Söküntünü həyata keçirən fəhlələr

Onları bir tikə çörəyə görə həlak etməyin!

42
Ölkə qanunvericiliyi insanları qızmar hava şəraitində işlətməyi qadağan edir. Lakin bəzi hallarda bu tələblərə əməl olunmur.

BAKI, 7 iyul — Sputnik. "Əmək Məcəlləsinə əlavədə dəqiq göstərilib ki, isti havalarda yaxud şaxtalı havalarda işçilərin açıq havada işləməsi qadağandır. Onların işləyib-işləməməsi ilə bağlı ciddi nəzarət lazımdır. Buna ya həmkarlar təşkilatı, ya əmək müfəttişliyi, ya da işəgötürən nəzarət etməlidir. Bu sahədə nəzarət mexanizmi var, amma yerinə yetirən yoxdur".

Neftçilərin Hüquqlarını Müdafiə Cəmiyyətinin sədri Mirvari Qəhrəmanlı
Şəxsi Facebook səhifəsindən
Neftçilərin Hüquqlarını Müdafiə Cəmiyyətinin sədri Mirvari Qəhrəmanlı

Bunu Neftçilərin Hüquqlarını Müdafiə Təşkilatının (NHMT) sədri, hüquq müdafiəçisi Mirvari Qəhrəmanlı Sputnik-ə açıqlamasında deyib. O bildirib ki, tikintidə işləyənlərin çoxu qapalı yerlərdə çalışsa da, elə sahələr var ki, işçilər daim açıq havada işləyirlər.

"Məsələn, yol, su xətti çəkilişi. Yəni, açıq havada işləyənlər daima çöldədirlər. Buna nəzarət Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi yanında Dövlət Əmək Müfəttişliyi Xidmətinin səlahiyyətindədir", — deyə NHMT sədri bildirib.

Hüquq müdafiəçisinin sözlərinə görə, Əmək Məcəlləsinə 2-ci əlavəyə görə, havanın temperaturu 41 dərəcə selsidən çox olan zaman açıq havada və sərinləşdirici qurğular olmayan örtülü binalarda, otaqlarda və digər iş yerlərində bütün növ işlərin görülməsi dayandırılır və işçilərə sərinləşmək üçün imkan yaradılmaqla fasilələr verilir: "Azərbaycanda xarici şirkətlərdə buna əməl olunur, amma başqa sahələrdə bunu müşahidə edə bilməyəcəksiniz. Çünki, nəzarət yoxdur".

Tibb elmləri doktoru, həkim Adil Qeybulla isə Sputnik-ə açıqlamasında qızmar hava şəraitinin insan orqanizminə fəsadlarını şərh edib. Onun sözlərinə görə, temperatur 40 dərəcə və ondan yuxarı olarsa, əmək şəraiti dəyişir.

"İnsanlarda istivurma, günvurma hadisələri və digər fəsadlar olmasın deyə, həmin saatlarda əmək fəaliyyəti məhdudlaşdırılır. Amma bu məhdudlaşdırma aparılmırsa, mütləq müəyyən qaydalara riayət olunmalıdır", — həkim bildirib.

Ekspert, vətəndaşların sağlamlığının qorunması baxımından, sağlamlıq üçün əlverişsiz vəziyyətlərdə əmək fəaliyyətinin qismən məhdudlaşdırılmasını tövsiyə edir: "Məhdudlaşdırma yoxdursa, insanların fasilə ilə işləməsi, günvurmaya qarşı preventiv tədbirlərin görülməsi çox mühümdür".

Həkim Adil Qeybulla
MeydanTV
Səhiyyə eksperti Adil Qeybulla

"Əgər günvurma hadisəsi baş verirsə, dərhal həmin şəxs o sahədən başqa bir sərin yerə köçürülməlidir. Yəni, zərərverici amilin sonrakı təsiri aradan qaldırılmalıdır. Günəş şüalarının düz düşən vaxtı — saat 12-dən 16-dək günvurma hadisələrinin riski çoxdur", — A. Qeybulla əlavə edib.

Qeyd edək ki, Əmək Məcəlləsinin 233-cü maddəsində deyilir ki, fasilələr iş vaxtına daxil edilir və bu fasilələr zamanı əmək haqqı işçilərin tarif maaşına görə ödənilir. İş dayandırıldıqda, boşdayanma vaxtının haqqı işçinin təqsiri üzündən baş verməyən boşdayanma kimi, tarif maaşının üçdə iki hissəsindən az olmayaraq ödənilir.

42
Teqlər:
Neftçilərin Hüquqlarını Müdafiə Təşkilatı, fəhlə, Əmək Məcəlləsi, Adil Qeybulla, işçilər, Mirvari Qəhrəmanlı, temperatur, isti, hava
Əlaqədar
İyulda gözlənilən hava proqnozu açıqlandı
Sabaha olan hava proqnozu açıqlanıb
Sabah Azərbaycanda havanın temperaturu kəskin yüksələcək
Havanın temperaturu yüksəlir
Temperatur yüksəlir
Pasiyentə iynə vurulması, arxiv şəkli

Dünyada ilk koronavirus vaksininin sınağı bitdi

5
Rusiya ilk koronavirus vaksininin sınağının bitdiyini elan edib. Tədqiqatı aparan universitet və institutun rəhbərləri könüllülərin durumunu izah ediblər

BAKI, 12 iyul — Sputnik. Seçenov Universitetində koronavirus əleyhinə dünyada ilk vaksinin sınaqları uğurla başa çatıb, könüllülərin ilk qrupu artıq çərşənbə günü evə yazılacaq.

Sputnik Azərbaycan RİA Novosti-yə istinadən bildirir ki, bu barədə Seçenov Universitetinin Tibbi Translyasiya və Biotexnologiyalar İnstitutunun direktoru Vadim Tarasov deyib. 

Rusiya Müdafiə Nazirliyi iyunun 18-də Seçenov Universitetində Qamalei adına Milli Epidemiologiya və Mikrobiologiya Mərkəzinin hazırladığı koronavirus əleyhinə peyvəndin sınaqlarının keçiriləcəyini bildirmişdi.

“Seçenov Universiteti könüllülər üzərində dünyada ilk koronavirus vaksininin sınağını uğurla tamamlayıb”, - Tarasov deyib.

Tibbi Parazitologiya, tropik və transmissiv xəstəliklər İnstitutunun direktoru Aleksandr Lukaşev RİA Novosti-yə bildirib ki, tədqiqatın bu mərhələsinin vəzifəsi vaksinin insan sağlamlığına təhlükəsizliyini göstərmək idi və buna da nail olundu.

Könüllülər iki qrupa bölünüblər – birincilərə bir, ikincilərə iki doza vaksin vurulub. Lukaşevin sözlərinə görə, peyvənddən sonrakı ilk günlərdə hərarətin qalxmasından başqa onlarda heç bir neqativ reaksiya müşahidə olunmayıb, hamısı özünü əla hiss edir.

Öz növbəsində Tarasov qeyd edib ki, könüllülər uzun müddət təcriddə saxlanılıb, xarici mühitlə əlaqələri hələ sınaqlardan əvvəl dayandırılıb ki, koronavirusa yoluxma halları istisna edilsin.

Tarasovun sözlərinə görə, uzunmüddətli təcrid könüllülərin psixoloji durumuna təsir edib. Tədqiqat zamanı münaqişəli situasiyalar yaranıb, emosinal gərginlik artdığından işə psixoloqlar cəlb edilib ki, çətin şəraitdə yaranan gərginliyi azaltsınlar.

Ancaq o deyir ki, yaxın günlərdə könüllülər adi həyatlarına dönə, idmanla məşğul ola, təhsil ala, işə gedə  bilərlər. İyulun 15 və 20-də evə yazıldıqdan sonra onların səhhəti tibb işçilərinin nəzarətində olacaq, həkimlər onların immunitetinin “özünü necə apardığını” öyrənəcəklər. 

Vaksinin sonrakı hazırlanma planı artıq onu düzəldənlərin strategiyası, eləcə də virusla bağlı epidemioloji situasiya və istehsalın mümkün miqyası ilə təyin olunacaq, Lukaşev deyib.

“Seçenov Universiteti pandemiya şəraitində təkcə maarifləndirici müəssisə deyil, həm də dərman preparatları kimi vacib və mürəkkəb məhsulların yaradılmasında iştirak edən elmi-texnoloji mərkəz kimi özünü göstərdi. Biz bu vaksinlə hələ kliniki tədqiqatlardan və protokolun hazırlanmasından öncə də işləyirdik, indi isə kliniki tədqiqatları aparırıq”, - Tarasov deyib.

Lukaşev isə əlavə edib ki, koronavirus infeksiyası əleyhinə vaksinin təhlükəsizliyi kliniki sınaqlar vasitəsilə təsdiq olunub.

“Bu mərhələdə vaksinin təhlükəsizliyi sübut olundu. O, hazırda bazarda mövcud olan vaksinlərin təhlükəsizlik səviyyəsinə uyğun gəlir”, - Lukaşev bildirib.

O qeyd edib ki, kliniki sınaqlardan öncə könüllülər hərtərəfli yoxlanılıblar, hətta onlarda koronavirusa qarşı anticisimlərin olmadığı da müəyyən edilib. Sonra onları iki həftəlik təcrid ediblər ki, yoluxmaasınlar. Bundan sonra isə immunizasiya aparılıb və tədqiqat başlanıb.

 

5
Mövzu:
Dünyanı cənginə almış bəla
Əlaqədar
ÜST Rusiyadan cavab gözləyir: üç vaksinə görə əməkdaşlıq istəyirlər
Sonun başlanğıcı – Koronavirus vaksininin vurulduğu könüllülər ilk dəfə danışdılar
Vaksin yarışı: Çin ikinci koronavirus peyvəndini hazır etməyə tələsir
ÜST Rusiyanın COVID-19 vaksini ilə maraqlanıb
Rusiya koronavirus vaksininin sınaqlarının yekun mərhələsinə başlayıb
Qarpız satışı, arxiv şəkli

Ən böyük giləmeyvə: Qarpız kəsdim, yeyən yox...

26
(Yenilənib 10:07 12.07.2020)
Qarpızdan zəhərlənməmək üçün onu alanda diqqətlə seçmək lazımdır. Seçim isə heç də düşünüldüyü qədər çətin deyil

İradə Cəlilova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 12 iyul — Sputnik. Bir tərəfdən yayın istisi və koronavirus pandemiyası ilə əlaqədar tətbiq edilən karantin rejimi, digər tərəfdən istirahət arzuları… Bu il insanların rayonlara səfər etmək, təbiət qoynuna çəkilərək dincəlmək, sərinləmək arzuları puç oldu. Bakı sakinləri heç “qulaqlarının dibində olan” dənizdə də suya baş vurub sərinləyə bilmirlər.

Yeganə yol isə bazardan, mağazadan, nəhayət, yol kənarından qarpız alıb sərinləməkdir. Amma bəzən bu arzumuz da ürəyimiz də qala bilir.

© Sputnik / Irade JELIL
Qarpız satışı

Bəzən, xüsusən də qarpızın yetişməyə başladığı ilk vaxtlar aldığımız bu giləmeyvə dadsız və ağ çıxır. Yaxud, qarpız alıb, bəh-bəhlə yeyirik, heç iki saat keçmir ki, gözümüzdən gəlir, zəhərlənirik.

Çünki yaxşı qarpız seçməyin də öz yolları var. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu gün mağazalarla yanaşı yol kənarlarında da qarpız-yemiş satılır. Qiymətlər müxtəlif olsa da, satıcılar alıcı qıtlığı yaşamırlar. Onların dediklərinə görə, pandemiya bağlı çox adam evdə olduğu üçün meyvə-tərəvəzə də tələbat artıb.

Satıcı Qabil Səlimov deyir ki, qarpız alarkən əvvəlcə saplağına fikir vermək lazımdır. Yaxşı qarpızın saplağı quru, yəni qəhvəyi rəngdə olmalıdır. Qarpızın üzərində xəfif ağarma olmalıdır. Üzərində ağarma hiss edilən qarpış yetişmiş qarpızdır. Qarpızın üzərində olan yaşıl xətlərin rəngi açıqdırsa qarpız yetişmiş hesab edilir.

Satıcı deyir ki, uzun və oval formada olan qarpızlar sulu, dairəvi və balaca olan qarpızlar isə şirin olur: "Çox zaman yanlışlıqla deyirlər ki, yekə qarpızlar sulu və şirin olur. Bu belə deyil. Yaxşı qarpız ağır olmalıdır. Yüngül qarpız içini yemiş qarpızdır".

© Sputnik / Irade JELIL
Qarpız satışı

Həzm prosesini rahatlaşdıran, bağırsaq problemlərini aradan qaldıran və güclü sidikqovucu xüsusiyyətə malik olan qarpız bəzən zəhərlənməyə də səbəb ola bilər. Buna səbəb isə yetişdirilərkən azotlu gübrələrin səhv formada istifadəsi ola bilər. Bu zaman qarpızda nitratın səviyyəsi artır. Nitratın çox olması isə insan orqanizmi üçün zərərlidir və zəhərlənməyə səbəb ola bilər.

Qarpızın qabığa yaxın hissəsi çox sarıdırsa, deməli qarpızın tərkibində nitrat çoxdur. Belə qarpız zəhərlənməyə səbəb ola bilər. İçində böyük boşluğu olan qarpız da sağlamlıq üçün təhlükəlidir.

Qarpız yetişdirənlər qeyd edirlər ki, giləmeyvəni kəsən kimi yemək olmaz. Əvvəlcə kiçik bir parçasını suya salmaq lazımdır. Əgər suyun rəngi çəhrayı rəngə boyanırsa, bu qarpızın tərkibində nitratın çox olmasının əlamətidir.

Terapevt Məlahət Abbasova Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, qarpız yedikdən 2 saat sonra ürək bulanma, qusma, ishal, baş gicəllənmə, mədə sancıları, hərarətin artması və s. əlamətlər müşahidə edilirsə, dərhal həkimə müraciət etmək lazımdır.

© Sputnik / Irade JELIL
Qarpız satışı

"Qarpız zəhərlənməsi zamanı ağırlaşmalar müşahidə edilə bilər. Çünki qarpızın tərkibində olan nitritlər hemoqlobinin yerinə keçir. Bu zaman oksigen çatışmazlığı fonunda hipoksiya meydana gələ bilər. Hipoksiya zamanı dərinin rəngində göyərmə və solğunlaşma, baş gicəllənməsi və halsızlıq, bədən hərarətinin azalması, nəbzin sürətinin azalması və s. əlamətlər müşahidə edilir. Nitritlər təkcə hüceyrələrin oksigen təminatını azaltmır, eyni zamanda damarları genişlədərək, hipoksiyanı ağırlaşdırır" – deyə həkim bildirib.

© Sputnik / Irade JELIL
Qarpız satışı

Onun sözlərinə görə, göz ağının saralması, qaraciyərə dəyən xəsarətlər qarpız zəhərlənməsinin ən ağır fəsadlarındandır. Qarpız yedikdən sonra ağızda acılıq yaranırsa, bu qaraciyərin zərər görməsinə işarədir.

Qarpızdan zəhərlənməmək üçün seçim zamanı diqqətli olmaq lazımdır. Çünki bəzən qarpız zəhərlənməsi ölümlə də nəticələnə bilər.

26