Nəriman Həsənzadə, xalq şairi

"Yeganə qəbul etmədiyim qanun qadının ölməsidir"

1045
(Yenilənib 18:34 20.05.2016)
Gözlərində qəribə bir kədər var. Danışdıqca uzaqlara baxır, susur, daha çox anasını xatırlayır, sonra vaxtsız itirdiyi Sarasını. Barışmaq istəmir onların itkisi ilə, üsyan edir ürəyində. Amma susur...

İradə Cəlil, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 20 may — Sputnik. Həyat dediyin nədir ki? Gözünü yumub-açırsan, bitir. Amma bu göz qırpımına elə bir həyat yaşayırsan ki, başqaları baxıb həsəd aparır. İçin özünü yandırır, çölün özgəni. Sən yeməyə çörək tapmayanda yaxın durmayanların, tək-tənha qaldığında əlindən yapışmayanların, sonra bir gün qapında növbəyə dayanır "qohumunam" deyə…

Susursan "Allahım, nə gözəl, mənim də qohumlarım varmış, qoy olsunlar" deyirsən. Səsini də çıxarmırsan onlara qarşı. Təki olsunlar deyə. Təki tək olmayasan deyə. Hər kəs yerində qalır, hər kəs istədiyini alır. Sən isə yenə böyük evində təksən. 

Bəlkə, daha tənha deyilsən, "qohumların" var. Amma təksən. Atan yoxdur, dünyaları ayağına sərməyi arzuladığın Anan yoxdur. Ömrünü paylaşdığın Saran yoxdur. O, yoxdur, bu, yoxdur. Dost dediyin, sığındığın, "dayağımdır" dediyin insanları bir-bir itirmisən. Kimi ansan, kimdən danışsan, "Allah rəhmət eləsin" deyirsən.

Deyirsən, gecələri də təklikdən qorxursan. Ayılıb işıqları yandırırsan, elə bilirsən, kimsə var, nəsə var. Var! Tənhalığın yanındadır. Səni anbaan izləyən tənhalığın. İşıqları yandırsan da, qapıları açsan da, hətta gecələri yatanda telefonu yanında saxlasan belə, tənhalığın yanındadır. Bir tək o, səni sevir. Elə 1 yaşından. Etiraf etməsən də…

Boş — xatirələrlə dolu ev

On il əvvəl görüşmüşdüm onunla. "İçəri Şəhər" metrostansiyası yaxınlığında kiçik bir evi vardı. İndiki kimi yadımdadır, evinə girən kimi — sanki xatirələr gəldi üzərimə. Tək idi evdə. Amma ev dolu idi xatirələrlə. Danışdıq, söhbətləşdik, maraqlı bir müsahibə alınmışdı. Sevmişdim onu, səsini, duruşunu, davranışlarını. Qəhrəmanım idi. O zamanlar mənim qəhrəmanımın 75 yaşı vardı.

Nəriman Həsənzadə: Qadın gözəllikdir, qadın sevgidir. Qadın yaşamalıdır
© Sputnik / Irade Celil
Nəriman Həsənzadə: "Qadın gözəllikdir, qadın sevgidir. Qadın yaşamalıdır"

İllər sonra yenə görüşmək istədim. Dedim, evinizdə görüşək. Səmimi söhbət edək. Dedim, yəqin yenə o, evə çağıracaq məni. Xatirələr evinə. Bu dəfə yeni evinə dəvət etdi. Çox asanlıqla tapdım. Qəhrəmanım 10 yaş yaşlansa da, nə səsi, nə duruşu, nə də davranışları dəyişmişdi. Yenə o sevimli insan idi qarşımda…

Adı Vaqif olub əvvəllər, sonra dəyişiblər. 1932-ci ildə Qazaxın Poylu kəndində doğulub. Əslən Qıraq Kəsəmən kəndindən olsa da, atası işləmək üçün Poyluya gəlib. Elə Vaqif — Nəriman da Poyluda dünyaya göz açıb.

"Anam şirinçay içmirdi ki, qəndimiz qurtarar"

Həsənzadə Nəriman Əliməmməd oğlu — şair, dramaturq, Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının üzvü, Filologiya elmləri namizədi, Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi, Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin deputatı, Azərbaycanın xalq şairi, "İlin şairi" mükafatı laureatı. 30-dan çox kitab, 20-yə yaxın poema, 1 povestin müəllifidir.

"Nabat xalanın çörəyi" povesti anasına həsr edilib. Ümumiyyətlə şair yazdığı hər bir əsəri yaşayaraq yazdığı üçün onun əsərlərini oxuyan zaman şairi daha yaxından tanımaq mümkün olur.

"Atamın 63 yaşı varmış. Həyat yoldaşı dünyasını dəyişəndən sonra qohumları anamı qaçırıb ona gətirirlər. O zamanlar anamın 26 yaşı vardı. Atam onunla evlənir. Anam danışardı ki, atam özü də, arada çox yaş fərqi olduğu üçün utanarmış", — deyir.

Nərimanın 1 yaşı olanda atası dünyasını dəyişir. Anası çörək bişirərək tək balasını böyütməyə başlayır: "Yadımdadır, anam 16 rubla aldığı undan çörək bişirib satar, 20 rubl qazanardı və mənə kökələr bişirərdi. Həmişə mənə şirinçayı 2 stəkan verirdi. Bir gün soruşdum ki, "ana, sən niyə şirinçay içmirsən?". Dedi ki, "mən içsəm, qəndimiz tez qutarar". Anam belə əziyyətlə böyüdürdü, təhsil verirdi mənə".

"Amma atamın arxasınca danışmazdı. Hər zaman deyərdi ki, "Allah ona rəhmət eləsin, səni verib mənə". Atamın birinci evliliyindən bacı-qardaşlarım var idi. Amma mənə yaxın duran olmamışdı. Uşaqlıqdan tənha böyümüşdüm. Bircə anam var idi", — nəql edir qəhrəmanım.

"Komandirə dedim, anamın dəfninə buraxmasan, güllələyəcəm"

Anası sonradan ailə həyatı qurmaq istəmir. İstəmir ki, Nərimanın atalığı olsun. Ömrünü oğluna həsr edir.

Nəriman Həsənzadə
© Sputnik / Irade Celil
Nəriman Həsənzadə

İllər keçir, Nəriman hərbi xidmətə yollanır. Hərbi xidmətdə olanda anasının ölüm xəbərini alır: "Ürəyim partlayırdı, boğulurdum. Anam mənimlə nəfəs alırdı. Mən hərbi xidmətdə olanda anam mənsiz yaşaya bilmir. Beyninə qan sızır və dünyasını dəyişir. Əsgər idim, postda dayanmışdım. Teleqram gəldi ki, "anan ölüb". Gəldim mayora vəziyyəti dedim ki, icazə alım. Dedi ki, olmaz ananın ölümü gərək təsdiq edilsin. Mənim heç kimim yox idi. Avtomatı çəkdim mayorun üstünə, dedim ki, qoymasanız, getməyə vuracağam. İzn verdi, çıxdım həyətə, məni əsgərlər dövrəyə aldılar. Hamısı da silahlı. Dedim, vuracağam. Hamısı silahını buraxdı. Qaçdım. Qaçıb mülki geyim geyinib rayona gəldim. Anamı dəfn edib, təkrar hərbi hissəyə qayıtdım".

Sovet dövründə əsgərlikdən qaçmağın cəzası ağır imiş. Nərimanı hərbi tribunala verirlər. Danışır ki, Nigar Rəfibəyli olmasaydı, ona 6 il cəza verəcəklərmiş. O zamanlar Nəriman Yazıçılar İttifaqına yeni üzv olubmuş, Nigar Rəfibəyli və Rəsul Rza onun olduğu hərbi hissəyə gəlir, Nəriman vəziyyəti danışır. Nigar xanım və Rəsul Rza generaldan xahiş edib, Nərimanın tək olduğunu deyirlər. Bildirirlər ki, Yazıçılar İttifaqında yeni üzv olub, istedadlı gəncdir.

"İki rəfiqənin birini mən aldım, birini Xəlil"

"Gəncədə Pedaqoji İnsitutu bitirmişdim. Hərbi xidmətdən sonra Moskvaya gedib Qorki İnstitutunu bitirdim. İki ali təhsillə Azərbaycana qayıdanda düşünürdüm ki, deyəcəklər "gəl, işlə". Gördüm yox e, heç kimi maraqlandırmıram", — danışır xalq şairi.

Həmin dövrdə Mircəlal Paşayev onun köməyinə çatır: "Dedi, Nəriman, nə axtarırsan? Dedim, "iş axtarıram". Dedi, "iş axtarma, adam axtar. Adam da mən". Beləcə o, məni Universitetə apardı, mənə dərs verdi. Sizin illər əvvəl gəldiyiniz evi də mənə Mircəlal müəllim vermişdi. O evi oğlu Arifə almışdı, mənə bağışladı. O ev mənim xatirələr evimdir".

Nəriman Sara ilə uşaqlıqdan bir yerdə böyüyür. O, İnstitutda oxuyanda Sara hələ orta məktəbdə oxuyurmuş. Danışır ki, xoşu gələn qızların yanına da Saranı göndərirmiş. Ancaq kiçik ürəyində böyük sevgi yaşadan Sara bütün qızları Nəriman üçün pisləyir, onları Nərimandan uzaq tutmağa çalışırmış.

1957-ci ildə isə Sara ilə ailə həyatı qurur: "Xəlil Rza Uluturkün həyat yoldaşı Firəngiz xanımla Sara rəfiqə idi. Birini mən aldım, birini Xəlil. Getdim Salyanda Xəlilin sağdışı oldum. O da Gəncəyə gəlib mənim sağdışım oldu. O illərdən mənə Firəngiz qalıb ancaq".

İki övadları — bir qız və bir oğulları gəlir dünyaya. Amma Sara çox yaşamır. Amansız xəstəlik onu Nərimandan alıb aparır.

"O, öləcəyini bilirdi…"

Şair deyr ki, Sara tez öləcəyini bilirmiş. Hər zaman Nərimana deyərmiş ki, o, 50 yaşdan çox yaşamayacaq. Nəriman isə hər zaman bu fikirləri uzaqlaşdırmağa çalışır. Sara dünyasını dəyişəndən sonra Nəriman Nekrasovun kitabının arasında Saranın əl yazmasını tapır. Orda yazılırdı: "Mən Nekrasovu qız vaxtımda çox sevirdim. Arzulayırdım ki, kaş, mənim də yoldaşım şair olaydı. Gəldi, yoldaşım şair oldu".

Nəriman Həsənzadə danışır ki, Sara xəstələnəndə dərmanlarını tapmaq çətin imiş və bu işdə Heydər Əliyev ona çox böyük kömək edir: "O zamanlar Heydər Əliyev Nazirlər Sovetinin birinci müavini idi. Zərifə xanımın qəbri üstünə getmişdim. Orada Heydər Əliyevlə qarşılaşdım. Vəziyyəti danışdım. Xəstəxanaya gələndə gördüm ki, hamı nəsə etməyə çalışır. Çünki Heydər Əliyev tapşırmışdı. Tapılmayan dərmanlar tapılmışdı. Heydər Əliyevin yardımı ilə Sara bir il daha yaşadı. Həmişə deyirdi ki, gedib özüm ona təşəkkür edəcəyəm".

Sara yaşının 50-də dünyasını dəyişir. O zamanlar artıq Nəriman Həsənzadənin qızı ailə həyatı qurubmuş. Şair oğlu ilə tək qalır. Anasının ölümü ilə barışmayan şairin oğlu da gec ailə həyatı qurur: "Oğlum 1963-cü ildəndir. Amma 3 yaşında oğlu var. Deyirdi, evlənməyəcəyəm. Amma şükür olsun, evləndi. Təklik çox qorxuludur. Əvvəllər tək olmağı arzulayırdım əsər yazmaq üçün. Allah səsimi eşitdi. İndi deyirəm "Ay Allah, tək olmaq istəmirəm".

"Hərdən vahimələnirəm — sanki kimsə məni çağırır"

Evini gəzdirir mənə. Deyir ki, bu evi ona prezident İlham Əliyev hədiyyə edib: "Günün çox hissəsini burda oluram, amma yatmağa o biri evimə gedirəm. Orada illərim keçib, bura isə yavaş-yavaş öyrənirəm. Həm də burada qorxuram. Bir dəfə Bəxtiyar Vahabzadəyə dedim ki, ay Bəxtiyar, mən gecələr qorxuram, işığı yandırıram. Bilmirəm nədəndir. Dedi ki, "sən yaxşısan, mən çarpayının da altına baxıram". Sonra düşündüm ki, hə, mən tək deyiləm. Amma tək qalanda düşünürəm ki, kimsə məni çağırır, kimsə var. Vahimələnirəm".

Gözlərində qəribə bir kədər var. Danışdıqca uzaqlara baxır, susur, daha çox anasını xatırlayır, sonra vaxtsız itirdiyi Sarasını. Barışmaq istəmir onların itkisi ilə, üsyan edir ürəyində. Amma susur. Təkliyi də sevmir. Daha əvvəllər olduğu kimi əsər yazmaq üçün tənha qalmağı da arzulamır. Deyir ki, həyatda qəbul etmədiyi yeganə qanun qadının ölməsidir. "Qadın gözəllikdir, qadın sevgidir. Qadın yaşamalıdır" —deyir.

Zarafatla deyirəm, "Nəriman müəllim, gəncliyinizdə yəqin çox qız pərəstişkarınız olub". Deyir "hə, yazıq Sara o qədər narahat olurdu ki. Deyirdim nə edək, sən də şairə deyil, mühəndisə ərə gedərdin".

Bu gün şair, dramaturq Nəriman Həsənzadə ilə söhbətləşdik. Onunla zaman o qədər tez keçir ki, saatın necə keçdyini hiss etmirsən. Onunla söhbət o qədər maraqlıdır ki, yaz, yaz bitməz…

Sən məni bu qədər gözlətməmişdin,
Belə qoymamışdın gözümü yolda.
Bu qədər özünü gizlətməmişdin,
Gizlənpaç oynayan vaxtımızda da.
Hayana getsən də, dönmüşdün yenə,
Qayıdıb gəlmişdin mənsiz darıxıb.
Bu dəfə bilmirəm nə olub sənə,
Gedibsən, qayıtmaq yadından çıxıb.
Qalıb evimizdə palın paltarın,
Tələsik gedəndə kimə deyibsən?!
Qapının ağzında başmaq tayların,
Yolda ayağına bəs nə geyibsən?!
Solub pianonun üstündə güllər,
Təzə pərdələri yandırıbdır gün.
Sənin bişirdiyin o mürəbbələr
İçilib qurtardı hardasan özün?!
Bu axşam qəribə bir hiss keçirdim,
Nə tez ömür ötdü, yaş əlli oldu,
Sənin ad gününü sənsiz keçirdim,
Şəkilin yeganə təsəlli oldu.
Şirin söhbətindən olmayıb doyan,
Çağır qonşuları doyunca gülək:
Mənsiz gördünüzmü dözmür Nəriman.
Sənə qurban olum sən görmədin tək…

1045
Teqlər:
Sara, dramaturq, Nəriman Həsənzadə, həyat hekayəsi, şair, yazıçı
Əlaqədar
Xalq şairi vəfat etdi
Ələbaxan yazıçının, şairin günü...
Dahi Azərbaycan şairinin xatirəsi anılıb
Xalq şairi Zəlimxan Yaqub dünyasını dəyişib
Şair Məmməd Aslan dünyasını dəyişib
Yazıçı Əkrəm Əylisli saxlanıldı
Yazıçının alim davamçısı

"Xudayarı heç biz tanımamışıq" - Nəğmə deyən qəmzəli şəhidimizin dastanı - VİDEO - FOTO

412
(Yenilənib 16:48 05.12.2020)
"Yüsəkliyə qalxanda onun burnundan qan axırdı. Komandir deyirdi ki, gəl səni düşürdək aşağı, belə döyüşə gedə bilməzsən. Deyirdi ki, yox, ay komandir, biz buraya qan tökməyə gəlmişik, burnumdan qan axır deyə aşağı düşən deyiləm. Elə burnunda pambıqla da döyüşdü"

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 5 dekabr — Sputnik. Xudayar Yusifzadənin əziz xatirəsinə...

Sentyabrın 27-də başlayan II Qarabağ müharibəsi 44 gündən sonra başa çatdı. Amma bu müharibə bizə nə qədər qəhrəman, igid oğullarımızın olduğunu bir daha göstərdi. Onlar arasında elə ölümü ilə dastan yazanlar, dillər əzbərinə çevrilənlər də oldu, Xudayar Yusifzadə kimi.

Bu gün uşaqdan-böyüyə hamının sevgisini qazanmış şəhidimiz atasını itirdikdən sonra anası və digər qardaşları, bacısı ilə birgə ana nənə-babasının himayəsində qalırmış. Xudayar evin, böyük ailənin sonbeşiyi olduğu üçün də həmişə digərlərindən fərlqəndirilərmiş.

© Photo: Sirxan Mammedov
Yusifzade Xudayar

Oktyabrın 20-də şəhidlik zirvəsinə ucalan Xudayar Yusifzadə artıq 40 gündən artıqdır ki, aramızda yoxdur. Ondan geriyə bizə xatirələri vərəqləmək qaldı. Ölümü ilə elə ifasında olduğu kimi bir dastan yazan qəhrəmanımızı hər kəs daha yaxından tanımaq istəyir.

Sputnik Azərbaycan adı dillər əzbəri olan Xudayar Yusifzadənin ailəsi ilə əlaqə qurdu, dayısı Sirxan Məmmədovla həmsöhbət oldu: "1998-ci ildə atası qəzada dünyasını dəyişəndə Xudu 25 günlük körpə idi. Ondan sonra bacım, körpəsi Xudu, eləcə də bacımın digər iki oğlu və bir qızı anamla atamın himayəsində oldu, 22 il idi ki, birgə yaşayırdılar. Hamıdan çox ata-anamın onların üzərində əziyyəti olub. Nənə-babası uşaq vaxtından qoymayıblar ki, Xudu nəyəsə görə korluq çəksin. Uşaqlıqda da çox gözəgəlimli idi, hamı onu sevirdi, biz onu Xudu deyə əzizləyirdik. Evdə ona "yox" deyilmirdi. Atam çox sərt adam olsa da, onun hər istəyini reallaşdırırdı, bizə nəyəsə icazə verməsə də, Xudayar istəyəndə ona icazə verirdi, deyirdi, siz ayrısız, Xudu ayrıdır. O artıq 18 yaşında rahatlıqla atamın maşınını da sürürdü".

© Photo: Sirxan Mammedov
Yusifzade Xudayar

Əlifba bayramından qalan şəklinə baxıram: elə bil, duruşu da deyir ki, böyüyəndə döyüşkən olacaq: "Yadımdadır, əlifba bayramına hazırlaşırdılar, nənəsinə demişdi ki, əlifba bayramı üçün ona hərbi geyim dəsti alsın. Onda uşaqlıqdan hərbiyə maraq yaranmışdı. Hərbi ilə yanaşı, xanəndəliyə də böyük marağı vardı. 7 yaşından musiqi məktəbinə gedirdi. Bir neçə il xanəndəlik dərsi aldı. Bir gün gəldim, dedim ki, nə oxuya bilərsən, dedi, "Şuşanın dağları" mahnısını. Onun uşaqlıq ifasını telefonumun səsyazma proqramı ilə qeydə aldım. Xanəndəliyin arxasınca getmədi, dedilər, səs dəyişəcək, ondan sonra səs bata da bilərdi. Ona incəsənətə maraq ata tərəfdən gəlib, ata tərəfi musiqiçi olub".

  • Yusifzade Xudayar
    © Photo: Sirxan Mammedov
  • Yusifzade Xudayar
    © Photo: Sirxan Mammedov
  • Yusifzade Xudayar
    © Photo: Sirxan Mammedov
  • Yusifzade Xudayar
    © Photo: Sirxan Mammedov
  • Yusifzade Xudayar
    © Photo: Sirxan Mammedov
  • Yusifzade Xudayar
    © Photo: Sirxan Mammedov
  • Yusifzade Xudayar
    © Photo: Sirxan Mammedov
  • Yusifzade Xudayar
    © Photo: Sirxan Mammedov
  • Yusifzade Xudayar
    © Photo: Sirxan Mammedov
  • Yusifzade Xudayar
    © Photo: Sirxan Mammedov
1 / 10
© Photo: Sirxan Mammedov
Yusifzade Xudayar

Lakin bununla belə, Xudayarın hərbiyə marağı ölməyib: "Milli Təhlükəsizlik xidmətində işləmək istəyirdi. Bəzən nədənsə söz düşürdü, deyirdim, gərək sənin bunun üçün dayın olsun. Zarafata salıb deyirdi, bəs sən dayım deyilsən?! Deyirdim, mən axı imkanlı dayı deyiləm. O hər zaman özü nəsə edib özü ilə fəxr etməyi sevən biri idi. O nə qazanmışdısa, öz əziyyəti, alın təri hesabına qazanmışdı, kimdənsə kömək istəməmişdi. Hərbidən qayıtdıqda anam dedi ki, tez-tələsik iş axtarmağa çalışma. Nənəsi deyirdi ki, sənin işləyib əziyyət çəkməyinə ehtiyac yoxdur. Amma o, hərbidən qayıtdıqda artıq özünə iş tapmışdı. Forma geyinməyi çox sevirdi".

© Photo: Sirxan Mammedov
Yusifzade Xudayar

Dayısı Xudayarın mühafizəçi kimi işindən çıxması ilə bağlı məlumata da aydınlıq gətirib, Deyir ki, bəzi yerlərdə yanlış məlumatlar yazılır: "Düzü, həmin vaxt hansı marketdə çalışırdı, onu bilmirəm. Amma dəqiq olan odur ki, o, iş yerindən qovulmayıb, sadəcə olaraq marketin rəhbəri deyib ki, qapını aç, o da qüruruna sığışdırmayıb, deyib ki, mən mühafizəçiyəm. Yəni, işdən çıxarılma olmayıb. Bir nəfər bunu görüb, deyib ki, sənin yerin bura deyil, sabah sənədlərini götür gəl. Beləcə sərhədçi olub".

O öncə ailəsinə hərbi təlimlərə qatıldığını deyib, evdə narahatlıq yaratmaq istəməyib: "Sentyabrın 27-dən bir müddət öncə idi, zəng edib dedi ki, bizi başqa yerə göndərirlər, təlimə. Hərbi ilə bağlı sirləri demirdi, sadəcə olaraq deyirdi ki, onlara təlim keçirilir. Nənəsinə deyirdi ki, qabağa gedəcəm, general, kapitan olacağam, görərsən. Deyirdi ki, bu təlimlərlə daha da qabağa gedəcəyəm. Bakıdakı təlimlər bitəndən sonra onları Daşkəsənə aparmışdılar. Artıq narahat olmağa başlamışdıq. Hələ  müharibə başlamamışdı. Müharibə başlayanda isə təcili yardım maşınlarını görüb narahat olurduq. O isə narahatlığımızı yatırmaq üçün deyirdi ki, onlar işğaldan azad olunacaq yerlərə nəzarət edəcəklər. O, Murovdağ, Hadrut istiqamətindəki döyüşlərdə də yaxından iştirak edib. Döyüş yoldaşları deyirdilər ki, Xudayar döyüşlərdə yaxından iştirak edib, qabaqda gedənlərdən olub".

© Photo: Sirxan Mammedov
Yusifzade Xudayar
"Anası onunla danışanda atışma səsi eşidirdi, deyirdi ki, bəs, bu nə səsdir?! Xudayar deyirdi ki, alınan torpaqların qələbəsini qeyd edirlər. Əslində elə təsəvvür yaratmağa çalışırdı ki, guya atışma zonasından  çox uzaqdadır. Atamla danışanda deyirdi ki, səni Ağdama aparacam, o qaçqınlıq vəsiqəni cır, at o yana, ona daha ehtiyac olmayacaq. Deyirdi ki, torpaqlar alınacaq, daha qaçqın olmayacaqsız", - deyə dayısı Sirxan Məmmədov əlavə edir.

 Şəhid xəbərini isə ilk olaraq Xudayarın kiçik dayısı alıb: "Balaca qardaşım könüllü olaraq müraciət etmişdi, amma onu aparmamışdılar. Qardaşım onların yanında olurdu deyə, şəhid olması ilə bağlı ilk xəbəri də elə ona verdilər. Artıq şəhid olmuşdu, onun şəhid şəklini çəkib bizə atmışdı. Axşam idi, Bakıda idim, zəng etdi, öncə dedi ki, Xudu yaralanıb, əvvəl məni də aldatdı ki, birdən-birə belə xəbər verməsin. Sonra dedi ki, o yaralanmayıb, şəhid olub.

Bacımı da aldatmaq məcburiyyətində qaldıq, dedik ki, yaralıdır, gətirirlər. Səhər saat 6-dək gözünə görünmədik, elə dedik ki, gəlirik-gəlirik. Axır zəng edib dedi ki, oğlumun qolu, qıçı var?! O bilmək istəyirdi ki, Xudu necə yaralanıb. Anasının o xəbəri necə aldığını təsəvvür etməkdə çətinlik çəkirəm.

Mənim anam isə səhərə yaxın evdən çölə çıxanda görüb ki, küçə dolu adamdır. Deyir, yola çıxdım ki, bütün millət buradadır, hamı tabutu qarşılamaq üçün yığışmışdı. Anam atamdan fərqli olaraq bir az möhkəm adam idi. Özünü saxlaya bilirdi. O özünü boğub saxlaya bildi, demədi qızına. Qızına tədricən başa salmağa çalışdı, dedi ki, yaralanıb, buracan gətirib çatdıra bilməzlər, möhkəm olmalısan. İndinin özündə də gecənin bir yarıs, hıçqırtı səsi eşidirik, anası ağlayır. İnanın, indi heç tanımadığımız adamlar da evimizə baş çəkirlər ki, Xudayarı böyüdən ananı, nənə-babanı görək, qaldığı evi görək".

© Photo: Sirxan Mammedov
Yusifzade Xudayar

Dayısı deyir ki, qəhrəmanımız Zəngilan istiqamətindəki döyüşlərdə şəhid olub: "Zəngilanda çox yaxın məsafədən döyüşüblərmiş, ən qabaqda gedən də onların komandası olub. Birinci güllə dəyəndə deyib ki, deyəsən, şərəfsizlər məni vurdular, amma heç nə olmamaış kimi davranıb, döyüşə davam edib. Təxminən 40 dəqiqə də döyüşüb, sonra pulemyotla onu vurublar, boğazından dəyib, elə oradaca şəhid olub. Ona birinci güllə soldan dəyib, sağdan çıxıb.

Onun o məşhur videosu da elə ölümündən iki gün qabaq Zəngilanda çəkilmişdi. Xudayar o mahnını oxuyanda 3 gün idi ki, ac-susuz olub. Döyüşlərin gərgin vaxtı idi. O, mahnı oxuyaraq döyüş yoldaşlarına da ruh yüksəkliyi verirdi. Yaralı olanda çiyninə alıb lazımi məntəqəyəcən çatdırırdı, heç bir yaralını tək qoymurdu.

Yüsəkliyə qalxanda onun burnundan qan axırdı. Komandir deyirdi ki, gəl səni düşürdək aşağı, belə döyüşə gedə bilməzsən. Deyirdi ki, yox, ay komandir, biz bura qan tökməyə gəlmişik, burnumdan qan axır deyə aşağı düşən deyiləm. Elə burnunda pambıqla da döyüşdü. Döyüş yoldaşları bəzən elə bir şey danışır ki, görürəm ki, Xudayarı heç biz də tanımamışıq. Yoldaşları deyirdilər ki, o döyüşlərə elə oxuya-oxuya qatılmışdı, içində qorxu hissi də olmayıb, həmişə qabaqda olub".

© Photo: Sirxan Mammedov
Yusifzade Xudayar anası ilə

Ailə qurmaq arzusu olsa da, dayısının dediyinə görə, sevdiyi bir qız olmayıb: "Məncə, sevdiyi qız yox idi. Çünki həmişə deyirdi ki, məni nə vaxt evləndirirsiz, deyirdim ki, hələ tezdir. Xudu da deyirdi ki, bax, əsgərliyə gedib gəlmişəm, işim var. Sadəcə olaraq ev yox idi. O, əsgərlıikdə olanda ata evimiz yanmışdı. Ev yanandan sonra onlar yenə də bir ailə olaraq kirayədə qaldılar, nənə-baba ilə birgə. Xudu deyirdi ki, ev də olacaq, hər şey düzələcək. Deyirdim, ay Xudu, yaxşı, sən de, biz o qapıya elçi gedək".

© Photo: Sirxan Mammedov
Yusifzade Xudayarin məzarı

Hər ölüm həm də yarımçıq qalan arzular deməkdir. Xudunun da arzuları vardı. Dayısı deyir ki, yüksək vəzifələrdə olmaq, ailə qurmaq və ev tikmək onun ən böyük arzularından idi. Artıq şəhidin evlə bağlı arzusu reallaşır. Əmək və Əhalinin Sosial Müdafiəsi Nazirliyi Vətən müharibəsində şəhidlik zirvəsinə ucalan Xudayar Yusifzadənin hazırda kirayədə qalan ailəsi üçün sosial tərəfdaşın dəstəyi ilə fərdi yaşayış evi tikilməsini öhdəsinə götürüb. Ailə hər hansı bir yardıma ehtiyac olmadığını bildirir.

412
Teqlər:
müharibə, Qarabağ, Ağdam, Bakı, Zəngilan, xatirə, Xudayar Yusifzadə, şəhid
İmamyar Həsənov, arxiv şəkli

Laçının azad olması şərəfinə birlikdə musiqili layihə hazırladılar - VİDEO

13
(Yenilənib 21:34 05.12.2020)
Kamançaçı İmamyar Həsənovla İsrailin Anna RF musiqi qrupu Laçın rayonunun işğaldan azad edilməsinə birgə layihə həsr ediblər

BAKI, 5 dekabr - Sputnik, Kəmalə Əliyeva. Amerikada yaşayan azərbaycanlı musiqiçi İmamyar Həsənov sosial şəbəkə istifadəçilərini İsrailin Anna RF musiqi qrupu ilə birlikdə ifa etdiyi "Laçın" mahnısı ilə şövqə gətirib.

Həsənov bu mahnını kamançada dəfələrlə solo ifa edib, ancaq bu dəfə əcnəbi həmkarlarını da cəlb edib. Mahnı onların çox xoşuna gəldiyindən ifa zamanı heç bir problem yaranmayıb. Musiqiçi deyib ki, bu layihəni Laçın rayonunun çoxillik işğaldan azad olunmasına həsr edib. 

 

İmamyar Həsənov Üzeyir Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasını bitirib. 2000-ci ildə ABŞ-a köçüb. Hazırda San-Fransiskoda yaşayır. 

2012-ci ildən San-Fransiskoda Beynəlxalq musiqi festivalının musiqi direktorudur. Həsənov həmçinin oradakı beş orta məktəbdə Azərbaycan muqisini tədris edir. O, Türkiyə, Yunanıstan, İran və İsraildə çıxış edib.

13
Teqlər:
video, İmamyar Həsənov, ifa, kaman, musiqi, İsrail, Azərbaycan, Laçın
 Türkiyə ordusuna məxsus Bayraqdar PUA-sı, arxiv şəkli

Rusiya Qarabağa görə yeni PUA yaradır

0
(Yenilənib 22:30 05.12.2020)
Silahın qısa müddətdə yaradılacağı qeyd edilir.Silahın qısa müddətdə yaradılacağı qeyd edilir.Silahın qısa müddətdə yaradılacağı qeyd edilir.

BAKI, 5 dekabr — Sputnik. Noyabr ayında Rusiya müəssisələri "son yerli qarşıdurmaların təcrübəsinin təhlilini" nəzərə alaraq, düşmən pilotsuz təyyarələri ilə mübarizə aparmaq üçün hazırlanmış pilotsuz uçuş aparatı (PUA) yaratmağa başlayıb.

Sputnik Azərbaycan Rusiya mətbuatına  istinadla xəbər verir ki, məlumata görə, "uzun mənzilli radar patrulu üçün pilotsuz bir helikopter" "kiçik və aşağı sürətli düşmən pilotsuz təyyarələrini aşağı və son dərəcə aşağı yüksəkliklərdə" izləmək və "onlara hərbi hava hücumundan müdafiə zenit-raket sistemlərini hədəf almaq" üçün nəzərdə tutulub.

Silahın qısa müddətdə yaradılacağı qeyd edilir.

Xatırladaq ki, noyabr ayında Strateji və Texnologiyaların Təhlili Mərkəzinin (CAST) direktor müavini Konstantin Makienko Qarabağdakı son münaqişəni şərh edərkən Rusiyanın məğlub tərəf olduğunu qeyd edərək bildirib ki, Ukrayna Silahlı Qüvvələri də Rusiyanın sahib olmadığı üçüncü nəsil tank əleyhinə raket sistemləri və kamikadze dronlarına sahibdir.

0
Teqlər:
Azərbaycan, Qarabağ, istehsal, Rusiya, PUA