Dünya əhalisinin sayında ölkələrin payı

1910
(Yenilənib 10:58 08.10.2019)
Dünya əhalisi sürətlə artsa da, müvafiq hesabatlarda ümumi artım tempinin aşağı düşdüyü müşahidə olunur. Sputnik Azərbaycan-ın infoqrafikasında əhalisinin artım tempi aşağı düşən dövlətlərin siyahısı ardıcıllıqla təqdim olunur
© Sputnik / Elnur Salayev

BMT-nin hesabatına görə, 2019-cu ildə Yer kürəsinin əhalisi 7,7 milyard nəfərə çatıb. Bu sənəddə qeyd olunur ki, planetin əhalisi artmaqda davam edir və 2050-ci ildə 9,7 milyard nəfərə çatacaq. Bu əsrin sonunda dünya əhalisinin 11 milyard nəfərə çatacağı proqnozlaşdırılır.

Əhali artımı onun qocalması və doğum səviyyəsinin aşağı düşməsi ilə müşayiət olunur. BMT-nin hesabatına görə, 2050-ci ildə dünya əhalisinin 70 %-i həyat səviyyəsi aşağı olan ölkələrdə yaşayacaq. Ümumi doğuş nisbəti isə əhalinin çoxalması üçün lazım olan səviyyədən aşağı olacaq.

Məlumata görə, 2019-cu ildə dünya əhalisinin 56%-dən çoxu şəhərlərdə yaşayır. 2050-ci ildə bu rəqəm 68%-dək yüksələ bilər.

1910

Dünyanın hər yerində xoşbəxt olsun uşaqlar

268
(Yenilənib 00:49 01.06.2020)
Uşaqlarla bağlı daha ətraflı statistik məlumatlarla Sputnik Azərbaycan-ın infoqrafikasında tanış ola bilərsiz.
İnfoqrafika: Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü
© Sputnik / Elnur Salayev

Hazırda dünyada 2,5 milyarddan çox uşaq yaşayır. Hər gün 400 mindən çox uşaq dünyaya gəlir. Azərbaycanda isə 0-18 yaşlı uşaqlar əhalinin 35%-ni təşkil edir.

Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü hər il iyunun 1-də qeyd olunur. Bu gün 1949-cu ilin noyabrında Parisdə Beynəlxalq Demokratik Qadınlar Federasiyası Konqresinin qərarı ilə təsis edilib.

1950-ci ildə BMT Baş Assambleyası tərəfindən 1 iyunun Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü kimi qeyd olunması qərara alınıb. Həmin gün təşkil olunan "Qadınların Beynəlxalq Konfransı"nda uşaq hüquqlarının təmin edilməsi ilə bağlı təkliflər səslənib və elə həmin tədbirdə də 1 iyun tarixini uşaqların beynəlxalq müdafiəsinə həsr etmək qərarı verilib.

Bundan sonra iyunun 1-i Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günü kimi tarixə düşüb. Dünyanın əksər ölkələrində olduğu kimi, bu gün Azərbaycanda da qeyd edilir.

Bu bayramla yanaşı, BMT-nin Baş Assambleyasının qərarı ilə 20 noyabr tarixi Ümumdünya Uşaqlar Günü kimi qeyd olunur.

Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Respublikasında uşaqlara dövlət qayğısının gücləndirilməsi, uşaq problemlərinə vətəndaş cəmiyyəti qurumlarının diqqətinin artırılması və ölkənin uşaqlarla bağlı demoqrafik perspektivlərinin müəyyənləşdirilməsi məqsədi ilə 22 dekabr 2008-ci il tarixli sərəncam imzalayıb. Sərəncama görə, 2009-cu il Azərbaycanda "Uşaq ili" elan olunub.

Hazırda dünyada 2,5 milyarddan çox uşaq yaşayır. Hər gün 400 mindən çox uşaq dünyaya gəlir. Azərbaycanda 0-18 yaşlı uşaqlar əhalinin 35%-ni təşkil edir. Hazırda Azərbaycan əhalisinin 2 milyon 730 mini uşaqlardır. 

Uşaqlarla bağlı daha ətraflı statistik məlumatlarla Sputnik Azərbaycan-ın infoqrafikasında tanış ola bilərsiz.

268

Azərbaycanlılar ADR-in yaranmasının 102-ci ildönümünü qeyd edirlər

1218
(Yenilənib 11:06 28.05.2020)
Məhəmməd Əmin Rəsulzadə tərəfindən əsası qoyulan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti türk və islam dünyasında ilk parlamentli respublika, ilk demokratik, hüquqi və dünyəvi dövlət nümunəsi idi.
İnfoqrafika: 28 may
© Sputnik / Elnur Salayev

28 may 1918-ci il müsəlman Şərqində ilk dünyəvi demokratik dövlət olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yarandığı gündür. 1991-ci ildə Azərbaycan öz müstəqilliyini bərpa edəndən sonra hər il 28 may Respublika günü kimi qeyd olunur.

Azərbaycan xalqı bu il mayın 28-də onun ən şərəfli tarixinin bir hissəsi olan Demokratik Respublikanın qurulmasının 102-ci ildönümünü qeyd edir.

Prezident İlham Əliyev
© Official website of President of Azerbaijan Republic

1917-ci ildə Rusiyada baş vermiş Fevral inqilabı nəticəsində Rusiyada Çar İmperiyası devrildi. Ölkədə çarizmin məzlum vəziyyətə saldığı xalqların milli hərəkatı başlandı. 1918-ci il mayın 28-də Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin başçılığı altında Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (1918-1920) – müsəlman Şərqində ilk dünyəvi demokratik dövlət yaradıldı.

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə tərəfindən əsası qoyulan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti türk və islam dünyasında ilk parlamentli respublika, ilk demokratik, hüquqi və dünyəvi dövlət nümunəsi idi.

Azərbaycan müvəqqəti hökumətinin ilk başçısı isə Fətəli Xan Xoyski idi. 10 gün Milli Şura Tiflisdə işlədikdən sonra Gəncəyə köçürülüb. Yalnız 1918-ci ilin sentyabrında Türkiyə ordusunun rəhbərliyi ilə – Bakı daşnak-rus qüvvələrdən təmizləndikdən sonra milli hökumət Gəncədən Bakıya köçüb.

Müstəqil Azərbaycan Cümhuriyyəti qısa ömründə böyük nailiyyətlər və qalibiyyətlər əldə edib. Müsəlman Şərqində ilk dəfə, eləcə də ABŞ və bir sıra Avropa ölkələrindən daha əvvəl qadınlara seçim hüququ tanıyan və qadın–kişi bərabərliyini təmin edən cümhuriyyət, milli ordu, milli pul, milli bankın yaradılması, azad seçkilər, beynəlxalq əlaqələr və beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən Azərbaycan istiqlalının rəsmən tanınması, Azərbaycanın bütövlüyünün təmin edilməsi, iqtisadi islahatlar və digər uğurlara imza atmışdı.

Azərbaycan Demokratik Respublikasını rəsmi surətdə tanıyan ilk dövlət Osmanlı olub. Həmin tarixi hadisə 4 iyun 1918-ci ildə baş verib.

1918-ci il 9 noyabr tarixində M.Ə.Rəsulzadənin təklifi əsasında Azərbaycan Demokratik Respublikasının üç rəngli bayrağı qəbul edilib.

Azərbaycan Demokratik Respublikası gərgin və mürəkkəb ictimai-siyasi şəraitdə cəmi 23 ay fəaliyyət göstərə bilib. Təəssüf ki, müstəqil Azərbaycan Cümhuriyyəti iki yaşına dolmadan bolşeviklərin hücumuna məruz qalıb və müvəqqəti olaraq devrilib. Sovetlər Birliyi Azərbaycanı məcburi surətdə öz tərkibinə daxil edib. Bolşeviklər tərəfindən devrilməsinə baxmayaraq, istiqlal ideyası yenilməyib və 1991-ci ildə Sovet İmperiyasının dağılması ilə Azərbaycan yenidən öz müstəqilliyini elan edib.

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti ilə bağlı daha ətraflı məlumatla Sputnik Azərbaycan-ın hazırladığı infoqrafikada tanış ola bilərsiniz.

1218
Sumqayıt Kimya Sənaye Parkında tibbi maska istehsalı müəssisəsinin əməkdaşı, arxiv şəkli

Keçəlin dərmanına möhtac qalmaq: sovetin "havası" başımızdan vaxt çıxacaq?

2
(Yenilənib 20:08 02.06.2020)
Azərbaycanda maska və şpris istehsal edən müəssisələrin açılması bu sahədə sənayenin başlanğıcı olmalıdır.

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 2 iyun — Sputnik. Koronavirus pandemiyası dövründə Azərbaycanda tibbi maska və kombinezon istehsal edən iki müəssisə fəaliyyətə başladı. SARS-CoV-2 koronavirusunun yayılması bir daha Azərbaycanda tibbi sənayenin inkişafının zəruri olduğunu ortaya çıxartdı. Bəs görəsən, ölkəmizdə tibbi sənaye hansı istiqamətdə inkişaf etdirilməlidir?

Professor Adil Qeybulla Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, son aylarda tibbi sənaye sahəsində dirçəliş olsa da, bu, hələ yetərli sayıla bilməz: "Azərbaycanda bu gün həyati əhəmiyyət kəsb edən, ən vacib dərman preparatları belə istehsal edilmir. Tibbi sənayenin inkişafı ölkəmiz üçün çox vacibdir. Koronavirus pandemiyası göstərdi ki, biz tibb sahəsində ən bəsit tibbi ləvazimatları istehsal etmirik. Maska, şpris kimi tibbi ləvazimatlara görə xaricdən asılıyıq. Bu gün ağrıkəsici bəsit inyeksiya vasitələrini xaricdən idxal edirik".

A.Qeybulla bildirir ki, Sovet dövründə də Azərbaycanda tibbi sənaye inkişaf etməyib:

"Sovetlər birliyində də bizim dərman vasitələrinə tələbatımızı Belarusiya, Ukrayna ödəyirdi. Artıq Azərbaycan müstəqil dövlətdir. Tibb sənayesinin inkişafına maraqlı olmalıdır. Bunun üçün xaricdən investor cəlb edilməli, sərmayə qoyulmalıdır. Çox təəssüf ki, ölkəmiz tibbi sənayenin inkişafında çox geri qalıb. Azərbaycanda maska və şpris istehsal edən müəssisələrin açılması bu sahədə sənayenin başlanğıcı olmalıdır. Xarici ölkələrdə dərman istehsal edən məşhur şirkətlərlə müqavilə bağlanmalı, ölkəmizdə tibbi sənayenin inkişafına iri həcmli sərmayə qoyulmalıdır".

Professorun sözlərinə görə, tibbi sənayenin inkişafı üçün kadr hazırlığı da aparılmalıdır: "Azərbaycanda əczaçılıq sahəsində kadr hazırlanmalıdır. Çünki bu sahədə yetişən kadrların çoxu yaşlanıb. Tibb Universitetində bu sahə üçün ixtisaslı kadr hazırlanmalıdır".

Deputatlarımız nöqtəni qoydular: əməl etməsəniz, 100 manatla vidalaşın>>

İqtisadçı Samir Əliyev isə tibbi sənayenin inkişafına nail olmaq üçün bir sıra işlər görülməli olduğunu söyləyir. O, Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, tibbi sahədə idxaldan böyük asılılıq var: "Ən sadə texnologiya tələb edən maskanın istehsalına biz təzə-təzə başlayırıq. Hansı ki, bunun istehsalında yüksək texnoloji avadanlıq tələb olunmurdu. Azərbaycan çalışmalıdır ki, tibbi ləvazimatlarla bağlı idxaldan asılılıq azalsın. Neft emalından alınan tullantılardan analiz və dərman qutularının istehsalına başlaya bilərik. Bu gün bizim universitetlər bunun üçün kadr da hazırlamalıdır. Bəzi dərmanlar var ki, onları ölkəmizdə istehsal edə bilərik. Pandemiya onu göstərdi ki, idxaldan asılılıq bizə çox böyük problem yaradır. Bu problemi aradan qaldırmaq üçün isə bazar münasibətləri formalaşmayıb.

Dərmanların qiymətlərinin bazar tərəfindən tənzimlənməsi Azərbaycanda tibbi sənayenin inkişafına, dərman istehsalına mane olur. Dərmanların qiymətinin tənzimlənməsi insanlar üçün yaxşıdır. Bu, biznesin inkişafına problem yarada bilər. Amma biz çalışmalıyıq ki, bu biznes səmərəli biznesə çevrilsin. İstənilən sənayenin bazarları axtarılmalıdır. Dövlət biznes mühiti yaratmalıdır ki, iri sahibkarlar problemlə üzləşməsinlər.

Sahibkarların ucuz kreditlərə əlçatanlığı təmin edilməlidir. Yalnız bundan sonra biz tibbi sənayenin inkişafı, bu sahəyə investorların cəlbindən danışa bilərik. Əks halda, biz hələ illərlə ən sadə tərkibli dərmanları, dərman ləvazimatlarını xaricdən idxal etməli olacağıq".

2
Əlaqədar
Azərbaycanda COVID19-un müalicəsində istifadə olunan dərmanlar açıqlandı
Xoş, çox xoş xəbər var: Dərman tapılıb!   
Bəla evimizə girib, dərmanını isə bilmirik – Hərə bir söz deyir
Koronavirus əleyhinə dərman təsdiq edilmədi – Sübut yoxdur
Bu dərman vasitələri 5 il yerli mal sayılacaq - Fərman