Gündüzqala kəndi

Tarixin "xəbərçi" təpələri

261
(Yenilənib 17:00 16.08.2016)
Yaxud dörd qalanın sirri: "Qanlı dərə"də erməni daşnakları ilə döyüşdə şəhid olan salmanovlar ailəsinin üzvləri - 4 qardaş bu yerdə dəfn edilib

Ayaz Yaşılyarpaq, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 16 avq — Sputnik. Qusarda "qala" sonluğu ilə bitən 4 kənd var: Həsənqala, Bədişqala, Bədirqala, bir də Gündüzqala. Deyilənə görə, bu yaşayış məntəqələri Həsən, Bədiş, Bədir və Gündüz adlı 4 qardaşın adı ilə bağlıdır.

Gündüzqala kəndi qədim yaşayış məskənlərindən hesab olunur. Kənddə III-VII əsrlərə aid edilən Günütəpə yaşayış yeri "ölkə əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısı"na daxil edilib.

Gündüzqala kəndinin yaşlı sakinlərindən olan Loğman Abusəmədov deyir ki, bu ərazidə olan təpələrin əksəriyyəti süni yolla, yəni əl əməyi ilə yaradılıb. Dediyinə görə, Dərbəndədək bir-birinə oxşar belə təpələr var.

"Mən çox yerdə yaşlı adamlarla söhbət etmişəm, əksəriyyətdə yetkin qənaət budur ki, təpələr "xəbər ötürmək" üçün yaradılıb. Onların başında şadlıq, kədər, yaxud yadellilərin hücumuna işarə edən tonqallar yandırılıb", — həmsöhbətimiz bildirir.

Bu kənddə başqa bir "dörd qardaş" haqqında da danışılır. Kənd qəbiristanlığında, üzərində 4 ədəd adi çay daşı olan, ətrafını ot basmış köhnə məzarlıq var. Gündüzqala kənd folklor evinin direktoru Caiz Novruzov bildirir ki, 1918-ci ildə Qubanın Digah kəndi ərazisindəki "Qanlı dərə"də erməni daşnakları ilə döyüşdə şəhid olan salmanovlar ailəsinin üzvləri — 4 qardaş bu yerdə dəfn edilib. Bir çox mənbələrə görə, həmin il baş verən erməni-müsəlman qırğını zamanı Quba qəzasında 162 kənd dağıdılıb, bunlardan 27-si əhalisi ilə birlikdə yandırılıb, 12 minədək ləzgi, 4 mindən çox azərbaycanlı və tat əhalisi olmaqla, ümumilikdə 16 mindən çox müsəlman qətlə yetirilib.

  • Qanlı dərədə şəhid olan dörd qardaşın məzarlığı
    Qanlı dərədə şəhid olan dörd qardaşın məzarlığı
    © Sputnik / Ayaz Yaşılyarpaq
  • Loğman Abusəmədov
    Loğman Abusəmədov
    © Sputnik / Ayaz Yaşılyarpaq
  • Caiz Novruzov
    Caiz Novruzov
    © Sputnik / Ayaz Yaşılyarpaq
  • Qız Dostəliyeva
    Qız Dostəliyeva
    © Sputnik / Ayaz Yaşılyarpaq
  • Folklor ansamlının ifası
    Folklor ansamlının ifası
    © Sputnik / Ayaz Yaşılyarpaq
  • Raziyə Abdulrzayeva
    Raziyə Abdulrzayeva
    © Sputnik / Ayaz Yaşılyarpaq
  • Ləzgi təndirinin əsas hissəsi
    Ləzgi təndirinin əsas hissəsi
    © Sputnik / Ayaz Yaşılyarpaq
  • Şahdağ xalq kollektivinin şərəf lövhəsi
    Şahdağ xalq kollektivinin şərəf lövhəsi
    © Sputnik / Ayaz Yaşılyarpaq
  • Abusəttar İskəndərov
    Abusəttar İskəndərov
    © Sputnik / Ayaz Yaşılyarpaq
  • Yuxa açılması
    Yuxa açılması
    © Sputnik / Ayaz Yaşılyarpaq
1 / 10
© Sputnik / Ayaz Yaşılyarpaq
Qanlı dərədə şəhid olan dörd qardaşın məzarlığı

Gündüzqala kəndi o qədər də böyük deyil. Burada 300-dək ev var, min nəfərdən bir qədər çox əhali yaşayır. Kəndi rayon mərkəzi ilə birləşdirən avtomobil yolu asfaltlandığından gediş-gəliş rahat olub. İki əsr yaşı olan kənd məscidi də son vaxtlar bərpa edilib.

Gündüzqala Qusarın mədəniyyət mərkəzlərindən hesab olunur. Yerli folklor evinin nəzdində 3 ansambl fəaliyyət göstərir: "Şahdağ" xalq kollektivi, xalq çalğı alətləri və "Kudu". Sonuncusu folklor ansamblıdır. 2016-cı il Qusar Azərbaycanın "folklor paytaxtı" elan edildiyidən, "Kudu"çuların işi daha çox olur.

İllərdir ki, "Kudu" köhnə xalq inancını səhnələşdirilmiş şəkildə təqdim edir. Gündüzqala kəndinin yaşlı sakinlərindən olan Qız Dostaliyeva deyir ki, qabaqkı dövrdə quraqlıq vaxtı əsasən uşaqlardan ibarət bir dəstə adam əllərində qabları döyəcləyərək kəndin bir başından o biri başınadək gəzir, ucadan oxuyurmuş:

Kudu, kudu, yağsın gərək,
Yağışlar yağsın gərək.
Məhsulumuz bol olsun,
Təknəmiz dolu olsun!

Kənddəki hər evin qapısı döyülür, ev sahibi beldən yuxarı bədən hissəsini yaşıl budaq örtmüş mifik qəhrəmanın — Kudunun başı üzərinə bir qab su töküb, ona iki yumurta, yaxud şirniyyat verirmiş.

Kənd öz qiyafəsini dəyişməkdədir. Torpaqdan, çay daşlarından olan barıları mişar daşlarından hörülmüş uca hasarlar əvəzləməkdədir. Kənddə xeyli sayda müasir üslubda, bəzəkli ev tikilib. Gənclərdə yeniliyə meyllilik güclüdür.

Amma gündüzqalalılar hələ də köhnə həyat tərzlərindən, mətbəxlərindən tam ayrılmayıblar. Adamlar gündəlik qida məhsullarına olan təlabatını, necə deyərlər, öz bağlarından ödəyirlər. Demək olar ki, bütün həyətlərdə ev heyvanları və quşları saxlanılır.

Qusarın bir çox kəndində olduğu kimi, Gündüzqalada da qadınlar çörəyi "xərək" adlandırılan ləzgi təndirində bişirirlər. Təndir xüsusi sarı torpaqdan yoğrulan palçığa keçi tükü və saxsı ovuntusu qarışdırılmaqla hazırlanır.

"Xərək" hazırlamaqda usta olan Raziyə Abdulrzayeva təqaüd yaşına çatsa da, hələ də bu işdən ayrılmayıb. O, bu sənəti nənəsindən öyrəndiyini deyir.

Kənd toylarında qonaqlara kabab və digər ləziz təamlarla yanaşı, göyərti və ət qutabı da verilir. Onlar da elə xərəklərdə hazırlanır. Torpağın ətri hopmuş, ocağın həniri "yanağını" qızartmış çörək, yuxa və qutablar insanları öz yurduna daha çox bağlayır…

261
Teqlər:
təpə, Qusar, qala, abidə, tarix
Əlaqədar
Şəhərdə canlı abidələr dolaşacaq
"İşğal altındakı torpaqlarımızda 7880-dən çox abidəmiz var"
Polşada sovet abidələri dağıdılacaq
Azərbaycan prezidenti “Xocalı” abidəsini ziyarət edib
Berlinin yaddaqalan yerləri: tarixi abidələr və mədəni irs

Dmanisidəki hadisəni etnik qruplar arasında münaqişəyə çevirmək cəhdləri təəssüf doğurur

4
(Yenilənib 00:01 18.05.2021)
Ombudsman Səbinə Əliyeva vəziyyətin daha da gərginləşməsinin qarşısını almaq üçün gürcüstanlı həmkarını bu məsələni nəzarətdə saxlamağa çağırıb.

BAKI, 17 may - Sputnik. Azərbaycan Respublikasının İnsan Hüquqları üzrə Müvəkkili (Ombudsman) Səbinə Əliyeva Gürcüstanın Dmanisi rayonunda azərbaycanlı sahibkara məxsus mağazanın qarşısında həmin şəxsə, eləcə də digər azərbaycanlı gənclərə hücum edilməsi nəticəsində baş vermiş kütləvi dava ilə bağlı Gürcüstanın Xalq Müdafiəçisi Nino Lomcariyaya müraciət edib.

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, Azərbaycan Ombudsmanı hadisəni etnik qruplar arasında münaqişəyə çevirmək cəhdlərinin təəssüf və narahatlıq doğurduğunu bildirib. Azərbaycan və Gürcüstanın strateji tərəfdaş olduğunu qeyd edən Ombudsman müvafiq orqanlar tərəfindən məsələnin araşdırılması üçün zəruri tədbirlər görüləcəyinə inamını ifadə edib.

Ombudsman Səbinə Əliyeva vəziyyətin daha da gərginləşməsinin qarşısını almaq üçün gürcüstanlı həmkarını bu məsələni nəzarətdə saxlamağa çağırıb.

Qeyd edək ki, 16 may 2021-ci il tarixində, saat 17.00 radələrində Gürcüstanın Dmanisi rayonunun "9 aprel" küçəsində bir qrup şəxsin azərbaycanlı sahibkar Qəşəm Şamilova məxsus mağazanın qarşısına gələrək, ona, eləcə də mağazanın qarşısındakı azərbaycanlı gənclərə hücum etmələri nəticəsində kütləvi dava baş verib. Hadisə zamanı bir neçə nəfər ciddi xəsarət alıb. İnsident iştirakçılarından 8 nəfəri Gürcüstanın hüquq mühafizə orqanları tərəfindən saxlanılıb.

Məsələni bir neçə qurum nəzarətdə saxlayır.

Eləcə də oxuyun:

* Dmanisidə 8 nəfər saxlanıldı, Azərbaycan səfirliyi bəyanat yaydı

* Nazir: "Azərbaycanlılar gürcülərin qardaşlarıdır, qarşıdurmaya imkan verməyəcəyik"

* Gürcüstanda svanlar azərbaycanlılara hücum etdilər, dava düşdü - VİDEO

 

4
Teqlər:
insident, Gürcüstan, Azərbaycan, ombudsman
Xalça Muzeyi

Sabah muzeyə gedin, amma ayaqla yox - əyləncə seçimi var

10
Beynəlxalq Muzeylər Günü Beynəlxalq Muzeylər Şurasının (ICOM) təşəbbüsü ilə 1977-ci ildə xalqlar arasında mədəni mübadilə və əməkdaşlığın inkişafına kömək məqsədilə təsis olunub. Bu il Beynəlxalq Muzeylər Gününün devizi "Muzeylərin gələcəyi: dirçəliş və yeni baxış"dır.

BAKI, 17 may — Sputnik. Azərbaycan Milli Xalça Muzeyi Beynəlxalq Muzeylər Gününü silsilə tədbirlərlə qeyd edəcək. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu münasibətlə mayın 18-də müxtəlif icma nümayəndələri ilə onlayn görüşlər keçiriləcək. Ayrı-ayrı icmalarla əməkdaşlıq əlaqələrini daim inkişaf etdirən Azərbaycan Milli Xalça Muzeyi bu dəfə də müxtəlif sənət sahələri üzrə mütəxəssislər, sənətkarlar arasında ünsiyyət körpüsü yaradacaq. Görüş zamanı Mədəniyyət Nazirliyinin dəstəyi ilə həyata keçirilən "Kreativ Azərbaycan" proqramları ilə bağlı məlumat veriləcək, bu istiqamətdə müxtəlif icmaların fəaliyyəti müzakirə olunacaq. Onların rifahının yüksəldilməsi məqsədilə öz potensiallarını üzə çıxarması, yerli yaradıcı məhsulları və xidmətləri ölkə daxilində, həmçinin xarici bazarlarda tanıtması və s. mövzularda fikir mübadiləsi aparılacaq.

Sağlamlıq imkanları məhdud şəxsləri birləşdirən ictimai təşkilatların rəhbərləri ilə görüş zamanı indiyədək birgə həyata keçirilən uğurlu layihələrdən və gələcək planlardan söhbət açılacaq. Ölkəmizin ilk inklüziv muzeyi kimi Azərbaycan Milli Xalça Muzeyi ilə bu istiqamətdə qarşılıqlı fəaliyyətin genişləndirilməsi məsələlərinə toxunulacaq.

Qarabağ muzeylərinin direktorları ilə onlayn görüş zamanı isə işğaldan azad olunmuş torpaqlarda vaxtilə fəaliyyət göstərmiş muzeylərin mövcud problemləri və onların həlli yolları müzakirə ediləcək. Həmin muzeylərin kolleksiyalarının öz vətəninə qaytarılması məqsədilə Beynəlxalq Muzeylər Şurasının (ICOM) müvafiq komitələri ilə həyata keçirilən danışıqlar, toplanmış yeni məlumatlar ətrafında fikir mübadiləsi aparılacaq.

© Photo : Azerbaijan National Carpet Museum
Afişa

Bununla yanaşı, mayın 18-də, saat 19:00-da muzeylər içərisində ilk dəfə Azərbaycan Milli Xalça Muzeyi "Nə? Harada? Nə zaman?" intellektual oyununu keçirəcək. Azərbaycan dilində baş tutacaq oyunda qeydiyyatdan keçən ilk 20 komanda iştirak edəcək, digər komandalar isə gözləmə siyahısında yer alacaq. Oyun muzeyin "Facebook" səhifəsindən canlı yayımlanacaq.

Qeyd edək ki, iştirakçılara ünvanlanacaq sualların mövzusu incəsənət sahəsini əhatə edəcək, o cümlədən dünya muzeyləri, xalçaçılıq sənəti və Azərbaycan Milli Xalça Muzeyi ilə bağlı olacaq. Qaliblər isə müxtəlif hədiyyələr qazanacaqlar.

Odur ki intellektual və yaradıcılıq imkanlarını sınamaq istəyən hər kəsi oyuna qatılmağa dəvət edirik. Bunun üçün aşağıdakı linkdən qeydiyyatdan keçə bilərsiniz: https://form.jotform.com/211223719513448

Silsilə tədbirlərin yekunu olaraq isə saat 21:00-da Azərbaycan Milli Xalça Muzeyində "Muzeylər gecəsi" keçiriləcək. Azərbaycan Milli Xalça Muzeyi və Beynəlxalq Muğam Mərkəzinin birgə təşkilatçılığı ilə baş tutacaq gecədə yeni fəaliyyətə başlayan rok, caz qrupları və ifaçıları maraqlı konsert proqramı ilə çıxış edəcəklər. Sənətdə yeni addımlarını atan istedadlı yaradıcı gənclərə dəstək olmaqla yanaşı, onların pərəstişkarlarının muzeylərə marağının artırılması məqsədilə keçirilən konsertdə "The Etude Band", "Ayna Band", "Diqqət", "Caz Band" qrupları, həmçinin Milan, Mixail Altuxov, Joseph Abbas ifa edəcəklər.

Həm əylənmək, həm də zövqlü musiqi dinləmək istəyirsinizsə, muzeyin "Facebook" səhifəsindən canlı yayımlanacaq konserti izləməyi unutmayın!

Qeyd edək ki, 18 may Beynəlxalq Muzeylər Günü Beynəlxalq Muzeylər Şurasının (ICOM) təşəbbüsü ilə 1977-ci ildə xalqlar arasında mədəni mübadilə və əməkdaşlığın inkişafına kömək məqsədilə təsis olunub. Bu il Beynəlxalq Muzeylər Gününün devizi "Muzeylərin gələcəyi: dirçəliş və yeni baxış"dır.

Eləcə də oxuyun:

* Mərhum kraliçanın alt paltarı hərraca çıxarılacaq

* Londonda azərbaycanlı rəssamın sərgisi açılıb

 

10
Teqlər:
onlayn, tədbir, Xalça Muzeyi
Liberal Demokrat Partiyasının lideri Vladimir Jirinovski

Jirinovski: "Onların üzünə tüpürüb, daşa basacaqlar"

0
Kommunistlər, yaxud "Spravedlivaya Rossiya" nə ilə ortaya çıxacaq? Onların üzünə tüpürüb, daşa basacaqlar! Onlara deyəcəklər: hansı yeni sosializmdən danışırsınız? Axı siz hələ 40 il əvvəl bizə kommunizm söz vermişdiniz!

BAKI, 18 may — Sputnik. Rusiya liberal-demokrat partiyasının (RLDP) sədri rəhbərlik etdiyi təşkilatın "siyasi səhnədə bakirə" olduğunu bəyan edib. Sputnik Azərbaycan Rusiya mediasına istinadən xəbər verir ki, partiya sədri RLDP-nin hələ heç bir partiya ilə siyasi ittifaqa girmədiyini dilə gətirib.

""Yedinaya Rossiya" vətəndaşların qarşısına nə ilə çıxacaq? Onlardan soruşacaqlar: niyə siz heç bir şey etməmisiniz? Axı 20 ildir ki, hökumət partiyasısınız. Kommunistlər, yaxud "Spravedlivaya Rossiya" nə ilə ortaya çıxacaq? Onların üzünə tüpürüb, daşa basacaqlar! Onlara deyəcəklər: hansı yeni sosializmdən danışırsınız? Axı siz hələ 40 il əvvəl bizə kommunizm söz vermişdiniz! Onların heç birinin təklif edəcəyi bir şey yoxdur. Seçicilər onların hamısına yalançı və fırıldaqçı kimi nifrət edirlər", - partiya lideri qeyd edib.

Jirinovski bildirib ki, RLDP isə təmizdir: "Əgər məişət dilində müqayisə aparsaq, RLDP siyasi səhnədə bakirədir. Biz heç kimlə nikaha, siyasi ittifaqa daxil olmamışıq. Bunların hamısı isə elə qurcuxurlar", - deyə Jirinovski bildirib.

Eləcə də oxuyun: 

* Jirinovski Rusiya prezidenti vəzifəsinin adının dəyişdirilməsini təklif edir

* Jirinovskidən xaricdə yaşayan ruslara RF pasportlarının verilməsini sadələşdirmək təklifi

* Köklərə məhdudiyyət qoyun, arıqlar yaşaya bilmirlər

 

0
Teqlər:
partiya, Rusiya, Vladimir Jirinovski