Cəbiş müəllim Mehdi Məmmədov haqqında - "Qarabağ inciləri" silsiləsindən

504
(Yenilənib 00:52 17.07.2021)
Cəbiş müəllim Şuşanın dünya mədəniyyətinə bəxş etdiyi əfsanəvi rejissor, aktyor Mehdi Məmmədovun həyat yolundan söz açır.

Azərbaycanın görkəmli teatr rejissoru, tanınmış aktyor, teatrşünas alim və pedaqoq, SSRİ Xalq artisti, SSRİ Dövlət mükafatı laureatı, sənətşünaslıq doktoru, professor Mehdi Əsədulla oğlu Məmmədov 1918-ci il mayın 22-də Şuşada anadan olub.

O, Bakıda Teatr Texnikumunu bitirdikdən sonra 1935-ci ildə təhsilini davam etdirmək üçün Moskvaya gedərək Teatr Sənəti İnstitutunda oxuyur.

Bakıya qayıtdıqdan sonra 1940-cı ildə Akademik Milli Dram Teatrında rejissor, bədii rəhbər, 1956-cı ildə Opera və Balet Teatrında baş rejissor kimi çalışır. 1960-cı ildə yenidən Akademik Milli Dram Teatrına baş rejissor təyin edilir. 1974-1978-ci illərdə Opera və Balet Teatrının, 1978-1982-ci illərdə Rus Dram Teatrının baş rejissoru vəzifələrində çalışır.

Mehdi Məmmədov Milli Dram Teatrının baş rejissoru olduğu 10 il ərzində 12 səhnə əsərinə quruluş verib. Onun səhnələşdirdiyi "On ikinci gecə", "Madrid", "Od gəlini", "Oqtay Eloğlu", "Şeyx Sənan", "İblis", "Hamlet", "Xəyyam", "Müfəttiş", "Canlı meyit", "Romeo və Cülyetta", "Dəli yığıncağı" və digər tamaşaların hər biri Azərbaycan teatr tarixində hadisəyə çevrilmişdir.

Müsahibələrinin birində Mehdi Məmmədov etiraf etmişdi ki, quruluş verdiyi səhnə əsərləri arasında dünya səhnəsinə çıxarmağa ən çox layiq bildiyi məhz "Dəli yığıncağı"dır.

Onun Opera və Balet Teatrının səhnəsində quruluş verdiyi "Toska", "Lakme", "Sevil", "Koroğlu", ilk dəfə romantik və modernist üslubun vəhdətində ərsəyə gətirdiyi "Leyli və Məcnun" musiqili dramı, Rus Dram Teatrında hazırladığı "Həyatın dibində", "Nadejdalarım" tamaşaları rejissorun təxəyyülünün genişliyindən, ən əsası isə, bu genişliyi sərrast sərf etmək istedadından xəbər verir.

Mehdi Məmmədovun adı Azərbaycan mədəniyyətində yüksək intellektli, universal dünyagörüşlü sənətkar nümunəsi ilə assosiasiya olunur. O, keçmiş SSRİ məkanında yüksək peşəkarlıq xüsusiyyətlərini kamilliklə özündə birləşdirən az sayda sənətkarlardan idi.

Ümumilikdə 60 səhnə əsərinə bir-birindən mükəmməl quruluş verən Mehdi Məmmədova görə, bədii forma bədii məzmun qədər önəmlidir. Başqa sözlə, rejissor təqdim edəcəyi tamaşanın bədii formasını bütün görünən və görünməyən incəlikləri ilə təsəvvür etmirsə, onun məşq etməsi bir az qəribədir.

Mehdi Məmmədov ömrünün sonuna qədər pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olub. Mədəniyyət və İncəsənət Universitetində çalışmaqla yanaşı, Bakı Dövlət Universitetində etika və estetikadan dərs deyib.

1959-cu ildə Mehdi Məmmədov "Onu bağışlamaq olarmı" filmində mayor Qaya Mürşüdov rolunda çəkilib. Bu rol onun kinoda ilk və son işi olub.

Sənətdə qazandığı uğurlara görə Mehdi Məmmədov 1974-cü ildə SSRİ Xalq artisti fəxri adlarına layiq görülüb. Akademik teatrda hazırladığı Hüseyn Cavidin "İblis" faciəsinə görə 1984-cü ildə Azərbaycan Dövlət mükafatı ilə təltif olunub.

Teatr tariximizə adını əbədi həkk etmiş böyük sənətkar Mehdi Məmmədov 1985-ci il yanvarın 28-də dünyasını dəyişib.

2018-ci ildə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sərəncamı ilə Mehdi Məmmədovun 100 illik yubileyi qeyd olunub.

504
Teqlər:
infoqrafika, rejissor, teatr, Mehdi Məmmədov, Cəbiş müəllim

Yol hərəkəti qaydalarına riayət pozuntuların səbəbləri

1281
(Yenilənib 09:53 20.09.2021)
Polisin bütün səylərinə baxmayaraq, Azərbaycanda yol-nəqliyyat hadisələri azalmır. Bütün bunlar ölkə əhalisinin artması və nəticədə nəqliyyat vasitələrinin sayının artması fonunda baş verir.
İnfoqrafika: Yol hərəkəti qaydaları
© Sputnik / Elnur Salayev

 

BAKI, 16 sentyabr — Sputnik. Azərbaycanda yollarda baş verən vəziyyət və çoxsaylı qəzaların səbəbləri ilə bağlı müzakirələr, yəqin ki, heç vaxt bitməyəcək.

Avtomobil sürcüləri və piyadalar kimin daha çox günahkar olduğu ilə bağlı mübahisə edirlər: sürücülər yolu keçən insanların məsuliyyətsizliyindən narazıdırlar, piyadalar isə avtomobil sahiblərini yol hərəkəti qaydalarını bilməməkdə günahlandırırlar.

Polisin bütün səylərinə baxmayaraq, Azərbaycanda yol-nəqliyyat hadisələri azalmır. Bütün bunlar ölkə əhalisinin artması və nəticədə nəqliyyat vasitələrinin sayının artması fonunda baş verir. Yollarda baş verən qəzaların səbəbləri çoxdan yaxşı araşdırılsa da, sürücülər və piyadalar arasında kimin daha çox günahkar olduğunu öyrənmək hələ də mümkün deyil. Xüsusilə ona görə ki, hər iki tərəf bir-birinə qarşı ittihamlar irəli sürür.

Media Təhlil Mərkəzi və Azərbaycan Avtomobil Federasiyası yerli əhali arasında sorğu keçirib məsələ ilə bağlı keçirib. Sorğuda 505 nəfər iştirak edib. Maraqlı fakt ondadır ki, respondentlərin əksəriyyəti, yəni 79%-i sürücüləri sistemli şəkildə yol hərəkəti qaydalarını pozmaqda günahlandırıblar. Qalan 21% -i isə özləri bütün yol hərəkəti qaydalarına riayət etdiklərini bildiriblər.

Sorğunun nəticələri ilə bağlı daha ətraflı məlumatla Sputnik Azərbaycan infoqrafikasında tanış ola bilərsiniz.

1281
Teqlər:
yol hərəkəti

Postsovet ölkələrində əhali artımı ilə bağlı vəziyyət

1646
(Yenilənib 12:17 14.09.2021)
Yer kürəsində əhali sıxlığı məsələsi ildən-ilə aktuallaşır. Belə hesab olunur ki, hazırkı yüzilliyin sonunda dünyada insanların sayının yüksək templə artması həyat keyfiyyətinin pisləşməsinə gətirib çıxaracaq.
İnfoqrafika: Postsovet ölkələrində əhali artımı ilə bağlı vəziyyət
© Sputnik / Elnur Salayev

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının proqnozlarına əsasən, XXI əsrin sonlarına yaxın dünya əhalisinin sayı 11 milyard nəfərə çatacaq. O cümlədən, belə hesab olunur ki, gələcək 30 il ərzində Azərbaycanın əhalisi bir milyon nəfər çoxalacaq. Bununla belə, doğum göstəriciləri mütəmadi olaraq aşağı düşür, ömür müddəti isə bir qədər artır.

Hələ ötən əsrin əvvəllərində dünyada cəmi iki milyard insan yaşayırdı. Hazırda planetimizin sakinlərinin sayı 7,9 milyard nəfərə çatıb və bu göstərici artmaqda davam edir.

Bu vəziyyət əhalinin sayı, ətraf mühitin çirklənməsi, həyat keyfiyyətinin aşağı düşməsi, aclıq və münaqişələrə gətirib çıxara bilər. Alimlərin proqnozları ürəkaçan heç nə vəd etmir və bizə gələcək dəyişikliklərə hazır olmağın vacibliyini xatırladır.

Sputnik Azərbaycan-ın infoqrafikasında postsovet ölkələrində əhalinin sayı ilə əlaqədar vəziyyətin necə dəyişdiyi və insanların yaşam müddəti ilə bağlı göstəricilər öz əksini tapıb.

 

1646
Stefan Kuntz, arxiv şəkli

Türkiyə milli futbol komandasının yeni baş məşqçisi məlum oldu

0
(Yenilənib 22:54 20.09.2021)
Stefan Kuntz Almaniyanın 21 yaşdan aşağı futbolçulardan ibarət milli komandasının baş məşqçisi olub və 1995-1996-cı illərdə Beşiktaş komandasının tərkibində çıxış edib.

BAKI, 20 sentyabr — Sputnik. Türkiyə milli komandasına yeni baş məşqçi təyin olunub. Sputnik Azərbaycan-ın NTV kanalına istinadla verdiyi xəbərə görə, Türkiyə Futbol Fedarasiyası bu məqsədlə alman mənşəli keçmiş futbolçu Stefan Kuntzla razılıq əldə edib.

Federasiyadan verilən açıqlamada "Türkiyə Futbol Fedarasiyası İdarəetmə Heyəti milli komandanın baş məşqçisi vəzifəsi üçün Stefan Kuntzla razılıq əldə edib", – deyə bildirilir.

Yeni baş məqşçi ilə imza mərasimi sabah baş tutacaq.

Qeyd edək ki, Stefan Kuntz Almaniyanın 21 yaşdan aşağı futbolçulardan ibarət milli komandasının baş məşqçisi idi. 1995-1996-cı illərdə isə Beşiktaş komandasının tərkibində çıxış etmişdi.

Xatırladaq ki, Türkiyə Futbol Federasiyası bu günlərdə milli komandanın baş məşqçisi Şenol Günəşlə yollarını ayırıb. Buna səbəb Türkiyə millisinin 2022-ci il Dünya Çempionatının Avropa seçmə oyunları çərçivəsində  G qrupunda Hollandiyaya 6:1 hesabı ilə uduzması olub.

Həmçinin oxuyun:

Şenol Günəş istefaya göndərildi

0
Teqlər:
futbol, Türkiyə, milli