Ağdamda imarət kompleksi

Qarabağ xanlarının alt-üst olmuş son mənzili - tarix hələ belə barbarlığı görməyib

4597
(Yenilənib 11:49 01.07.2021)
Yaxın gələcəkdə Ağdam şəhərində olan İmarət kompleksində təmir-bərpa işlərinə başlanılacaq. Bu barədə tarixçi Fəqani Səfərov Sputnik Azərbaycan-a müsahibəsində bildirib.

Budəfəki səfərimiz Ağdam şəhərində yerləşən Pənahəli xanın İmarətinədir. Bu məkan da ermənilər tərəfindən təhqir edilərək, vandalizmə məruz qalıb. Belə ki, işğalda olduğu müddətdə ermənilər İmarətdən tövlə kimi istifadə ediblər.

Xan sarayının yaxınlığında yerləşən qəbiristanlıqda da erməni vəhşiliyinin izləri açıq-aydın görünür. Pənahəli xanın, İbrahimxəlil xanın, Mehdiqulu xanın türbələri və Xurşidbanu Natəvanın qəbirüstü abidəsi də burada yerləşir. Amma təəssüf ki, 30 ilə yaxın işğal dövründə bütün sadaladığımız abidələr erməni vandallığına məruz qalıb. Tarixçi Fəqani Səfərov Sputnik Azərbaycan-ın müxbiri Emin Babayevə bildirib ki, bu, ermənilərin işğal prosesi dövründə Ağdamda yaratdığı vandalizm siyasətinin nəticəsidir.

Bu mənzərə ermənilərin bəşər tarixində mövcud olan ən dəhşətli vandallığı törətdiyini bir daha sübut edir: “Biz tarixə nəzər salırıq. Görürük ki, heç bir müharibədə bu qədər dağıdıcılıq olmayıb. Hətta İkinci Dünya müharibəsində belə, adı ilə vahimə yaradan faşizm, belə bir dağıdıcılıq, vandal hərəkətlər etməyib. Ermənilər bizim tarixi abidələrimizi yerlə yeksan ediblər. Bu, böyük tarixi cinayətdir”.

© Sputnik / Emin Alisahib
Ağdamda imarət kompleksi və Qiyaslı məscidindən reportaj

Müsahibimiz erməni vandallığına məruz qalan Qarabağ xanlığının başçısı Pənahəli xanın İmarətinin tarixindən də danışıb. O qeyd edib ki, Pənahəli xanın dövründə XVIII əsrin ikinci yarısında inşa olunan İmarətdə vaxtilə karvansaralar və yaşayış binaları olub:

“Sonradan Pənahəli xan 1763-cü ildə dünyasını dəyişdikdən sonra burada dəfn olunub. Pənahəli xandan sonra hakimiyyətə gələn onun oğlu İbrahimxəlil xan bu imarət kompleksində əlavə işlər görüb. Ümumiyyətlə xan ailəsinə məxsus şəcərə dünyasını dəyişdikdən sonra hamısı burada dəfn olunub”.

Tarixçi Fəqani Səfərov deyir ki, yaxın gələcəkdə İmarət adlanan dağıdılmış bu yer nəinki əvvəlki vəziyyətinə qaytarılacaq, ondan da abad bir vəziyyətə gətiriləcək. Bura yenə də ağdamlılar üçün ziyarətgah olacaq.

  • Tarixçi Fəqani Səfərov
    © Sputnik / Emin Alisahib
  • Ağdamda imarət kompleksi və Qiyaslı məscidindən reportaj
    © Sputnik / Emin Alisahib
  • Qiyaslı məscidindən reportaj
    © Sputnik / Emin Alisahib
  • Ağdamda imarət kompleksi
    © Sputnik / Emin Alisahib
  • Ağdamda imarət kompleksi
    © Sputnik / Emin Alisahib
1 / 5
© Sputnik / Emin Alisahib
Tarixçi Fəqani Səfərov

Ermənilər tərəfindən dağıdılaraq məhv edilən növbəti dini-tarixi abidəmiz, 1890-cı ildə inşa olunan Qiyaslı kənd məscididir. Bu məscid memarlıq abidəsi kimi dövlət qeydiyyatındadır. Tarixçi Fəqani Səfərov deyir ki, Qiyaslı məscidi XVIII əsrə aid şərq memarlıq üslubunda tikilib. Bu məscid Qarabağ xanlığı dövründə tikilən ən böyük məscidlərdən biridir:

“Ancaq bu gün biz erməni vandalizminin izlərini burada görürük. Ermənilər dini-tarixi abidələrə də hörmət qoymayıb. Erməni vandalları burada heyvan saxlayıblar. Daha sonra da buranı dağıdıb yandırıblar. Azərbaycan həmişə öz ərazisində yaşayan etniklərə hörmətlə yanaşıb, erməni kilsəsini, erməni qəbiristanlığını da qoruyub saxlamışdır. Ancaq biz bu gün bir daha erməni vandallığının izlərini dini-tarixi abidələrimizin üzərində gördük”.

© Sputnik / Emin Alisahib
Ağdamda imarət kompleksi

Qeyd edək ki, may ayının 28-də Ağdamda səfərdə olan Prezident İlham Əliyev ərazidə erməni vandalizminə məruz qalan bütün abidələrin bərpa olunacağını bildirib.

4597

Qarabağın işğalı nəticəsində kənd təsərrüfatına dəymiş ziyan hesablanıb

2347
(Yenilənib 23:40 31.07.2021)
Müxtəlif ölkələri təmsil edən müstəqil mütəxəssislərdən ibarət qrup Qarabağın işğalının Azərbaycana vurduğu zərəri hesablayıb.

BAKI, 31 iyul - Sputnik. Qarabağın işğalı nəticəsində yalnız kənd təsərrüfatına dəyən toplam zərər 87.06 milyard dollardır. Bu barədə iqtisadçı, ABŞ-ın Rutgers Universitetinin müəllimi Qubad İbadoğlu bildirib.

Onun sözlərinə görə, müstəqil işçi qrupu ilkin hesablamalarını başa çatdırıb: "Qarabağin Ermənistan tərəfindən işğali nəticəsində kənd təsərrüfatina dəymiş zərərin qiymətləndirilməsi İşçi Qrupu olaraq ilkin hesablamalarımızı başa çatdırdıq.

İşçi qrupu sintetik kontrol metodundan (Abedie, 2021) istifadə edərək, işğal altında olmuş rayonların hər birinə bənzər, işğaldan zərər görməmiş rayon seçilrərək, onların tutuşdurulması və uyğunlaşdırılması əsasında itirilmiş dəyərin müqayisəli hesablamasını aparılıb.

Rayonların seçilməsi, işğaldan zərər görmüş rayonla işğaldan zərər görməmiş rayonun işğaldan öncəki dövrünə (1985-1990) aid olan kənd təsərrüfatınıb müxtəlif sahələrini əks etdirən statistik göstəricilər bazasında həyata keçirilib. Bu zaman sektorlar üzrə istehsal həcmi, məhsuldarlıq göstəriciləri bənzərlik meyarı kimi seçilib. Ən uyğun oxşar rayonlar müəyyənləşdirilməklə, ekspertlər son 27 ildə işğalda qalan hər bir rayona dəymiş zərərin məbləğini seçilmiş rayonların orta statistik göstəricilərinə (istehsal həcminə) əsasən hesablayıb. Bu zaman qiymətlər 1990-ci il baza ili götürülərək indeksləndirilib".

Ekspert qiymətləndirilməsinə görə, yalnız kənd təsərrüfatına dəyən toplam zərər 87.06 milyard dollar olub. Bu rəqəmin müəyyənləşdirilməsi üçün beynəlxalq metodologiyadan istifadə olunub, 1985-2020 ilə qədər dövrü əhatə edən 35 illik məlumat bazası hazırlanıb və təhlil edilib.

İbadoğlu yaxın günlərdə təfsilatlı təqdimat olacağını deyib: "27 il işğal altında qalmış hər bir rayonda ümumi və sektorlar üzrə kənd təsərrüfatına dəymiş zərərin məbləğləri açıqlanacaq.

İşçi qrupu ABŞ-da, Almaniyada, Fransada, Macarıstanda, Türkiyədə, Gürcüstanda və Azərbaycanda fəaliyyət göstərən müstəqil mütəxəssislərdən təşkil olunub. Qrup 2020-ci ilin dekabrında yaradılıb. İşçi qrupu kənd təsərrüfatı ilə yanaşı, şəxsi və dövlət əmlakına və mədən sektoruna dəymiş ziyanın hesablanması üzərində də iş aparır".

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev də öz çıxışlarında dəfələrlə Qarabağın 30 ilə yaxın davam etmiş işğalının ölkəmizə vurmuş ziyanının hesablandığını dilə gətirib.

Həmçinin oxuyun:

İşğal nəticəsində Azərbaycana dəymiş ziyan

2347

İşğaldan azad edilmiş ərazilərdəki ekoloji durum müzakirə olunub

17
(Yenilənib 13:12 31.07.2021)
Zəngilan və Cəbrayıl rayonları üzrə araşdırma materialları hüquqi qiymət verilməsi üçün Azərbaycan Respublikasının Baş Prokurorluğuna təqdim edilib, hazırda Füzuli rayonu haqqında arayış hazırlanır.

BAKI, 31 iyul - Sputnik. Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş ərazilərində məsələlərin mərkəzləşdirilmiş qaydada həll edilməsi üçün yaradılmış Əlaqələndirmə Qərargahının nəzdində fəaliyyət göstərən İdarələrarası Mərkəzin Ekoloji məsələlər üzrə İşçi Qrupunun növbəti iclası keçirilib.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, iclasda Azərbaycan Respublikasının Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin, İqtisadiyyat Nazirliyinin, Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin, Fövqəladə Hallar Nazirliyinin və digər müvafiq dövlət qurumlarının məsul nümayəndələri iştirak ediblər.

“Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş ərazilərində hərbi-siyasi, sosial-iqtisadi, humanitar, təşkilati və digər təxirəsalınmaz məsələlərin həlli ilə bağlı Fəaliyyət Planı” üzrə aidiyyəti qurumlar tərəfindən ekoloji vəziyyətin qiymətləndirilməsi məqsədilə işğaldan azad edilmiş rayonlarda aparılan kompleks monitorinqlər, o cümlədən transsərhəd çayların çirklənməsinə nəzarət edilməsi və radioekoloji vəziyyətin qiymətləndirilməsi məqsədilə aparılan monitorinqlər haqqında qrup üzvlərinə məlumat verilib. Həmçinin Fəaliyyət Planının icrası ilə bağlı aidiyyəti qurumların nümayəndələri tərəfindən məlumatlar verildi, tədbirlərin icrası zamanı qarşıya çıxan məsələlərin həlli istiqamətində müzakirələr aparıldı.

Ətraf mühitə və təbii sərvətlərə vurulmuş zərərlə bağlı qanunvericiliyə uyğun qiymətləndirmələr aparılır. Zəngilan və Cəbrayıl rayonları üzrə araşdırma materialları hüquqi qiymət verilməsi üçün Azərbaycan Respublikasının Baş Prokurorluğuna təqdim edilib, hazırda Füzuli rayonu haqqında arayış hazırlanır.

Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad olunmuş ərazilərindəki şəhər və qəsəbələrin Baş planının hazırlanması məqsədilə Şuşa, Ağdam, Füzuli, Cəbrayıl, Zəngilan, Kəlbəcər, Qubadlı şəhərlərində, bu rayonların kəndlərində və Hadrut qəsəbəsində “Dron” uçuş aparatı vasitəsilə 187,16 kvadratkilometr ərazinin fotoçəkilişləri aparılıb, 1:1000-1:2000 miqyasda ortofotoplanlar və rəqəmsal topoqrafik planlar hazırlanaraq Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinə təhvil verilib.

İqtisadiyyat Nazirliyi yanında Əmlak Məsələləri Dövlət Xidmətinin Rəqəmsal Geoloji İnformasiya Sisteminə qoşulmalı olan qurumlar tərəfindən görülmüş işlər və bununla bağlı planlaşdırılan təlimlər haqqında qrupun üzvlərinə məlumat verildi, çatışmazlıqların aradan qaldırılması tövsiyə olundu.

İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə yanğın hadisələri haqqında Fövqəladə Hallar Nazirliyinin məlumatında iyun ayı ərzində 116 belə hadisəsinin baş verdiyi qeyd olundu. Qərargahın tapşırığı və görülən tədbirlər nəticəsində iyul ayında yanğın hadisələrinin sayının 60-a endiyi və bu işlərin daim nəzarətdə saxlanılmasının vacibliyi vurğulandı.

Qarabağın işğaldan azad edilmiş ərazilərində hidroloji obyektlərin Coğrafi İnformasiya Sistemləri (CİS) bazasında, Azərsky və “Dron” çəkilişləri əsasında elektron xəritəsinin yaradılması işləri davam edir. Çaylar üzərində quraşdırılacaq yeni avtomat hidroloji cihazların yerlərinin dəqiqləşdirilməsi işləri yekunlaşdırılıb, çaylarda sululuğun ölçülməsi və çirklənmə vəziyyətinin müəyyənləşdirilməsi, o cümlədən Zəngilan rayonunun ərazisindən axan Oxçuçay çayının kəmiyyət və keyfiyyət göstəricilərinə analitik nəzarət davam edir.

Qrup fəaliyyətini İdarələrarası Mərkəzin digər işçi qrupları ilə sıx əlaqə və məlumat mübadiləsi formatında həyata keçirməkdədir.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2020-ci il 24 noyabr tarixli Sərəncamı ilə yaradılmış Əlaqələndirmə Qərargahına Prezident Administrasiyasının rəhbəri Samir Nuriyev rəhbərlik edir.

Həmçinin oxuyun:

İtaliya mətbuatı: Ermənistanın Azərbaycana qarşı ekoloji terroru davam edir

Ekoloji terror: Təbiət abidəsi sayılan ağaclar məhv olunub

17
Azərbaycan Respublikası Vəkillər Kollegiyasının üzvü Əkrəm Həsənov

Hüquqşünas: “Problemli kreditlərin artım tendensiyası bütün dünyada müşahidə olunur”

0
(Yenilənib 15:59 30.07.2021)
Azərbaycan Respublikası Vəkillər Kollegiyasının üzvü Əkrəm Həsənov deyib ki, dövlət müəyyən addımlar atır, amma görünür, yardımın miqdarını artırmaq lazımdır
Əkrəm Həsənov: “Bu, biznesin iqtisadi fəallığının aşağı olması ilə əlaqədardır”

Azərbaycanda bu il iyulun 1 -nə vaxtı keçmiş kreditlərin məbləği 914,6 milyon manat təşkil edib. Qüsurlu kreditlər ilin əvvəlinə nisbətən 2,4% artıb, son bir ildə isə 14,2% azalıb.

Azərbaycan Respublikası Vəkillər Kollegiyasının üzvü Əkrəm Həsənov Sputnik Azərbaycan-a deyib ki, hazırda problemli kreditlərlə bağlı vəziyyət qeyri-müəyyəndir və problemli kreditlərin artım tendensiyası təkcə Azərbaycanda deyil, bütün dünyada müşahidə olunur: “Bu, əhalinin ödəmə qabiliyyətinin zəif olması və biznesin iqtisadi fəallığının aşağı olması ilə əlaqədardır. Ötən il Azərbaycan Mərkəzi Bankı ölkə banklarına həm banklardan, həm də istehlakçılardan belə kreditlərin qaytarılmasını tələb etməməyi tövsiyə etdi. Banklar keçən il bunu dinlədi. Tövsiyələrin müddəti bu il də uzadıldı, lakin banklar bu kreditləri problemli hesab etməyə başladılar. Təbii ki, manatın devalvasiyasına görə 2015 -ci ildən bəri aldığımız problemli kreditlərin həcmi geri qayıtmayacaq. Pandemiya tədricən zəifləyir, iqtisadi aktivlik bərpa olunur. Dövlət müəyyən addımlar atır, amma görünür, yardımın miqdarını artırmaq lazımdır”.

Əkrəm Həsənovun fikirlərinə audiofaylda qulaq asa bilərsiniz

0