Bu il Novruz süfrəsi neçəyə başa gəlir

2895
(Yenilənib 14:41 19.03.2020)
Azərbaycan xalqı 2020-ci ilin Novruz bayramını qarşılamaq üçün nə qədər vəsait xərcləməli olub? Rəqəmlərlə Sputnik Azərbaycan-ın infoqrafikasında tanış ola bilərsiz.
İnfoqrafika: Novurz süfrəsi
© Sputnik / Elnur Salayev

 

Azərbaycan xalqının qədim milli bayramlarından olan Novruz öz ənənələri və süfrəsi ilə məşhurdur. Azərbaycanlıların Novruz xonçasını şəkərbura, paxlava, qoğal, şirin çörəklər, çərəzlər, meyvələr, boyanmış yumurtalar olmadan təsəvvür etmək çətindir. Novruz süfrələri isə başda milli yeməklərin şahı plov olmaqla azı yeddi növ yeməklə açılır. Ən imkansız ailələrdə belə Novruz bayramında süfrənin bol olmasına xüsusi diqqət göstərilir. Çünki insanlar Novruz sürfəsi zəngin olanın il boyu bolluq və bərəkət içində yaşayacağına inanır.

Qışın gedişini, təbiətin oyanışını və baharın gəlişini özündə ehtiva edən bu bayramı qeyd etmək üçün xeyli vəsait də tələb olunur. Çünki Novruzu yüksək səviyyədə qarşılamaq üçün tələb olunan ərzaqlar kifayət qədər bahadır. Azərbaycanda Novruz süfrəsinin neçəyə başa gəldiyini bilmək istəyirsinizsə, Sputnik Azərbaycan-ın infoqrafikasına baxın.

2895

COVID-19 necə müəyyən edilir

463
(Yenilənib 01:27 05.06.2020)
Koronavirus testinin növləri və onun statistikası haqqında daha ətraflı məlumatı Sputnik Azərbaycan-ın infoqrafikasından əldə edə bilərsiz
© Sputnik / Elnur Salayev

Son zamanlar dünyada çox sayda orqanizmdəki SARS-CoV-2 koronavirusunun mövcudluğunu təyin etməyə qadir olan testlər meydana gəlməkdədir. Bu gün dünyada 150-dən artıq test növü mövcuddur.

Onları iki qrupa bölmək olar. Birincisi testləşdirmə zamanı insan orqanizmində virusun mövcudluğunu və onun potensial yoluxma mənbəyi ola biləcəyini göstərənlərdir. İnfeksiyanın hal-hazırda mövcudluğunu göstərən test polimeraz zəncirvari reaksiya testidir. Bir pambıqlı çubuğun köməyi ilə xəstənin boğazından tüpürcək nümunəsi götürülür və müəyyən biokimyəvi reaksiyanın köməyi ilə genetik materialda virusun olub-olmaması müəyyən edilir.

İkincisi insanın keçmişdə koronavirusa yoluxduğunu təyin edənlərdir. Keçmişdə infeksiyanın mövcudluğunu müəyyən edən seroloji test (ELİSA) qanın içindəki virusa qarşı mübarizədə immun sistemini möhkəmləndirən antitelin mövcudluğunu göstərir. Bu zaman xəstədən bir damla qan alınır, xüsusi bir konteynerə yerləşdirilir və reagentlə qarışdırılır. Nümunə başqa rənglə boyanırsa, onda bu, prinsipcə, insanın artıq xəstə olduğu və onda virusa qarşı immunitetin yarandığı deməkdir.

Hazırda Azərbaycan üzrə koronavirusun yoluxması şübhəsi ilə yalnız üç kateqoriyalı vətəndaşları testdən keçirirlər.

Azərbaycanda koronavirus infeksiyasının aşkar edilməsi üçün hər min sakinə 30 test düşür. Testlərin sayına görə liderlik Amerika Birləşmiş Ştatlarına məxsusdur. Xəstəliyin baş verdiyi andan etibarən 18 milyondan çox test və ya hər min nəfərə 55-dən çox test keçirilib.

Bu gün insanın COVİD-19-a yoluxub-yoluxmadığını müəyyən etməyin ən əlçatan üsulu testdir.

Hələ bu yaxınlarda “Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyi”ndən (TƏBİB) bildiriblər ki, yalnız xəstələrlə təmasda olan şəxsləri, həmçinin xəstəliyin aşkar şəkildə ifadə edilmiş simptomlarına malik olanları və xaricdən respublikaya gələn vətəndaşları yoxlamaqla testlərin sayını azaltmaq niyyətindədirlər.

Bu xəstəliyin mövcudluğundan şübhələnənlər Təcili və təxirəsalınmaz tibbi yardımın "103" qısa nömrəsinə zəng edərək test edilə bilərlər. Bundan sonra qısa zamanda həkimlər briqadası vətəndaşın yaşayış yerinə gedəcək və ondan laboratoriyada tədqiqat üçün nümunələr götürəcəklər. Testin nəticəsi üç gün ərzində elan edilir. Cavab birbaşa test edilən şəxsin telefonuna SMS mesajı şəklində gəlir.

Testin nəticəsi müsbət olduğu halda, xəstə koronavirusa yoluxmuş xəstələrin müalicəsi üçün ayrılan xəstəxanaya yerləşdirilməlidir.

Koronavirus testinin növləri və onun statistikası haqqında daha ətraflı məlumatı Sputnik Azərbaycan-ın infoqrafikasından əldə edə bilərsiz.

463
Əlaqədar
Koronavirusun qəribə xüsusiyyəti aşkarlandı
Dünyada ilk dəfə Türkiyədə suda koronavirus olması araşdırılır
Çin koronavirus peyvəndinə görə kliniki sınaqları tamamlayan ilk ölkə oldu
Lukaşenko yenə koronavirusdan danışdı – Onun öz versiyası var
Azərbaycanda koronavirus: sərt karantinə səbəb olan rəqəmlər açıqlandı

Dünyanın hər yerində xoşbəxt olsun uşaqlar

866
(Yenilənib 00:49 01.06.2020)
Uşaqlarla bağlı daha ətraflı statistik məlumatlarla Sputnik Azərbaycan-ın infoqrafikasında tanış ola bilərsiz.
İnfoqrafika: Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü
© Sputnik / Elnur Salayev

Hazırda dünyada 2,5 milyarddan çox uşaq yaşayır. Hər gün 400 mindən çox uşaq dünyaya gəlir. Azərbaycanda isə 0-18 yaşlı uşaqlar əhalinin 35%-ni təşkil edir.

Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü hər il iyunun 1-də qeyd olunur. Bu gün 1949-cu ilin noyabrında Parisdə Beynəlxalq Demokratik Qadınlar Federasiyası Konqresinin qərarı ilə təsis edilib.

1950-ci ildə BMT Baş Assambleyası tərəfindən 1 iyunun Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü kimi qeyd olunması qərara alınıb. Həmin gün təşkil olunan "Qadınların Beynəlxalq Konfransı"nda uşaq hüquqlarının təmin edilməsi ilə bağlı təkliflər səslənib və elə həmin tədbirdə də 1 iyun tarixini uşaqların beynəlxalq müdafiəsinə həsr etmək qərarı verilib.

Bundan sonra iyunun 1-i Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü kimi tarixə düşüb. Dünyanın əksər ölkələrində olduğu kimi, bu gün Azərbaycanda da qeyd edilir.

Bu bayramla yanaşı, BMT-nin Baş Assambleyasının qərarı ilə 20 noyabr tarixi Ümumdünya Uşaqlar Günü kimi qeyd olunur.

Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Respublikasında uşaqlara dövlət qayğısının gücləndirilməsi, uşaq problemlərinə vətəndaş cəmiyyəti qurumlarının diqqətinin artırılması və ölkənin uşaqlarla bağlı demoqrafik perspektivlərinin müəyyənləşdirilməsi məqsədi ilə 22 dekabr 2008-ci il tarixli sərəncam imzalayıb. Sərəncama görə, 2009-cu il Azərbaycanda "Uşaq ili" elan olunub.

Hazırda dünyada 2,5 milyarddan çox uşaq yaşayır. Hər gün 400 mindən çox uşaq dünyaya gəlir. Azərbaycanda 0-18 yaşlı uşaqlar əhalinin 35%-ni təşkil edir. Hazırda Azərbaycan əhalisinin 2 milyon 730 mini uşaqlardır. 

Uşaqlarla bağlı daha ətraflı statistik məlumatlarla Sputnik Azərbaycan-ın infoqrafikasında tanış ola bilərsiz.

866
Bakıda mağazada növbə

Bakı əhalisi sanki "Leninqrad blokadası"na hazırlaşır - Üzücü görüntülər

4
(Yenilənib 16:24 05.06.2020)
Alıcılar arasında tibbi maskası olanlarla yanaşı, maskasız növbə gözləyənlər də çox idi. Ən böyük təhlükə isə kassaların qarşısında sosial məsafə tələbinə əməl olunmamasında idi.

Zülfiiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 5 iyun — Sputnik. Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın qərarına əsasən həftəsonu sərt karantin rejimi tətbiq olunacaq. Şənbə və bazar günləri evdən çıxmaq qadağası ilə yanaşı ticarət obyektləri, apteklər, hətta ərzaq dükanları belə bağlı olacaq.  Bu qərardan sonra əhalinin marketlərə axını müşahidə olunub. Dünən gecə saatlarına qədər əhali iki günlük ərzaq tədarükünü təmin etmək üçün mağazalara üz tutub.

© Sputnik / Zulfiyya Guluyeva.
Bakıda mağazada boş çörək piştaxtaları

Sputnik Azərbaycan-ın məlumatına görə, ərzaq dükanlarında, iri supermarketlərdə qələbəlik bu gün də davam edib. Marketlərin kassalarının qarşısında uzun növbə müşahidə olunub. Bayılda yerləşən "Araz" marketdə də anoloji vəziyyət müşahidə olunurdu. Marketdə alıcı əlindən tərpənmək mümkün deyildi. Vitrinlər boşaldıqca doldurulur, tələbatın artması marketdə çalışan satıcıları da əldən salmışdı. Satıcılarla söhbət zamanı öyrəndik ki, dünən saat 20:00-dan sonra marketdə sözün əsl mənasında qələbəlik yaşanıb. Alıcıların un, çörək, şəkər tozuna tələbatı artdığından bu məhsullar anbarda da qurtarıb. Elə çörəyə tələbatın artması marketin boş qalmış çörək vitrinlərindən də bəlli olurdu. Marketin içərisində yerləşən "Xonça" təndir sexindən isə bu gün səhər saatlarından çörəyə tələbatın kəskin artdığını söylədilər: "Təndirimiz demək olar ki, soyumayıb. Səhərdən təndirə yapdığımız çörəklər el dili ilə desək taraş edilir. Çörəyi yapıb çatdıra bilmirik".

© Sputnik / Zulfiyya Guluyeva.
Bakıda mağazalarda vəziyyət

Marketdə ət və süd məhsullarına, eləcə də meyvə tərəvəzə də tələbat kəskin artmışdı. İki günlük evdən çıxma və marketlərin fəaliyyətinə qadağa qərarı sözün əsl mənasında insanları xofa salmışdı. Hətta müşahidələr zamanı, soğan, kartof kimi məhsulları kisə ilə alanlara da rast gəldik. Bu səbəbdən də marketin kassasında uzun növbə yaranmışdı. Alıcılar arasında tibbi maskası olanlarla yanaşı, maskasız növbə gözləyənlər də çox idi. Ən böyük təhlükə isə kassaların qarşısında sosial məsafə tələbinə əməl olunmamasında idi. Koronavirus təhlükəsi ilə əlaqədar iki günlük evdən çıxmağa qadağa qərarı insanların ərzaq mağazalarına kütləvi axını ilə nəticələnmişdi. Eyni vəziyyət meyvə tərəvəz dükanlarında da müşahidə olunurdu. Apteklərdə isə elə ciddi sıxlıq müşahidə olunmurdu. "Sabah" aptekin əczazçısı bildirdi ki, gündəlik qaydada dərman satışı davam edir: "Ancaq həyatı təhlükəli xəstəlikləri olan ürək qan-damar xəstəliyindən əziyyət çəkənlər, şəkər xəstələri lazım olan dərmanları alırlar".

  • Bakıda mağazada növbə
    © Sputnik / Zulfiyya Guluyeva.
  • Bakıda mağazada növbə
    © Sputnik / Irade JELIL
  • Bakıda mağazada növbə
    © Sputnik / Zulfiyya Guluyeva.
1 / 3
© Sputnik / Zulfiyya Guluyeva.
Bakıda mağazada növbə

Apardığımız müşahidələr zamanı iki günlük qadağanın əsasən ərzaq mağazalarında sıxlığa səbəb olduğu üzə çıxdı. Alış-veriş edib evinə qayıdan Səbail rayonu Bayıl sakini Pərvaz Kərimov  və Mətləb Həsənov isə mağazalarda sıxlıq olduğundan evə bir sıra zəruri ərzaqları almadıqlarını söylədilər: "İki günlük qadağa qərarı verdilər ki, şənbə və bazar günü koronavirusa yoluxma olmasın. Amma bu gün mağazalardakı basabasda adam nəinki koronavirusa, hər cür virusa yoluxa bilər. Evə un, şəkər tozu ala bilmədik. Çünki marketdə də qurtarmışdı. İnsanlar soğanı, kartofu kisə ilə alırdılar. Heç kəs sosial məsafə saxlamırdı. Kassalarda hamı bir-birinin az qala ağzının içinə girmişdi. Ödənişi etmək üçün 20 dəqiqə kassada gözləmişəm. 20 dəqiqəyə o qədər adamın içində adam hər cür virusa yoluxar. Camaatın çoxunun maskası yox idi. Bir sözlə marketlər ancaq öz ciblərini düşünüblər".

Mətləb Həsənov isə marketlərə axının süni qiymət artımına səbəb olduğunu söylədi. Yağın qiymətini 1 manata qədər bahalaşdırıblar. Pendirin, kəsmiyin də qiymətində artım var idi. Bir sözlə bu qərardan ancaq ərzaq mağazaları qazandı.

4