Sosial şəbəkə istifadəçisi

Sosial şəbəkə istifadəçilərinin başı dərddə

512
(Yenilənib 15:26 10.06.2016)
"VKontakte"-nin yüz milyondan artıq istifadəçisinin şəxsi məlumatlarının hakerlər tərəfindən oğurlanması sosial şəbəkələrdə yeni müzakirələrə yol açıb: kimdir günahkar?

Sosial şəbəkə istifadəçilərinin başı dərddə
BAKI, 6 iyun — Sputnik. 100 milyondan artıq "VKontakte" istifadəçisinin şəxsi məlumatları qeyri-rəsmi satışa çıxarılıb. Bu haqda "Motherboard" profil portalı xəbər verib.

Özünü "Peace" adlandıran haker bildirib ki, satışa çıxarılanlardan başqa onda daha 71 milyon sosial şəbəkə istifadəçisinin şəxsi məlumatları var. 2011-2013-cü illərdə oğurlanan ad və soyadlar, elektron poçt ünvanları, telefon nömrələri də kibercinayətkarın əlinə keçib.

Bu məlumatların sonradan istifadəçilərin əleyninə istifadə olunacğı da istisna edilmir. Bəs burada məsuliyyət hansı tərəfin üzərinə düşür?

Azərbaycan İnternet Forumunun prezidenti Osman Gündüz Sputnik-ə açıqlamasında bildirib ki, istifadəçilər internet resursun şərtlərinə əməl etməyə özləri razılıq verir: "Şəxsi məlumatların oğurlanması, qeyri-qanuni yolla əldə olunması arzuolunan deyil. Bu, istifadəçilər üçün müəyyən narahatçılıq və təhlükələr yarada bilir. Resurs haradadırsa, bu, həmin yerin qanunvericiliyi ilə tənzimlənə bilir".

"Amma qlobal resursdursa və hər bir istifadəçi də ondan istifadə edirsə, burada istifadəçi razılıq verir ki, resursun şərtlərinə əməl etsin. Orada hansı səviyyədə təhlükəsizlik qaydalarından istifadə olunmalı olduğu, hansı məlumatların yerləşdirilə bilməsi və digər məlumatlar qeyd edilir", — O. Gündüz bildirib.

"VKontakte" sosial şəbəkəsində məlumatları oğurlanan şəxslərin 700 mindən çoxu öz hesablarında parol kimi 123456, 400 mindən artıq şəxs isə 123456789 rəqəmlərini qeyd edib. 300 min istifadəçi öz hesablarına parol kimi sadəcə "QWERTY" yazıb.

Oğurlanan istifadəçi hesablarının 2 milyona yaxını rəqəm ardıcılıqlarından istifadə edib, 200 min nəfər isə "111111" rəqəmindən istifadə edib. 222222, 555555, 666666, 777777, 999999, eləcə də 123321, 654321 kimi sadə rəqəm yığımları da istifadəçilər arasında populyardır. Şifrə kimi qeyd olunan ən populyar sözlər isə "marina" və "samsung" olub.

O. Gündüzün sözlərinə görə, asan şifrələrdən istifadə etmək düzgün deyil. Aparılan statistika göstərir ki, istifadəçilər daha çox asan şifrələrdən istifadə edirlər: "Bu, düzgün deyil. Elementar təhlükəsizlik qaydası deyəndə də birinci şərt odur ki, güvənli şifrədən istifadə olunmalıdır. İstənilən bir resursdan bu cür informasiyaların əldə olunması resursun imicinə, populyarlığına və gələcək fəaliyyətinə də ciddi təsir edir". 

"Əgər belə bir hadisə baş veribsə, bu, resursun özünə ciddi zərbədir. Düşünürəm ki, bu, onun gələcək fəaliyyətinə də müəyyən dərəcədə təsir göstərəcək. Amma istənilən halda istifadəçilər həmişə bu sahədə ehtiyatlı olmalıdırlar", — mütəxəssis vurğulayıb.

Qeyd edək ki, "VKontakte" sosial şəbəkəsinin orta gündəlik auditoriyasi 65 milyon istifadəçi təşkil edir.

512
Teqlər:
"Peace", "Motherboard", "VKontakte", haker, sosial şəbəkə
Əlaqədar
Müdafiə Nazirliyi sosial şəbəkə istifadəçilərinə çağırış etdi
"Sosial şəbəkələrdə aparılan qaralama kampaniyasını dayandıraq!"
Sosial şəbəkədə sensasiyalı foto: bu, həqiqətdirmi?
Sosial şəbəkə və axtarış sistemlərinin dilimizdə düzgün yazılışı
Azərbaycanda sosial şəbəkələrin fəaliyyətinə icazə almaq lazım olacaq
Mingəçevirdə tapılan filin qalıqları

Su altındakı nadir tapıntı: Mingəçevirdə quraqlıq nəticəsində daşlaşmış ağac aşkar edildi

2
(Yenilənib 16:05 07.08.2020)
Azərbaycanda bitən bu ağacdan tüfəng qundağı düzəltmək üçün 67 il əvvəl rus əsgərləri onu kəsib Tula şəhərinə göndəriblər

Rahim Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 7 avqust — Sputnik. Mingəçevirdə suyun altından daşlaşmış ağac parçası tapılıb. Suda çürümədən illərlə qalıb daşa dönən ağac qalığı Mingəçevir su anbarının ərazisində aşkarlanıb. Anbarda suyun azalması nadir tapıntını üzə çıxarıb.

Sputnik Azərbaycan-ın bölgə müxbiri ilə söhbət edən Mingəçevir şəhər sakini, ixtisasca rəssam heykəltəraş olan Böyükkişi Adilbəyli ölkədə ilk dəfə olaraq belə bir ağac qalığının tapıldığını iddia edib. O, daşlaşmış ağacın necə tapıldığından danışıb: “Yaxın dostlarım anbarın ətrafında ocaq qalayan zaman onu aşkarlayıblar. Bu zaman daşlaşmış ağac parçası ağır olması və yanmaması ilə onların diqqətini çəkib. Gətirib mənə verdilər, gördüm ki, unikal tapıntıdır. İnternetdə araşdırma apardım, qarşıma daşlaşmış ağacın yalnız Amerikanın Arizona ştatında tapıldığı çıxdı. Ölkəmizdə bu bir ilkdir”.

B.Adilbəyli ağacın çürüməməsini isə oksigenin təsirinə məruz qalmaması ilə izah edib. Onun fikrincə, ağac hava görmədiyindən daşlaşıb. O, ağacın tapıldığı əraziyə gedib onun digər qalıqlarını da aşkarlamaq fikrindədir.

© Sputnik / Rahim Muradov
Mingəçevirdə tapılan filin qalıqları

Şəhər sakini ağacın növündən də danışıb: “Mənim bildiyimə görə, hazırda su anbarının altında qalan Samux ərazisində saxsı (saqqız) deyilən ağaclar bitib. Bu daşlaşmış ağac da həmin bitkinin qalıqlarındandır. Bu ağaclar çox möhkəm olur. Hətta eşitdiyimə görə, su anbarı tikilən zaman Kür çayının qarşısı kəsiləndə (1953-cü ildə) Samux meşəsində bu ağaclardan lap çox olub. Bu zaman rus əsgərləri həmin ağacları kəsib, nömrələyərək Rusiyanın Tula şəhərinə tüfəng qundağı düzəltmək üçün göndəriblər”.

Tapılan daşlaşmış ağac parçasının çəkisi 3 kq-dan artıq, uzunluğu 40 sm, eni 12, qalınlığı isə 5 sm-ə yaxındır. Rəssam heykəltəraş Böyükkişi Adilbəyli su anbarından tapılan eksponatın araşdırılması üçün mütəxəssislərə müraciət edib: “Onsuz da bunu gələcək nəsillərin görməsi üçün ekologiya və ya digər muzeylərdən birinə təqdim edəcəm. Azərbaycanın zəngin flora və faunasının olduğunu göstərəcəm. Amerikanın Arizona ştatında böyük bir sahədə muzey yaradıblar və ora gələnlər bir nəfər üçün 20 dollar pul ödəyirlər ki, ağac eksponatlara baxsınlar. Bu eksponatlar artıq Azərbaycanda mövcuddur”.

© Sputnik / Rahim Muradov
Mingəçevirdə tapılan filin qalıqları

Qeyd edək ki, Mingəçevir su anbarının ərazisində bir neçə il öncə də maraqlı eksponatlar tapılıb. Onlar arasında cənub filinin, digər nəhəng heyvan sümüklərinin qalıqları aşkarlanıb. Hazırda həmin əşyalar Mingəçevirdə yerləşən muzeylərdə qorunur.

2

Qəbul imtahanları başlayır: 13 14 avqusta təyin olunub

7
(Yenilənib 15:21 07.08.2020)
I-IV ixtisas qrupu üzrə sənəd verən abituriyentlərin blok imtahanları (həmçinin II və III ixtisas qrupu üzrə sənəd verənlərin əlavə xarici dil imtahanları ) tarixləri haqqında növbəti həftə məlumat veriləcək.

BAKI, 7 avqust – Sputnik. Dövlət İmtahan Mərkəzi 13 və 14 avqustda keçiriləcək qəbul imtahanlarının ikinci mərhələsinin qrafikini elan edib.

Mərkəzdən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, imtahanlar pandemiya şəraiti və xüsusi karantin rejimi tələblərinə uyğun olaraq təşkil ediləcək. İmtahanlarda kütləviliyin və təmas hallarının qarşısını almaq məqsədilə hər ixtisas qrupu üzrə imtahan aşağıdakı qrafikə uyğun 2 gün ərzində keçiriləcək.

Bu ilin məzunları bitirdikləri məktəbin yerləşdiyi yerə uyğun imtahan mərkəzində imtahan verirlər. Əvvəlki illərin məzunları isə şəxsi kabinetlərində faktiki yaşadıqları ünvanı qeyd etdikləri halda, yaşadıqları ünvanın aid olduğu yerə uyğun, əks halda, şəxsiyyət vəsiqəsində qeyd olunmuş ünvanın aid olduğu yerə uyğun imtahan mərkəzində imtahan verirlər.

13-14 avqust tarixlərində:

• cari və əvvəlki illərin məzunları üçün II və III ixtisas qrupları üzrə qəbul imtahanları;

• I-IV ixtisas qrupları üzrə:

– ali və ya orta ixtisas təhsili müəssisələrinin müsabiqəsində buraxılış imtahanında verdiyi xarici dildən fərqli dil üzrə iştirak etmək istəyənlər üçün əlavə xarici dil imtahanı;

– qəbul imtahanını buraxılış imtahanında verdiyi dildən fərqli dil üzrə vermək istəyənlər üçün əlavə imtahan (Azərbaycan və ya rus dili) imtahanları keçiriləcək.

I-IV ixtisas qrupu üzrə sənəd verən abituriyentlərin blok imtahanları (həmçinin II və III ixtisas qrupu üzrə sənəd verənlərin əlavə xarici dil imtahanları ) tarixləri haqqında növbəti həftə məlumat veriləcək.

© Photo : REPORT
Cədvəl

Qeyd edək ki, məcburi köçkün rayonlarının məktəblərində təhsil alan şagirdlər bitirdikləri təhsil müəssisəsinin yerləşdiyi rayona müvafiq imtahan mərkəzində imtahan verirlər.

 

- Sərtləşdirilmiş xüsusi karantin rejiminin tətbiq olunduğu şəhər və rayonlara giriş-çıxışa məhdudiyyət qoyulduğu üçün imtahan iştirakçıları haqqında məlumat bazası aidiyyəti qurumlara təqdim ediləcək, imtahan iştirakçılarının və ehtiyac olarsa, iştirakçını müşayiət edən bir nəfərin imtahan binasına gedib və imtahandan sonra qayıtmasına icazə veriləcək. 

İmtahan iştirakçısına “İmtahana buraxılış vərəqəsi” ilə bir yerdə onu müşayiət edəcək 1 nəfər üçün arayış da çap etmək imkanı yaradılıb. Arayış imtahan iştirakçısı tərəfindən doldurulmalı və imza ilə təsdiqlənməlidir. Arayış yoxlama zamanı şəxsiyyət vəsiqəsi ilə birlikdə təqdim edilir və imtahan iştirakçısının özü iştirak etdikdə (imtahan binasının yaxınlığında gözləmək istisna olmaqla) və onun müvafiq sənədləri (şəxsiyyət vəsiqəsi, imtahana buraxılış vərəqəsi) təqdim edildikdə etibarlıdır. Yoxlama zamanı zərurət yarandıqda QR kodundan istifadə olunur.

- İmtahana buraxılış vərəqələri imtahandan 5 gün əvvəl DİM-in saytında yerləşdiriləcək.

- Ali təhsil müəssisələrinə qəbul imtahanının ikinci mərhələsinə hazırlaşan abituriyentlər fənlər üzrə tapşırıq nümunələri ilə “Abituriyent” 1 jurnalında tanış ola bilərlər. Ətraflı məlumat “burada”.

7