Qaranlıqda qorxan uşaq, arxiv şəkli

Yeni bəla uşaq yeniyetmələr arasında sürətlə yayılır

735
Bu sindrom yeni əsrin bəlasına çevilməyə başlayıb. Mütəxəssislər problemdən çıxış yollarını izah edirlər.

BAKI, 24 noy — Sputnik. "Uşaqların, yeniyetmələrin tək və qaranlıqda qalmaqdan qorxması psixoloji haldır və normaldır. Amma son zamanlar bunun sürətli şəkildə artmasının sosial, iqtisadi, psixoloji amilləri də meydana çıxıb".

Psixoloq Tariyel Faziloğlu
© Sputnik / Murad Orujov
Psixoloq Tariyel Faziloğlu

Bunu Sputnik-ə açıqlamasında psixoloq Tariyel Faziloğlu deyib. O bildirib ki, uşağın istər televiziyalarda, istər ailə daxilində, istərsə də cəmiyyətdə müşahidə etdikləri, üzləşdiyi daimi gərginlik onun psixikasına ciddi şəkildə təsir göstərir: "Nəticədə uşaqlar hər bir şeyi qara rəngdə görməyə başlayırlar. Bu gün uşaqların, yeniyetmələrin simalarına, gözlərinə baxsanız, hamısında daxili gərginlik görərsiniz".

"Bu gərginlik onların özlərindən asılı deyil. Valideynlərin, yaşlı nəslin uşaqların və yeniyetmələrin yanında mənfi, daha gərgin tonda danışması, bu tip ifadələrin daha çox istifadə edilməsi, aqressiv ab-hava uşaqların psixikasına ciddi şəkildə təsir göstərir", — psixoloq bildirib.

T. Faziloğlunun sözlərinə görə, uşaqların, yeniyetmələrin və gənclərin psixikası hələ kifayət qədər immunitet qazanmadığı və müdafiə sistemi tam formalaşmadığı üçün, bu cür mənfi tendensiyalar onların şüuraltına mənfi mesajlar göndərir: "Ümumiyyətlə, qorxu şüuraltının daim istifadə etdiyi müdafiə mexanizmidir və daim aktiv olur. Bu da müəyyən yüklənmədən sonra artıq nəzarət edilməyəcək səviyyədə olduğu üçün, psixoloji xəstəliklərin, problemlərin, eyni zamanda fizioloji xəstəliklərin əsas yaradıcı səbəblərindən birinə çevrilə bilir".

Problemdən çıxış yoluna gəlincə, psixoloq deyib ki, valideynlər, əsasən 3-10 yaş uşaqların yanında mənfi tonlu və ağırlıqlı, gərgin olan söhbətlər etməkdən çəkinməlidirlər: "Uşaqları ailə münaqişələrindən, aqressiya yaradan informasiya görüntülərindən uzaq tutsunlar. Yeniyetmələrlə isə daha çox söhbət etsinlər, onların fikirlərini, arqumentlərini dinləsinlər. Onlarla müsbət istiqamətli söhbətlər aparsınlar, dəstəkləyici yönlü münasibət göstərsinlər. Beləcə, bu şəkildə bu tip problemləri, ən azı minimuma endirə bilərlər".

Teoloq Hacı Adil Hüseynoğlu
© Sputnik / Murad Orujov
Teoloq Hacı Adil Hüseynoğlu

Teoloq Hacı Adil Hüseynoğlu isə Sputnik-ə açıqlamasında problemə fərqli yöndən yanaşıb: "Ümumiyyətlə, insanların evdə tək qalmaları bəyənilməyən bir əməldir. Nəinki uşaqlar, hətta böyüklər də evdə gərək tək olmasınlar, həmişə yanlarında adam olsun".

"Uşaq psixologiyasında var ki, tək qalanda özünəqapanma halları daha tez baş verir. Ona görə də onların tək qalmaqdan və qaranlıqda qorxması halları tez-tez baş verir", — ilahiyyatçı deyib.

Teoloq bildirib ki, evdə "Qurani-Kərim"in, məxsusi duaların saxlanılması yaxşı haldır: "Şər qüvvələr onların olduğu yerə gələ bilmir. "Ayətəl-kürsi"nin yazılması, evdə saxlanılması, oxunması mənfi halları evlərdən uzaqlaşdıra bilir. Yəni, şəriətdə belə bir yanaşma var".

735
Teqlər:
tək qalmaq, xof, yeniyetmə, qorxu, Hacı Adil Hüseynoğlu, Tariyel Faziloğlu, teoloq, psixoloq, gənc, gecə, uşaq
Əlaqədar
Şəhid anası: "Qorxumdan oğlumun cənazəsinə əlimi vura bilmədim..."
Azərbaycanda psixi xəstələrlə bağlı qorxulu statistika
Nəhəng hörümçək görənləri qorxuya salır
Bülənt Ərsoydan niyə qorxurlar?
BDU yaxınlığında qorxunc hadisə baş verib
"Qəmlo ilə qohumluğumuza görə daim qorxu altında yaşamışıq"
BMT-dən dərmanlarla bağlı qorxunc açıqlama

Ordumuz daha bir neçə kəndi qəsəbəni işğaldan azad edib - Prezident

95
(Yenilənib 20:51 21.10.2020)
Cəbrayıl, Füzuli və Zəngilan rayonlarının bir neçə kəndi və qəsəbəsi Ermənistan silahlı qüvvələrindən təmizlənib

BAKI, 21 oktyabr - Sputnik. Azərbaycan Ordusu daha bir neçə yaşayış məntəqəmizi erməni işğalından azad edib.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə Prezident İlham Əliyev "Twitter" səhifəsində bildirib.

"Rəşadətli Azərbaycan ordusu Füzuli rayonunun Gecəgözlü, Aşağı Seyidəhmədli, Zərgər kəndlərini, Cəbrayıl rayonunun Bələnd, Papı, Tulus, Hacılı, Tinli kəndlərini işğaldan azad etmişdir. Eşq olsun Azərbaycan Ordusuna! Qarabağ Azərbaycandır!"

Dövlət başçısı Zəngilan rayonunun bəzi kəndlərinin də azad olunduğu xəbərini verib: "Rəşadətli Azərbaycan Ordusu Zəngilan rayonunun Mincivan qəsəbəsi, Xurama, Xumarlı, Sarıl, Babaylı, Üçüncü Ağalı, Hacallı, Qırax Müşlan, Üdgün, Turabad, İçəri Müşlan, Məlikli, Cahangirbəyli, Baharlı kəndlərini işğaldan azad etmişdir. Eşq olsun Azərbaycan Ordusuna! Qarabağ Azərbaycandır!"

95
Teqlər:
Zəngilan, Füzuli, Cəbrayıl, erməni təxribatı, Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişəsi
Mövzu:
Azərbaycan və Ermənistan arasında müharibə
Əlaqədar
XİN: "Ermənistan rəhbərliyi məsuliyyətsiz bəyanatları ilə öz xalqını uçuruma sürükləyir"
Ermənistan döyüşlərə ASALA üzvlərini də cəlb edir
Xudafərin körpüsünün dünyada tanınması ilə bağlı əhəmiyyətli addım atılacaq
Hikmət Hacıyevdən Paşinyana cavab: Münaqişənin danışıqlar yolu ilə həllini dəstəkləyirik
Paşinyandan etiraf: Azərbaycan bizim kapitulyasiyamızdan başqa heç nəyə razı deyil
 Azərbaycana yeni gətirilən təcili tibbi yardım avtomobilləri

Bir təpiklə can aldı

13
(Yenilənib 19:42 21.10.2020)
Faktla bağlı Tovuz rayon Prokurorluğunda Cinayət Məcəlləsinin 126.3-cü (qəsdən sağlamlığa ağır zərər vurma ehtiyatsızlıqdan zərərçəkmiş şəxsin ölümünə səbəb olduqda) maddəsi ilə cinayət işi başlanıb.

BAKI, 21 oktyabr — Sputnik. Tovuz rayon sakini Həsənov Aqil Ələkbər oğlunun "nazik bağırsağın zədələnməsi" diaqnozu ilə 18 oktyabr 2020-ci il tarixdə Tovuz rayon mərkəzi xəstəxanasına daxil olması, oktyabrın 20-də isə ölməsi barədə rayon prokurorluğuna məlumat daxil olub.

Sputnik Azərbaycan Tovuz rayon Prokurorluğunun məlumatına istinadla xəbər verir ki, prokurorluq əməkdaşları tərəfindən məhkəmə-tibb ekspertinin iştirakı ilə hadisə yerinə və meyitə baxış keçirilib, digər prosessual hərəkətlər yerinə yetirilib.

Aparılmış araşdırmalarla hadisənin zərərçəkmişin tanışı Hüseynov Bahadur Cəfər oğlu tərəfindən şəxsi münasibətlər zəminində aralarında yaranmış mübahisə zamanı Aqil Həsənovun qarın nahiyəsinə təpiklə zərbə vurularaq törədilməsinə əsaslı şübhələr müəyyən edilib.

Faktla bağlı Tovuz rayon prokurorluğunda Cinayət Məcəlləsinin 126.3-cü (qəsdən sağlamlığa ağır zərər vurma ehtiyatsızlıqdan zərərçəkmiş şəxsin ölümünə səbəb olduqda) maddəsi ilə cinayət işi başlanıb.

İş üzrə hadisənin şahidləri müəyyənləşdirilərək dindirilmiş, müvafiq ekspertizalar təyin edilib.

Bahadur Hüseynov şübhəli şəxs qismində tutularaq istintaqa cəlb edilib.

Hazırda cinayət işi üzrə zəruri istintaq tədbirləri davam etdirilir.

13
Xaker, arxiv şəkli

Olimpiada Navalnı skandalı

0
(Yenilənib 20:26 21.10.2020)
Yaponiya hökuməti "müvafiq məlumatları" toplamaq üçün vaxt qazanmaq məqsədilə məsələni şərh etməkdən imtina edib, Cənubi Koreya hakimiyyəti də susmağa üstünlük verib.

BAKI, 21 oktyabr — Sputnik, İrina Alksnis. ABŞ və Böyük Britaniyanın Cənubi Koreya və Yaponiyada keçirilən Olimpiya oyunlarına Rusiya tərəfindən kiberhücumun təşkil olunması ilə bağlı iddiaları bu ölkədə təəccüblə qarşılanıb.

Təəccübün səbəbi sadədir: Moskvanın guya sülhə və idmana qarşı həyata keçirdiyi növbəti absurd cinayətlə bağlı əsassız həqarət həm Rusiya əleyhinə təbliğat aparmaq, həm də Moskvanı "cəzalandırmaq" üçün tədbirlər görmək baxımından gülüncdür.

Bir yandan Qərb mediasının Rusiya əleyhinə gündəm yaratmaq üçün mövzusu tükənməyib. Onlar hələ Aleksey Navalnı ilə bağlı insident haqqında yazmaqdan yorulmayıblar. Bu məqamda, ələlxüsus söhbət xarici işlər və xüsusi xidmət orqanları kimi yüksək səviyyəli qurumlardan gedirsə, ortaya Rusiya ilə bağlı yeni mövzu atmağın yeri deyil. Digər tərəfdən, rus blogerlə bağlı hadisə də daxil olmaqla, əvvəlki təcrübə göstərir ki, hər bir halda Moskvaya qarşı həqiqətən ciddi və ağrılı tədbirlər görməyə arxalanmaq olmaz.

Bununla yanaşı, Vaşinqton və Londonun eyni vaxtda verdiyi bəyanatlar hər iki ölkənin ortaq hədəflərinin mövcudluğundan xəbər verir.

Bəs söhbət nədən gedir?

Bu suala cavabı, yəqin ki, irəli sürülən ittihamlara Tokio və Seulun reaksiyasında axtarmaq lazımdır. Yaponiya hökuməti "müvafiq məlumatları" toplamaq üçün vaxt qazanmaq məqsədilə məsələni şərh etməkdən imtina edib, Cənubi Koreya hakimiyyəti də susmağa üstünlük verib.

Böyük ehtimalla, hər iki ölkənin rəsmi şəxsləri və xüsusi xidmət orqanları, bir sözlə, Qərbin regiondakı əsas müttəfiqləri amerikan-ingilis əməliyyatı barədə əvvəlcədən məlumatlandırılmayıb və buna görə də mümkün olduğu qədər ehtiyatlı davranmağa çalışır. Məsələn, Yaponiyanın Olimpiya Komitəsi bəyan edib ki, qurum öz fəaliyyətində kiberhücumların təsirini hiss etməyib.

Odur ki, böyük ehtimalla, Rusiya əleyhinə növbəti kampaniyanın hədəfi heç də Rusiya deyil, bütün dünya, ilk növbədə isə Qərbin özüdür. Rusofob gündəm isə burada sadəcə bir vasitə kimi çıxış edir.

Aleksey Navalnı, arxiv şəkli
© AP Photo / Alexander Zemlianichenko, File

İnformasiya-təbliğat sahəsində dominant mövqeyə sahib olmaq ABŞ hegemoniyasının mühüm hissəsini təşkil edir. Böyük Britaniya isə ənənəvi olaraq ABŞ-a bu məsələdə havadarlıq nümayiş etdirir. Bu iki ölkənin siyasi və xüsusi xidmət sahələrindəki əməkdaşlığı isə artıq hamıya çoxdan məlumdur.

ABŞ-ın supergücünün tədricən deqradasiyaya uğraması və Birləşmiş Krallığın beynəlxalq aləmə pərdəarxası təsirinin açıq şəkildə zəifləməsi son illərdə adi hala çevrilib. Lakin bu proseslər əsasən iqtisadi, bürokratik və bəzi siyasi mexanizmlərə təsir göstərir.

Eyni zamanda, iki gücün üstünlüyünün bu günə qədər də danılmaz olduğu sahələr var. Amerika ordusunun NATO-dakı üstünlüyünə şübhə etmək mümkün olmadığı kimi, aydın məsələdir ki, Avropa qitəsindəki heç bir media orqanı İngiltərənin "Times" və ya ABŞ-ın CNN-i ilə rəqabət aparmaq iqtidarında deyil. "Twitter" və "Facebook" kimi ictimai fikri manipulyasiya etməyə imkan verən güclü sosial şəbəkələrə nəzarət mərkəzinin məhz okeanın o biri tayında yerləşdiyi də ayrı məsələdir.

Vaşinqtonun RT və ya Çin şirkəti "TikTok"a qarşı sərt siyasəti, ABŞ-ın bu cür strukturların əhəmiyyətini yaxşı başa düşdüyünü bir daha təsdiqləyir.

Bununla belə, geopolitik rəqiblərin özlərinin mediaya təsir resurslarına sahib olduğunu nəzərə alsaq, ABŞ bu vəziyyətə öyrəşib və sözügedən şirkətlərin öz ərazisindəki fəaliyyətini məhdudlaşdırmaqda çətinliklə qarşılaşmayacaq. Amerikan-ingilis xüsusi xidmət və təbliğat tandemi üçün Qərbin öz daxilində rəqiblərinin meydana gəlməsi isə daha həssas məsələdir. Və indi məhz bu baş verir – Navalnı məsələsi hər iki ölkə üçün son dərəcə xoşagəlməz və arzuolunmaz proseslərin getdiyini göstərir. Rusiyadan baxanda bəlkə də belə görünə bilər ki, blogerlə bağlı yaranan səs-küy artıq hamını boğaza yığıb, əslinə isə bu çox unikal hadisədir, çünki bütünlüklə Berlinin əməlidir.

Bəli, Almaniya standart rusofobiya gündəmindən yararlanır, amma onu öz "böyük tərəfdaş"larından mənimsəyərək oyuna müstəqil şəkildə qoşulur.

Navalnıya nəzarət almanların əlindədir və o, hər şeyi –  "Şimal axını 2" layihəsini müdafiə etməkdən tutmuş onu dəstəkləməyən amerikalıların ünvanına söylədiklərinə qədər –  Berlinin diktəsi ilə edir. Nəticədə alman mediası bir neçə gün ərzində dünya üçün əsas xəbər mənbəyinə çevrilib və ingilis dilli media almanlardan sitat gətirmək, onların yazdıqlarını tirajlamaq məcburiyyətində qalıb. Bu kontekstdə Olimpiya oyunlarına kiberhücum təşkil edən Rusiyanın Baş Kəşfiyyat İdarəsinin hakerləri ilə bağlı məsələ tamamilə başqa məna kəsb edir. Əslində, amerikalılar və ingilislər bu mövzunu ortaya atmaqla Navalnı məsələsini xəbər gündəmindən tamamilə kənarlaşdırmağa çalışırlar. Çünki onların fikrincə, bu rəqiblərinin layihəsidir. Bundan başqa, Vaşinqton və London üçün bir müddətlik almanların nəzarəti altına keçən qlobal media-siyasi məkan üzərindəki nəzarəti yenidən ələ almaq çox vacibdir. Bunun ən yaxşı yolu isə mediada Rusiya əleyhinə bir mövzunu başqa bir mövzu ilə əvəz etməkdir. Hərçənd, hər iki tərəf Rusiyaya qarşı dostyana ritorikadan istifadə etmir, ancaq onların arasındakı fikir ayrılığı mahiyyət etibarilə, Rusiyanın (və bir çox digər ölkələrin) xeyrinədir. Çünki bütün bunlar Qərbin daxilindəki münaqişə vəziyyətini gücləndirir və onun tənəzzülünü stimullaşdırır.

Almaniyanın qısa müddətlik də olsa, dünyadakı siyasi-informativ məkana nəzarəti ilk dəfə ələ keçirməsi faktını nadir istisna hallarından biri kimi qəbul etmək lazımdır. ABŞ və Böyük Britaniya isə artıq mediadakı dominant mövqeyi əldən verməyə hazır olsalar, yaxşıdır. Çünki indi bu sahədə onlara nəinki geopolitik rəqibləri, yaxın müttəfiqləri belə meydan oxumağa başlayıblar.

0