Buməta ziyarətgahı

Sirli ziyarətgah: onu böyük daşqından kim qorudu?

1363
(Yenilənib 12:12 28.03.2016)
Türbə əvvəllər taxtadan tikilmiş bir daxma olub. Buna baxmayaraq, ətraf kəndlərdən və yerli sakinlər tərəfindən daim ziyarət olunub. Hazırki ziyarətgah isə 1990-cu illərdə kənd camaatı tərəfindən yenidən tikilib.

Rahim Zakiroğlu, Sputnik Azərbaycan

Maddi mədəniyyət nümunələri ilə zəngin, ərazisində 400-ə yaxın abidə olan Lerikdə diqqət çəkən məkanlardan biri də rayonun Piran kəndidir. Bu kəndin ərzaisində məşhur Buməta ziyarətgahı yerləşir. Sputnik-in bölgə müxbiri bu dəfə yolunu həmin kənddən salıb.

Kəndin ağsaqqal sakini Eldar Məmmədovun sözlərinə görə, bu ərazidə əvvəllər Tifil adlı şəhər olub, sonra isə bu ərazinin sakinləri ətraf rayonlara köçüblər və şəhər tam boşalıb. Bu məzarda dəfn olunan şəxs isə Baba Tahir kimi tanınan və İslam Peyğəmbəri Məhəmməd Əleyhissəlamın nəvələrindən olan 5-ci İmam Məhəmməd Baqirin (ə) bu zonaya göndərdiyi 3 nümayəndəsindən biridir.

Lerikin Piran kəndindəki Buməta ziyarətgahı
© Sputnik / Rahim Zakiroglu
Lerikin Piran kəndindəki Buməta ziyarətgahı

E. Məmmədov bildirdi ki, Baba Tahir yerli camaata, o vaxtlar təqib olunan Peyğəmbər nəslindən olanları tanıtmaq və "Quran"ın hikmətlərini öyrətmək üçün göndərilib. Babanın milliyyətcə ərəb olduğu bildirilir. Təqribən VIII əsrdə yaşadığı deyilən Tahir babanın indiki Piran ərazisinə Ərəbistandan gəldiyi qeyd olunur.

"Baba Tahirə bu ləqəbin də İmam Məhəmməd Baqir tərəfindən verildiyi deyilir. Ləqəb verilməkdə məqsəd isə həmin şəxsin təqibdən uzaq tutulması və öldürülməkdən qorunması olub. Buməta adı isə ona yerli camaat tərəfindən verilib. "Buməta"nın mənası — "bu torpaqlara köçüb gələn" deməkdir", —deyir Eldar dayı.

Türbə əvvəllər taxtadan tikilmiş bir daxma olub. Buna baxmayaraq, ətraf kəndlərdən və yerli sakinlər tərəfindən daim ziyarət olunub. Hazırki ziyarətgah isə 1990-cu illərdə kənd camaatı tərəfindən yenidən tikilib. Ziyarətgahın qarşısına əvvəllər yol olmayıb, həmin illərdə camaat bura yol da çəkib. Bütün bərpa-tikinti işləri camaatın şəxsi vəsaiti hesabına həyata keçirilib.

Bayaq dediyimiz kimi, qədim vaxtlarda bu ərazidə Tifil adlı şəhər olub. Burada əhalı sıx məskunlaşdığı üçün də Bumətanın bura göndərildiyi zənn edilir. Tifil şəhərində yerli camaat zaman-zaman ətraf şəhərlərə köçüblər və bir müddətdən sonra bura tamamilə boşalıb. axmayaraq ki, ötən əsrin 40-cı illərinə kimi ərazidə yaşayış olmayıb, türbə davamlı olaraq ziyarət edilib.

Bunları anladan E. Məmmədovun dediyinə görə, ümumiyyətlə Peyğəmbər nəslindən olan seyyidlərin Azərbaycan ərazisinə gəlişi X-XI əsrlərə aid edilir. Onlar, əsasən Azərbaycanın dağlıq ərazilərinə köçərək, o cür yerlərdə yaşayıblar.

"Bildiyimiz kimi, Peyğəmbər əfəndimizin vəfatından sonra, onun ailəsindən, nəslindən olanlar, sonradan hakimiyyətə gələn xəlifələr tərəfindən daim təqib olunub və qətlə yetiriliblər. Ona görə də seyyidlər Azərbaycan kimi, İraq kimi ölkələrə qaçaraq, təqiblərdən yaxa qurtarmağa çalışıblar", —deyə həmsöhbətimiz bildirdi.

Ziyarətgah iki çayın — Lənkərançay və Ləkərçayın arasındakı vadidə yerləşir
© Sputnik / Rahim Zakiroglu
Ziyarətgah iki çayın — Lənkərançay və Ləkərçayın arasındakı vadidə yerləşir

Qeyd edək ki, sözügedən ziyarətgah iki çayın — Lənkərançay və Ləkərçayın arasındakı vadidə yerləşir. Rəvayətlərə görə, Buməta — Baba Tahir bu ərazidə yaşayan vaxt Ləkərçay mövcud olmayıb. Buməta vəfat edəndən sonra isə ərazidə güclü sel-daşqın olub. Lakin ziyarətgaha sel suları heç bir ziyan vurmayıb. Ayrıca, həmin seldən sonra Ləkərçayın yarandığı deyilir. Yerli camaat bu ziyarətgahın İlahi qüvvə tərəfindən qorunduğunu bildirir.

Söhbətimizin əvvəlində zonaya 3 müvəkkil (yaxud nümayəndə) göndərildiyini yazmışdıq. Eldar dayının bildirdiyinə görə, İmam Baqir (ə) Baba Tahirlə bərabər, bu əraziyə daha 2 nümayəndəsini göndərib: "Onlardan biri Astaranın Toradi kəndi ərazisində dəfn olunan Baba Rəsuldur və onun həmin kənddə ziyarətgahı var. Digəri isə Lerikin Barzavu və Vizəzəmin kəndləri arasında Qımbət ziyarətgahında dəfn olunan müvəkkildir. Lakin onun nə ləqəbi, nə də adı məlumdur".

1363
Teqlər:
Baba Tahir, türbə, ziyarətgah, Buməta, Lerik
Əlaqədar
İran vətəndaşlarına ümrə ziyarətini qadağan edib
Həcc ziyarəti bahalaşır
QMİ Həcc ziyarətinə getmək istəyənlərə tələsməyi tövsiyə edib
Türkiyə Həcc ziyarətinin təşkilati işlərini ona verməyi təklif edir
Həcc ziyarətində üçüncü azərbaycanlı zəvvar vəfat edib
Tibbi maskada olan qızlar, arxiv şəkli

Koronavirusla mübarizəyə həsr olunmuş beynəlxalq fotomüsabiqə elan olunub

6
Müsabiqə dünyanın bütün yerlərindən olan peşəkar fotomüxbirlər üçün açıqdır. Kütləvi informasiya vasitələrində çalışan peşəkar xəbər fotoqrafları müsabiqədə iştirak edə bilər.

BAKI, 23 noyabr — Sputnik. Rusiyanın TASS agentliyinin təşkilatçılığı ilə "Koronavirusla mübarizəyə həsr olunmuş xəbərlər üzrə foto mükafatları" müsabiqəsi elan olunub.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, müsabiqə dünyanın bütün yerlərindən olan peşəkar fotomüxbirlər üçün açıqdır. Kütləvi informasiya vasitələrində çalışan peşəkar xəbər fotoqrafları müsabiqədə iştirak edə bilər.

Bu, COVID-19 pandemiyası ilə mübarizə mövzusuna həsr olunmuş beynəlxalq fotomüsabiqədir. Təqdim edilən fotoşəkillər yalnız pandemiya ilə əlaqəli olmalıdır. Müsabiqənin şərtlərinə görə yalnız əvvəllər mediada yayımlanan fotoşəkillər keçərlidir.

Birinci yerin qalibinə 10 min dolları veriləcək.

Ətraflı məlumat almaq və müraciət etmək üçün https://npacontest.com/ ünvanına daxil olun

6
Teqlər:
müsabiqə, COVID-19, Koronavirus
Prezident İlham Əliyev, arxiv şəkli

Azərbaycanın Rus İcması Prezident İlham Əliyevə müraciət edib

11
(Yenilənib 21:06 23.11.2020)
Rus icması: "Azərbaycan Respublikası Prezidentinin, Ermənistan Respublikası baş nazirinin və Rusiya Federasiyası Prezidentinin üçtərəfli bəyanatı 30 illik müharibəyə son nöqtə qoydu və Azərbaycanın qalib statusunu təsbit etdi".

BAKI, 23 noyabr - Sputnik. Azərbaycanın Rus İcması Prezident, Azərbaycan Silahlı Qüvvələrinin Ali Baş Komandanı İlham Əliyevə müraciət edib.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, məktubda deyilir: “Möhtərəm cənab Prezident, Ali Baş Komandan İlham Heydər oğlu!

İcazə verin, Azərbaycanın Rus İcması adından Sizi və Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban xanım Əliyevanı bütün Azərbaycan xalqının düşmən üzərində birmənalı, möhtəşəm Qələbəsi münasibətilə təbrik edək. Ermənistan Respublikasının işğalçı qüvvələri darmadağın edildi və geri çəkildi.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin, Ermənistan Respublikası baş nazirinin və Rusiya Federasiyası Prezidentinin üçtərəfli bəyanatı 30 illik müharibəyə son nöqtə qoydu və Azərbaycanın qalib statusunu təsbit etdi.

Möhtərəm İlham Heydər oğlu, biz bilirik ki, Siz BMT Təhlükəsizlik Şurasının 4 qətnaməsinə müvafiq olaraq bu münaqişənin dinc yolla nizamlanması üçün nə mümkündürsə etdiniz. Lakin Ermənistanın destruktiv mövqeyi danışıqlarda irəliləyişə nail olmağa imkan vermədi, onun daimi hərbi provokasiyaları bu il sentyabrın 27-də münaqişənin eskalasiyasına gətirib çıxardı.

Biz, Azərbaycanın rus əhalisi Sizin mətinliyinizə, müdrikliyinizə və qəti qələbəyə qədər getmək əzminizə görə Sizə səmimi təşəkkürümüzü və dərin minnətdarlığımızı bildiririk.

Sizin rəhbərliyinizlə igid, rəşadətli ordumuz qısa müddətdə çoxsaylı kəndləri, şəhərləri erməni işğalından azad etdi və Ermənistanı tam hərbi kapitulyasiya aktını imzalamağa məcbur etdi.

Respublikanın rus vətəndaşlarının çoxu 1990-cı illərin əvvəlində olduğu kimi, bu dəfə də Azərbaycan xalqı ilə çiyin-çiyinə dayandı və Azərbaycan sərhədlərinin pozulmazlığı hüququnu müdafiə edərək ölkəmizin ərazi bütövlüyünün bərpa olunmasında iştirak etdi.

Biz Sizin sözlərinizi xatırlayırıq ki, bu gün biz birlikdəyik və heç kəs bu birliyi poza bilməz.

Cənab Prezident, Sizin Ali Baş Komandan, diplomat, siyasi xadim və öz ölkəsinin vətəndaşı kimi fəaliyyətiniz sabahkı quruculuq gününə qəti əminlik yaradır, o vaxt minlərlə insan öz evlərini yenidən tikmək, müharibə dəhşətlərinin nə demək olduğunu bilməyən yeni nəsil tərbiyə etmək üçün işğaldan azad olunmuş torpaqlara qayıda biləcəklər.

Azərbaycanda və onun ayrılmaz tərkib hissəsi olan Dağlıq Qarabağ bölgəsinin torpağında sülhün və firavanlığın bərpa edilməsi üzrə titanik səylərinizə görə sağ olun.

Sizin Azərbaycan xalqına səmimi müraciətləriniz bu xalqın qəlbində inam oyatdı, düşməni darmadağın etmək və Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü qorumaq üçün xalqı vahid cəbhə kimi sıx birləşdirdi. Biz doğma Qarabağ regionunu azad etdik, bu gün bizim bayrağımız Şuşada – Qarabağın ürəyində dalğalanır. Məcburi köçkünlər tezliklə öz doğma yurdlarına qayıdacaq və bütün ölkəmiz yenidən firavanlaşacaq.

Bütün Azərbaycan xalqı çoxdan gözlədiyimiz şanlı Qələbə gününü Sizinlə birlikdə bayram edəcək.

Yaşasın Ali Baş Komandan!

Yaşasın çoxmillətli Azərbaycan xalqı!

Yaşasın Azərbaycan Ordusu!

Qarabağ Azərbaycandır!”

Bildirilib ki, müraciət Azərbaycan Rus İcmasının Respublika Şurasının iclasında qəbul edilib.

11
Teqlər:
Ermənistan, Azərbaycan, BMT-nin qətnamələri, kapitulyasiya, Üçtərəfli bəyanat, Prezident İlham Əliyev, rus icması
Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva işğaldan azad edilmiş Ağdam şəhərində

Prezident İlham Əliyev Ağdamda Azərbaycan bayrağını ucaldıb - VİDEO

15
(Yenilənib 21:04 23.11.2020)
Səfər zamanı Prezident və Birinci xanım Ağdam Cümə məscidində olublar. Həmçinin Prezident İlham Əliyev Ağdamda Azərbaycan bayrağını qaldırıb.

BAKI, 23 noyabr — Sputnik. Noyabrın 23-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Silahlı Qüvvələrin Müzəffər Ali Baş Komandanı İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva işğaldan azad edilmiş Ağdam şəhərində olublar.

Səfər zamanı Prezident və Birinci xanım Ağdam Cümə məscidində olublar. Həmçinin Prezident İlham Əliyev Ağdamda Azərbaycan bayrağını qaldırıb.

Ağdam rayonu Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən noyabrın 20-də üçtərəfli bəyanatın şərtlərinə əsasən azad edilib.

Azərbaycan, Rusiya və Ermənistan liderlərinin Qarabağ üzrə üçtərəfli bəyanatı 2020-ci il noyabrın 9-da imzalanıb. Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Rusiya Federasiyasının Prezidenti Vladimir Putin Dağlıq Qarabağ münaqişə zonasında 2020-ci il noyabrın 10-u saat 00:00-dan etibarən bütün hərbi əməliyyatların dayandırılması və tam atəşkəs barədə bəyanat veriblər.

Bəyanata görə, Ağdam rayonu 2020-ci il noyabrın 20-dək Azərbaycan Respublikasına qaytarılır. 2020-ci il noyabrın 15-də Azərbaycan Respublikasına Kəlbəcər rayonu, dekabrın 1-də Laçın rayonu qaytarılır. Bununla yanaşı, təmas xətti və Laçın dəhlizi boyunca Rusiya Federasiyasının sülhməramlı kontingenti yerləşdirilir. Paralel olaraq Ermənistan silahlı qüvvələri işğal olunmuş ərazilərdən çıxarılır.

Tərəflərin razılığına əsasən, yaxın üç ildə Laçın dəhlizi üzrə Xankəndi ilə Ermənistanın əlaqəsini təmin edəcək yeni hərəkət marşrutunun tikintisinin planı müəyyən olunacaq. Daxili məcburi köçkünlər və qaçqınlar BMT-nin Qaçqınların işləri üzrə Ali Komissarının nəzarəti altında Dağlıq Qarabağın və ətraf rayonların ərazisinə qayıdacaqlar. İqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin bərpa olunacağı gözlənilir. Ermənistan Respublikası vətəndaşların, nəqliyyat vasitələrinin və yüklərin hər iki tərəfə maneəsiz hərəkətinin təşkil olunması məqsədi ilə Azərbaycan Respublikasının qərb rayonları ilə Naxçıvan Muxtar Respublikası arasında nəqliyyat əlaqəsini təmin edəcək.

15
Teqlər:
Prezident İlham Əliyev, Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva, Cümə məscidi, Üçtərəfli bəyanat, Azərbaycan bayrağı, Ağdamın azad olunması