Pomidor təsərrüfatı Şəmkir

Azərbaycanlı təsərrüfatçılar arasında təlaş

655
Məhsullarımızın Rusiya tərəfindən geri qaytarılması sahibkar və fəhlələr arasında ciddi narahatlığa səbəb olub: "Rusiya bazarı üzümüzə bağlansa, acından öləcəyik"

Hikmət Orhun, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 9 iyun — Sputnik. Son günlərdə azərbaycanlı fermer və sahibkarların kənd təsərrüfatı mallarının Rusiya Federasiyası tərəfindən müxtəlif səbəbdən ölkəyə geri qaytarılması halları insanların narahatlığına səbəb olub. Sonuncu dəfə göndərilən və ölkəyə buraxılmayan məhsulun bir hissəsi tamamilə zay olub.

Qonşu ölkənin müvafiq orqanları hərəkətlərinə haqq qazandırmaq üçün azərbaycanlı fermerlərə malların sənədlərində mənşə ölkəsinin düzgün qeyd olunmadığını bildirib. Bu barədə Dövlət Gömrük Komitəsi (DGK) məlumat yayıb.

Rusiyanın geri qaytardığı pomidorlar Şəmkir istixanalarında yetişdirilmiş yerli məhsullardır, qablaşdırma da Azərbaycanda aparılıb. Problemlə bağlı DGK əməkdaşları Dağıstanın gömrük orqanları ilə danışıqları davam etdirir. Xaçmaz gömrük idarəsindən verilən məlumata görə, Azərbaycandan gedən məhsulların hamısının mənşə və fitosanitar sertifikatları və digər sənədləri tam qaydasındadır.

Məsələyə yerli sahibkarların fikrini öyrənmək üçün bölgədəki əsas təsərrüfat mərkəzlərindən biri sayılan və Rusiya bazarlarını tərəvəz məhsulları ilə təmin edən Şəmkir rayonuna üz tutduq. Əsas təsərrüfat sahəsi istixana olan rayon insanlarının qapısında becərdiyi istixanadan əldə etdiyi məhsullar belə, ortalıqda qalıb. Hektarlarla sahədən alınan məhsulun və onu əkib becərən insanların taleyi sual altındadır.

  • Şəmkir rayonundakı istixanalardan biri
    Şəmkir rayonundakı istixanalardan biri
    © Sputnik / Hikmet Orhun
  • Bu tip istixanalarda yetişdirilən pomidorlar əsasən Rusiya bazarına ixrac olunur
    Bu tip istixanalarda yetişdirilən pomidorlar əsasən Rusiya bazarına ixrac olunur
    © Sputnik / Hikmet Orhun
  • İstixanadakı pomidor tağları
    İstixanadakı pomidor tağları
    © Sputnik / Hikmet Orhun
  • İstixana məhsullarının Rusiyadan geri qaytarılması bu bölgədə işsizliyi daha da artıracaq
    İstixana məhsullarının Rusiyadan geri qaytarılması bu bölgədə işsizliyi daha da artıracaq
    © Sputnik / Hikmet Orhun
  • Sahibkar görəndə ki, işçinin haqqını verə bilmir, sayını azaldacaq; nəticədə yüzlərlə adam işsiz qalacaq
    Sahibkar görəndə ki, işçinin haqqını verə bilmir, sayını azaldacaq; nəticədə yüzlərlə adam işsiz qalacaq
    © Sputnik / Hikmet Orhun
  • Fəhlələr arasında elələri var ki, səhhəti üzündən ağır iş görə bilmir, ancaq oturaq vəziyyətdə pomidorun yaxşısını, pisini ayırd eləyir
    Fəhlələr arasında elələri var ki, səhhəti üzündən ağır iş görə bilmir, ancaq oturaq vəziyyətdə pomidorun yaxşısını, pisini ayırd eləyir
    © Sputnik / Hikmet Orhun
1 / 6
© Sputnik / Hikmet Orhun
Şəmkir rayonundakı istixanalardan biri

Pomidor təsərrüfatı sahələrindən tək Şəmkir deyil, fəhləlik edərək ətraf rayonların sakinləri də yararlanırlar. Buna görə də, yaranmış vəziyyət sahibkarlardan daha çox onları narahat edir. Belə ki, işsizliyin baş aldığı vaxtda illərdir, dərim, qablaşdırma və digər işlərdə əmək qoyub, ailəsinə çörəkpulu aparır, dolanışıq çıxarırlar. Lakin, belə davam edərsə, işlərindən olacaqlarından ehtiyatlanırlar.

Qablaşdırma işi ilə məşğul olan Mehman Alıyev deyir ki, qapısında əkdiyi məhsuldan cəmi bir dərim sata bilib, ikincisi məlum problemdən dolayı yerdə qalıb: "Evimdəki becərdiyim yenicə yetişib. Birinci dəfə iyirmi yeşik satdım, ikinci dərim əlli yenşik olar, amma yerdəcə qalıb. Əsrin əvvəlində ümidimiz Gürcüstana idi, oradan elədilər. Rusiya bazarlarını da üzümüzə qapatsalar, biz kasıblar acından öləcəyik".

Mehman dayının iş yoldaşı Namiq də eyni fikirdədir. Onları bölgədəki işsizliyin cəngindən alan istixana məhsullarının geri qaytarılmasının fəhlələrin güzəranına güclü təsir edəcəyini deyir: "Sahibkar görəndə ki, işçinin haqqını verə bilmir, sayını minimuma salacaq. Belədə yüzlərlə adam işsiz qalacaq".

"Bəlkə mən də… Mənə nə var, sabah gedib, daş qaldıracam. Fəhlələr arasında elələri var ki, səhhəti üzündən ağır iş görə bilmir, ancaq oturaq vəziyyətdə pomidorun yaxşısını, pisini ayırd eləyir. Adamlar zatən sezon bitəndə çətinlik çəkirlər, bu iş də əldən çıxsa, ac qalacaqlar", — əlavə edir.

Fəhlələrin hamısının dərdi eynidir: əziyyətli, bəzən yuxusuz, bəzən ağrılı, bəzən dözülməz olsa da, onlara dolanışıq qazandıran öz sevimli peşələrini itirmək qorxusu. Sahibkarlar isə məsələ ilə bağlı hər hansı bir münasibət bildirmək istəmədiklərindən onların dərdini anlamaq mümkün deyil.

Ümumi mənzərə isə belədir ki, Rusiya inad eləsə, hamı — fəhlə fəhlə kimi, sahibkar sahibkar kimi əziyyət çəkəcək. Sözsüz ki, fəhlələrin çoxu vəziyyətdən çıxmaq üçün harda olsa, iş tapacaq, elə bəlkə də Rusiyanın özündə… Ancaq ölkə təsərrüfatının əsas sahələrindən biri olan istixanaların sahibləri bəlkə də xərci borcunu ödəmədiyindən biznesini sonlandırıb (əlbəttə, istəmərik elə olsun), özgə işlə məşğul olacaq.

655
Teqlər:
istixana, fəhlə, Şəmkir, təsərrüfat, fermer, pomidor, sahibkar, Rusiya, bazar, Azərbaycan, məhsul
Əlaqədar
İşi gömrükdən keçənlər, bunu oxumağınız məsləhətdir
Azərbaycanda ərzaq məhsullarının qiyməti 12 faiz bahalaşıb
Anomal iqlim şəraiti məhsuldarlığa zərbə vurur
Rəsmi açıqlama: "Bəzi məhsullar bayramqabağı bahalaşa bilər"
Rusiya Türkiyədən bütün növ bitkiçilik məhsullarının idxalına qadağa qoya bilər
Azərbaycanın ümumdaxili məhsulu 3,3% azalıb
Azərbaycan süd məhsullarını Yeni Zelandiyadan alır
Banu Şucai, arxiv şəkli

Azərbaycanın ən gözəl qızı oğlanı onlayn seçdilər

86
(Yenilənib 23:44 10.07.2020)
Karantin rejimi tətbiq olunandan əvvəl altı ay müddətində iştirakçılar model xoreoqrafiyası, model işinin nəzəriyyəsi, psixologiya və xarici dil dərslərinə qatılıblar

BAKI, 10 iyul — Sputnik, Kəmalə Əliyeva. Modellər Banu Şücai və Elçin Dadaşov Miss&Mister Azerbaijan-2020 milli gözəllik müsabiqəsinin qalibi olublar.

Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a layihənin mətbuat xidmətindən məlumat verilib.

Koronavirus pandemiyası səbəbindən müsabiqə ilk dəfə onlayn keçirilib. Münsiflər heyətinə layihənin yaradıcısı və təşkilatçısı Anelya Orduxanova, baş koordinator, quruluşçu xoreoqraf Ayla Mais, koordinator və xoreoqraf Hidayət Xəlilov (Mister Super Model 2018) və müsabiqənin piar-meneceri, psixoloq Səxavət Qabiloğlu daxildirlər. 

© Photo : Courtesy organizers of the contest Miss & Mister Azerbaijan-2020
Banu Şücai və Elçin Dadaşov

Models Production model şirkətinin nümayəndəsi də finala qatılaraq iştirakçıların çıxışını onlayn izləyib.

Karantin rejimi tətbiq olunandan əvvəl altı ay müddətində iştirakçılar model xoreoqrafiyası, model işinin nəzəriyyəsi, psixologiya və xarici dil dərslərinə qatılıblar. Finalçılar Bakıdan və Azərbaycanın digər regionlarından şəbəkəyə qoşularaq məharətlərini münsiflərə nümayiş etdiriblər.

Səsvermə nəticəsində Banu Şücai və Elçin Dadaşov birinci olublar.

Banu Şücai Miss Globe International və  Miss smile titullarının sahibi, “Səs Azərbaycan” milli musiqi layihəsinin iştirakçısı olub. Dünyada bir çox beynəlxalq moda həftələrində model kimi iştirak edib. Elçin Dadaşov da moda və gözəllik sənayesi ilə bağlı müxtəlif layihələrə qatılıb.

 

86
Abşeron tutu

Xəzrinin musiqisi, samovar çayı, tutlu plov: yaşlıya savab, cavana səhhət

504
(Yenilənib 22:56 10.07.2020)
Tut mövsümü sona yetməkdədir. Uzaqbaşı bir-iki həftəyə ağ tutdan əsər-əlamət qalmayacaq. Tutsevərlər isə növbəti mövsümü gözləməli olacaqlar

BAKI, 10 iyul — Sputnik. Abşeronun tutu başqa aləmdir. Hər həyətdə bir-iki tut ağacı salmaq hələ dədə-babadan adət olub. Tutu əkən həmişə savab sahibidir, çünki ağacın kölgəsi sərinlik verir, meyvəsinin isə dadından doymaq olmur. Yayın cırhacırında bəzən hündürlüyü ikimərtəbəli ev boyda olan tut ağacının altında xəzri küləyinin musiqisini dinləmək, samovar çayı içmək qədər gözəl bir nəsə tapmaq çətin məsələdir.

Abşeronun xartutu əvəzolunmaz bir bitkidir

Tut ağacını həyətində əkən şəxs bir növ səxavətli insan kimi tanınır, çünki istəsən də, istəməsən də, mövsüm dövründə bütün məhsulu yığıb qurtara bilməzsən. Qonşuya, qohuma pay yollamalı olursan, ətrafdakıları tut yığmağa dəvət etməlisən. Tutu quruda, ondan mürəbbə və bəkməz hazırlaya bilərsən. Qışın soyuq günlərində insana güc-qüvvə verər tutdan hazırlanan məhsullar.

© Photo : İsmayıl Rafiqoğlu
Abşeron tutu

Abşeronda tutun onlarla növünə rast gəlinir. Şahtut, bidanə, tehrani, muştut, xartut kimi müxtəlif sortları yarımadanın hər yerində əkilib. Şahtut və muştut ilk məhsulunu artıq mayın sonunda verir. Tehrani iyunun sonuna tükənir. Bidanə isə iyulun yarısına kimi məhsulunu ağacda saxlayır. İyun ayı küləkli keçsə, bəzən tutun hamısı yerə tökülür. Küləksiz illərdə isə tut elə ağacda quruyur, toplayıb qışa ehtiyat kimi saxlamaq olar.

Abşeronun xartutu isə əvəzolunmaz bir bitkidir. Qanı aşağı olan, vitamini çatmayan şəxslərə məsləhətdir. Gözəl turşməzə dadı olur, hemoqlobini artırır. Hamilə qadınlara məsləhətdir. Toplayıb kənara qoyduqda, tez bir zamanda özündən xeyli şirə buraxır. Bazarlarda xartutun şirəsini ayrıca stəkanla satırlar. Tutların içində ən bahalısı sayılır. Əvəzsiz məhsuldur.

© Photo : İsmayıl Rafiqoğlu
Abşeron tutu

Tut təkcə insanlara yox, həm də quşlara, həşəratlara bir yem vasitəsidir

Tutun yaxşı sirkəsi də olur. Amma üzümdən fərqli olaraq mütləq tərkibinə bir neçə element əlavə edilir. Qara çörək, kömür və paslı mismar sirkəni tündləşdirir. Tut qaraciyərin dərmanıdır deyə, tut sirkəsi və tut bəkməzi qaraciyər üçün xeyirlidir.

Bidanə tutların içində möhtəşəmliyi ilə seçilir. Fars dilindən alınma söz olan “bidanə” tumsuz, toxumsuz mənasını verir. Toxumu yoxdur deyə, mürəbbəsi dadlı olur. Şirinliyi də normadadır. Bidanədən həm də çox gözəl bir yemək hazırlanır: tutlu plov. Ağdam və Ağcabədi zonasında məşhur olan tutlu plovu ən azı ildə bir dəfə tut mövsümündə bişirmək olar. Düyü qədər də tut tələb olunur. Kərə yağı, tut və düyüdən hazırlanır. Tut çırpılır, təmizlənir, qazana düzülür, yağda bişirilir, üzərinə də düyü əlavə edilir. Dadından doymaq olmur.

© Photo : İsmayıl Rafiqoğlu
Abşeron tutu

Qaratut və muştutun şirinliyi az olur, şəkərdən uzaq durmaq istəyənlər üçün daha məsləhətlidir. Gözəl mürəbbəsi alınır. Tut təkcə insanlara yox, həm də quşlara, həşəratlara bir yem vasitəsidir. Yerə tökülür, bir çox canlını qidalandırır. Qarışqalar elə hey tutdan daşıyırlar, qışa hazırlaşırlar. Həyətində toyuq-cücə, qaz-ördək saxlayanlar tutun qiymətini yaxşı bilirlər. Tutun qurumuş budaqları həm samovara, həm də manqala yarayır, çünki bərk oduncağı var, istisi çox olur. Bacaranlar kömür də hazırlaya bilərlər. Tut ağacından hər hansı bir əşya illərlə sahibinə xidmət edə bilər. Yaxşı ət taxtası, odun doğramaq üçün kötük düzəltmək olar, dekorativ işlər üçün material kimi yararlıdır. Tutdan musiqi alətləri də düzəldilir. Əsasən, tarı tut ağacından hazırlayırlar. 

© Photo : İsmayıl Rafiqoğlu
Abşeron tutu

Gövdəsi insanın boynu yoğunluğunda oldusa, demək, ömrünün sonu yaxınlaşır

Tutla bağlı Azərbaycan miflərində xeyli maraqlı təsəvvürə rast gəlirik. Tutu kəsmək günah sayılır, tutu kəsənin başına çox bəla gələr deyirlər. Xartut Bakı əhli üçün müqəddəs sayılır, amma həm də ağır ağacdır, deyirlər, gərək tutu cavan adam əkməsin. Elə ki, xartutun gövdəsi insanın boynu yoğunluğunda oldu, demək, həmin şəxsin ömrünün sonu yaxınlaşır. Məsləhətdir, xartutu yaşı əllidən yuxarı olan birisi əksin. Tut əkən onu adətən özü üçün yox, özündən sonra gələn nəsillər üçün əkir. Elə xartutun böyüməsinə heç 20-30 il bəs eləmir bəzən.

© Photo : İsmayıl Rafiqoğlu
Abşeron tutu

Tutu sevməyən də az deyil, həyətini təmiz görmək istəyən, zir-zibili yığışdırmaqdan bezənlər ən radikal metoda, yəni ağacı doğramağa belə əl atırlar. Həm də əgər bağı başlı-başına buraxsan, elə ətraf qonşular bütün günü həyətdən tut daşımaqla məşğul olacaqlar. Tut yoxdursa, deməli, həyətinə girən də yoxdur. Son 30 ildə tut ağacları həm də xalq arasında “amerikan qurdu” deyilən bir bəla ilə rastlaşıb. Yaşıl rəngli qurd ağacda əməlli-başlı tor salaraq bütün yarpaqları məhv edə bilər. Nə qədər mübarizə etsən belə, çox zaman faydası olmur. Bağ əhli əlində qayçı tutu budayır, qurdları yandırır, ağacı dərmanlayır. Amma qonşuda varsa, bir müddət sonra yenə əmələ gəlir. Niyə bu qurda “amerikan qurdu” deyirlər, məlum deyil, amma əsasən SSRİ dağılandan və sərhədlər açılandan sonra əmələ gəlib. Ola bilər, haradasa xaricdən gətirilib.

Tut mövsümü sona yetməkdədir. Uzaqbaşı bir-iki həftəyə ağ tutdan əsər-əlamət qalmayacaq. Tutsevərlər isə növbəti mövsümü gözləməli olacaqlar.

504
Əlaqədar
Koronavirus bizə çətin qalib gələ, çünki bizim ona qarşı silahımız var
Bir gün yeməsək, marketdən uzaq dursaq, okeana bərpa olmaq şansı verərdik
Açılan süfrələrdə yeri görünər hər an: İtirdiyi mövqeyə qayıdacaqmı zəfəran?
Sarımsaqdan zəncəfilə kimi: antiseptik ədviyyələr nə qədər effektlidir?
Koronavirusdan sağalmağın yolu xəstələnməkdən keçir
 Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko, arxiv şəkli

Lukaşenko Belarusun dağılması təhlükəsindən danışdı

0
(Yenilənib 00:23 11.07.2020)
Prezident eyni zamanda vurğulayıb ki, Belarusda dəyişikliklər "Maydandan deyil, Konstitusiyadan" gəlməlidir

BAKI, 10 iyul — Sputnik. Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenko ölkənin dağılması təhlükəsi olduğunu bəyan edib. Sputnik Azərbaycan "RİA Novosti"-yə istinadən xəbər verir ki, Lukaşenko yerli KİV-lərlə görüşündə ölkənin suverenliyinin qorunmasının əsas məqsəd olduğunu bildirib.

"Yalnız mənim deyil, bizim öz əllərimizlə qurduğumuz hər şeyin sabah dağılmasını və kiminsə gəlib, eksperimentlər həyata keçirməsini istəmirəm", - deyə Lukaşenko vurğulayıb.

Prezident eyni zamanda vurğulayıb ki, Belarusda dəyişikliklər "Maydandan deyil, Konstitusiyadan" gəlməlidir.

Qeyd edək ki, avqustun 9-da Belarusda prezident seçkisi keçiriləcək. Seçki kampaniyası zamanı müxalifətin bəzi liderləri və namizəd Viktor Babariko tutulub. Belarus DİN vurğulayır ki, onlar siyasi fəaliyyətinə görə deyil, kütləvi tədbirlər zamanı asayişin pozulmasına görə saxlanılıblar.

0
Əlaqədar
Lukaşenko anons etdi – İqtisadi, ekoloji problemlər kəskinləşəcək
Lukaşenko qələbə paradında - Moskvanı vətəninin paytaxtı adlandırdı
Lukaşenko bəyan etdi: "Koronavirus üzərində qələbə çaldıq"
Kreml: Belarusdakı seçkilərə müdaxilə etməyə hazırlaşmırıq
Lukaşenko xəbərdarlıq edib: Belarus ərazisinin bir hissəsini itirə bilər