvar - Sputnik. Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Respublikasının Minatəmizləmə Agentliyinin yaradılması haqqında fərman imzalayıb.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, fərmana əsasən, Azərbaycan Respublikası Ərazilərinin Minalardan Təmizlənməsi üzrə Milli Agentliyin əsasında publik hüquqi şəxs statuslu Azərbaycan Respublikasının Minatəmizləmə Agentliyi yaradılır.

Azərbaycan Respublikasının Minatəmizləmə Agentliyi (bundan sonra – Agentlik) Azərbaycan Respublikası Ərazilərinin Minalardan Təmizlənməsi üzrə Milli Agentliyin hüquqi varisidir, onun hüquq və öhdəlikləri, habelə əmlakı Agentliyə keçir.

3. Müəyyən edilsin ki:

3.1. Agentlik Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad olunmuş ərazilərinin, habelə müharibə və hərbi əməliyyatların təsirinə məruz qalmış digər ərazilərin minalardan, partlamamış hərbi sursatdan, tərkibində partlayıcı olan qurğulardan və digər partlayıcı qalıqlardan təmizlənməsi, həmçinin onların müvəqqəti saxlanılması, daşınması, zərərsizləşdirilməsi sahəsində fəaliyyət göstərən, habelə bu sahədə digər zəruri işlərin təşkilini, fəaliyyətin planlaşdırılmasını, əlaqələndirilməsini və idarə edilməsini həyata keçirən publik hüquqi şəxsdir;

3.2. Agentliyin fəaliyyətinə rəhbərliyi həyata keçirmək üçün 3 (üç) üzvdən – sədr və onun 2 (iki) müavinindən ibarət İdarə Heyəti yaradılır.

4. Agentliyin təsisçisinin səlahiyyətlərinin həyata keçirilməsi aşağıdakılara həvalə edilsin:

4.1. Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə:

4.1.1. Agentliyin nizamnaməsinin təsdiq olunması və nizamnamə fondunun miqdarının müəyyən edilməsi, onların dəyişdirilməsi;

4.1.2. Agentliyin idarəetmə orqanlarının yaradılması;

4.1.3. Agentliyin İdarə Heyəti sədrinin və onun müavinlərinin vəzifəyə təyin və vəzifədən azad edilməsi;

4.1.4. Agentliyin yenidən təşkili və ləğvi;

4.2. Agentliyə:

4.2.1. “Publik hüquqi şəxslər haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 8.2-ci maddəsində publik hüquqi şəxsin təsisçisinin səlahiyyətlərinə aid edilmiş digər məsələlərin həlli.

5. Agentliyin fəaliyyətinin təşkili və təmin edilməsi xərcləri dövlət büdcəsinin vəsaiti və qanunla qadağan olunmayan digər mənbələr hesabına maliyyələşdirilir.

6. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Administrasiyası Agentliyin nizamnaməsinin layihəsini 15 gün müddətində hazırlayıb Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə təqdim etsin.

7. Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti:

7.1. Azərbaycan Respublikası Prezidentinin aktlarının bu Fərmana uyğunlaşdırılması ilə bağlı təkliflərini üç ay müddətində hazırlayıb Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə təqdim etsin;

7.2. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin normativ hüquqi aktlarının bu Fərmana uyğunlaşdırılmasını üç ay müddətində təmin edib Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə məlumat versin;

7.3. mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının normativ hüquqi aktlarının bu Fərmana uyğunlaşdırılmasını nəzarətdə saxlasın və bunun icrası barədə beş ay müddətində Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə məlumat versin;

7.4. Agentliyin dövlət qeydiyyatına alınması üçün onun nizamnaməsi təsdiq edildikdən sonra 3 (üç) gün müddətində “Hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatı və dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq tədbirlər görsün;

7.5. dövlət qeydiyyatına alındığı gündən Agentliyin inzibati bina ilə təmin olunması və maddi-texniki təminatı məsələlərinin həlli üçün bir ay müddətində tədbirlər görüb Azərbaycan Respublikasının Prezidentinə məlumat versin;

7.6. Azərbaycan Respublikası Ərazilərinin Bərpası və Yenidən Qurulması üzrə Agentliyin ləğv edilməsi ilə bağlı müvafiq tədbirlər görsün;

7.7. Agentlik dövlət qeydiyyatına alındığı gündən bir ay müddətində Azərbaycan Respublikası Ərazilərinin Bərpası və Yenidən Qurulması üzrə Agentliyin və Azərbaycan Respublikası Ərazilərinin Minalardan Təmizlənməsi üzrə Milli Agentliyin balansındakı əmlakın Agentliyin balansına verilməsini təmin etsin;

7.8. bu Fərmandan irəli gələn digər məsələləri həll etsin.

8. Agentlik “Hüquqi şəxslərin dövlət qeydiyyatı və dövlət reyestri haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş qaydada dövlət qeydiyyatına alındığı günədək Azərbaycan Respublikası Ərazilərinin Minalardan Təmizlənməsi üzrə Milli Agentlik və Azərbaycan Respublikası Ərazilərinin Bərpası və Yenidən Qurulması üzrə Agentlik öz fəaliyyətini davam etdirsin.

9. Agentlik:

9.1. Azərbaycan Respublikası Ərazilərinin Minalardan Təmizlənməsi üzrə Milli Agentliyin işçilərinin Agentlikdə müvafiq vəzifəyə təyin olunması üçün tədbirlər görsün və nəticəsi barədə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinə məlumat versin;

9.2. bu Fərmandan irəli gələn digər məsələləri həll etsin.

10. Azərbaycan Respublikasının Maliyyə Nazirliyi:

10.1. bu Fərmanın 5-ci hissəsinə uyğun olaraq maliyyələşməni təmin etsin;

10.2. Agentliyin saxlanılması və fəaliyyəti üçün tələb olunan vəsaiti hər il üçün dövlət büdcəsinin layihəsində nəzərdə tutsun.

11. Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyi mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının normativ hüquqi aktlarının və normativ xarakterli aktların bu Fərmana uyğunlaşdırılmasını təmin edib Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabinetinə məlumat versin".

Prezident İlham Əliyev həmçinin “Azərbaycan Respublikasının Hərbi Əməliyyatlar Nəticəsində İşğal Olunmuş və Bununla Əlaqədar Zərər Çəkmiş Ərazilərinin Bərpası və Yenidən Qurulması üzrə Dövlət Komissiyasının nəzdində Azərbaycan Respublikası Ərazilərinin Minalardan Təmizlənməsi üzrə Agentliyin (ANAMA) yaradılması barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1998-ci il 18 iyul tarixli 854 nömrəli Sərəncamının ləğv edilməsi haqqında sərəncam imzalayıb.

Sərəncamla “Azərbaycan Respublikasının Hərbi Əməliyyatlar Nəticəsində İşğal Olunmuş və Bununla Əlaqədar Zərər Çəkmiş Ərazilərinin Bərpası və Yenidən Qurulması üzrə Dövlət Komissiyasının nəzdində Azərbaycan Respublikası Ərazilərinin Minalardan Təmizlənməsi üzrə Agentliyin yaradılması barədə” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 1998-ci il 18 iyul tarixli 854 nömrəli Sərəncamı ləğv olunub.

Sənədə əsasən, Nazirlər Kabineti bu Sərəncamdan irəli gələn məsələləri həll etmək tapşırılıb.

Beləliklə, yeni yaradılmış Azərbaycan Respublikasının Minatəmizləmə Agentliyi Azərbaycan Respublikası Ərazilərinin Minalardan Təmizlənməsi üzrə Milli Agentliyin hüquqi varisidir, onun hüquq və öhdəlikləri, habelə əmlakı Agentliyə keçir.

12
KİV nümayəndələri, arxiv şəkli

MEDİA Azərbaycan mediasına verəcək?

16
(Yenilənib 18:42 15.01.2021)
"KİVDF-nin timsalında qəzetlərə pul verən təşkilat təəssüratı yaransa da, yeni yaranan qurumda islahatlar paketinə maddi baxımdan qəzet və saytların iqtisadi müstəqilliyinin qazanılmasına dəstək verilməsi nəzərdə tutulub".

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 15 yanvar — Sputnik. Azərbaycan Prezidenti media sahəsində islahatların dərinləşdirilməsinə dair fərman verdi. Eyni zamanda Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun (KİVDF) əsasında "Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyi" (MEDİA) publik hüquqi şəxs yaradıldı. Sputnik Azərbaycan tanınmış qələm əhlinin Medianın İnkişafı Agentliyindən gözləntilərini öyrənib.

Medianın İnkişafı Agentliyinin İcraçı direktoru Əhməd İsmayılov REAL TV-yə müsahibəsində bildirib ki, indidən sonra media subyektlərinin bölgüsü həyata keçiriləcək, jurnalistin statusuna hüquqi bazada aydınlıq gətiriləcək:

"Bu da imkan verəcək ki, media subyektlərinə və jurnalistlərə iqtisadi-texniki və metodiki dəstək göstərək. Çap, onlayn və audiovizual media sahələrinin iqtisadi müstəqilliyi, kadr potensilalının inkişafı və yayılan informasiyanın məzmununun təkmilləşdirilməsi istiqamətində işlər aparılacaq. Artıq media subyektlərinin iqtisadi müstəqilliyi üçün fəaliyyət planı hazırlanır. Biz çalışacağıq ki, media subyektlərinin biznes modelinə keçməsi üçün dəstək istiqamətlərini araşdıraq".

"Şərq" qəzetinin baş redaktoru Akif Aşırlı Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında belə bir qurumun yaradılmasının əhəmiyyətli olduğunu bildirib: "Çünki onlayn medianın fəaliyyəti ilə bağlı bir çox ciddi problemlər ortaya çıxırdı. Onlayn media sürətlə inkişaf etdiyindən, bu sahə həm peşəkar, həmçinin də qeyri-peşəkarların fəaliyyət göstərdiyi media sahəsinə çevrilib. Azərbaycanda bu sahənin hüquqi müstəvidə tənzimlənməsi bu günədək bir problem olaraq qalır.

Ölkəmizdə "Kütləvi informasiya vasitələri" Haqqında qanun 1999-cü ildə qəbul olunub. Media isə durmadan inkişaf edən sahədir. Ona görə də media qanunun təkminləşdirilməsinə böyük ehtiyac var. Sosial medianın hüquqi statusu və sosial hüquqi məsuliyyəti məsələləri də qanunda öz əksini tapmalıdır. KİVDF-nin timsalında qəzetlərə pul verən təşkilat təəssüratı yaransa da, yeni yaranan qurumda islahatlar paketinə maddi baxımdan qəzet və saytların iqtisadi müstəqilliyinin qazanılmasına dəstək verilməsi nəzərdə tutulub. Ona görə də MEDİA-dan gözləntilərimiz böyükdür".

BakuPost.az saytının direktoru Elçin Zahiroğlu isə deyir ki, yeni qurumun nizamnaməsi ilə tanış olandan sonra onda medianın bir neçə vacib probleminin həll olunacağı əminlik yaranıb:

"Bu, saytların hüquqi statusu, ümumiyyətlə, qanunvericiliyin təkmilləşdirilməsi və media quruluşlarının texniki və kadr potensialının artırılması məsələləridir. Bu problemlər illərdir jurnalistləri narahat edirdi və dəfələrlə müzakirə mövzusuna çevrilmişdi. Əhməd İsmayılov KİVDF-yə rəhbər təyin olunanda biz müəyyən təkliflər irəli sürmüşdük və bu gün onlar nizamnamədə əksini tapıb. Qaldı ki, digər məsələlər – mediaya baxışı dəyişmək, korlanmış reputasiyanın bərpası, ciddi mətbuat orqanlarının ictimai fikrin, eləcə də dünyada informasiya savaşında lazımi mövqe qazanması məsələsinə və bu istiqamətdə agentliyin fəaliyyətinin nə dərəcədə effektiv olmasına, bunu zaman göstərəcək".

Medianın İnkişafı Agentliyinin İcraçı direktoru Əhməd İsmayılov bildirir ki, agentlik Azərbaycandakı media subyektlərinin xarici medai subyektləri ilə informasiya mübadiləsinin yaradılmasına, təcrübələrin mübadiləsinə təşkilati dəstək göstərəcək. Onun sözlərinə görə, MEDİA-nın yaradılmasının məqsədi media subyektlərinin dünyada mövcud standartlara uyğun iqtisadi müstəqilliyə nail olmasıdır. Media subyektlərinin iqtisadi müstəqilliyi necə əldə edəcəyinə gəlincə, Ə. İsmayılov deyir ki, bu, reklamların cəlb olunması, media subyektləri arasında informasiya mübadiləsi formasında ola bilər.

16
Teqlər:
Akif Aşırlı, Azərbaycan Respublikasının Prezidenti yanında Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondu
Ceyhun Bayramov və Sergey Lavrov, arxiv şəkli

Azərbaycan Rusiya XİN başçıları Qarabağla bağlı məsələni müzakirə ediblər

0
(Yenilənib 19:19 15.01.2021)
Tərəflər, həmçinin ikitərəfli əməkdaşlıq gündəliyinə daxil olan məsələləri və qarşılıqlı maraq doğuran digər mövzuları müzakirə ediblər.

BAKI, 15 yanvar — Sputnik. Azərbaycan Respublikasının xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov və Rusiya Federasiyasının xarici işlər naziri Sergey Lavrov arasında telefon danışığı baş tutub. Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a Xarici İşlər Nazirliyindən daxil olan məlumatda bildirilir.

"Nazirlər 10 noyabr 2020-ci il tarixli üçtərəfli bəyanatın icrası ilə bağlı son vəziyyəti, eləcə də 11 yanvar 2021-ci il tarixində Moskvada imzalanmış birgə bəyanatdan irəli gələn məsələlər üzrə fikir mübadiləsi aparıblar.

Tərəflər, həmçinin ikitərəfli əməkdaşlıq gündəliyinə daxil olan məsələləri və qarşılıqlı maraq doğuran digər mövzuları müzakirə ediblər", - deyə məlumatda bildirilir.

0