Seçim qarşısında qalmış adam

Dilin bəlasına düşmək belə olur

329
(Yenilənib 19:04 07.06.2016)
Azərbaycanda əcnəbi dillərdə təhsilə maraq artır. Bəzi mütəxəssislər rus bölməsinin ləğv edilməsini təklif edirlər. Digər kəsim isə, bu addımın cəmiyyətdə intellektual böhrana səbəb olacağını düşünür.

BAKI, 7 iyun — Sputnik. "Hazırda Azərbaycanda rus dilinin inkişafı üçün böyük baza var və üstəlik təhsildə rus bölməsinin olması Azərbaycan dilinin və konkret olaraq uşaq ədəbiyyatının inkişafını ləngidir".

Bu sözləri Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası (AMEA) Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun elmi işçisi Cahid İsmayıloğlu deyib. "Buna görə ölkəmizdə birmənalı şəkildə ana dilində təhsil məcburi və alternativsiz olmalı, rus bölməsi ləğv olunmalı, rus dili xarici dil kimi tədris edilməldir. Əks halda dilin inkişafı üçün stimul, tələbat olmayacaq, dilin inkişafı ləngiyəcək", — o bildirib.

Maraqlıdır ki, Azərbaycanda övladının xarici dildə təhsil almasına çalışan valideynlərin sayı artmaqda davam edir. Xeyli sayda ailə uşaqlarını əcnəbi dildə, xüsusilə rus dilində təhsil verən məktəblərə yazdırır.

Орхан Субхан, спортивный журналист
© Photo : O.Sübhanın şəxsi arxivindən
Орхан Субхан, спортивный журналист

"Oğlum rus bölməsində birinci sinifdə təhsil alır, qızım da qarşıdan gələn təhsil ilindən rus bölməsində təhsil alacaq. Bu bölmədə uşaqlarımın təhsil almalarının bir neçə səbəbi var: Birincisi keyfiyyətli təhsil sistemi, gələcəkdə övladımın daha çox dil bilməsidir".

Bunu Sputnik-ə açıqlamasında paytaxt sakini Orxan Sübhan deyib. Valideun övladının rus bölməsində təhsil almasının digər üstün tərəfini də qeyd edib: "Rus bölməsində təhsil alan uşaqların daha intellektual və cəmiyyətə fərqli yanaşması mənim övladlarımın rus dili bölməsində təhsil almalarına səbəb oldu".

Эльяр Гасанов, юрист
© Photo : E.Həsənovun şəxsi arxivindən
Эльяр Гасанов, юрист

Sputnik-ə danışan hüquqşünas Elyar Həsənov da, rus bölməsində təhsil alan şagirdlərlə Azərbaycan bölməsində təhsil alan şagirdlər arasında böyük fərq olduğunu deyir: "Müşahidələrim nəticəsində deyə bilərəm ki, bu bölmədə təhsil alan insanlar həyatsevər, soyuqqanlı, təmkinli, təvazökar, hər kəsə hörmətlə yanaşan, analitik düşüncəli olurlar. Amma Azərbaycan bölməsində oxuyan tələbələrdə bu xarakterlər çox zəif inkişaf edir".

"Oğlum mən verdiyim tərbiyə ilə getsə, Azərbaycan bölməsində təhsil almasını istəyəcəm, əks halda rus bölməsində oxumasına şərait yaradacağam", — Həsənov qeyd edib.

Профессор Гулу Магеррамли
© Sputnik / Murad Orujov
Профессор Гулу Магеррамли

Professor, AMEA-nın Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun sabiq şöbə müdiri Qulu Məhərrəmli Sputnik-ə açıqlamasında sözügedən aktual problemin iki səbəbi olduğunu dilə gətirib: "Birinci təsir Azərbaycan dilində təhsilin yüksək səviyyədə olmaması, ikinci isə son zamanlar xarici dillərə marağın artmasıdır".

Professor xarici dillərdə təhsilin olmasının heç bir problem yaratmadığını söyləyib: "Həmin şagirdlər öz ana dillərini də gözəl bilsinlər, başqa dillərdə də təhsil alsınlar. Cəmiyyətdə konkret rus dili ilə bağlı iki təhlükə görürlər. İnsalar qorxurlar ki, rus dilinin inkişafı Rusiyaya meylliliyə gətirib çıxaracaq. Digər problem isə təhsilin səviyyəsindədir".

"Mən hesab edirəm ki, rus dili bundan sonrakı 50-100 il də Azərbaycan məkanında əsas dillərdən biri olacaq. Çünki bu dildə daha çox informasiya olduğundan rus dilinə tələbat daha çoxdur. Nə zaman ki, Azərbaycan dilində keyfiyyətli təhsil veriləcək, bu zaman rus dili bölməsindən imtina etmək olar", — Q. Məhərrəmli vurğulayıb.

O, rus dilinə tələbatın artmasının Azərbaycan dilinin məhvinə gətirib çıxaracağı ilə bağlı ehtimalı inandırıcı hesab etmir: "Azərbaycan dilini biz uşaqlıqdan qavrayırıq. İngilis və rus dili bizə iş üçün lazım olur. Sadəcə biz ana dilimizi lazımınca təbliğ edə bilmirik, sevdirə bilmirik. Bunlar olmadığı üçün şüuraltı başqa meyllər yaranır. Digər dilləri bilmək lazımdır, amma öncəliklə öz ana dilini bilməli və öz dilimizdə danışmağı bacarmalıyıq".

Kamran Əsədov, təhsil üzrə ekspert
© Photo : APA
Kamran Əsədov, təhsil üzrə ekspert

Təhsil üzrə ekspert Kamran Əsədov isə Sputnik əməkdaşı ilə söhbətində məsələyə fərqli yanaşıb: "Hesab edirəm ki, rus dilindən imtina Azərbaycana iynənin ucu qədər də uğur gətirməyəcək. Rus bölməsində oxumaq heç də azərbaycançılıqdan çıxmaq demək deyil. Əksinə bu bölmədə oxuyan şəxslər intellektual səviyyəsinə görə, cəmiyyətə baxışına görə daha fərqli olurlar".

"Çünki rus bölməsində oxuyan uşaqlar dünya ədəbiyyatına açıq olur və daha çox informasiya almaq imkanı qazanırlar. Azərbaycanda isə bu, mümkün deyil. Eyni zamanda, qəbul imtahanında rus dilində rəqabət daha az olur, nəinki Azərbaycan bölməsində. Ayrıca, dövlət qulluğu üçün peşəkar kadrların yetişdirilməsində xarici dili bilən mütəxəssislərə daha çox önəm verilir", — ekspert bildirib.

K. Əsədov öz övladlarının rus və ingilis bölmələrində baxça təhsili aldıqlarını, gələcəkdə övladlarının orta və ali təhsilini də rus-ingilis dilində alacaqlarını əlavə edib.

329
Teqlər:
Elyar Həsənov, Orxan Sübhan, Cahid İsmayıloğlu, dil, Azərbaycan bölməsi, rus bölməsi, Kamran Əsədov, Qulu Məhərrəmli, Azərbaycan dili, Azərbaycan, rus dili
Əlaqədar
Latviyada rus dilinə birdəfəlik qadağa
Milyonlarla iranlı rus dilini öyrənmək istəyir
Millət vəkili: yeni dilənçilik növü yaranıb
Hərbi Akademiyada xarici dil kurslarının buraxılışı keçirilib
Azərbaycan dilində ilk qrafik romanı
Azərbaycan dilində kitab sərgisi təşkil etdiyi üçün həbs olundu
“Sizə bir neçə axmaq adam sayaram ki, 5 dil bilir”
SpaceX şirkətinin  Falcon 9 raketinin buraxılışı, arxiv şəkli

Orbitə bir dəfəyə rekord sayda kosmik aparat çıxarılıb

7
(Yenilənib 23:34 24.01.2021)
Daşıyıcı raketin göyərtəsində 133 dövlət və kommersiya peyki var. Bundan əlavə, həmin buraxılışa 10 "Starlink" internet mikro-peyki daxildir. orbitə bir dəfəyə rekord sayda kosmik aparat çıxarılan ilk buraxılışdır.

BAKI, 24 yanvar - Sputnik. "SpaseX" şirkəti bu gün "Falcon-9" raket daşıyıcısının 143 raketlə orbitə buraxılışını həyata keçirib.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, start ABŞ-ın şərq sahili vaxtı ilə saat 10:00-da (19:00 GMT+4) Kanaveral (Florida ştatı) kosmodromunda baş tutub.

Daşıyıcı raketin göyərtəsində 133 dövlət və kommersiya peyki var. Bundan əlavə, həmin buraxılışa 10 "Starlink" internet mikro-peyki daxildir. Şirkətdən bildirirlər ki, bu, orbitə bir dəfəyə rekord sayda kosmik aparat çıxarılan ilk buraxılışdır.

Peyklər sartdan təxminən bir saat sonra yerətrafı orbitə buraxılıb.

7
Teqlər:
kosmik stansiya, kosmik, orbit, "SpaceX", İlon Mask

Nobel prospektində şoka salan qəza - "Toyota" digər maşınları biçib - Fotolar

26
(Yenilənib 20:53 24.01.2021)
Vüsal Ağayevin idarə etməsindən çıxan maşın əvvəl "Toyota", daha sonra ard-arda "Renault", "Skoda" və "Dodge" markalı nəqliyyat vasitələrinə çırpılıb.

BAKI, 24 yanvar - Sputnik. Bakının Xətai rayonunda "Toyoto" markalı avtomobil yüksək sürətlə 4 avtomobilə çırpılıb.

Sputnik Azərbaycan APA-ya istinadla xəbər verir ki, hadisə paytaxtın Nobel prospektində qeydə alınıb.

Ağayev Vüsal Əhməd oğlunun idarə etdiyi "Toyoto" markalı avtomobil əvvəlcə Ruslan Mircəfərovun idarə etdiyi eyni markalı avtomobilə çırpılıb.

V.Ağayevin idarə etməsindən çıxan maşın daha sonra ard-arda "Renault", "Skoda" və "Dodge" markalı nəqliyyat vasitələrinə çırpılıb.

  • Bakıda zəncirvari yol-nəqliyyat hadisəsi
    © Photo : APA
  • Bakıda zəncirvari yol-nəqliyyat hadisəsi
    © Photo : APA
1 / 2
© Photo : APA
Bakıda zəncirvari yol-nəqliyyat hadisəsi

Hadisə yerinə hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşları cəlb edilib.

26
Dəniz quldurlarının bayrağı, arxiv şəkli

Dəniz quldurlarının öldürdüyü azərbaycanlı 18 ildir "Mozart" gəmisində işləyirmiş - VİDEO

0
Fərman İsmayılov yaxın günlərdə Azərbaycana gələcəkmiş. Ancaq sonradan növbəti əməkdaşların pandemiya səbəbindən gəmiyə gələ bilməməsi onun gəmidə qalmasına səbəb olub.

BAKI, 24 yanvar - Sputnik. Ötən gün axşam saatlarında nigeriyalı dəniz quldurları Qvineya körfəzində Türkiyə gəmisinə basqın ediblər. Nəticədə də 15 nəfər girov götürülüb, bir azərbaycanlı öldürülüb. Öldürülən şəxsin Siyəzən rayon sakini 45 yaşlı Fərman İsmayılov olduğu məlum olub. Onun nəşi yanvarın 26-də Azərbaycana gətiriləcək. Hadisə ilə bağlı Fərman İsmayılovun qardaşı Ayaz İsmayılov ''XəzərXəbər''ə açıqlama verib.

Hadisə Qvineya körfəzində Türkiyəyə məxsus "Mozart" adlı gəmidə baş verib. Gəmi qəfildən nigeriyalı dəniz quldurlarının basqınına məruz qalıb. Məlumata görə, Liveriya bayrağı altında üzən gəmi Laqosdan Keyptauna doğru hərəkət edirmiş. Gəmidə ümumilikdə 19 nəfər olub.Silhalılar gəmidə olan yeganə azərbaycanlı Fərman İsmayılovu öldürüblər.Digər 15 Türkiyə vətəndaşı isə girov götürülüb. Gəmi heyətindən 3 nəfər xilas ola bilib və gəmini təhlükəsiz limana çatdırıblar.

Dəniz quldurlarının qətlə yetirdiyi Fərman İsmayılovun qardaşı Ayaz İsmayılovun sözlərinə görə, Fərman 18 ildən çox müddətdə həmin gəmidə ikinci mexanik vəzifəsində çalışırmış. Qardaşının vəfat etməsi xəbərini isə ona şirkətdən məlumat veriblər.

Ayaz İsmayılov deyir ki, qardaşı yaxın günlərdə Azərbaycana gələcəkmiş. Ancaq sonradan növbəti əməkdaşların pandemiya səbəbindən gəmiyə gələ bilməməsi onun gəmidə qalmasına səbəb olub.

Bu arada Türkiyə rəsmiləri Nigeriya sahillərində "Mozart" adlı yük gəmisinin dəniz quldurları tərəfindən qaçırılan heyət üzvlərinin tapılması istiqamətində fəaliyyətlərə başlayıb. Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan və ölkənin xarici işlər naziri Mövlud Çavuşoğlu ilə gəminin dördüncü kapitanı Furkan Yaren arasında telefon danışığı olub, son vəziyyətlə bağlı məlumat verilib. Mövlud Çavuşoğlu gəminin məxsus olduğu şirkətin icraçı direktoru Osman Levent Karsanla da telefonla danışaraq qaçırılan gəmiçilərin ən qısa zamanda evlərinə qaytarılması istiqamətində bütün imkanların səfərbər ediləcəyini bildirib.

Türkiyənin başda Abuca olmaqla Nigeriya və qonşu ölkələrdəki bütün səfirliklərin qaçırılan heyət üzvlərini xilas etmək üçün səfərbər olduğu qeyd edilir.

Türkiyənin nəqliyyat və infrastruktur naziri Adil Karaismailoğlu yerli mətbuata bildirib ki, qaçırılan "Mozart" gəmisi bu gün saat 11.00-da Qabonun Gentil limanında lövbər salıb. Fərman İsmayılovun nəşi və 3 heyət üzvü hazırda gəmidədir.

Hadisəyə Azərbaycanın Xarici İşlar Nazirliyindən də münasibət bildirilib. Nazirliyin Mətbuat xidməti idarəsinin rəisi Leyla Abdullayeva açıqlamasında bildirib ki, Türkiyə tərəfi ilə qarşılıqlı əlaqələndirmə əsasında nəşin vətənə gətirilməsi üçün müvafiq tədbirlər həyata keçiriləcək.

Türkiyənin Qabondakı səfirliyinin vasitəçiliyi ilə cəsəd paytaxt şəhər Librevilə göndəriləcək. Daha sonra nəşin Türkiyə Hava Yollarının ilk uçuş reysi ilə, yəni 26 yanvar tarixində Türkiyə üzərindən Azərbaycana yola salınması planlaşdırılır.

0
Teqlər:
Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan, Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan, Rəcəb Tayyib Ərdoğan, Türkiyə, dəniz quldurları