Tənha qız, arxiv şəkli

Onlar artıq vədlərdən yorulublar...

1405
Çıxış yolu tapmayanda, ən yaxşı halda yaşadığı məkandan uzaqlaşır, pis halda isə intihar edirlər

Şahpəri Abbasova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 9 dek — Sputnik. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının məlumatına görə, dünyada hər il, təxminən 1 milyon insan intihar edir. Qəribədir ki, dünyada intiharların sayına görə ilk yerləri keçmiş Sovet ölkələri — Rusiya, Litva, Estoniya və Macarıstan tutur.

Son zamanlar Azərbaycanda da intensiv olaraq intihar hadisələri baş verir. Mediada açıqlanan statistikaya görə, bu ilin 9 ayı ərzində Azərbaycanda 500-dən artıq adam intihar edib. Ölkəmizdə ən çox intiharlar paytaxt Bakıda baş versə də, bu hal bölgələrdə yaşayan insanlardan da yan keçməyib.

Şimal-qərb bölgəsində, xüsusi ilə Şəkidə və Balakəndə intihar hadisəsi tez-tez baş verir. Bu ay Şəkidə iki intihar hadisəsi qeydə alınıb. Şəki və Balakən rayonlarının hüquq-mühafizə orqanlarından Sputnik-ə bildiriblər ki, bu il ərzində adı çəkilən rayonlarda baş verən intihar hadisələri maddi imkansızlıq, borc, bank krediti, sağalmaz xəstəlik, imtahan qorxusu və gənc qızların uğursuz sevgisi ilə əlaqədar olub.

Təəssüf ki, intihar etmiş şəxslərin böyük əksəriyyətini gənclər təşkil edir. Bəs hansı səbəblərdən intihar hadisələri baş verir?

Psixoloq Vəfa Əkbər Sputnik-ə açıqlamasında, insanları özünəqəsdə sövq edən səbəblərdən danışıb: "Bu gün intihar hadisələrinin baş verməsinin başlıca səbəbi iqtisadi problemlərdir. Çünki iqtisadi vəziyyət insanın tələbatlarını ödəməsi üçün vasitədir. Əgər biz bu tələbatları ödəyə bilmiriksə, məyusluq yaranır. Və bu, daxili nevroza çevrilir. Daxili nevroz isə aqressiya ilə müşayiət olunur. Həmin insanlar belə ağır vəziyyətdə yaşamaqdansa yaşamamağı daha üstün tuturlar".

Psixoloq Vəfa Əkbər
© Photo : Facebook / Vəfa Əkbər
Psixoloq Vəfa Əkbər

"Bu hal gənclərdə daha çoxdur. Çünki rəqabət var və sosial gərginlik artmaqdadır. Nə qədər çox maddi gərginlik artır, bir o qədər də qətllərin və intiharların sayı artır. Səbəb isə həm sosial, həm də psixoloji amillərlə bağlıdır. Əslində, sosial mühitin də psixologiyamıza çox böyük təsiri var. Bu gənclər heç bir yol tapa bilmirlər, ümidləri qırılır, xəyal etməkdən vaz keçirlər. Sonra da özünü bu həyatdan təcrid etməklə kifayətlənirlər", — mütəxəssis bildirib.

Onun sözlərinə görə, monitorinqlər, treyninqlər, maarifləndirici seminarlar, gənclərin toplantıları və s. bu kimi təşəbbüslər artıq gəncləri yorub: "Çünki gənclər gələcəyi birmənalı olaraq görmək istəyirlər. Əgər mən xəyali arzulara aldanıramsa ki, "sən işlə, gəl mənə ödəniş et, hər şey yaxşı olacaq, bir müddətdən sonra sən onun qarşılığını alacaqsan" — bu, artıq effekt vermir. Psixoloji yardım alan şəxs reallığı başa düşür ki, əgər sən özün qidalana bilmirsənsə, məni necə qidalandıracaqsan? Bundan başqa, əgər o adam hər şeyin üstündən xətt çəkərək kiminsə yanında işləməyə başlayırsa və sonra da onun qarşılığını ala bilmirsə, sonda yenə fiksasiya yaranır".

V. Əkbərin fikrincə, sosial problemlərdən qaynaqlanın intiharların qarşısının alınmasının bir yolu iş yerlərinin açılması, gənclərə müəyyən şəraitin yaradılmasıdır: "Bu gün istənilən gənc iş axtardıqda, onlardan iş təcrübəsi istəyirlər. İş təcrübəsi olmayanı işə götürmürlər. Beləliklə, təcrübəsiz gənclərin artması işsizliyin artmasına dəlalət edir ki, sonda da o gənc çıxış yolu tapmayanda, ən yaxşı halda yaşadığı məkanı tərk edib çıxıb gedir. Ən pis halda isə intihar edir. İntiharların sayı da gördüyümüz kimi artmaqdadır".

Psixoloq yaşlı nəslin intihar etməsinin səbəblərini isə belə izah edib: "Əgər biz tələbatlar piramidasına baxsaq, orda ilkin tələbatlar yuxu, qida və cinsəl tələbatlardır. Bunun üçün isə vasitə lazımdır. Vasitə də maddi durumun, iqtisadi durumun yaxşı olmasıdır. Yəni əgər mənim yaxşı pulum olsa, yaxşı geyəcəm, rahat olacam, hüzur içində yatacam və digər artıq pillələr onun üzərində sağlam şəkildə qurulacaq. Əgər mən bunu qura bilmirəmsə, məndə gərginlik artacaq. Əgər mən gəncəmsə, məndə gərginlik artırsa, özümə xeyrim yoxdursa, avtomatik olaraq məndən böyüyə və məndən asılı olana da xeyrim olmayacaq. Bunu isə yaşlı nəsil götürə bilmir".

"Burda yaşlılıq sindromu da var. İnciklik, kövrəklik… İndiki gənclər özlərinə yardım edə bilmirlər, qaldı ki, ondan asılı olan yaşlı nəslə. Bir insanın özünə xeyri olmadıqdan sonra heç kimə də xeyri olmur. Xeyri olmadıqda isə yaşlı nəsil biçarə qalır, biçarə qaldığı vəziyyətdə isə intihardan başqa çıxış yolu tapa bilmir", — ekspert əlavə edib.

Onu da qeyd edək ki, mütəxəssislərin qənaətinə görə, intihar halları iradəsizlik və depressiyaya düşmək, işsizlik, qısqanclıq, sevgi, boşanmalar kimi səbəblər ucbatından baş verir. Son vaxtlar isə maddi imkansızlıq və borca görə intihar halları daha da "populyarlaşıb".

1405
Teqlər:
Vəfa Əkbər, maddiyyət, özünəqəsd, yaşlı, intihar, psixoloq, gənc, pul, böhran, insan, cəmiyyət
Əlaqədar
Vitse-spikerin qızı intihar etdi
Polis gənc qızı intihar fikrindən necə daşındırdı?
İntiharla ömrünə son qoymuş görkəmli rejissor
Oğlunu hərbi xidmətə yola salıb intihar etdi
Dəhşətli statistika: 110 qadın, 28 uşaq intihar edib
İki gənc intihar etdi
Gəncədə qadın ailə münaqişəsi zəminində intihara cəhd edib
Paytaxtda tükürpədici intihar
Gəncədə 50 yaşlı qadın intihar edib
Mİngəçevirdə keçmiş turist bazasının ərazisi

Mingəçevir sakinləri təşvişdə: "İlanlar artıq ev heyvanına çevrilib" - FOTO

245
(Yenilənib 18:07 21.06.2021)
İlan zəhəri bəzi xəstəliklər üçün faydalı olsa da, ilan sancanın həyatda qalması üçün bəzən dəqiqələr belə çatmır. Mingəçevirdə Boz dağ adlanan ərazidə daha çox yayılan gürzənin zəhərindən istifadə mümkündür. Ancaq hələ ki, ondan qorunmaq lazım gəlir.

BAKI, 21 iyun — Sputnik. Mingəçevir şəhərində yerləşən keçmiş turist bazasında ilanlar sakinlər üçün qorxulu kabusa çevrilib.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, isti günlərdə ilanların sayı daha da artdığından onlar insanlara, ev quşlarına zərər yetirirlər. Turbazada Ağdam, Kəlbəcər, Laçın rayonundan olan sakinlər məskunlaşıblar.

© Sputnik / Rahim Mammadov
Mingəçevirdə keçmiş turist bazasında məskunlaşan sakinlər

Ağdam sakini olan Valeh Məcnunov Sputnik Azərbaycan-ın müxbiri ilə söhbətində ilanların soyuducudan, divara asılan xalçanın arxasından çıxdığını deyib: “Düzünü desəm, ilanlar, demək olar ki, biz sakinlərin ev heyvanına çevrilib. Həyətdə, evin içində rahat sürünürlər. Həyat yoldaşım bir neçə gün öncə soyuducunu açanda gürzə ayağının üstünə düşüb. Çox qorxmuşdu, böyük oğlum özünü çatdırıb tez məhv etmişdi. Kiçik oğlum Muradı isə həyətdə gəzən zaman ayağından sancıb. Tez xəstəxanaya çatdırdıq, şükür, ciddi problem yaranmadı. Azyaşlı uşaqlara görə qorxuruq, onları sancsa, ağır fəsadları ola bilər. Bu zəhərli canlılara bir əncam çəksələr, yaxşı olar”.

© Sputnik / Rahim Mammadov
Laçın sakini Gözəl Teymurova

İlanlarla bərabər, əqrəb və digər zəhərli həşəratlar da turbazada təhlükə saçır. İlanlar insanlarla yanaşı, toyuq-cücəyə də zərər yetirir. Laçın sakini Gözəl Teymurova Sputnik Azərbaycan-a bildirib: “Otuz ildir burada məskunlaşmışıq, elə ilanlar da bizimlə bərabərdir. İsti günlərdə daha da artırlar. Qızım toyuq hinində də görüb, hətta qoluna dolanıb ona zərər yetirməyə az qalmış özümü çatdırıb bellə başını əzmişəm. Çox qorxuludur buralar".

Gözəl xanım tezliklə yurduna dönəcəyi və doğma torpağına qovuşmaq sevinci ilə yanaşı, sürünənlərdən də canını qurtaracağı günü gözləyir: "Çox sağ olsun şanlı ordumuz, möhtərəm prezidentimiz, torpaqlarımızı işğaldan azad etdilər. Tezliklə öz kəndimizə qayıdacağım günü gözləyirəm”.

Turbazada yaşayanlar bildirirlər ki, əvvəlki illərdə ərazi dizinfeksiya ediləndə həşəratlar, ilanlar nisbətən azalmışdı. Bu il isə burada dərmanlama işləri aparılmayıb. Mingəçevir Dezinfeksiya İdarəsindən isə Sputnik Azərbaycan-a bildirilib ki, onlar təsərrüfat hesablı idarə olduqlarına görə dərmanlama işləri üçün müqavilə bağlanmalıdır.

Eləcə də oxuyun:

245
Koronavirus testi, arxiv şəkli

Virusa yoluxma sayı azaldı

6
(Yenilənib 17:56 21.06.2021)
Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah Azərbaycanda koronavirusa yoluxma və ölüm sayı ilə bağlı son statistikanı açıqladı.

BAKI, 21 iyun — Sputnik. Azərbaycan Respublikasında koronavirus (COVID-19) infeksiyasına 28 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb, 49 nəfər müalicə olunaraq sağalıb. Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahdan Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, COVID-19 üçün götürülən analiz nümunələri müsbət çıxmış bir nəfər vəfat edib.

İndiyədək ölkədə ümumilikdə 335 521 nəfərin koronavirus infeksiyasına yoluxması faktı müəyyən edilib, onlardan 329 599 nəfər müalicə olunaraq sağalıb, 4 963 nəfər vəfat edib.

Aktiv xəstə sayı isə 959 nəfər olub.

Son sutka ərzində yeni yoluxma hallarının müəyyənləşdirilməsi ilə əlaqədar 5 115, bu günə qədər isə ümumilikdə 3 680 977 test icra olunub.

Qeyd edək ki, dünən Azərbaycanda koronavirus (COVID-19) infeksiyasına 56 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb, 88 nəfər müalicə olunaraq sağalıb. İyunun 20-də  1 nəfər koronavirusdan vəfat edib.

Vaksinasiyanın statistikası

Azərbaycanda bu gün 215 nəfər vaksinasiya olunub.Bu barədə Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah məlumat yayıb. Gün ərzində birinci mərhələ üzrə vaksinasiya olunanların sayı 11, ikinci mərhələ üzrə vaksinasiya olunanların sayı 204 nəfər təşkil edib.

Azərbaycanda bu günə qədər vurulan vaksinlərin ümumi sayı 2 989 673, birinci mərhələ üzrə peyvənd olunanların ümumi sayı 1 949 646, ikinci mərhələ üzrə vaksinasiya edilənlərin sayı 1 040 027 nəfər təşkil edir.

 

 

 

 

6
Vergilər nazirliyi

Vergi ödəyicilərinin yeni qeydiyyat üsulunu öyrənmək istəyənlərin nəzərinə

0
(Yenilənib 18:58 21.06.2021)
Dövlət Vergi Xidməti 2021-ci ilin iyun ayının 1-nə respublika üzrə uçotda olan vergi ödəyicilərin sayı barədə məlumat yayıb. Ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə vergi ödəyicilərinin ümumi sayı 16,5% artıb.

BAKI, 21 iyun — Sputnik. 2021-ci ilin iyun ayının 1-nə respublika üzrə uçotda olan 1.260.629 vergi ödəyicisinin 87,7%-i fiziki, 12,3%-i faizi hüquqi şəxs və digər təşkilatlar olub.

Sputnik Azərbaycan Dövlət Vergi Xidmətinin saytına istinadla xəbər verir ki, ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə vergi ödəyicilərinin ümumi sayı 16,5% artıb. Bunun da 94,3%-i fiziki, 5,7%-i isə hüquqi şəxslərin hesabına baş verib.

2021-ci ilin son üç ayında (mart, aprel və may ayları) ardıcıl olaraq qeydə alınan vergi ödəyicilərinin sayında artım müşahidə edilməkdədir.

Hüquqi şəxs kimi uçotda olan vergi ödəyicilərinin sayı artıb

Hüquqi şəxs kimi uçotda olan vergi ödəyicilərinin sayının artması əsasən (97,9%) kommersiya qurumlarının hesabına baş verib. Müqayisə edilən dövrdə kommersiya qurumlarının sayı 7,7% artaraq 138.803, qeyri-kommersiya qurumlarının sayı isə 1,4% artaraq 15.793 vahid təşkil edib. Cari ilin 5 ayında 4.573 kommersiya qurumu dövlət qeydiyyatından keçib ki, bu da 2020-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 27,2% çoxdur. Yanvar-may aylarında kommersiya qurumlarının dövlət qeydiyyatının 83,3%-i elektron qaydada, 16,7%-i kağız daşıyıcılarda edilmiş müraciətlər əsasında həyata keçirilib.

Bu ilin ötən dövrü ərzində ilkin qeydiyyat prosedurunun yerinə yetirilməsi zamanı 910 hüquqi şəxsin ƏDV məqsədləri üçün qeydiyyata alınması təmin edilib ki, bu da ümumi qeydiyyatın 20%-i deməkdir. Yanvar-may aylarında qeydiyyatdan keçmiş 4.573 kommersiya qurumundan 4.214-ü yerli investisiyalı, 359-u isə xarici investisiyalı qurumlardır. Yerli investisiyalı kommersiya qurumlarının dövlət qeydiyyatının sayı 56,1% artıb. Yerli investisiyalı məhdud məsuliyyətli cəmiyyətlərin e-qeydiyyatının xüsusi çəkisi isə 91,7% təşkil edib.

Bu ilin ilk 5 ayında fəaliyyəti aktivləşmiş hüquqi şəxslərin sayı 4.676 vahid təşkil edərək ötən ilin müvafiq dövrünə nisbətən 9,8% artıb. Fəaliyyəti aktivləşmiş ƏDV ödəyicilərinin sayında isə müvafiq olaraq 14,8%-lik artım müşahidə edilir. Hesabat dövründə fəaliyyətini dayandırmış hüquqi şəxslərin sayında ötən illə müqayisədə 1% azalma qeydə alınıb. Bu azalma, həmçinin, fəaliyyəti passivləşmiş ƏDV ödəyicilərinin sayında da (4,6 faiz) müşahidə edilir.

2021-ci il iyunun 1-nə qeydiyyatda olan kommersiya hüquqi şəxslərin 88,2%-i məhdud məsuliyyətli cəmiyyət, 1,5%-i səhmdar cəmiyyəti, 1,3%-i kooperativ və s. formalarda yaradılıb. Hesabat dövründə fəaliyyəti aktiv olan hüquqi şəxslərin 86,6%-i kommersiya qurumlarıdır. 2020-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə aktiv kommersiya qurumlarının sayı 14,3% artıb, xüsusi çəkisi isə 59% olub. Kommersiya qurumlarının tərkibində aktiv ƏDV ödəyicilərinin sayı 2020-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 16,3% artaraq 24.574 vahid təşkil edib.

Cari ildə yeni qeydiyyat üsulu ilə (fin kod+mobil nömrə) 746 yerli investisiyalı məhdud məsuliyyətli cəmiyyət qeydiyyata alınıb ki, bu da ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 313 vahid və ya 72,3% çoxdur. Bu üsulun ümumi qeydiyyatda xüsusi çəkisi artaraq 16,3%, yerli investisiyalı məhdud məsuliyyətli cəmiyyətlərin qeydiyyatında isə 17,9% təşkil edib.

16.121 xarici investisiyalı kommersiya hüquqi şəxs dövlət qeydiyyatından keçib

2021-ci il iyunun 1-dək 16.121 xarici investisiyalı kommersiya hüquqi şəxs dövlət qeydiyyatından keçib. Bunlardan 10.787-nin fəaliyyəti aktivdir, 4.472-nin fəaliyyəti dayandırılıb, 862-si isə ləğv edilib. Hesabat dövründə fəaliyyəti aktiv olan xarici investisiyalı kommersiya qurumlarının sayı 2020-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 7,2% artıb. Qeydiyyatda olan xarici investisiyalı kommersiya hüquqi şəxslərin 18,2%-i xarici hüquqi şəxslərin Azərbaycandakı nümayəndəliyi və ya filialı, 78,1%-i məhdud məsuliyyətli cəmiyyət, 1,1%-i səhmdar cəmiyyəti və kooperativ, 2,6%-i isə digər təşkilati-hüquqi formalardadır. Bu ilin yanvar-may aylarında dövlət qeydiyyatından keçmiş 359 xarici investisiyalı kommersiya hüquqi şəxsin 29%-i ticarət, 27%-i xidmət, 13,1%-i tikinti, 30,9%-i digər sahədə fəaliyyət göstərir.

Bu ilin may ayında dövlət qeydiyyatına alınmış hüquqi şəxslərin 35-i Türkiyə, 7-i İran, 6-sı Pakistan, 3-ü Rusiya investisiyalı hüquqi şəxslərdir.

2021-ci il iyunun 1-nə 285 publik hüquqi şəxs dövlət qeydiyyatına alınıb.

Aktiv vergi ödəyicilərinin sayı artır

Qeyd edək ki, 2021-ci ilin aprel ayının 1-nə respublika üzrə uçotda olan 1.240.652 vergi ödəyicisinin 87,7%-i fiziki şəxs, 12,3%-i hüquqi şəxs və digər təşkilatlar olub. 2020-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə vergi ödəyicilərinin ümumi sayı 167.992 vahid və ya 115,7% artıb ki, bunun da 94,6%-i fiziki şəxslərin, 5,4%-i hüquqi şəxslərin hesabına baş verib. Hüquqi şəxs kimi uçotda olan vergi ödəyicilərinin sayının artması əsasən kommersiya qurumları hesabına baş verib.

2020-ci ilin mart ayından başlamaqla müşahidə olunmuş ardıcıl 12 aylıq azalma dövründən sonra, ilk dəfə olaraq cari ilin mart ayında qeydiyyatın sayında artım müşahidə edilib.

Cari ilin I rübündə 2.714 kommersiya qurumu dövlət qeydiyyatından keçib. Kommersiya qurumlarının 2253-ü (83%) elektron qaydada, 461-i isə (17%) kağız daşıyıcılarda edilmiş müraciətlər əsasında qeydə alınıb. İlkin qeydiyyat prosedurunun yerinə yetirilməsi zamanı 460 hüquqi şəxsin (ümumi qeydiyyatın 17%-i) ƏDV məqsədləri üçün qeydiyyata alınması təmin edilib.

Cari ilin I rübündə 2.494 yerli investisiyalı kommersiya qurumu dövlət qeydiyyatına alınıb ki, bu da yerli investisiyalı kommersiya qurumlarının dövlət qeydiyyatının sayında 25%-lik artım deməkdir.

Fəaliyyəti aktivləşmiş (bərpa edilmiş) hüquqi şəxslərin sayı 2.840 vahid təşkil edib

2021-ci ilin I rübündə fəaliyyəti aktivləşmiş (bərpa edilmiş) hüquqi şəxslərin sayı 2.840 vahid təşkil edib. Bu zaman fəaliyyəti aktivləşmiş ƏDV ödəyicilərinin sayı ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 6,4% artıb. 2021-ci ilin I rübündə fəaliyyətini dayandırmış hüquqi şəxslərin sayı 3.682 vahid təşkil edərək 2020-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 19,5% azalıb. Fəaliyyətini passivləşmiş ƏDV ödəyicilərinin sayı isə 18,8% azalıb.

2021-ci ilin I rübündə qeydiyyata alınmış və fəaliyyətini bərpa etmiş kommersiya qurumlarının sayı fəaliyyəti passivləşmiş qurumların sayından 1.788 vahid çox olub.

Hesabat dövründə fəaliyyəti aktiv olan hüquqi şəxslərin 86,4%-i kommersiya qurumlarıdır. Ümumiyyətlə,136.997 kommersiya qurumundan 58,5 faizinin vəziyyəti aktiv olub. 2020-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə aktiv kommersiya qurumlarının sayı 13,9 faiz artıb. Bu zaman kommersiya qurumlarının tərkibində aktiv ƏDV ödəyicilərinin sayı 16% artıb.

2021-ci ilin I rübündə kommersiya qurumlarının 83%-i elektron qaydada qeydiyyata alınıb. Yerli investisiyalı məhdud məsuliyyətli cəmiyyətlərin e-qeydiyyatının xüsusi çəkisi isə 91%-ə yaxın olub.

Yeni qeydiyyat üsuluna maraq artır

Yeni qeydiyyat üsulu ilə (fin kod+mobil nömrə) cari ildə 438 yerli investisiyalı məhdud məsuliyyətli cəmiyyət qeydə alınıb ki, bu da 2020-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 62,2 faiz çoxdur. Bu üsulun ümumi qeydiyyatda xüsusi çəkisi artaraq 16,1%, yerli investisiyalı məhdud məsuliyyətli cəmiyyətlərin qeydiyyatında isə 17,7% təşkil edib.

2021-ci ilin 1 aprel tarixinə 272 publik hüquqi şəxs, 16.066 xarici investisiyalı kommersiya hüquqi şəxs dövlət qeydiyyatından keçib.

0