Moskvada pilonda rəqs üzrə müsabiqə, 1990-cı illər

Bir vaxtlar bizim ölkəmizdə seks

1359
25 ildir tarixin arxivinə qovuşmuş SSRİ-də hamı onun haqqında düşünürdü, amma heç kim danışmırdı.

1986-cı ildə SSRİ və Amerika arasında ilk telekörpü təşkil olunur. Veriliş zamanı amerikalı xanım “Bizdə bütün reklamlar seks ətrafında cərəyan edir. Sizin belə reklamlarınız varmı?” sualı ilə Sovet vətəndaşlarına müraciət edir. O vaxtlar Leninqrad mehmanxanasının administratoru vəzifəsində çalışan Lyudmila İvanova adlı tamaşaçı bu suala olduqca maraqlı cavab verir: “Bizdə seks yoxdur və biz qəti şəkildə onun əleyhinəyik”. Tezliklə “SSRİ-də seks yoxdur” ifadəsi əsl aforizmə çevrilir.

MuzEros erotika muzeyi
© Sputnik / Aleksey Danichev
Rusiyanın Sankt-Peterburq şəhərindəki "MuzEros" erotika muzeyinin eksponatları

Cinsi əlaqəyə münasibətin əslində necə olduğunu öyrənmək üçün biz 20-ci əsrə aid “Yaşanan” şəxsi gündəliklərinə, həmçinin 70-ci illərdə çalışan ginekoloq, seksoloq və tarixçiyə üz tutduq.

Sovet adamlarına seks haqda oxumaq maraqsızdır

Ali İqtisadiyyat Məktəbinin porfessoru, tarixçi Marianna Muravyovanın sözlərinə görə, İqor Konun müasir rus sosioloji məktəbini yaratmasından sonra, 70-ci illərdə cinsi maarifləndirmənin cəhdləri başlanır: “Aydın oldu ki, ciddi nəzarət etibarlı deyil. Sovet məktəblərində “Əxlaq və ailə həyatının psixologiyası”nı tədris etməyə başladılar”.

1972-ci ildə ilk cinsiyyətin dəyişdirməsi əməliyyatı həyata keçirildi. O zaman Psixiatriya İnstitutunun nəzdində cinsi patologiya mərkəzləri yaranmağa başladı. Tibbi nəşrləri tapmaq Bulqakovun “Master və Marqarita” əsərini tapmaq kimi çətin idi. Bütün böyük kitabxanalarda tibb şöbələri vardı və yalnız orada həkimlərə “gizli” ədəbiyyat kitablarını oxumağa icazə verilirdi.

Marianna Muravyovanın sözlərinə görə, seks haqqında qeyri-tibbi məlumatlar isə geniş yayılmışdı: “Hindistanın Kamasutrası məhşur idi. Riqada nəşr olunan “Gənc xanım üçün məsləhətlər” nəşrində isə müxtəlif diaqramlar, rəsmlər və yataq otağında baş verənlərin ətraflı təsviri verilirdi. Lakin onlar liberal deyildilər, əksinə Riqa nəşriyyatı sovet gender psixologiyasına müqavimət göstərirdi — ər ailə başçısı kimi göstərilirdi”.

Şərqşünas, filosof Vitali Rubin 1970-ci ildə öz gündəliyində yazır ki, bu mövzu sovet adamı üçün yaddır: “Bell öz resenziyasında çox yaxşı yazıb. O deyir ki, sovet adamlarına seks haqda oxumaq maraqsızdır və bu, düzdür. Bell qeyd edir ki, məhz belə vəziyyətdə Qərbdə unudulan sadiqlik yaranır”.

Çimərlikdə qızlar
© Sputnik / Valery Gende-Rote
Odessa çimərliyində qızlar. 1971-ci il

Sov.İKP Mərkəzi Komitəsinin Beynəlxalq Əlaqələr şöbəsinin müdir müavini, Qorbaçovun xarici əlaqələr üzrə köməkçisi Anatoli Çernyayev isə, əksinə, qadağan olunmuş ədəbiyyatdan çox emosional təəssüratlarını bölüşür: “Almaniyadan gətirilən “The love sucker” kitabını oxuyuram. Nadir texnikası olan bomba kitabdır. Deyəsən, mən artıq bu sahədə savadlı insanam… Həqiətən, seksual inqilab, digər inqilablar kimi, qeyri-adi yaradıcı imkanlar aşkar edir”.

Gündəlik həyatın cinsi patologiyası

Kiçik şəhərlərdə intimə münasibət daha ehtiyatlı idi. Ginekoloq Tamara Smirnova 70-ci illərdəki qadınları belə təsvir edir: “Təvazökar və qapalıdırlar. Onlar cinsi narazılıq haqda danışmaq istəmirdilər, şikayət etməkdən çəkinirdilər. Toya qədər cinsi əlaqə normal deyildi. Toydan sonra onlar neçəsə uyğunlaşırdılar, lakin heç kim necə uyğunlaşdığını danışmırdı”. 

MuzEros muzeyinin daha bir eksponatı
© Sputnik / Aleksey Danichev
"MuzEros" muzeyinin daha bir eksponatı

Bu fikirlə Marianna Muravyova da razıdır: “Mən aspiranturada oxuyarkən digər şəhərlərdən olan tanışlarıma intim ətrafı suallar verirdim. Onların cavablarında liberal və pozitiv heç nə yox idi. Qadın küçəyə əlverişsiz görkəmdə çıxanda belə onu pozğun hesab edə bilərdilər”.

Seksoloq Aleksandr Teslerin sözlərinə görə isə, problem kommunist əxlaq prinsiplərində deyil, sevgi ilə məşğul olmaq üçün yerin olmamasında idi: “Otel tutmaq mümkün deyildi, oğlanları oğlanlarla, qızları isə qızlarla yerləşdirirdilər. Bu heteroseksuallar üçün deyildi”. 

Qadınların həkimlərdən qorxusunu isə prixoterapevt əməliyyatlarla bağlayır. Belə ki, uzun müddət abortu anesteziyasız edirdilər: “Həkimlər dirsəklərinədək qanda olurdu. Qadınlar isə hamiləliyi dayandırmaq üçün “ev üsulları”na əl atırdılar — əzələ sancıları yaradan dərman qəbul edirdilər, özlərinə paltar sabunu qələvisi ilə araq şıçradırdılar, absesə səbəb ola bilən fikus cücərtilərindən istifadə edirdilər”.

1979-cu ildə çəkilmiş Экипаж (Heyət) filmindən kadr
© Photo : Mosfilm
1979-cu ildə çəkilmiş "Экипаж" ("Heyət") filmindən kadr

Aleksandr Teslerin sözlərinə görə, tibbi məxvilik pozulmuşdu: “Süzənək, sifilis və digər “pis xəstəliklər”i olan şəxslərin siyahısı partiya komitələrinə və dekanlıqlara verilirdi, onlarla “maarifləndirici danışıqlar” aparılırdı. Tibb ideoloji olmuşdu. Bizə deyirdilər ki, masturbasiya ziyandır, eyni cinslilər arasındakı sevgi isə elektrik cərəyanı ilə müalicə olunmalı patologiyadır”.

“Təəssüf ki, bu gün seks haqqında hər şeyi bilirik”

“Sovet Qadınlar Komitəsi”nin nümayəndəsi Lyudmila İvanova SSRİ-də seks yoxdur deyərkən bütün zal gülür. Lakin reallıq budur ki, 80-ci illərdə sovet adamlarının əksəriyyəti cinsi həyatın təbliğatına pis yanaşırdılar. Bu sahədəki problemlər Qərb dünyasının problemlərindən elə də fərqlənmirdi. Aleksandr Tesler danışır ki, 1983-cü ildə ilk qaynar xətt yaradılarkən onlara 7-8-ci sinifdə oxuyan hamilə qadınlar zəng edib ağlayaraq öz dərdlərini danışırdılar. Lakin bu mövzuya münasibət əvvəlki kimi tənqidli qalırdı.

Marianna Muravyovanın fikrincə, totalitar, avtoritar, demokratik cəmiyyətdən asılı olmayaraq, dövlət həmişə bu sahəni nəzarətdə saxlamağa çalışacaq. “Bu, dövlətin əhalinin artımında marağı və insanların şəxsi həyat hüquqları arasındakı münasibətlərin kompleks məsələsidir”, — o bildirib.

1359

Dünya futbolunun əfsanəsi FOTOlarda

6
(Yenilənib 09:02 26.11.2020)
Dieqo Maradonanın oyunu dedikdə yəqin ki, öncə göz önünə onun sinəsini qabağa verərək rəqib oyunçuları aldadaraq bütün meydançanı keçməsi göz önünə gələcək.

Xəbər verildiyi kimi, dünya futbolunun əfsanəsi argentinalı Dieqo Armando Maradona dünyasını dəyişib. Maradona 60 yaşında infarktdan həyatını itirib. 

Əfsanəvi hücumçu azarkeşlərin yadında yalnız fenomenal oyunu ilə deyil, həm də qalmaqallarla yadda qalıb. 

Məsələn, 1986-cı ildə Argentina yığmasının qızıl medal qazandığı dünya çempionatında Maradonanın 1/4 finalda İngiltərə yığmasının qapısından əl ilə keçirdiyi top uzun müddət müzakirə mövzusu olub. Səbəbkarın özü hakimin hesaba aldığı topu "tanrının əli" vasitəsilə qapıdan keçirdiyini bildirib.

1991-ci ildə isə İtaliya çempionatının oyunundan sonra dopinq-testdən keçən Maradonanın kokain qəbul etdiyi aşkarlanıb.

Bütün bunlara baxmayaraq, futbolla maraqlanan hər kəs Dieqo Maradonanı futbol dahisi, təkbaşına oyunun taleyini həll edə bilən oyunçu kimi xatırlayacaq.

Sputnik Azərbaycan əfsanənin müxtəlif görüntülərini təqdim edir. 

 

6
  • © REUTERS / Carlos Barria

    Argentinalı futbolçu Dieqo Maradona müsahibə zamanı, 2010-cu il.

  • © REUTERS / Action Images / Juha Tamminen

    Argentinanın hücumçusu Maradona DÇ-1986-nın dörddəbir final matçında İngiltərə yığmasına qarşı oyunda.

  • © AP Photo / Carlo Fumagalli, file

    Dieqo Armando Maradona DÇ-1986-ın finalında AFR üzərində qələbədən sonra kuboku başı üzərinə qaldırır.

  • © REUTERS / Stringer

    Dieqo Maradona həyat yoldaşı Klaudiya və anası ilə toyda, 1989-cu il.

  • © Sputnik / Vladimir Rodionov

    İtaliyanın "Napoli" klubunun futbolçusu Dieqo Maradona Moskvanın "Spartak" komandası ilə oyundan sonra, 1990-cı il.

  • © AFP 2020 / Daniel Garcia

    Argentina millisinin kapitanı Dieqo Maradona DÇ-1994-də Yunanıstan komandasının qapısına vurduğu qolu qeyd edir.

  • © REUTERS / Stringer

    Futbol əfsanəsi Dieqo Maradona və Kuba lideri Fidel Kastro, 2001-ci il.

  • © REUTERS / Marcos Brindicci

    Maradona Kuba siqarı və Çe Qevaranın tatusu ilə, 2006-cı il.

  • © AFP 2020 / Stringer

    Futbol əfsanəsi Dieqo Maradona kolumbiyalı futbolçu Karlos Valderamanın karyerasını başa vurması ilə əlaqədar təşkil olunan şənlikdə rəqs edir, 2004-cü il.

  • © AP Photo / Matt Sayles

    Futbol əfsanəsi Dieqo Maradona Kannda özünə dair sənədli filmin nümayişi zamanı, 2008-ci il.

  • © AFP 2020 / Valery Hache

    Dieqo Maradona qızları ilə birgə 61-ci Kann kinofestivalında "Maradona" sənədli filminin premyerasından əvvəl, 2008-ci il.

  • © REUTERS / Eddie Keogh


    Məşqçi Maradona komandasının DÇ-2010-da Nigeriya millisinə vurduğu qolu qeyd edir.

  • © Sputnik / Sergey Guneev

    Rusiya Prezidenti Vladimir Putin, braziliyalı futbolçular Pele və Dieqo Maradona FİFA-2018 futbol üzrə dünya çempionatının püşkatmasından əvvəl.

  • © REUTERS / Marcos Brindicci

    Argentinalı futbol ulduzu Dieqo Maradona sevgilisi ilə, 2017-ci il.

  • © REUTERS / Grigory Dukor

    Futbol əfsanəsi Dieqo Maradona Kremldə, 2017-ci il.

Teqlər:
Argentina, braziliyalı futbolçu Pele, futbol, Dieqo Maradona
Kənd məktəbi, arxiv şəkli

Ucqar kəndlərdə məktəblərin azkomplektli formada fəaliyyətinə yol veriləcək

9
(Yenilənib 08:09 26.11.2020)
Bu, Prezident İlham Əliyevin dünən təsdiqlədiyi "Təhsil haqqında" qanunda dəyişiklik edilməsi barədə" qanunda əksini tapıb.

BAKI, 25 noyabr — Sputnik. Ucqar kənd yerlərində şagirdlərin sayından asılı olmayaraq, ibtidai və ümumi orta ümumtəhsil məktəblərinin azkomplektli formada fəaliyyətinə yol veriləcək.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bu, Prezident İlham Əliyevin dünən təsdiqlədiyi "Təhsil haqqında" qanunda dəyişiklik edilməsi barədə" qanunda əksini tapıb.

Qanuna əsasən, şagirdlərin sayı az olan ibtidai siniflərdən komplekt siniflər təşkil olunacaq.

9
Teqlər:
ümumtəhsil məktəbləri, "Təhsil haqqında" Qanun, Prezident İlham Əliyev, məktəb
Elvis Presli, arxiv şəkli

Elvis Presliyə məxsus zinət əşyası hərraca çıxarılacaq

0
(Yenilənib 00:51 26.11.2020)
Zinət əşyası Amerika Birləşmiş Ştatlarının GWS hərrac evində nümayiş olunacaq. Mütəxəssislər məşhurun üzüyünün 1 milyon dollara satılacağını ehtimal edirlər.

BAKI, 26 noyabr — Sputnik. Ötən əsrin rok-n-roll kralı Elvis Presliyə məxsus zinət əşyası hərracda nümayiş olunacaq.

Sputnik Azərbaycan xarici KİV-ə istinadən xəbər verir ki, əfsanəvi müğənni Elvis Preslinin brilyant qaşlı üzüyü auksiona çıxarılacaq.

Zinət əşyası Amerika Birləşmiş Ştatlarının GWS hərrac evində nümayiş olunacaq. Mütəxəssislər məşhurun üzüyünün 1 milyon dollara satılacağını ehtimal edirlər.

Zinət əşyası Preslinin sifarişi ilə özü üçün hazırlanıb. Qiymətli üzük 18 əyardır. Hərrac noyabrın 28-də baş tutacaq.

Qeyd edək ki, Elvis Presli sözügedən üzüyü 1975-ci ildə keçirilən konserti zamanı J.D. Summer adlı şəxsə hədiyyə edib.

0
Teqlər:
Elvis Presli, üzük, hərrac