Səbət toxuma ustası Vilayət Qurbanov

Luvr Muzeyinin qarşısında səbət toxuyub satan azərbaycanlı

526
Vilayət Qurbanov: "Payın səbətdə getməsi bunun bir Gəncə bazarlığı olduğunu sübut edir"

İlham Mustafa, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 21 dek — Sputnik. Gəncə sakini Vilayət Qurbanov, ən qədim sənətlərdən olan səbət toxuma işi ilə məşğul olur. Bu sənəti o, atasından, atası isə öz babasından öyrənib. Müəllim olan atası ailənin dolanışığını çıxarmaq üçün işdən sonra səbət toxuyar və satarmış.

"Usta oğlundan şəyird olmaz" deyirlər, Vilayət usta da, hələ 12 yaşından müstəqil olaraq səbət toxumağa başlayıb. Sonradan bu işdə təkmilləşərək istənilən növ və formalarda səbətlər hazırlayıb. Arada bir müddət bu işin tənəzzül etdiyini deyən usta, 90-cı illərin ortalarından başlayaraq bu sənətin gələcək nəsillərə çatdırılması missiyasını öz üzərinə götürüb. O, səbət toxumanın incəliklərini nəvəsinə də öyrədib və gələcəkdə bu sənətin itməyəcəyinə əmindir.

Usta səbət toxumaq üçün, əsas xammal olaraq qarğıdan istifadə edir. Bunun səbəbi odur ki, qarğı bitkisi, yağış və gün işığının təsirinə məruz qalmazsa, yüz illərlə xarab olur, ona qurd düşmür. Səbət üçün qarğıların hamısı yararlı olmadığından, illərlə sınaqdan keçirdiyi, Goranboy rayonunun dəmyə ərazilərində bitən qarğılardan istifadə edir. Bunu, onların daha yumşaq və elastik olmağı ilə əlaqələndirir.

Vilayət Qurbanov
© Sputnik / Ilham Mustafa
Vilayət Qurbanov: "Səbət toxumaq mənim tək işim deyil, eyni zamanda istirahətimdir"

Qarğı seçərkən iş bununla da bitmir. Səbət toxumaq üçün qarğının yanvar-fevral aylarında kəsilməli olduğunu deyir. Bu zaman şaxta onun kökünü bərkitmiş olur, belə qarğılar ovxalanmır, daha möhkəm və elastik olur.

Səbət hazırlamaq üçün lazım olan digər xammal söyüd və gərməşöy ağacının çubuqlarıdır. Hazırda işlətdiyi çubuqların ona öz babasından qaldığını deyən usta, nə vaxtsa nəvəsinin də onun hazırladığı çubuqları istifadə edərkən, babasına rəhmət oxuyacağını deyir.

Səbətlər
© Sputnik / Ilham Mustafa
Səbət toxumaq üçün, əsas xammal kimi qarğıdan istifadə edilir

Kimyəvi qabların geniş istifadəsinin səbətə olan marağı azaltdığını bildirən usta, təbii hazırlanmış səbətlərdə saxlanan məhsulların daha gec xarab olduğunu, kartofun, soğanın qarğı qabda cücərmədiyini deyir. Son dövrlər isə Gəncədən digər şəhərlərə, ölkələrə pay aparılan məhsulların səbətə qoyulması bir adət halını alıb.

"Payın səbətdə getməsi bunun bir Gəncə bazarlığı olduğunu sübut edir", — deyir usta.

Qurbanov, əziyyətinin çox olmasına baxmayaraq, səbətçiliyin ailə dolandırmaq üçün o qədər də gəlirli sənət olmadığını, lakin öz sənətini çox sevdiyini və həvəsdən düşmədiyini qeyd edir: "Həyatım boyu boş dayanmamışam, çayxanalarda gün keçirməmişəm. Boş olan kimi, gəlmişəm, qarğımı götürüb səbətimi toxumuşam. Satıldı-satılmadı, bu, önəmli deyil mənimçün. Əsas odur ki, mən bu sənəti sevirəm".

"O vaxt deyirdim ki, əgər lotoreyada "cek pot" udsam, milyonçu olsam belə, bu sənəti atmaram. Səbət toxumaq mənim tək işim deyil, eyni zamanda istirahətimdir", — əlavə edir.

Bir neçə dəfə şagird götürdüyünü düyən usta, onların işin ağırlığını görüb qaçdıqlarını bildirir. Lakin nəvəsi İsmətə kiçik yaşlarından bu sənətin sirrlərini öyrədə bilib: "Artıq o, müstəqil olaraq bu peşə ilə məşğul olur. Nəvəm sarıdan rahatam ki, bu sənət itməyəcək. Necə ki, mən ata-babamın sənətini davam etdirmişəm, eləcədə nəvəm bu irsi itməyə qoymayacaq".

Usta səbət toxumanın incəliklərini nəvəsinə də öyrədib və gələcəkdə bu sənətin itməyəcəyinə əmindir
© Sputnik / Ilham Mustafa
Usta səbət toxumanın incəliklərini nəvəsinə də öyrədib və gələcəkdə bu sənətin itməyəcəyinə əmindir

Vilayət Qurbanovu nəinki Azərbaycanda, hətta ölkə xaricində də tanıyırlar. Sənəti ilə əlaqədar iki dəfə Fransada olub. 2015-ci ildə Heydər Əliyev Fondunun təşəbbüsü ilə Parisdə keçirilən qədim el sənəti nümunələrinin sərgisində olarkən, məşhur Luvr Muzeyinin qarşısında səbət toxumağı canlı olaraq nümayiş etdirib. Orada toxuduğu səbətlər turistlər tərəfindən heyranlıqla qarşılanıb və həvəslə alınıb.

526
Teqlər:
qarğı, toxuma, səbət, Vilayət Qurbanov, baba, nəvə, bitki, usta, sənət, Gəncə
Əlaqədar
Arzularını kişi sənətinə qurban vermiş Arzu
Onu görənlər gözlərinə inanmırlar
Ona rayonda "təqaüdçülərin anası" deyirlər
Bu peşədə qazanc önəmli deyil
Azərbaycanda hazırlanan bu araqdan hamı istifadə edir: dindarlar belə...
Əl barmaqlarının qurban verilməsini tələb edən qeyri-adi sənət
Füzuli rayonunda minaya düşən mülki avtomobil

Füzulidə minaya düşən şəxslərin meyitləri ailələrinə təhvil verilib

63
(Yenilənib 21:42 28.11.2020)
Agentliyin mütəxəssisləri tərəfindən ərazidə aparılmış tədqiqat zamanı 90-BL-558 dövlət qeydiyyat nişanlı “Toyota” markalı avtomobilin 2 ədəd tank əleyhinə minaya düşdüyü məlum olub.

BAKI, 28 noyabr - Sputnik. 2020-ci il 28 noyabr tarixində saat 15:10 radələrində Füzuli rayonunun işğaldan azad olunmuş Aşağı Seyidəhmədli kəndində mülki əhalinin girişi qadağan olunan təhlükəli ərazidə mina hadisəsi baş verib. Bu barədə Azərbaycan Respublikası Ərazilərinin Minalardan Təmizlənməsi üzrə Milli Agentliyə (ANAMA) məlumat daxil olub.

© Azerbaijan National Agency for Mine Action
Füzuli rayonunda minaya düşən mülki avtomobil

ANAMA-dan Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, agentliyin mütəxəssislərindən ibarət əməliyyat-axtarış qrupu dərhal həmin əraziyə göndərilib, aparılmış xilasetmə əməliyyatı zamanı xüsusi təhlükəsizlik zolağı açılaraq Hacıyev Şakir Məhərrəm oğlu, Hacıyev Firuddin Məhərrəm oğlu, Hüseynov Zülfüqar Adışirin oğlu və Adilzadə Zibeydə Şakir qızının meyitləri ərazidən götürülərək aidiyyəti üzrə təhvil verilib.

© Azerbaijan National Agency for Mine Action
Füzuli rayonunda minaya düşən mülki avtomobil

Agentliyin mütəxəssisləri tərəfindən ərazidə aparılmış tədqiqat zamanı 90-BL-558 dövlət qeydiyyat nişanlı “Toyota” markalı avtomobilin 2 ədəd tank əleyhinə minaya düşdüyü məlum olub.

"Agentlik tərəfindən bir daha bildiririk ki, işğaldan azad olunmuş ərazilər mina və partlamamış hərbi sursatlardan (PHS) təmizlənməmiş həmin ərazilərə təhlükəsizlik səbəbindən mülki şəxslərin girişi qəti qadağandır", - ANAMA bildirib. 

63
Teqlər:
mina, Füzuli rayonu, Füzuli, ANAMA
Aktyor Taleh Yüzbəyov, arxiv şəkli

"Əri döymüş gəlini, bir yandan da it qapdı" - Yüzbəyovdan yeni film

27
(Yenilənib 20:51 28.11.2020)
Yüzbəyovun çəkdiyi "Əri döymüş gəlini, bir yandan da it qapdı" və ya "Karantin balladası" qısa zamanda "Youtube" portalında trendə düşüb.

Şahpəri Abbasova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 28 noyabr — Sputnik. Taleh Yüzbəyov yeni filmini təqdim edib. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, aktyor senaristi və rejissoru olduğu filmi "Youtube" hesabında paylaşıb. Film ailə-məişət mövzusundadır. "Karantin balladası" adlanan film karantin dövründə insanların yaşadığı maddi və mənəvi çətinliklərdən bəhs edir. Yüzbəyov film barədə özünün "Facebook" hesabında bunları deyib:

"Bu videonun senarisini mayda yazıb, karantinə görə ancaq avqustda çəkə bildik. Sentyabrın 28-i paylaşmaq istəyirdik ki, müharibə başladı. İkinci korona dalğasında gecikmiş video olsa da paylaşmaq istədik".

Qeyd edək ki, "Əri döymüş gəlini, bir yandan da it qapdı" və ya "Karantin balladası" qısa zamanda "Youtube" portalında trendə düşüb.

27

"Qafqazın Xirosiması" - fransız kanalı Ağdamı belə adlandırdı

0
(Yenilənib 21:43 28.11.2020)
“Bu şəhər o qədər dağıdılıb ki, bəzən onu “Qafqazın Xirosiması” adlandırırlar. 1980-ci illərin sonlarında 40 min əhalisi olan Ağdam bu gün “ruhlar şəhəri”dir" - France-24.

BAKI, 28 noyabr - Sputnik. “France-24” kanalı işğaldan azad edilmiş Ağdam rayonu haqqında reportaj yayımlayıb.

Sputnik Azərbaycan AZƏRTAC-a istinadla xəbər verir ki, reportajda münaqişəyə son qoyan razılaşmaya əsasən, dekabrın 1-də Laçın rayonunun Azərbaycana təhvil verilməli olduğu bildirilir. Qeyd edilir ki, bununla da Azərbaycan Dağlıq Qarabağın ətrafındakı 7 rayonun hamısını geri qaytarmış olacaq.

Kanalın xüsusi müxbirləri Lüdoviq dö Fuko, Katrin Norestrent və Hüseyn Əsədin Ağdamdan hazırladıqları reportajda deyilir:

“Bu şəhər o qədər dağıdılıb ki, bəzən onu “Qafqazın Xirosiması” adlandırırlar. 1980-ci illərin sonlarında 40 min əhalisi olan Ağdam bu gün “ruhlar şəhəri”dir. Bu gün Ağdamda hələ də qalan yeganə bina məsciddir. Bu şəhər 30 il əvvəl Birinci Qarabağ müharibəsi zamanı böyük strateji əhəmiyyət daşıyırdı. 1993-cü ildə bu şəhərin itirilməsi müharibənin dönüş nöqtəsi oldu. Buranın sakinləri köç etmək məcburiyyətində qaldı. Bu gün məcburi köçkünlər qayıdırlar və dağılmış binaları görürlər”.

Reportajda Ağdam sakini Zülfü Qasımovun bu fikirlərinə də yer verilir: “Belə bir şəhəri bu günə salmaq olarmı? Bu evləri belə dağıtmaq olarmı? Siz bu evlərin keçmişini görsəydiniz bilərdiniz ki, ən müasir evlər, ən yaxşı tikilmiş evlər ancaq Ağdamda olub. Onlar bilirdilər ki, burada yaşamayacaqlar. Onların inamı yox idi ki, burada qalsınlar. Çünki qalmaqları mümkün deyildi. Ona görə də əllərinə düşən hər şeyi dağıdıblar”.

Reportajda qeyd edilir ki, bərpa işlərindən əvvəl təhlükəsizliyi təmin etmək lazımdır. Azərbaycan tərəfindən azad edilmiş digər rayonlar kimi, Ağdam da mina ilə doludur. Hakimiyyət orqanları bu istiqamətdə işə başlayıblar.

ANAMA-nın əməliyyat qərargahının rəhbəri İdris İsmayılov deyir ki, 4500-ə yaxın piyada əleyhinə mina, 2000-ə yaxın tank əleyhinə mina, 750-yə yaxın isə müxtəlif növ bombalar aşkar edilərək zərərsizləşdirilib.

Reportajda, həmçinin Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərə vurulmuş ziyanı 10 milyardlarla dollar həcmində dəyərləndirdiyi və Ermənistan tərəfindən təzminat almaq üçün məhkəmələrə müraciət edəcəyi diqqətə çatdırılır.

0
Teqlər:
Xirosima faciəsi, Xirosima, Qafqaz, ANAMA, Ağdam şəhəri, Ağdam