İntihar

Cəmiyyəti cəzalandırmaq üçün canına qəsd etmək...

32
(Yenilənib 12:34 13.07.2016)
Getdikcə kütləviləşən intihar halları cəmiyyətimizin böyük bəlasına çevirilib. Mütəxəssislər bu problemdən bir neçə çıxış yolu göstərirlər.

BAKI, 13 iyul — Sputnik. "İntiharlar müxtəlif səbəblərdən meydana çıxır. Amma əsas səbəb ümidsizliyin yaranmasıdır".

Psixoloq Tariyel Faziloğlu
Sputnik/ Мурад Оруджев
Tariyel Faziloğlu,Humel psixoloqiya mərkəzinin direktoru

Psixoloq Tariyel Faziloğlu Sputnik-ə açıqlamasında belə deyib. Onun sözlərinə görə, istənilən bir məsələ ilə bağlı həddindən artıq həssas davranıldıqda və istənilən nəticə əldə edilmədikdə, insan intihara cəhd edə bilər ki, bu, əsas motivlərdən biridir.

"Digər səbəb cəzalandırmaq motividir. Bu, əsasən uşaqlarda və yeniyetmələrdə olur. Ümumiyyətlə, intihar halları əsasən yeniyetmə dönəmində və 50 yaşdan yuxarı insanlarda daha çox özünü göstərir. Çünki, yeniyetmə dövründə yeniyetmələr və uşaqlar daha çox emosional olurlar. Ona görə də istənilən reaksiya onlarda qeyri-real dərəcədə yüksək emosionallıq və affekt vəziyyəti yarada bilir", — psixoloq bildirib.

T. Faziloğlunun dediyinə görə, bəzən yeniyetmələr ətrafındakıları, cəmiyyəti cəzalandırmaq üçün intihar edirlər: "Bu, əsas motivlərdən biridir. Yeniyetmələrdə əsas səbəblərdən biri də özünü təsdiq ehtiyacıdır. Özünü təsdiq edə bilməyəndə və yaxud qarşı cinsdən özünə qarşı hər hansı bir istədiyi emosional münasibətin qarşılığını görmədiyi zaman intihara əl ata bilərlər".

"Ümumiyyətlə, intiharların kökündə duran əsas səbəb daxili istəklərimizin, hədəflərimizin yerinə yetməməsi, istəklərimizin qarşılıq görməməsi və yaxud arzularımızın fiaskoya uğraması ilə bağlıdır", — ekspert qeyd edib.

İntihar hallarının qarşısını almaq üçün atılmalı olan addımlara gəlincə: "İlk növbədə profilaktik tədbirlər var. Yeniyetmələrin ayda 1 və ya 2 dəfə psixoloji konsultasiya alması onları emosional yüklənməndən xilas edir. Bu, həm intihara meylliliyin qarşısını alır, həm də zərərli vərdişlərdən uzaqlaşdırmış olur. Çünki, emosional yüklənmə üst-üstə gəldikcə intihar vəziyyəti yarana bilər. İnsanlar emosiyalarını boşaltmaq üçün ya bir mütəxəssis, ya da yaxınları ilə danışmalıdırlar".

Hacı Adil Hüseynov_ilahiyyatçı
Sputnik.az
Hacı Adil Hüseynov_ilahiyyatçı

Psixoloq bildirib ki, emosional yüklənmənin əsas səbəblərindən biri də münasibətlərin virtuallaşmasıdır: "İnsanlar canlı ünsiyyətdən uzaqlaşdıqca intihar halları artacaq. Çünki, canlı ünsiyyət zamanı insanlar emosional boşalma yaşaya bilirlər. Amma virtual aləmdə emosional yüklənmə yaşayırlar. Bunlar tam fərqlidir. Münasibətlər virtuallaşdıqca insanlar istəklərini tam ifadə edə bilmirlər. Canlı ünsiyyətə daha çox zaman ayırmağa ehtiyac var. Heç olmazsa, ayda 1 dəfə mütəxəssis dəstəyi ala bilərlər".

"Dünyanın inkişaf etmiş ölkələrində, ən azı ayda 2 dəfə mütəxəssis dəstəyi almaq insanlar üçün məcburidir. Canlı ünsiyyət məhdudlaşdıqca intiharın sayı artır. Ona görə də bunu məcburi şəkildə ediblər", — deyə T. Faziloğlu qeyd edib.

Teoloq hacı Adil Hüseynoğlu isə Sputnik-ə açıqlamasında, intiharın İslam dinində qəti surətdə haram əməl hesab olunduğunu deyib: "Əgər insan özünə qəsd edirsə, deməli cəmiyyətə, ictimaiyyətə də qəsd etməyə bunun psixoloji durumu imkan verir. İkincisi, Allahın insana verdiyi canı yalnız özü ala bilər. İslam tövsiyə edir ki, insan baş verən kritik hadisələrin qarşısında özünü səbirli aparmağı bacarmalıdır".

"İnsan psixoloji gərginlikdə olarkən mütləq Allahın adını zikir etməli, daha çox ibadət, Allaha təvəkkül etməlidir. Gözlənilməyən yerdən insanın müşkülü elə həll oluna bilər ki, insan özü də bunu bilməz", — ilahiyyatçı bildirib.

Onun qənaətincə, cəmiyyətdə dini maarifləndirmə ilə bağlı boşluqlar, məlumatsızlıq intihar hallarının kütləviləşməsinə gətirib çıxarır: "Ruh Allahın insana verdiyi bir əmanətdir və özü istəyəndə onu geri alacaq. Ona görə də ona xəyanət edə bilmərik. İntihar hallarının qarşısını almaq üçün ailələrdə, məktəblərdə, ətrafımızda İslami maarifləndirmə aparılmalıdır".

32
Teqlər:
Tariyel Faziloğlu, Adil Hüseynoğlu, canına qəsd, ölüm, intihar, cəmiyyət
Əlaqədar
Azərbaycanda qocalar niyə intihar edir?!
Saxlanılan şəxs polis idarəsində intihar etdi
13 yaşlı əlaçı məktəbli qızın dəhşətli intiharı
Ölkə gündəmini silkələyən intiharın izi ilə - tükürpədici səbəb
İmişlidə 17 yaşlı gənc intihar edib
Həmkəndlisini güllələyib, sonra intihar etdi
Azərbaycan Vəkillər Kollegiyasının üzvü, tanınmış vəkil Adil İsmayılov

Vəkil Adil İsmayılov koronavirusdan vəfat edib

3
(Yenilənib 10:34 03.12.2020)
Yeni növ koronavirus Azərbaycanın daha tanınmış şəxsinin, vəkil Adil İsmayılovun həyatına son qoydu.

BAKI, 3 dekabr - Sputnik. Azərbaycan Vəkillər Kollegiyasının üzvü, tanınmış vəkil Adil İsmayılov vəfat edib.

“Report” xəbər verir ki, bunu vəkil Aqil Layic deyib.

A.İsmayılov koronavirusdan dünyasını dəyişib.

Allah rəhmət eləsin!

3
Onlayn təhsil, arxiv şəkli

Distant təhsil savadsızlıq - ekspertlər narazıdır

225
(Yenilənib 00:03 03.12.2020)
Ekspert: "Nə qədər ki gec deyil, biz ənənəvi təhsilə mütləq qayıtmalıyıq. Başqa sahələri bağlayıb, sırf təhsili açmaq lazımdır".

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 3 dekabr — Sputnik. Noyabrın 30-da Nazirlər Kabineti xüsusi karantin rejimi dövründə Azərbaycan Respublikasının ərazisində fəaliyyət göstərən təhsil müəssisələrinin fəaliyyətinin təşkilinə dair əlavə tədbirlər barədə” qərarında dəyişiklik edib.  Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bu qərarla tədris və təlim-tərbiyə prosesinin distant (məsafədən) formada təşkili müddəti dekabrın 1-dən 30-dək uzadılıb. Distant təhsil müddətinin uzadılması sosial şəbəkələrdə yenidən müzakirə mövzusuna çevrilib. Bunun təhsilin keyfiyyətinə mənfi təsir etdiyi barədə fikirlər səslənir.  

Təhsil üzrə ekspert Kamran Əsədov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, koronavirusa yoluxma artdığına görə qərarın müddətinin uzadılması vacib olsa da, distant təhsil üçün resursların olmaması təhsilin keyfiyyətinə çox ciddi təsir edəcəkş Onun sözlərinə görə, mart ayından etibarən koronavirus infeksiyasının yayılmasına görə dərslər onlayn aparıldı. Ondan sonra onlayn platforma yaradılmadı ki, təhsilalanlar normal təhsil ala bilsinlər.

Ekspert bu günədək onlayn təhsildə qiymətləndirmə meyarlarının olmadığını bildirir:

"Övladlarımın hər ikisi şagirddir. Amma onların heç biri onlayn dərslərə qoşula bilmir. Çünki bunun üçün müvafiq alətləri yoxdur. Bu gün bu səbəbdən şagirdlərin çoxu onlayn təhsil ala bilmir. Mən eyni zamanda ali məktəbdə müəllim olaraq çalışıram. Qrupda olan tələbələrimin 60-70 faizi dərsə qoşula bilir. Bu gün onlayn təhsil ala bilənlərin sayı Bakı, Abşeron, Sumqayıtda 70 faiz, rayonlarda isə 50 faizə çatmır. İbtidai siniflərdə və yuxarı sinif şagirdləri arasında dərslərə qoşulma faizi aşağıdır. Çox təəssüf ki, bu gün onlayn dərslərə qoşulmanın məcburiliyini əks etdirən hüquqi sənəd də yoxdur. Şagirdlər ona görə də repetitora üz tuturlar".

Ekspert hesab edir ki, ali təhsildə vəziyyət daha çətindir. Çünki tələbələ repetitor yanına gedə bilmirlər. Bu isə onların keyfiyyətli mütəxəssis kimi yetişməsinə mane olur.

"Bu səbəblərdən də uzadılma ilə bərabər, onlayn resurslar yaradılmalı, qiymətləndirmə meyarları hazırlanmalı idi. Təhsilin ilk növbədə əlçatanlığı təmin edilməli idi. Bundan sonra onlayn dərslərin müddəti uzadıla bilərdi. Amma qeyd edək ki,  virusun sürətlə yayıldığı dövrdə başqa variant da yoxdur. Bu, təhsilin keyfiyyətinə çox ciddi təsir göstərsə də, onlayn təhsil bizim yeganə çıxış yolumuzdur. Təhsildə yaranmış bu boşluq özünü buraxılış və ali məktəblərə qəbul imtahanlarında da büruzə verəcək".

Digər təhsil eksperti Elçin Əfəndi isə bildirir ki, pandemiya təhsilimizə həddindən artıq zərər verir. 2021-ci ilin sentyabrında ənənəvi qaydada dərslərə tamamilə qayıtmağa ümid edən ekspert, hazırdakı yoluxma və ölüm sayının artdığını xatırladıb. 

E.Əfəndi hazırki vəziyyətdə tədrisin bərpasının mümkün olmadığını söyləyir: "Fikrimcə, biz ənənəvi təhsilə nə qədər tez qayıtsaq, bir o qədər yaxşıdır. Hazırkı halın davam etməsi kütləvi şəkildə savadsızlığa gətirib çıxaracaq. Bu, ibtidai siniflərdə təhsil alan şagirdlərə çox pis təsir göstərir".

Ekspert mövcud vəziyyətin ali təhsil müəssisələrinin tələbələri arasında da savadsızlıqla nəticələnəcəyi qənaətindədir.

"Nə qədər ki gec deyil, biz ənənəvi təhsilə mütləq qayıtmalıyıq. Başqa sahələri bağlayıb, sırf təhsili açmaq lazımdır".

Qeyd edək ki, NK-nın qərarına əsasən, xüsusi karantin rejimi dövründə Azərbaycan Respublikasında fəaliyyət göstərən bütün təhsil müəssisələrində 2020-ci il 2 noyabr tarixindən tədris və təlim-tərbiyə prosesinin distant (məsafədən) formada təşkili təmin edilir. Müəyyən edilib ki, bu Qərarın qüvvədə olduğu müddətdə sanitar-epidemioloji vəziyyətlə bağlı Azərbaycan Respublikasının baş dövlət sanitariya həkiminin və ya Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin gigiyena və epidemiologiya mərkəzlərinin müvafiq rəyləri əsasında Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi ayrı-ayrı inzibati ərazi vahidlərində fəaliyyət göstərən təhsil müəssisələrində tədris və təlim-tərbiyə prosesinin əyani formada aparılmasının bərpası və ya dayandırılması barədə qərar qəbul edə bilər. 

Azərbaycan Respublikasının Təhsil Nazirliyi tərəfindən bu Qərara uyğun olaraq tədris və təlim-tərbiyə prosesinin əyani formada aparılmasının bərpası və ya dayandırılması barədə qərar qəbul edildiyi halda, tabeliyində təhsil müəssisələri olan digər icra hakimiyyəti orqanları, dövlət mülkiyyətində olan və ya paylarının (səhmlərinin) nəzarət zərfi dövlətə məxsus olan hüquqi şəxslər və özəl təhsil müəssisələrinin təsisçiləri də tabeliklərində olan təhsil müəssisələrinə münasibətdə müvafiq qərarlar qəbul edə bilərlər.

Təhsil Nazirliyindən isə Sputnik Azərbaycan-a bildirilib ki, sutkalıq yoluxma sayının 4 mini keçməsi hazırda tədrisin əyani şəkildə aparılmasını mümkünsüz edir. Bu gün əsas olan əhalinin sağlamlığıdır. Bu səbəbdən də onlayn təhsilin davam etmə müddəti uzadılıb. O ki qaldı təhsilin keyfiyyətinə təsirinə, Təhsil Nazirliyi tərəfindən verilmiş müvafiq tapşırıq əsasında dərslər onlayn keçirilməklə yanaşı, teledərslər də yayımlanır. Bu isə onlayn təhsilə qoşula bilməyən şagirdlərin teledərslər vasitəsilə dərsləri mənimsəməsinə imkan yaratmaq məqsədi güdür. 

Təhsil Nazirliyindən həmçinin bildiriblər ki, nazirliyin ayrı-ayrı inzibati ərazi vahidlərində fəaliyyət göstərən təhsil müəssisələrində tədris və təlim-tərbiyə prosesinin əyani formada aparılmasının bərpası, yaxud dayandırılması barədə qərar qəbul etmək səlahiyyəti olsa da, ölkə üzrə hansısa məktəbdə təhsilin bərpasına icazə verilməyib.  

225
Teqlər:
Elçin Əfəndi, təhsil eksperti Kamran Əsədov, Kamran Əsədov, Distant Təhsil Sistemi, distant, Təhsil Nazirliyi