ABŞ prezidenti Donald Trampın milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə müşaviri Con Bolton

Azərbaycan Ermənistan üçün həssas dönəm: Sanksiyalar müəllifi gəlir

4976
(Yenilənib 21:22 10.10.2018)
Tramp özünün təhlükəsizlik məsələləri üzrə müşavirini regiona göndərməklə Cənubi Qafqazın onun üçün böyük əhəmiyyət daşıdığını göstərmək istəyir

BAKI, 10 oktyabr — Sputnik. ABŞ prezidenti Donald Trampın milli təhlükəsizlik məsələləri üzrə müşaviri Con Bolton Ermənistana və Azərbaycana səfər edəcək. Bu barədə erməni politoloq Suren Sarkisyan məlumat yayıb.

Onun sözlərinə görə, səfər müşavirin öz təşəbbüsü ilə baş tutacaq: "Vaşinqtonun ən nüfuzlu şəxslərindən biri iki həftə sonra Rusiya, Ermənistan, Azərbaycan və Gürcüstana səfər edəcək. Ermənistan üçün ikitərəfli münasibətlər baxımından unikal imkandır".

Sarkisyan, əmindir ki, erməni tərəfi "ciddi məsələləri" Bolton vasitəsilə həll edə bilər. O, bunu "öz ayağı ilə gələn nadir şans" kimi dəyərləndirib.

Ekspertlər bu məsələyə bir qədər fərqli yanaşırlar. Siyasi araşdırmaçıların fikrincə, adıçəkilən səfər Vaşinqtonun regionla bağlı ciddi planları ilə əlaqəli ola bilər. Lakin Bolton daha çox enerji daşıyıcıları və İranla bağlı sərt mövqeyinə görə tanınır. Odur ki, onun Cənubi Qafqaza səfəri zamanı bu məsələlərin müzakirə olunacağı istisna deyil.

C.Bolton İran məsələsində barışmaz mövqeyə sahibdir. Onu, həmçinin islamafob kimi səciyyələndirirlər. Lakin İrana və Rusiyaya qarşı sanksiyalar müəllifi kimi tanınan Boltonun Cənubi Qafqaza səfəri bölgə üçün önəmli hadisədir.

Ermənistana səfəri zamanı Bolton İrəvanın Suriyadakı humanitar missiyada iştirakını da müzakirə edə bilər. Ermənistan rusiyalı mütəxəssislərlə Suriyada humanitar əməliyyatlarda iştirak edəcək. İrəvanın məhz bu missiyada iştirakı ABŞ üçün həssas nöqtədir. Əgər İrəvanın bu qərarı qəti deyilsə, o zaman Bolton İrəvanı atdığı addımdan geri çəkilməyə razı salmağa çalışacaq. Bu, ABŞ-Ermənistan münasibətlərinə yenidən baxılması üçün müstəsna fürsətdir.

Ermənistandan fərqli olaraq, Azərbaycan və Gürcüstan ABŞ-la daha dərin əməkdaşlığa sahibdir və Bolton İrəvanla daha sərt tonda danışa bilər. Boltonun Ermənistana səfəri zamanı Paşinyanın yeni bəyan olunmuş siyasətini təbliğ etməyə çalışacaqlar. Təbii ki, Ermənistan bu məsələ ilə əlaqədar ABŞ-dan investisiya və yardım istəyəcək. Lakin bunun reallaşacağına ümid azdır.

Boltonun regiona səfərində əsas müzakirə mövzusunun ABŞ-ın bu ölkələrə yönəlik xarici siyasəti olacağı ehtimalı böyükdür. Bu mənada Boltonun Azərbaycana səfəri mühüm önəm kəsb edir. Avropanın enerji təminatının diversifikasiyası, Azərbaycanın bu məsələdə rolu, həyata keçirilən layihələrin indiki vəziyyəti və bununla bağlı perspektivlər, həmçinin Yaxın Şərq və ya ABŞ-ın İran siyasətində Bakının rolu, Ermənistan-Azərbaycan, Dağlıq Qarabağ münaqişənin həlli perspektivləri onun Bakı səfəri zamanı müzakirə edilə bilər.

Bir sözlə, ABŞ üçün Azərbaycan daha önəmli ölkədir və Boltonun Bakıda aparacağı müzakirələr də bunu deməyə əsas verir. İstənilən halda, Trampın əsas strateqlərindən olan Boltonun səfəri sıradan bir hadisə deyil. Onun təhlükəsizlik məsələləri üzrə təcrübəli kadr olduğunu nəzər alsaq, səfərinin məqsədləri barəsində təsəvvür yarana bilər. Ehtimal olunur ki, ABŞ İranla qarşıdurmanı daha da dərinləşdirmək, hətta savaş həddinə çatdırmaqda qərarlıdır.

Bütün hallarda ABŞ prezidentinin özünün təhlükəsizlik məsələləri üzrə müşavirini regiona göndərməklə Cənubi Qafqazın onun üçün böyük əhəmiyyət daşıdığını göstərmək istəyir. Xüsüsən də, İran əleyhinə savaşda Vaşinqton İrəvanı razı salmaq niyyətindədir. Nikol Paşinyan Moskvaya dönük çıxmaqla yanaşı, anti-İran siyasəti də həyata keçirir. Paşinyan Ermənistan-İran sərhədini ABŞ-ın nəzarətinə verə biləcəyini dəfələrlə vurğulayıb.

Əgər ABŞ İrana qarşı hərbi əməliyyatlara başlayarsa və Ermənistan bu ölkə ilə öz sərhədini Birləşmiş Ştatların nəzarətinə verərsə, bu, Paşinyanla yanaşı, ölkəsinin də sonunu gətirə bilər. İstənilən halda, bu gün Paşinyanı ABŞ ideoloqları idarə edir və İrəvan sürətlə son dayanacağa yaxınlaşır.

Bu məsələdə Azərbaycan daha çevik siyasət yürüdə bilir. İran, Türkiyə, Rusiya və ABŞ Azərbaycanda layihələr həyata keçirir. Putinin Bakıya son səfəri Kremlin Qarabağ probleminin həlli üçün səy göstərməyə hazır olduğunu nümayiş etdirdi. Ayrıca, sentyabrın 28-də Düşənbədə dövlət və hökumət başçılarının sammitində İlham Əliyev və Nikol Paşinyanın bir araya gəlməsi və qısa müzakirə aparması, bunun ardınca cəbhə bölgəsində gərginliyin azalması da proseslərin müsbətə doğru yönələ biləcəyinə dair ümidlər yaradır.

Bunun nə qədər davam edəcəyi, ATƏT-in Minsk Qrupu çərçivəsində münaqişənin həlli üzrə üzərinə əlavə səylər götürərək, ABŞ və Fransanı arxa plana itələyən Rusiyadan asılıdır. Rusiyanın hazırki vasitəçiliyi Rusiya-Azərbaycan münasibətlərinin yeni dinamikası — həm dərinliyi, həm də davamlılığı üçün test ola bilər. Görünür, bunu Vaşinqtonda da anlayırlar və Boltonun bölgəyə səfəri həm də bu amillə bağlıdır…

4976
Teqlər:
Con Bolton, müşavir, milli təhlükəsizlik, Donald Tramp, region, İran, Dağlıq Qarabağ, Ermənistan, Rusiya, Azərbaycan, ABŞ, prezident
Əlaqədar
"Danışıqlar Ermənistanla Azərbaycan arasında aparılır" - PA rəsmisi
Azərbaycan Tbilisi memorandumunu rədd etdi – Ermənistanla əməkdaşlıq olmayacaq
Azərbaycan XİN: Ermənistan indi din amilini ortaya atıb
 Rusiya XİN-nin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova, arxiv şəkli

Rusiya Bakı ilə Yerevanın münasibətlərinin normallaşması üçün hər şeyi edir Zaxarova

18
(Yenilənib 01:24 09.08.2020)
Rusiya XİN-in nümayəndəsinin sözlərinə görə, həm vasitəçi, həm də Azərbaycan və Ermənistanla qan bağına malik bir ölkə kimi Rusiya münaqişənin közərən ocağına yağ tökülməsini minimallaşdırmağa cəhd edir

BAKI, 8 avqust — Sputnik. Yerevanla Bakı arasında münasibətlərin normallaşması üçün Moskva əlindən gələni edir.

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, bunu Rusiya Federasiyası Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova “Mənalar məkanı – 2020” Ümumrusiya təhsil forumunda çıxışı zamanı deyib. 

O qeyd edib ki, Ermənistanla Azərbaycan arasında baş verənlər, sözsüz ki, bu iki ölkənin öz işidir, amma həm ATƏT-in Minsk qrupunun üzvü, həm vasitəçi, həm də Azərbaycan və Ermənistanla, demək olar ki, qan bağına malik bir ölkə kimi Rusiya münaqişənin közərən ocağına kiminsə yağ tökməsini minimallaşdırmağa cəhd edir.

Zaxarovanın sözlərinə görə, RF “baş verənlərin ziyanının azaldılmasına çalışır və bunun yenidən başlanmaması üçün əlindən gələni edir”.

Qeyd edək ki, iyulun 12-si günorta saatlarından etibarən Ermənistan silahlı qüvvələrinin bölmələri Tovuz rayonunun Azərbaycan-Ermənistan  dövlət sərhədində  atəşkəs rejimini kobud surətdə pozaraq Azərbaycan SQ-nin mövqelərini artilleriya qurğularından atəşə tutublar. Azərbaycan ordusunun mövqelərinin ələ keçirilməsi məqsədilə Ermənistanın hərbi hissələri hücuma keçməyə cəhd göstərib. Cavab tədbirlərilə onlar itki verərək geri oturdulublar.

Ermənilərin hücumunu dəf edərkən AR SQ-nin müddətdən artıq xidmət keçən hərbi qulluqçuları serjant Sadıqov Vüqar Lətif oğlu, baş əsgər Məmmədov Elşad Dönməz oğlu və əsgər Daşdəmirov Xəyyam Məhəmməd oğlu şəhid olublar.

İyulun 13-nə keçən gecə sərhəddə vəziyyət yenidən gərginləşib. Ermənistanın silahlı qüvvələri Tovuz rayonunun Ağdam kəndini 120 mm-lik minomyotlardan atəşə tutub. Azərbaycan ordusu artilleriya, minomyot və tankları hərəkətə gətirərək dəqiq atəşlə Ermənistan SQ-nin hərbi hissəsinin ərazisində yerləşən dayaq məntəqəsi, artilleriya qurğuları, avtomobil texnikası və canlı qüvvəsini məhv edib.

Döyüşlər zamanı Azərbaycan ordusunun hərbçisi, baş leytenant Mahmudov Rəşad Rəşid oğlu şəhid olub.

İyulun 14-ü səhər Azərbaycan ordusunun mövqeləri və yaşayış məntəqələri yenidən atəşə tutulub. Hücumun dəf edilməsi zamanı general-mayor Polad Həşimov və polkovnik İlqar Mirzəyev, mayorlar Namiq Əhmədov və Anar Novruzov, gizirlər  İlqar Zeynallı və Yaşar Babayev, müddətdən artıq xidmət keçən Elçin Mustafazadə şəhid olublar.

İyulun 16-da Ermənistan SQ Azərbaycan mövqelərinə yenidən hücum etməyə cəhd göstərib. Tovuz rayonunun Dondar Quşçu, Ağdam və Vahidli kəndləri iriçaplı silahlardan və minomyotlardan atəşə tutulub.

Döyüşlər zamanı hərbçimiz, müddətdən artıq hərbi xidmət keçən əsgər İsmayılov Nazim Əfqan oğlu şəhid olub.

 

18
Əlaqədar
Tovuz istiqamətində döyüş gedir: hər iki tərəfdən itki var
Tovuzda vəziyyət yenidən gərginləşdi
Tovuzda kənd sakini evsiz qaldı - FOTOLAR
Tovuz atəş altında: yerli sakinlər öz evlərini tərk etmək fikrində deyillər
Tovuz hadisələri dünya nəhənginin rəhbərliyinin müzakirə masasında

Azərbaycan XİN erməni əsilli livanlıların Qarabağa köçürülməsinə münasibət bildirdi

13
(Yenilənib 19:34 08.08.2020)
"Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində Ermənistanın məqsədyönlü məskunlaşdırma siyasətinə son qoyulması tələbimiz bundan sonra da beynəlxalq birlik qarşısında qəti şəkildə qaldırılacaq" - Leyla Abdullayeva

BAKI, 8 avqust — Sputnik. "Təcavüzkar Ermənistanın hərbi işğal altında saxladığı Dağlıq Qarabağ və ətraf ərazilərimizdəki qeyri-qanuni fəaliyyəti, o cümlədən qanunsuz məskunlaşdırma siyasəti tərəfimizdən beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində qaldırılır. İlk dəfə deyil ki, Ermənistan bölgədəki vəziyyətdən öz mənfur məqsədləri üçün istifadə edərək bəzi Yaxın Şərq ölkələrindəki erməni əsilli əhalinin Azərbaycanın beynəlxalq tanınmış Dağlıq Qarabağ və ətraf bölgələrində qanunsuz məskunlaşdırılması cəhdlərinə əl atır".

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, bunu Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Leyla Abdullayeva bəzi KİV-lərdə Livanda baş vermiş partlayışdan sonra bu ölkədəki erməni əsilli livanlıların ölkəmizin işğal olunmuş ərazilərinə köçürülməsi ilə bağlı məlumatları şərh edərkən deyib.

"Ermənistan tərəfindən həyata keçirilən qanunsuz məskunlaşdırma faktı ATƏT-in faktaraşdırıcı missiyalarının hesabatlarında da qeydə alınıb. Əlbəttə, Ermənistanın bu əməlləri beynəlxalq humanitar hüququn, eləcə də 1949-cu il Cenevrə Konvensiyası və onun əlavə Protokollarının kobud pozulmasıdır.

İşğalçı Ermənistanın məqsədi bu torpaqlarda ermənilərin sayını süni şəkildə artıraraq, ərazilərin etnik-mədəni xüsusiyyətlərinin dəyişdirilməsi və beləliklə də ilhaqçı siyasətin həyata keçirilməsidir. Azərbaycanın beynəlxalq tanınmış ərazilərində Ermənistanın qanunsuz məskunlaşdırma siyasəti ilə bağlı, o cümlədən Ermənistanın Livandakı faciədən öz qanunsuz məqsədləri üçün istifadə etmək niyyətləri ilə bağlı ciddi narazılığımız ATƏT-in Minsk Qrupunun həmsədrləri qarşısında qaldırılıb.

Ermənistan dərk etməlidir ki, bu qanunsuz fəaliyyət və süni məskunlaşdırma cəhdləri onun gözlədiyi nəticələri verməyəcək. İşğal olunmuş Dağlıq Qarabağ və ətraf ərazilərin azərbaycanlı əhalisi öz evlərinə və mülklərinə geri qayıdacaq və işğalçı Ermənistan bütün qanunsuz əməllərinə görə cavab verəcək.

Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində Ermənistanın məqsədyönlü məskunlaşdırma siyasətinə son qoyulması tələbimiz bundan sonra da beynəlxalq birlik qarşısında qəti şəkildə qaldırılacaqdır", - Leyla Abdullayeva bildirib.

13
Əlaqədar
XİN: Beyrutda partlayışda azərbaycanlıların xəsarət alması ilə bağlı məlumat yoxdur
Azərbaycan XİN-i Zöhrab Mnatsakanyanın cavabını verdi
XİN: Ermənistanın danışıqların formatını dəyişdirmək cəhdləri qəbuledilməzdir
Aİ-nin Azərbaycandakı nümayəndəsi və Belçika səfiri XİN-ə çağırıldı
XİN: Ermənistanın mövqeyi danışıqlardan qaçmaq kimi qiymətləndirilməlidir
Kitab oxuyan uşaq, arxiv şəkli

Gözdən qaçırdığımız təhlükə - Uşaqlara aid ədəbiyyatda onlara "məşuqə olmaq" aşılanır?!

1
Aygün Bal adlı müəllifin "Qaz ilə Göyərçinin əhvalatı" adlı şeiri məktəb yaşlı uşaqlar üçün nəzərədə tutulmuş olsa da, şeirin mənası uşaqlara düzgün tərbiyə aşılamır.

İradə Cəlilova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 11 avqust — Sputnik. Uşaqların şüuraltı, həyata baxışı 8 yaşına qədər formalaşır. Onların bu dövrə qədər almış olduğu məlumatlar, gördükləri, oxuduqları, yaaşdıqları, şahid olduqları birbaşa gələcək həyatlarının, xarakterlərinin formalaşmasına təsir edir.

Bu prosesdə uşaq ədəbiyyatının, ibtidai sinif dərsliklərinin böyük rolu var.

Belə ki, uşaqların çox zaman vaxt keçirdiyi kitablar onlara düzgün olmayan düşüncələr, məlumatlar və fikirlər öyrədə bilər.

Məsələn bu günlərdə social şəbəkələrdə paylaşılan Aygün Bal adlı müəllifin "Qaz ilə Göyərçinin əhvalatı" adlı şeiri məktəb yaşlı uşaqlar üçün nəzərədə tutulmuş olsa da, şeirin mənası uşaqlara düzgün tərbiyə aşılamır.

Və yaxud bir müddət əvvəl elə ibtidai sinif şagirdlərinə aid ədəbiyyatda uşaqlara dini biliklər aşılanırdı ki, bu da uşağın azad seçiminə bağlı bir prosesdir.

Azərbaycanda uşaq ədəbiyyatına nəzarət var? Valideynlər uşaqlaırn bu kimi düşüncədə yazılmış əsərlərdən qorumaq üçün nə etməlidir?

Sputnik Azərbaycan bu məsələni araşdırıb.

Təhsil eksperti Qoşqar Məhərrəmli Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, şagirdlərin şüurulatının formalaşması erkən yaşlara təsadüf edir. Bu səbədən də erkən yaş pedaqogikası ən önəmli alt sahələrdən hesab edilir.

Pedaqoqların və psixoloqların fikrincə, uşaqların bu yaşlarda məruz qaldıqları hər bir şey onların şüuraltında qalır və bu onların gələcək həyatlarına təsir edir: "Bir çox yazarların - Adəm Günəşin, Doğan Güzeloğlunun kitablarında, qərb psixologiyasında da qeyd edilir ki, uşaqların erkən dövrdə məruz qaldıqları hər bir şey onların sonrakı həyatında xarakterlərinin formalaşmasına səbəb olur. Uşaq ədəbiyyatı da uşaqların təhtəlşüurunda yer alacaq amillərdəndir. Bu səbəbdən biz uşaqlar üçün ədəbiyyat seçəndə diqqətli olmalıyıq".

Ekspert bildirib ki, nəinki uşaq ədəbiyyatı, hətta uşaqların daim istifadə etdiyi oxu, riyaziyyat və ya təbiətlə bağlı kitablarda hər bir şəkil belə diqqətli seçilməlidir.

Çünki dərsin məqsədi başqa olsa belə, verilən hər şəkil uşaqların psxikiasına ayrı cür təsir edə bilər.

Uşaq ədəbiyyatı uşaqların dillərinin zənginləşməsinə, şüuralarının inkişafına, təfəkkürlərinin yaradıcı-tənqidi olmasına birbaşa təsir edir.

Bu səbəbdən də uşaqların oxuduqları kitabların, baxdıqları cizgi filmlərinin, kinoların seçilməsində valideynlər və müəllimlər diqqətli olmalıdıdr. Əks halda biz onların başqa tərbiyə ilə yetişdiklərinin şahidi ola bilərik.

Mütəxəssisin fikrincə, uşaqların cinsi tərbiyəsində də uşaq ədəbiyyatının böyük rolu var.

"Uşaqların cinsi tərbiyəsində, məhrəmiyyət təlimində onlara aid olan oxudqları, öyrəndikləri, gördükləri hər şeyin birbaşa təsiri var. Bu səbəbdən də uşaq ədəbiyyatı seçərkən çox diqqətli olmaq lazımdır" - deyə ekspert bildirib.

Onun sözlərinə görə, uşaq ədəbiyyatı – hekayə, nağıl, şeirlər yazanlar da diqqətli olmalıdır.

Mütəxəssis hesab edir ki, uşaq ədəbiyyatı nümunələri pedaqoqların, erkən yaş psixoloqlarının senzurasından keçəndən sonra ibtidai sinif uşaqlarının və müəllimlərinin istifadəsinə verilməlidir: "Düzdür, sərbəst bazar iqtisadiyyatı dövründə yaşayırıq. Ancaq uşaq ədəbiyyatı senzuradan keçdikdən sonra uşaqların istifadəsinə verilsə, daha yaxşı olar. Beləcə, uşaqların gələcək həyatı daha düzgün formalaşmış olar. Bu uşaqların əxlaqi tərbiyəsində mənəvi dəyərləri qavramasında çox böyük yer tutur".

Psixoloq Ramin Hacıyevin sözlərinə görə, uşaqlarda şüuraltının əsas formalaşdığı dövr 8 yaşına qədərdir.

Bu yaşa qədər uşaqlar gördükləri, öyrəndikləri, oxuduqları hər bir hadisəni şüurulatına yazır: "Uşaq beyni ağ kağıza bənzəyir və onun üzərində yazılanlar ətraf mühiytin təsiri ilə formalaşır. Yəni, bir uşaq ailədə dava-mübahisə, sevgisizlik görürsə, böyüyəndən sonra o da ətrafına, insanlara qarşı o formada davranır. Çünki o həyatı elə öyrənir".

Psixoloqun fikrincə, bu baxımdan uşaqlara uşaq ədəbiyyatı, kitablar seçərkən valideynlər çox diqqətli olmalıdır. Kitab alarkən ən azından kitabı adına görə deyil, müəllifə, kitabın içində olanlara görə almaq lazımdır.

"Azyaşlı uşaqları böyüklərin həyat düşüncələri ilə, həyata baxışları ilə, hətta yaşanmış, müxtəlif formada qələmə aldıqları uşaqların psixologiyasına zərər vura biləcək əsərlərlə böyütmək olmaz. Burada yük birmənalı olaraq, valideynlərin üzərinə düşür", - deyə psixoloq vurğulayıb.

Onun fikrincə, indiki dövr uşaq ədəbiyyatı nümunələrinin əksəriyyəti uşaqların əxlaqına, cinsi düşüncələrinə, gələcək həyatına zərbə verə biləəck vəziyyətdədir.

Bu səbəbdən də hər bir valideyn çox diqqətli olmalıdır.

1