Seçim qarşısında qalmış adam

Dilin bəlasına düşmək belə olur

329
(Yenilənib 19:04 07.06.2016)
Azərbaycanda əcnəbi dillərdə təhsilə maraq artır. Bəzi mütəxəssislər rus bölməsinin ləğv edilməsini təklif edirlər. Digər kəsim isə, bu addımın cəmiyyətdə intellektual böhrana səbəb olacağını düşünür.

BAKI, 7 iyun — Sputnik. "Hazırda Azərbaycanda rus dilinin inkişafı üçün böyük baza var və üstəlik təhsildə rus bölməsinin olması Azərbaycan dilinin və konkret olaraq uşaq ədəbiyyatının inkişafını ləngidir".

Bu sözləri Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun elmi işçisi Cahid İsmayıloğlu deyib. "Buna görə ölkəmizdə birmənalı şəkildə ana dilində təhsil məcburi və alternativsiz olmalı, rus bölməsi ləğv olunmalı, rus dili xarici dil kimi tədris edilməldir. Əks halda dilin inkişafı üçün stimul, tələbat olmayacaq, dilin inkişafı ləngiyəcək", — o bildirib.

Maraqlıdır ki, Azərbaycanda övladının xarici dildə təhsil almasına çalışan valideynlərin sayı artmaqda davam edir. Xeyli sayda ailə uşaqlarını əcnəbi dildə, xüsusilə rus dilində təhsil verən məktəblərə yazdırır.

Орхан Субхан, спортивный журналист
© Photo : O.Sübhanın şəxsi arxivindən
Орхан Субхан, спортивный журналист

"Oğlum rus bölməsində birinci sinifdə təhsil alır, qızım da qarşıdan gələn təhsil ilindən rus bölməsində təhsil alacaq. Bu bölmədə uşaqlarımın təhsil almalarının bir neçə səbəbi var: Birincisi keyfiyyətli təhsil sistemi, gələcəkdə övladımın daha çox dil bilməsidir".

Bunu Sputnik-ə açıqlamasında paytaxt sakini Orxan Sübhan deyib. Valideun övladının rus bölməsində təhsil almasının digər üstün tərəfini də qeyd edib: "Rus bölməsində təhsil alan uşaqların daha intellektual və cəmiyyətə fərqli yanaşması mənim övladlarımın rus dili bölməsində təhsil almalarına səbəb oldu".

Эльяр Гасанов, юрист
© Photo : E.Həsənovun şəxsi arxivindən
Эльяр Гасанов, юрист

Sputnik-ə danışan hüquqşünas Elyar Həsənov da, rus bölməsində təhsil alan şagirdlərlə Azərbaycan bölməsində təhsil alan şagirdlər arasında böyük fərq olduğunu deyir: "Müşahidələrim nəticəsində deyə bilərəm ki, bu bölmədə təhsil alan insanlar həyatsevər, soyuqqanlı, təmkinli, təvazökar, hər kəsə hörmətlə yanaşan, analitik düşüncəli olurlar. Amma Azərbaycan bölməsində oxuyan tələbələrdə bu xarakterlər çox zəif inkişaf edir".

"Oğlum mən verdiyim tərbiyə ilə getsə, Azərbaycan bölməsində təhsil almasını istəyəcəm, əks halda rus bölməsində oxumasına şərait yaradacağam", — Həsənov qeyd edib.

Профессор Гулу Магеррамли
© Sputnik / Murad Orujov
Профессор Гулу Магеррамли

Professor, AMEA-nın Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun sabiq şöbə müdiri Qulu Məhərrəmli Sputnik-ə açıqlamasında sözügedən aktual problemin iki səbəbi olduğunu dilə gətirib: "Birinci təsir Azərbaycan dilində təhsilin yüksək səviyyədə olmaması, ikinci isə son zamanlar xarici dillərə marağın artmasıdır".

Professor xarici dillərdə təhsilin olmasının heç bir problem yaratmadığını söyləyib: "Həmin şagirdlər öz ana dillərini də gözəl bilsinlər, başqa dillərdə də təhsil alsınlar. Cəmiyyətdə konkret rus dili ilə bağlı iki təhlükə görürlər. İnsalar qorxurlar ki, rus dilinin inkişafı Rusiyaya meylliliyə gətirib çıxaracaq. Digər problem isə təhsilin səviyyəsindədir".

"Mən hesab edirəm ki, rus dili bundan sonrakı 50-100 il də Azərbaycan məkanında əsas dillərdən biri olacaq. Çünki bu dildə daha çox informasiya olduğundan rus dilinə tələbat daha çoxdur. Nə zaman ki, Azərbaycan dilində keyfiyyətli təhsil veriləcək, bu zaman rus dili bölməsindən imtina etmək olar", — Q. Məhərrəmli vurğulayıb.

O, rus dilinə tələbatın artmasının Azərbaycan dilinin məhvinə gətirib çıxaracağı ilə bağlı ehtimalı inandırıcı hesab etmir: "Azərbaycan dilini biz uşaqlıqdan qavrayırıq. İngilis və rus dili bizə iş üçün lazım olur. Sadəcə biz ana dilimizi lazımınca təbliğ edə bilmirik, sevdirə bilmirik. Bunlar olmadığı üçün şüuraltı başqa meyllər yaranır. Digər dilləri bilmək lazımdır, amma öncəliklə öz ana dilini bilməli və öz dilimizdə danışmağı bacarmalıyıq".

Kamran Əsədov, təhsil üzrə ekspert
© Photo : APA
Kamran Əsədov, təhsil üzrə ekspert

Təhsil üzrə ekspert Kamran Əsədov isə Sputnik əməkdaşı ilə söhbətində məsələyə fərqli yanaşıb: "Hesab edirəm ki, rus dilindən imtina Azərbaycana iynənin ucu qədər də uğur gətirməyəcək. Rus bölməsində oxumaq heç də azərbaycançılıqdan çıxmaq demək deyil. Əksinə bu bölmədə oxuyan şəxslər intellektual səviyyəsinə görə, cəmiyyətə baxışına görə daha fərqli olurlar".

"Çünki rus bölməsində oxuyan uşaqlar dünya ədəbiyyatına açıq olur və daha çox informasiya almaq imkanı qazanırlar. Azərbaycanda isə bu, mümkün deyil. Eyni zamanda, qəbul imtahanında rus dilində rəqabət daha az olur, nəinki Azərbaycan bölməsində. Ayrıca, dövlət qulluğu üçün peşəkar kadrların yetişdirilməsində xarici dili bilən mütəxəssislərə daha çox önəm verilir", — ekspert bildirib.

K. Əsədov öz övladlarının rus və ingilis bölmələrində baxça təhsili aldıqlarını, gələcəkdə övladlarının orta və ali təhsilini də rus-ingilis dilində alacaqlarını əlavə edib.

329
Teqlər:
Elyar Həsənov, Orxan Sübhan, Cahid İsmayıloğlu, dil, Azərbaycan bölməsi, rus bölməsi, Kamran Əsədov, Qulu Məhərrəmli, Azərbaycan dili, Azərbaycan, rus dili
Əlaqədar
Latviyada rus dilinə birdəfəlik qadağa
Milyonlarla iranlı rus dilini öyrənmək istəyir
Millət vəkili: yeni dilənçilik növü yaranıb
Hərbi Akademiyada xarici dil kurslarının buraxılışı keçirilib
Azərbaycan dilində ilk qrafik romanı
Azərbaycan dilində kitab sərgisi təşkil etdiyi üçün həbs olundu
“Sizə bir neçə axmaq adam sayaram ki, 5 dil bilir”
BMT iclası

BMT Təhlükəsizlik Şurası Dağlıq Qarabağa görə toplandı

47
(Yenilənib 02:52 30.09.2020)
Üzvlər güc tətbiq edilməsini kəskin şəkildə qınayaraq, mülki şəxslər də daxil olmaqla, insan tələfatından təəssüfləndiklərni bəyan ediblər

BAKI, 30 sentyabr — Sputnik. BMT Təhlükəsizlik Şurasının Dağlıq Qarabağdakı vəziyyətlə bağlı fövqəladə iclası keçirilib.

Sputnik Azərbaycan APA-ya istinadən bildirir ki, bağlı qapılar arxasında keçən iclasda Şuranın 15  daimi və qeyri-daimi üzvü iştirak edib.

Təhlükəsizlik Şurasının üzvləri Dağlıq Qarabağ münaqişəsi zonasında təmas xətti boyunca irimiqyaslı hərbi əməliyyatlarla bağlı xəbərlərdən narahatlıqlarını ifadə ediblər. Üzvlər güc tətbiq edilməsini kəskin şəkildə qınayaraq, mülki şəxslər də daxil olmaqla, insan tələfatından təəssüfləndiklərni bəyan ediblər.

Təhlükəsizlik Şurası üzvləri, BMT Baş Katibinin tərəflərin döyüşü dərhal dayandırmaq, gərginliyi azaltmaq və gecikmədən substantiv danışıqlara qayıtmaq çağırışını dəstəklədiklərini bəyan ediblər. 

Təhlükəsizlik Şurasının üzvləri ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədrlərinin mərkəzi rolunu tam dəstəklədiklərini bildiriblər və tərəfləri ilkin şərtlər olmadan dialoqun təcili bərpası üçün Minsk Qrupu həmsədrləri ilə işləməyə çağırıblar.

47
Teqlər:
açıqlama, fövqəladə iclas, BMT Təhlükəsizlik Şurası, erməni təxribatı, Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi
Əlaqədar
Hikmət Hacıyev: "Ermənistan radarlara baxsın"
Ermənistan ordusunun son günlərdə öldürdüyü azərbaycanlıların sayı açıqlandı
İlham Əliyev: "Azərbaycan öz xalqını, öz insanlarını, öz torpağını müdafiə edir" – VİDEO
MN: "Ermənistan tərəfi köhnə videoları yeni görüntülər kimi təqdim edir”
Füzuli istiqamətində Ermənistan SQ-nin əks-hücum cəhdi dəf edilib

Cəbrayıl rayonu istiqamətində düşmənin döyüş texnikaları məhv edilib - VİDEO

236
(Yenilənib 01:19 30.09.2020)
Erməni işğalçılarının sentyabrın 27-də başladığı təxribatın qarşısını almaq üçün Azərbaycan Ordusu bütün cəbhə boyu hücuma keçib

BAKI, 30 sentyabr - Sputnik. Bu gün cəbhənin Cəbrayıl rayonunu istiqamətində düşmənin döyüş texnikaları bölmələrimiz tərəfindən məhv edilib.

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, bu barədə məlumatı Azərbaycan Müdafiə Nazirliyi yayıb.

Erməni işğalçılarının sentyabrın 27-də başladığı təxribatın qarşısını almaq üçün Azərbaycan Ordusu bütün cəbhə boyu hücuma keçib. Sentyabrın 29-u səhər saatlarından etibarən Füzuli şəhərinin azad olunması uğrunda ordumuzun hücumu davam edir. Səhər saat 07.00-08.00 radələrində cəbhənin Füzuli-Cəbrayıl istiqamətində Ermənistan qoşunlarının daha 4 tankı qəhrəman əsgərlərimiz tərəfindən məhv edilib. Hazırda döyüşlər davam edir. 

Bu gün Füzuli rayonunun işğal altında olan Aşağı Veysəlli kəndi istiqamətindən üzbəüz mövqelərimizə basqın etməyə cəhd göstərən Ermənistan ordusunun hərəkətinin qarşısı bölmələrimiz tərəfindən qətiyyətlə alınıb və düşmən geri çəkilməyə məcbur edilib. Geri çəkilərkən məhv edilmiş erməni əsgərlərinin meyitləri döyüş meydanında qalıb.

Xocavənd rayonunun Hadrut yaşayış məntəqəsi istiqamətində yerləşən Ermənistan ordusunun 1-ci alayının, 3-cü taborunun komanda-müşahidə məntəqəsi dəqiq atəşlə darmadağın edilib. 

Eçmiədzin rayonunda dislokasiya olunan və işğal edilmiş ərazilərimizdə gedən döyüşlərə cəlb edilmiş Ermənistan ordusunun 61-ci əlahiddə mühəndis alayının 13516 saylı hərbi hissəsinin komandiri Spartak Köçəryan, Cəbrayıl rayonu istiqamətində yerləşdirilən Ermənistan ordusunun 18-ci motoatıcı diviziyasının artilleriya rəisi polkovnik Karen Babayan da bu gün məhv ediliblər. Ermənistan ordusunun 18-ci motoatıcı diviziyasının 9-cu alayının komandiri polkovnik Artyom Poqosyan isə ağır yaralanıb.

236
Teqlər:
Azərbaycan Ordusu, döyüş texnikası, tank, Cəbrayıl, döyüş, cəbhə, Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi
Mövzu:
Azərbaycan və Ermənistan arasında müharibə
Əlaqədar
Həsənqaya yaxınlığında Ermənistan ordusunun mövqeləri darmadağın edilib
Müdafiə Nazirliyi: Ermənistan ordusunun alay komandiri ağır yaralanıb
Füzuli istiqamətində Ermənistan SQ-nin əks-hücum cəhdi dəf edilib
Hadrut istiqamətində Ermənistanın komanda müşahidə məntəqəsi darmadağın edilib
Müdafiə Nazirliyi: Ermənistan ordusunun polkovniki Karen Babayan məhv edilib