Yeniyetmələr arasında kikboksinq döyüşü. Arxiv şəkli

Övladlarımızı fəlakətə sürükləyirik

231
(Yenilənib 10:09 13.05.2016)
Uşaqlar fiziki cəhətdən güclü olsunlar deyə, idmançı olmalarına çalışırıq. Lakin bəzi hallarda onların həyatında elə bir mənfi təsir buraxırıq ki, bir ömür bunun acısını yaşayırlar.

BAKI, 13 may — Sputnik. İdman insana fiziki güc qazandırmaqla yanaşı, həm də psixoloji güc qazandırır. Bəzən isə bunun əksi baş verir. Uşaqlar döyüş idman növlərində bir neçə ay məşq etdikdən sonra, özündən qat-qat güclü və təcrübəli rəqiblə qarşılaşdırılır. Nəticədə acınacaqlı məğlubiyyət uşaqda özünə inamsızlıq, "gözüqorxaqlıq" kimi psixoloji problem yaradır.

Sputnik-in əməkdaşı bu problemin səbəb və nəticələrini, həmçinin çıxış yollarını araşdırmağa çalışıb. Taekvando üzrə gənclərdən ibarət milli komandanın baş məşqçisi Mamed Abdullayevin sözlərinə görə, söhbət nokautdan və ya böyük xalla uduzaraq "sınan" idmançıdan gedirsə, deməli o, hələ idmançı kimi formalaşmayıb.

"Çünki professional yüksək nəticəsi olan idmançı belə nakauta düşə və yaxud böyük xalla uduza bilər. Formalaşan idmançı uduzursa və yaxud nokauta düşürsə, bundan nəticə çıxarmalıdır. Təbii ki, məşqçisi ilə birlikdə. Məşqçi idmançının döyüş hazırlığını, psixologiyasını tam hazırladıqdan sonra onu yarışa çıxarmalıdır", — deyə baş məşqçi bildirib.

M. Abdullayev hesab edir ki, məsələnin həlli yolu məşqçinin idmançının psixologiyasını tam öyrəndikdən sonra döyüşə çıxarmasındadır: "Döyüşə psixoloji hazır olan idmançı məğlub olduğu zaman heç bir travma almır. Bu zaman uduzan idmançı da heç vaxt "sınmaz" və yaxud "gözüqorxaq" olmaz, əksinə daha çox çalışar ki, növbəti qələbəsinin sevincini yaşasın. Bir sözlə, uduzmaq idmançının şansıdır. Uduzmasan, udmazsan. Əsas odur ki, sağlam rəqabət olsun. Psixoloji travma psixologiyası zəif idmançılarda olur".

Karate üzrə məşqçi və idmançı Vüqar Fərmanoğlu da bu problemin məsuliyyətinin məşqçilərin üzərinə düşdüyünü bildirir: "Bu yaxınlarda bir tanışımla söhbət zamanı mənə bildirdi ki, kiçik yaşlı oğlunu qaydasız döyüşə yazdırıb, 2 həftə sonra məşqçisi uşağı döyüşə çıxarıb və döyüş zamanı uşağın burnu sınıb. Düşünürəm ki, belə hadisələrin birbaşa məsuliyyəti məşqçi daşıyır".

V. Fərmanoğlu təcrübəli məşqçinin hazırlıqsız tələbəni döyüşə çıxarmamalı olduğunu bildirib: "Belə halların nəticəsi gördüyünüz kimi, ürəkaçan olmur. Yox əgər, situasiya başqa məcradadırsa, məsələn, uşaq bir neçə il yaxşı hazırlaşıb sonra yarışda özündən qat-qat istedadlı və bacarıqlı birinə nokautla və ya böyük xal hesabı ilə uduzubsa, yenə də əgər məşqçi tələbəyə düzgün psixoloji istiqamət verirsə, bu uşağın gələcəyi üçün problem olmayacaq, əksinə onun gələcək qələbələri üçün stimul yaradacaq. Bu problemin həlli məşqçinin hər bir tələbəni individual psixoanaliz etmə professionallığından asılıdır".

Tariyel Faziloğlu,Humel psixoloqiya mərkəzinin direktoru
Sputnik/ Мурад Оруджев

Uşaq psixoloqu Aidə Nəbiyeva isə müasir dövrdə belə psixoloji travmaların yaranmasının günahını valideynlərdə goru: "Heç bir prosesi tələsdirmək olmaq. Hər bir prosesin başlanma nöqtəsi, inkişafı və sonu var. Zamanı qabaqlamaq istəyən valideynlər, idmana qoyduqları övladlarını tez bir zamanda yarışa çıxarıb uğur qazanmalarını istəyirlər. Bu zaman baş verən məğlubiyyət uşaqda böyük psixoloji travma yaradır".

"Uşaq nəinki idmanda, sonradan şəxsi həyatında da bu travmanın təsirini hiss edə bilər. Məsələn, uşaq ətraf mühitlə əlaqələrini kəsə bilər, təhsil almaqdan imtina edə bilər. Beləliklə uşağın gələcəyi böyük təhlükə altında ola bilər. Ona görə də valideynlərə tövsiyyə edirəm ki, uşaqlarından tez bir zamanda böyük uğurlar tələb etməsinlər. Hər uğurun da zamanı var", — psixoloq vurğulayıb.

A.Nəbiyeva onlara belə müraciətlərin tez-tez edildiyini də bildirib: "Depressiyalar, özünə qapanmalar kimi psixoloji problemləri olan uşaqlar çox olur. Problemin köklərini araşdıranda görürük ki, rəqsdə, musiqidə və ya idmanda uşağın qarşılaşdığı uğursuzluq gətirib belə depressiyaya səbəb olub".

Uşaq psixoloqu problemin yaranma səbəbini belə açıqlayıb: "Hal-hazırda cəmiyyətdə dəhşətli proses yaranıb — sosial yarış. Valideynlər valideynlərlə, uşaqlarının uğurları üstündə yarışır, digərlərinə nəyisə sübut etmək üçün rəqabət aparırlar. Uşaqları bu yarışmanın oyunçusuna çevirmək olmaz".

231
Teqlər:
Aidə Nəbiyeva, Vüqar Fərmanoğlu, Mamed Abdullayev, depressiya, travma, psixologiya, idman
Əlaqədar
Çətin məqamlarda bu psixoloji taktikaya əl atın
"Qərb idman növlərində fəlsəfə yoxdur"
"İdmanı siyasətə qatmaq olmaz"
"Həyatımı idmana həsr edəcəm, özümü başqa yerdə görmürəm"
"Bu idman növü ilə ailə həyatı heç cür alınmır..."
İmtahan, arxiv şəkli

Nazirlikdən imtahanlarla bağlı açıqlama

3
(Yenilənib 22:45 15.01.2021)
Nicat Məmmədlinin sözlərinə görə, pandemiya şəraitində yazılı imtahanlar olsa da, imtahanlar əsasən şifahi formaya keçib.

BAKI, 15 yanvar — Sputnik. "Pandemiyadan sonra – ola bilər ki, yaz, yaxud da daha sonrakı semestrdə ənənəvi imtahan sessiyasına keçəcəyik". Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, bunu Təhsil Nazirliyinin Elm, ali və orta ixtisas təhsili şöbəsininn müdiri Nicat Məmmədli deyib. Onun sözlərinə görə, pandemiya şəraitində yazılı imtahanlar olsa da, imtahanlar əsasən şifahi formaya keçib. "İmtahanların təşkilində güzəştlərin olması ilə bağlı təkliflər edilir. Amma hazırkı pandemiya dövrü bizdən təhsilə daha məsuliyyətli yanaşmağı tələb edir".

Şöbə müdiri bildirib ki, ötən ilin dekabrında imtahan sessiyasının keçirilməsi haqqında əmr imzalanıb: "Sessiya imtahanları onlayn qaydada 4 həftə ərzində keçiriləcək. Əslində keçən ilin son semestrindən dərslər onlayn keçirilir. Bu, bütün təhsil sistemi üçün bir çağırışdır. Əsas vacib məsələ bir çox hallarda imtahanların formalarının keçirilməsi idi. Bundan əvvəl imtahanlar daha çox yazılı şəkildə keçirilirdi".

3
Bakıda avtomobil tıxacı, arxiv şəkli

Dünyada yollar, məsafələr qısaldılsa da, Azərbaycanda əksinədir

12
(Yenilənib 22:25 15.01.2021)
Hazırda orta hesabla 6 saatı yola sərf etdiyimizi nəzərə alsaq, aylıq olaraq bu rəqəmin azı 120 saat olduğunu deyə bilərik. Bu isə o deməkdir ki, gündəlik olaraq ictimai nəqliyyatdan istifadə edən şəxslər təkcə son 5 ayda 600 saatını yola sərf edib.

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 15 yanvar — Sputnik. Bu gün dünyanın bir çox ölkələri məhz yolları, məsafələri qısaltmaq, xüsusən də işçi qrupun rahatlığı üçün müəyyən planlar üzərində çalışırlar. Lakin Azərbaycanda bu müddət azalmaq əvəzinə daha da artırılır. Pandemiyadan öncə getdiyimiz yarım saatlıq yol bu gün 2 saatlıq yola çevrilib. Ümumiyyətlə, pandemiyadan əvvəl də Azərbaycanda bənzər mənzərə müşahidə edilirdi. Bu isə xüsusən gündəlik olaraq işə gedən şəxslər üçün böyük problemə səbəb olur. Yəni, qısa məsafəni hər iki istiqamət üçün qət edən şəxs gününün 4-5, indiki halda isə hətta 6-7 saaatını da yolda keçirmiş olur. Bəs nə etməli?

Öncə dünya ölkələrinin təcrübəsinə nəzər yetirək. Bu gün əksər ölkələrdə artıq şəhərin mərkəzində avtobusların hərəkəti məhdudlaşdırılır. Belə ki, müəyyən məsafədən gələn şəxslər şəhərin mərkəzində avtomobilini park edərək mərkəzdən lazım olan ünvana ya velosiped, ya da ki, ictimai nəqliyyatdan istifadə etməklə çatmış olur. Belə olan halda həm əlavə yanacağa qənaət edilmiş olur, həm havanın çirklənməsinin qarşısı alınır, həm şəhər mrəkəzi sərnişin və piyadalar üçün daha uyğun bir vəziyyətə gəlir, həm də avtomobillərin olmaması səbəbi ilə əlaqədar olaraq tıxaclar yaranmır və beləcə məsafə daha da qısaldılmış olur. 

Sputnik Azərbaycan bu problemlərin həlli barədə nəqliyyat üzrə ekspert Hüseyn Abdullayevlə söhbətləşib. "Azərbaycanda avtobus marşrut xətlərinin planlaşdırılmasında böyük problemlər var. Ümumiyyətlə, heab edirəm ki, Bakının avtobus-marşrut şəbəkəsi yenidən müasir prinsiplərlə qurulmalıdır. Vaxt itkisinə səbəb olan nüanslar aradan qaldırılmalıdır. Avtobuların yollarda gecikməsinin qarşısını almaq üçün müəyyən addımlar atılmalı, ayrıca zolaqlar salınmalı, dəhlizlərdə avtobuslara üstünlük verilməlidir. Bir sözlə ümumilikdə nəqliyyat infrastrukturu ilə bağlı islahatlar aparılmalıdır" - ekspert deyib.

"Magistral avtobus xətlərinin də köməkçi avtobus xətləri olmalıdır. İyerarxiyalı sistemdə mütləqdir ki, bir nəqliyyatdan digər nəqliyyat xəttinə keçid mümkün qədər tez baş versin. Bunun üçün bu marşrutlar hamısı qısa intervalla işləməlidir. Bundan başqa, insanlar böyük məsafələr qət etməməli və hər mübadilə üçün əlavə gediş haqqı ödəməməlidirlər. Lakin qeyd edim ki, Azərbaycanda nəqliyyat sistemində bir pərakəndəlik var, avtobus, metro və dəmiryolu xətti ilə ayrılıqda müəyyən qurumlar məşğul olurlar. Əsas dəhlizlərdə isə avtobuslara üstünlük verilmir", - deyə eskpert bildirir.

Xarici təcrübədən danışdıqda isə, o qeyd edir ki, avtobus marşrutları, həm də digər nəqliyyat növəri arasında konkret iyerarxiya olmalıdır: "Yəni, müəyyənləşir ki, bu xətlərdən hansılar magistral, hansılar köməkçi nəqliyyat yollarıdır. Əsas magistral marşrut xətlərinə sərnişinlərin çıxışını təmin etməkdir", - deyə ekspert əlavə edib.

Millət vəkili Fazil Mustafa isə fərqli fikirdədir. Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a danışan millət vəkili belə bir infrastrukturun qurulmasının mümkünsüzlüyündən bəhs edir: "Hazırda yollarda yaranan sıxlıq ilk növbədə metro ilə bağlıdır. Bu səbəbdən əksəriyyət minik avtomobilindən istifadə etmək məcburiyyətində qalır. Məktəblər açılmasa da, şəhərdə fəlakətli səviyyədə tıxaclar var. Pandemiya şəraitində yaranan vəziyyət təbiidir. Çünki avtobuslar da riskli olduğundna insanlar şəxsi avtomobillərə üstünlük verirlər. Bu səbəbdən hələlik çıxış yolu haqda danışmaqda çətinlik çəkirəm. Amma düşünürəm ki, tədricən metronun açılmasını görməliyik. Çünki nəqliyyatda hədsiz yüklənmə var".

Millət vəkili heab edir ki, şəhərin mərkəzinə çatmamış avtomobillərin park edilməsi təcrübəsini Azərbaycanda tətbiq etmək çətin olar: "Düşünürəm ki, bunun heç faydası da olmayacaq. Çünki bizdə normal elektrik qatarı yoxdur. Bu təcrübə yalnız düzgün infrastrukturun qurulduğu şəhərlər üçün keçərlidir. Bizdə isə düzgün infrastruktur qurulmayıb, şəhərsalmanın prinsipləri pozulub. Xaricdə belədir ki, məktəbəqədər yaşda olan uşaqlar üçün xüsusi avtobuslar var. Bizdə məktəbəqədərlər 25 faiz təşkil etsə də, heç bunu da təmin edə bilmirik".

Bir sözlə, hazırda gündəlik hesabla 6 saatı yola sərf etdiyimizi nəzərə alsaq, aylıq olaraq bu rəqəmin azı 120 saat olduğunu deyə bilərik. Bu isə o deməkdir ki, gündəlik olaraq ictimai nəqliyyatdan istifadə edən şəxslər təkcə son 5 ayda 600 saatını yola sərf edib. 

Qeyd edək ki, pandemiyadan öncə isə gündəlik olaraq işə gedib-gələn və bir qədər şəhərin mərkəzindən kənarda qalan şəxslər 4 saatını yola sərf edirlər. Yəni, aylıq olaraq bu 80 saat, illik olaraq isə 960 saatdır.

Hələlik isə ümid təkcə metronun açılmasına qalır...

12

İqtisadi Şuranın 2021-ci ildə ilk iclası keçirilib

0
İclasda sosial-iqtisadi inkişafla bağlı uzunmüddətli strateji hədəflər və cari məsələlərə dair müzakirələr aparılıb.

BAKI, 15 yanvar - Sputnik. Bu gün Azərbaycan Respublikasının Baş naziri, İqtisadi Şuranın sədri Əli Əsədovun sədrliyi ilə Şuranın növbəti iclası keçirilib.

Nazirlər Kabinetinin mətbuat xidmətindən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata əsasən, iclasda sosial-iqtisadi inkişafla bağlı uzunmüddətli strateji hədəflər və cari məsələlərə dair müzakirələr aparılıb.

0