Səlahəddinova Məhfuzə

Gecə saat üçdə o, alt paltarında yaxınlaşıb yorğanı üstümdən atdı

6574
(Yenilənib 20:07 06.08.2016)
Naxçıvandakı "sehirli ağac"ın altına gəlib arzu tutmaq istəyən özbək qızın inanılmaz həyat hekayəsi.

BAKI, 6 avq-Sputnik. Hər bir insan xoşbəxt olmaq istəyir. Lakin insanlar fərqlidirlər və hər kəs xoşbəxtliyə gedən yolunu özü seçir. Xoşbəxtlik özü də nisbi anlayışdır. Bədbəxtlik isə çox fərqli olmur. Dünyamızda qadınıarın daha çox bədbəxtlər sırasında olduğunu desək, yanılmarıq. Tənha qadın tez-tez təhqirə və alçaldılmağa məruz qalır. Bu gün sizə 24 yaşlı sözün əsl mənasında bədbəxt bir özbək qızı barədə danışacağıq.

Özbəkistan vətəndaşı Səlahəddinova Məhfuzə Saibxan qızı ilə biz Bakıda — hüquq müdafiəçisi Mehriban Zeynalovanın rəhbərlik etdiyi "Təmiz dünya" İctimai Birliyinin sığınacağında tanış olduq. Qızın kefi yox idi və mən içəri girəndə dağınıq halda öz mobil telefonunun düymələrini basırdı.

Buna baxmayaraq, Məhfuzə (onu həm də Maya çağırırlar) dərhal öz əhvalatını danışmağa razı oldu.

Yanacaq doldurma məntəqəsində köləlik

Moskvada Maya qırğızıstanlı qızla bir mənzildə yaşayıb. Həmin qız Mayaya Mahaçqalada iş təklif edib və bildirib ki, həmin şəhərdə onun xalası da işləyir.

"Mən ona çox inanırdım və ona görə də noyabrda Mahaçqalaya getdim. Orada məni rəfiqəmin xalası qarşıladı və onlarda qaldım. Səhər işin sahibi ilə danışdım və mənə qeydiyyatla bağlı kömək etməsini xahiş etdim. Qadın dedi ki, hər şeyi düzəldəcək və mənim sənədlərimi götürdü. Üç ay işlədim və pul almadım. Dedilər ki, paltar satacağam, amma bazarda çörək satdım. Heç vaxt bununla məşğul olmurdum, ona görə də məndə pis alınırdı. Qadın çörək sata bilməməyimə görə tez-tez mənə hirslənirdi.

Məhfuzə Özbəkistan vətəndaşıdır
© Photo : Məhfuzənin şəxsi arxivindən
Məhfuzə Özbəkistan vətəndaşıdır

O məni öz rəfiqəsi Mariyaya — Mahaçqaladakı avtoyuyucunun sahibəsinə verdi və pulumu da ödəmədi. Avtoyuyucuda məni demək olar ki, sutkada 24 saat maşın yumağa məcbur etdilər. Praktiki olaraq dincəlmirdim. İşimə görə pul almırdım. Orada başqa gənc oğlanlar da işləyirdilər. Düzdür, onlar mənə sataşmırdılar, lakin məni qışda soyuq su ilə maşın yumağa məcbur edirdilər", — deyə Maya bildirdi.

Bir dəfə Məhfuzə evlərinə zəng vurur. Evdə vəziyyət ağır olur. Valideynlər narahat olmaması üçün bu barədə Mayaya demirlər. Lakin kiçik bacısı bildirir ki, evdə artıq 10 gündür yemək yoxdur, atasının isə dərmanları qurtarıb.

Bunu eşidən Maya Mariyanın yanına gedərək deyir: "Cəmi 100 dollar istəyirəm. Evə göndərəcəyəm, atam xəstədir. Onların yeməkləri yoxdur". Yanacaq doldurma məntəqəsinin sahibəsi bildirib ki, axşam bu barədə danışacaq, lakin bir müddət sonra Maya yenidən Mariyadan pul istəyir.

Axşam Mariya işçilərdən birini çağırır və onlar ikilikdə özbək qızını döyürlər. "Məni möhkəm döydülər, ağzım qanadı, böyrəklərimə zərbə endirildi. Hadisə dekabrda baş vermişdi. Avtoyuyucuda Məhəmməd adlı yaxşı bir oğlan işləyirdi. O dedi ki, Mariya məni asanlıqla buraxmayacaq və ona görə də qaçmalıyam. Məhəmməd sənədləri qaytarmaqda mənə kömək edəcəyinə söz verdi", — deyə Maya bildirdi.

"Ər"dən qaçış 

Maya ləngimədən oradan qaçır. O heç gödəkcə və ya palto da geymək üçün ləngimir. Maya Mariyadan qorxduğu üşün heç xəstəxanaya müraciət etmir. Sənədi olmadığı üçün onun Dağıstan ərazisində olması qanunsuz sayılır.

Maya yol kənarına gələrək maşın saxlamaq istəyir və nəhayət, Qasımkənd rayonuna gedən avtobus saxlayır. Avtobusda konduktor işləyən özbək mənşəli şəxs Maya ilə tanış olur.

"Mən ona başıma gələn hər şeyi danışdım. O mənə kömək edəcəyinə söz verdi. Onun iki bacısı var idi. Mən ona üçüncü bacı olmağa söz verdim. Xahiş etdim ki, mənə bacısı kimi baxsın. Çünki artıq hər şeydən bezmişdim və macəra istəmirdim. Mən atama namusumun ləkələnməyəcəyinə söz vermişdim.

"Konduktor məni sakitləşdirdi və mən ona inandım. O məni evinə apardı, ev böyük idi. Otağı pərdə ilə ortadan bölüb iki gün sakit yaşadıq. Üçüncü gün o telefonunu itirdi və məndən xahiş etdi ki, ona zəng edim. Onun telefonunu divanın altından tapdım və ekrana baxanda gördüm ki, məni "arvadım" adı altında qeyd edib. Onda ilk dəfə şübhələndim.

Axşam o dostu ilə danışanda söhbəti eşitdim:

— Arvadın yanındadır?

— Hə, yanımdadır.

— Adı nədir?

— Maya.

Onda onun planlarını başa düşdüm. Bir azdan o içkili halda evə gəldi. Ondan pivə iyi gəlirdi, mən o iyi bilirəm. Həmin gecə qorxudan yata bilmədim. Gecə saat üçdə o, alt paltarında yaxınlaşıb yorğanı üstümdən atdı. Onun nə edəcəyini bilirdim.

Mən yataqdan qalxaraq ona zərbə endirdim. O yıxıldı, mən də onu döyməyə başladım. Sonra mələfə ilə əl-ayağını bağladım. Onun ciblərini axtararaq 1000 rus rublu tapdım. Ona pulu götürdüyümü dedim. Qapını bağlayıb onu içəridə qoydum, açarı isə ayaqyoluna atdım. Bütün bunlar 2016-cı il yanvarın 5-də baş verib", — deyə Maya bildirdi.

Sehrli ağaca doğru

Maya: Uşaqlıqdan idmanla məşğul oluram
© Photo : Mayanın şəxsi arxivindən
Maya: "Uşaqlıqdan idmanla məşğul oluram"

Maya Moskvaya gedir. Məhəmməd və onun nişanlısı Müslümat ona sənədlərini qaytarmaqda kömək edirlər. Moskvada Maya xəbər tutur ki, həmyerlisinin qolunu sındırıb, lakin polisdə bildirirlər ki, zəruri müdafiə olunduğu üçün cinayət işi açılmayacaq.

Bu şəhərdə Maya bir qədər özünə gəlir, müalicə olunur, lakin həkimlər bildirirlər ki, qızın başında hematoma var və ürəyi zəif olduğu üçün əməliyyatdan çıxmaya bilər. Həkimlər ona iqlimi dəyişməyi məsləhət görürlər.

Maya Moskva bazarlarından birinə işə düzəlir. Orada o azərbaycanlı Günellə tanış olur. Günel bildirir ki, onun vətənində — Naxçıvanda sehrlı ağac bitir. O ağacın altında əyləşib arzu tutmaq lazımdır. Ağacdan damcılar düşür. Əgər damcı sənin başına düşsə, arzun həyata keçəcək. Arzuları çox olduğu üçün qız Azərbaycana getmək qərarına gəlir…

"Mən iyulun 25-də Heydər Əliyev hava limanına çatdım. Lakin məlum oldu ki, Naxçıvana uçan təyyarəyə biletlər satılıb və növbəti reys yalnız ertəsi gün olacaq. Mən bu vaxtı haradasa keçirməli idim. Mənə bir nəfər oğlan yaxınlaşdı. Məlum oldu ki, o Naxçıvandandır, amma Bakıda işləyir. Onda Naxçıvan təyyarəsinə bilet var idi və həmin bileti mənə satdı. Mən Naxçıvana uçdum. Ora çatdıqdan sonra avtobusa mindim. Mən ac idim və yol kənarında kafe gördükdə sürücüdən avtobusu saxlamağı xahiş etdim", — deyə Məhfuzə davam edir.Maya kafeyə girib yemək sifariş edir. Ofisiant şəkər tozu gətirmir və Maya ondan ötrü piştaxtaya yaxınlaşır. Geri qayıdanda isə çantasından fotokameranın, bank kartının itdiyini görür. Pullar cibində olduğu üçün yoxa çıxmırlar.

Tezliklə hadisə yerinə polis gəlir. Polislər hadisəni araşdırarkən Mayanın halı xarab olur və huşunu itirir. Qızı xəstəxanaya aparırlar, həkimlər müayinədən sonra polislərə Mayanın beynində xəstəlik olduğunu xəbər verirlər.

"O burada qala bilməz. Sizin problemləriniz olacaq", — deyə həkimlər polislərə bildirirlər. Maya da bu söhbəti eşidir.

Bakıda sevgilisini gözləyir…

Maya sehrli ağacadək gedib çatmır. Özünə gələndən sonra polislər ona Bakıyadək bilet alırlar və Özbəkistan səfirliyinə müraciət etməyi məsləhət görürlər.

"Özbəkistan səfirliyinin əməkdaşları məni bura göndərdilər və beləliklə, mən "Təmiz dünya"ya gəlib çıxdım. Bir-iki cümlə də əlavə edim. Azərbaycan polislərinə təşəkkür etmək istəyirəm. Onlar mənə qarşı mehriban idilər. Bir gün hava limanında qaldım və bütün bu vaxtı onlar mənə diqqət göstərirdilər. Onlar mənə çay gətirdilər, kömək təklif etdilər", — deyə Maya sözünü yekunlaşdırır.

Qızın bir xahişi də var. Moskvada Maya 21 yaşlı naxçıvanlı Ümid Əsədovla tanış olub. Onlar bir-birini seviblər. Ümid telefonla valideynləri ilə Mayanı tanış edib. Onlar övladlarının seçimini bəyəniblər. Onlar iki il ünsiyyətdə olublar. Sonra Ümid yoxa çıxıb. Qızın sözlərinə görə, Ümid əslində Bakıya gəlib və indi buradadır. Əsədovun tanışları bildiriblər ki, o dəli olub. Lakin Maya buna inanmır.

Biz də öz tərəfimizdən Ümid Əsədova müraciət edirik: "Əgər bu məqaləni oxuyursansa, bil ki, Maya səni görmək istəyir".

Р.S.: Tezliklə Mayaya Daşkəndə bilet alacaqlar və o ailəsinin yanına qayıdacaq.

6574
Teqlər:
Mahaçqala, Daşkənd, Naxçıvan, Təmiz Dünya” Qadınlara Yardım İctimai Birliyinin rəhbəri Mehriban Zeynalova, Bakı, Moskva
Əlaqədar
Tale onların üzünə heç gülmədi...
Bu eşq hekayəsini sonadək dinləmək ürək tələb edir
İmtahan, arxiv şəkli

Nazirlikdən imtahanlarla bağlı açıqlama

10
(Yenilənib 22:45 15.01.2021)
Nicat Məmmədlinin sözlərinə görə, pandemiya şəraitində yazılı imtahanlar olsa da, imtahanlar əsasən şifahi formaya keçib.

BAKI, 15 yanvar — Sputnik. "Pandemiyadan sonra – ola bilər ki, yaz, yaxud da daha sonrakı semestrdə ənənəvi imtahan sessiyasına keçəcəyik". Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bunu Təhsil Nazirliyinin Elm, ali və orta ixtisas təhsili şöbəsininn müdiri Nicat Məmmədli deyib. Onun sözlərinə görə, pandemiya şəraitində yazılı imtahanlar olsa da, imtahanlar əsasən şifahi formaya keçib. "İmtahanların təşkilində güzəştlərin olması ilə bağlı təkliflər edilir. Amma hazırkı pandemiya dövrü bizdən təhsilə daha məsuliyyətli yanaşmağı tələb edir".

Şöbə müdiri bildirib ki, ötən ilin dekabrında imtahan sessiyasının keçirilməsi haqqında əmr imzalanıb: "Sessiya imtahanları onlayn qaydada 4 həftə ərzində keçiriləcək. Əslində keçən ilin son semestrindən dərslər onlayn keçirilir. Bu, bütün təhsil sistemi üçün bir çağırışdır. Əsas vacib məsələ bir çox hallarda imtahanların formalarının keçirilməsi idi. Bundan əvvəl imtahanlar daha çox yazılı şəkildə keçirilirdi".

10
Bakıda avtomobil tıxacı, arxiv şəkli

Dünyada yollar, məsafələr qısaldılsa da, Azərbaycanda əksinədir

35
(Yenilənib 22:25 15.01.2021)
Hazırda orta hesabla 6 saatı yola sərf etdiyimizi nəzərə alsaq, aylıq olaraq bu rəqəmin azı 120 saat olduğunu deyə bilərik. Bu isə o deməkdir ki, gündəlik olaraq ictimai nəqliyyatdan istifadə edən şəxslər təkcə son 5 ayda 600 saatını yola sərf edib.

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 15 yanvar — Sputnik. Bu gün dünyanın bir çox ölkələri məhz yolları, məsafələri qısaltmaq, xüsusən də işçi qrupun rahatlığı üçün müəyyən planlar üzərində çalışırlar. Lakin Azərbaycanda bu müddət azalmaq əvəzinə daha da artırılır. Pandemiyadan öncə getdiyimiz yarım saatlıq yol bu gün 2 saatlıq yola çevrilib. Ümumiyyətlə, pandemiyadan əvvəl də Azərbaycanda bənzər mənzərə müşahidə edilirdi. Bu isə xüsusən gündəlik olaraq işə gedən şəxslər üçün böyük problemə səbəb olur. Yəni, qısa məsafəni hər iki istiqamət üçün qət edən şəxs gününün 4-5, indiki halda isə hətta 6-7 saaatını da yolda keçirmiş olur. Bəs nə etməli?

Öncə dünya ölkələrinin təcrübəsinə nəzər yetirək. Bu gün əksər ölkələrdə artıq şəhərin mərkəzində avtobusların hərəkəti məhdudlaşdırılır. Belə ki, müəyyən məsafədən gələn şəxslər şəhərin mərkəzində avtomobilini park edərək mərkəzdən lazım olan ünvana ya velosiped, ya da ki, ictimai nəqliyyatdan istifadə etməklə çatmış olur. Belə olan halda həm əlavə yanacağa qənaət edilmiş olur, həm havanın çirklənməsinin qarşısı alınır, həm şəhər mrəkəzi sərnişin və piyadalar üçün daha uyğun bir vəziyyətə gəlir, həm də avtomobillərin olmaması səbəbi ilə əlaqədar olaraq tıxaclar yaranmır və beləcə məsafə daha da qısaldılmış olur. 

Sputnik Azərbaycan bu problemlərin həlli barədə nəqliyyat üzrə ekspert Hüseyn Abdullayevlə söhbətləşib. "Azərbaycanda avtobus marşrut xətlərinin planlaşdırılmasında böyük problemlər var. Ümumiyyətlə, heab edirəm ki, Bakının avtobus-marşrut şəbəkəsi yenidən müasir prinsiplərlə qurulmalıdır. Vaxt itkisinə səbəb olan nüanslar aradan qaldırılmalıdır. Avtobuların yollarda gecikməsinin qarşısını almaq üçün müəyyən addımlar atılmalı, ayrıca zolaqlar salınmalı, dəhlizlərdə avtobuslara üstünlük verilməlidir. Bir sözlə ümumilikdə nəqliyyat infrastrukturu ilə bağlı islahatlar aparılmalıdır" - ekspert deyib.

"Magistral avtobus xətlərinin də köməkçi avtobus xətləri olmalıdır. İyerarxiyalı sistemdə mütləqdir ki, bir nəqliyyatdan digər nəqliyyat xəttinə keçid mümkün qədər tez baş versin. Bunun üçün bu marşrutlar hamısı qısa intervalla işləməlidir. Bundan başqa, insanlar böyük məsafələr qət etməməli və hər mübadilə üçün əlavə gediş haqqı ödəməməlidirlər. Lakin qeyd edim ki, Azərbaycanda nəqliyyat sistemində bir pərakəndəlik var, avtobus, metro və dəmiryolu xətti ilə ayrılıqda müəyyən qurumlar məşğul olurlar. Əsas dəhlizlərdə isə avtobuslara üstünlük verilmir", - deyə eskpert bildirir.

Xarici təcrübədən danışdıqda isə, o qeyd edir ki, avtobus marşrutları, həm də digər nəqliyyat növəri arasında konkret iyerarxiya olmalıdır: "Yəni, müəyyənləşir ki, bu xətlərdən hansılar magistral, hansılar köməkçi nəqliyyat yollarıdır. Əsas magistral marşrut xətlərinə sərnişinlərin çıxışını təmin etməkdir", - deyə ekspert əlavə edib.

Millət vəkili Fazil Mustafa isə fərqli fikirdədir. Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a danışan millət vəkili belə bir infrastrukturun qurulmasının mümkünsüzlüyündən bəhs edir: "Hazırda yollarda yaranan sıxlıq ilk növbədə metro ilə bağlıdır. Bu səbəbdən əksəriyyət minik avtomobilindən istifadə etmək məcburiyyətində qalır. Məktəblər açılmasa da, şəhərdə fəlakətli səviyyədə tıxaclar var. Pandemiya şəraitində yaranan vəziyyət təbiidir. Çünki avtobuslar da riskli olduğundna insanlar şəxsi avtomobillərə üstünlük verirlər. Bu səbəbdən hələlik çıxış yolu haqda danışmaqda çətinlik çəkirəm. Amma düşünürəm ki, tədricən metronun açılmasını görməliyik. Çünki nəqliyyatda hədsiz yüklənmə var".

Millət vəkili heab edir ki, şəhərin mərkəzinə çatmamış avtomobillərin park edilməsi təcrübəsini Azərbaycanda tətbiq etmək çətin olar: "Düşünürəm ki, bunun heç faydası da olmayacaq. Çünki bizdə normal elektrik qatarı yoxdur. Bu təcrübə yalnız düzgün infrastrukturun qurulduğu şəhərlər üçün keçərlidir. Bizdə isə düzgün infrastruktur qurulmayıb, şəhərsalmanın prinsipləri pozulub. Xaricdə belədir ki, məktəbəqədər yaşda olan uşaqlar üçün xüsusi avtobuslar var. Bizdə məktəbəqədərlər 25 faiz təşkil etsə də, heç bunu da təmin edə bilmirik".

Bir sözlə, hazırda gündəlik hesabla 6 saatı yola sərf etdiyimizi nəzərə alsaq, aylıq olaraq bu rəqəmin azı 120 saat olduğunu deyə bilərik. Bu isə o deməkdir ki, gündəlik olaraq ictimai nəqliyyatdan istifadə edən şəxslər təkcə son 5 ayda 600 saatını yola sərf edib. 

Qeyd edək ki, pandemiyadan öncə isə gündəlik olaraq işə gedib-gələn və bir qədər şəhərin mərkəzindən kənarda qalan şəxslər 4 saatını yola sərf edirlər. Yəni, aylıq olaraq bu 80 saat, illik olaraq isə 960 saatdır.

Hələlik isə ümid təkcə metronun açılmasına qalır...

35
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan koronavirusdan peyvənd vurdurur

Ərdoğan koronavirus peyvəndindən sonra: "Sapsağlamam"

0
(Yenilənib 00:05 16.01.2021)
Türkiyə Prezidentinə yanvarın 14-də Çinin "Sinovac" şirkətinin istehsalı olan "CoronaVac" vaksini vurulub.

BAKI, 16 yanvar — Sputnik. Bu ana qədər hər hansı bir yan təsiri olmayıb. Sputnik Azərbaycan "Hurriyet" nəşrinə istinadən xəbər verir ki, bunu Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan jurnalistlərə açıqlamasında bildirib.

"Bu ana qədər hər hansı bir yan təsiri olmayıb. Sapsağlamam. 28 gün sonra ikinci iynəmizi vurduracağıq", - deyə Ərdoğan qeyd edib.

Qeyd edək ki, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan canlı yayımda koronavirusa qarşı peyvənd edilib.

Türkiyə Prezidentinə Çinin "Sinovac" şirkətinin istehsalı olan "CoronaVac" vaksini vurulub.

0