Çilidə zəlzələ

Bu dəhşətli proqnoz reallaşarsa...

5974
(Yenilənib 16:06 15.04.2016)
Rusiyalı mütəxəssisin Azərbaycanda dağıdıcı zəlzələ gözlənildiyi barədə açıqlaması təşvişə səbəb olub. Azərbaycanlı ekspert isə, bu cür təbii fəlakətin öncədən proqnozlaşdırılmasını mümkün hesab etmir.

BAKI, 15 apr — Sputnik. "Növbəti zəlzələnin vaxtını qabaqcadan demək mümkün deyil. Son proqnoza görə, onun dağıdıcılıq gücü təkanların dərinliyindən asılıdır".

Qurban Yetirmişli
© Photo : APA
Qurban Yetirmişli

Bu sözləri Sputnik-ə açıqlamasında Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının (AMEA) Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzinin baş direktoru Qurban Yetirmişli deyib. O, hesab edir ki, Qafqazın şərqində, Azərbaycanla Dağıstan sərhədində dəqiq zəlzələ olacağı barədə proqnoz şübhəlidir. 

Aprelin 13-də Sputnik, 2016-2017-ci illərdə Azərbaycanla Dağıstan sərhədində, maqnitudasının 6-6,5 bal olacağı dağıdıcı zəlzələnin gözləndiyi barədə məlumat dərc etmişdi. Bu barədə Rusiya Elmlər Akademiyasının Yer Fizikası İnstitutunun direktor müavini Yevgeni Roqojin bildirmişdi.

"Proqnoz Şərqi Qafqaz üzrədir. Bu rayon, Azərbaycanla Dağıstan sərhədidir. Zəlzələ ya bu il, ya da gələn il ola bilər. Bizim proqnoza görə, zəlzələnin maqnitudası 6-6,5 bal olacaq, bu da 7-8 bal deməkdir (intensivlik cədvəlinə görə-red). Bu, dağıdıcıdır", — deyə Y. Roqojin söyləyib.

Onun sözlərinə görə, Rusiya Fövqəladə Hallar Nazirliyi artıq bundan xəbərdardır və yerli hakimiyyətin hələ ki, təkanlara tab gətirməyəcək binaları bərkitmək üçün vaxtı var.

Yetirmişlinin sözlərinə görə, rusiyalı alimlər 1997-ci ildən başlayaraq dəfələrlə Dağıstan ərazisində zəlzələ barədə açıqlamalar veriblər: "Bura seysmoaktiv bölgədir, ona görə də hətta bu gün belə, həmin ərazidə ara-sıra yeraltı təkanlar qeydə alınır. Titrəyişlər burada hələ ötən əsrin əvvəllərində — 1902, 1903, 1912-ci illərdə qeydə alınıb".

Earthquake
© AFP 2020 / Richter magnitude scale

"Qabaqcadan demək olmaz ki, dağıdıcı zəlzələ nə vaxt baş verəcək. 1997-1998-ci illərdən xeyli vaxt keçib. O vaxtdan bu günə kimi az zəlzələ olmayıb, amma onların heç biri dağıdıcı xarakter daşımayıb. Son proqnoza — maqnitudası 6-6,5 bal olan zəlzələyə gəlincə, bu, dağıdıcı ola da bilər, olmaya da. Hər şey təkanların dərinliyindən asılıdır", — deyə RSXM-in rəhbəri izah edib.

Onun sözlərinə görə, zəlzələnin vaxtını, yerini və gücünü dəqiq proqnozlaşdıra bilmədiyinə görə alimi qınamaq olmaz: "Yerli sakinlər ilboyu mümkün zəlzələni gözləyərək evlərindən kənarda yaşaya bilməzlər. Ona görə də belə ehtimal olunan proqnozlar insanların psixoloji vəziyyətinə neqativ təsir göstərir. Hətta zəlzələ olacağı təqdirdə belə, o, böyük dağıntılara səbəb olmayacaq. Çünki dağlıq ərazilər yer titrəyişlərinə daha dayanıqlı olurlar".

"Bu günə qədər heç kəs praktiki olaraq, zəlzələ ilə bağlı dəqiq proqnoz verə bilməyib. Bu, yalnız bir dəfə — 1975-ci ildə Xayçendə baş verib", —ekspert əlavə edib.

Xatırladaq ki, o zaman qarşıdan gələn zəlzələ haqqında ilk proqnoz Çinin Lyaonin əyalətində, Xayçendə verilib. Dağıdıcı təkanlar 4 fevral 1975-ci ildə yerli vaxtla saat 19:36-da qeydə alınıb. Onda yerli hakimiyyətin bir gün əvvəl zəlzələ ilə bağlı əhalini evakuasiya etməsi nəticəsində böyük insan itkisindən qaçmaq mümkün olmuşdu.

Bu, dünya tarixində dağıdıcı zəlzələdən əvvəl uğurlu evakuasiyanın həyata keçirildiyi yeganə haldır. Bu hadisəyə qədər zəlzələlər müxtəlif proseslərə görə qiymətləndirilirdi (nə dərəcədə dəqiq olduğu mübahisəlidir). Məsələn, heyvanların özlərini qəribə aparmaları, bir neçə binanın çatlaması, torpaqda iri yarıqların əmələ gəlməsi və s.

Bundan bir neçə ay keçəndən sonra, sözügedən əyalətin yaxınlığında heç kəsin gözləmədiyi daha bir zəlzələ baş verdi. Bu zəlzələdə bir neçə yüz min adam öldü.

Yetirmişli hesab edir ki, Xayçendəki zəlzələnin proqnozlaşdırılması sadəcə bir təsadüf idi: "O vaxtdan 40 il keçib, amma indiyə qədər heç kəs zəlzələni dəqiqliyi ilə proqnozlaşdıra bilməyib".

5974
Teqlər:
Respublika Seysmoloji Xidmət Mərkəzi, Qurban Yetirmişli, Yevgeni Roqojin, fəlakət, Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası, zəlzələ
Əlaqədar
Yaponiyada zəlzələ nəticəsində azı 3 nəfər ölüb, 200 nəfər yaralanıb
Papua-Yeni Qvineyada 6,7 bal gücündə zəlzələ baş verib
Tayvanda zəlzələ nəticəsində 100-dən çox itkin düşən var
Yaponiyada 5,5 bal gücündə zəlzələ oldu
Uzaq Şərqdə güclü zəlzələ
Türkiyədə zəlzələ baş verib
Peruda 7.5 bal gücündə zəlzələ baş verib
Buludlu hava, arxiv şəkli

Rayonlarda yağış, paytaxtda isə külək olacaq

9
(Yenilənib 14:51 13.08.2020)
Tibbi-meteoroloji proqnoza gəldikdə isə, avqustun 14-15-də Abşeron yarımadasında güclənən xəzri küləyi fonunda iqlim normasına yaxın temperatur şəraiti gözlənilir ki, bu da meteohəssas insanlar üçün əsasən əlverişlidir.

BAKI, 13 avqust — Sputnik. Sabah Bakıda və Abşeron yarımadasında havanın dəyişkən buludlu olacağı, əsasən yağmursuz keçəcəyi, lakin səhər yarımadanın bəzi yerlərində qısamüddətli az yağış yağacağı gözlənilir.

Sputnik Azərbaycan Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin verdiyi məlumata istinadla xəbər verir ki, arabir güclənən şimal-qərb küləyi əsəcək.

Havanın temperaturu Abşeron yarımadasında gecə 21-24, gündüz 28-31, Bakıda gecə 21-23, gündüz 29-31 dərəcə isti olacaq. Atmosfer təzyiqi normadan aşağı 755 mm civə sütunu, nisbi rütubət gecə 60-70 , gündüz 35-40 faiz təşkil edəcək.

Abşeron çimərliklərində arabir güclənən şimal-qərb küləyi əsəcək. Dəniz suyunun temperaturu Sumqayıt, Novxanı, Pirşağı, Nardaran, Bilgəh, Zaqulbada 24-25, Türkan, Hövsan, Sahil, Şıxda isə 25-26 dərəcə isti olacaq.

14 avqustda Azərbaycanın rayonlarında bəzi yerlərdə şimşək çaxacağı, arabir yağış yağacağı, şimal və qərb rayonlarında intensiv olacağı, dolu düşəcəyi gözlənilir. Səhər dağlarda duman olacaq. Qərb küləyi ayrı-ayrı yerlərdə arabir güclənəcək.

Havanın temperaturu gecə 19-23, gündüz 30-35, dağlarda gecə 11-15, gündüz 16-20 dərəcə isti olacaq.

Tibbi-meteoroloji proqnoza gəldikdə isə, avqustun 14-15-də Abşeron yarımadasında güclənən xəzri küləyi fonunda iqlim normasına yaxın temperatur şəraiti gözlənilir ki, bu da meteohəssas insanlar üçün əsasən əlverişlidir.

9
Qandal, arxiv şəkli

Bərdədə kriminal qarşıdurma: vəzifəli şəxslər rayona ezam olundular

487
(Yenilənib 18:56 12.08.2020)
Bir nəfərin öldüyü, üç nəfərin yaralandığı davaya görə təxminən 27 nəfər saxlanılaraq istintaqa cəlb olunub

Musa Muradlı, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 12 avqust — Sputnik. Bərdədə kütləvi dava olub. Hadisə ötən gecə saat iki radələrində rayonun Şorəlli kəndində qeydə alınıb. Kənd sakinləri avtomat atəşlərinin səsini eşidiblər. Sputnik Azərbaycan-ın əldə etdiyi məlumata görə, hadisə kriminal qruplaşmaların qarşıdurması zəminində yaranmış mübahisə nəticəsində baş verib. Qarşıdurmada iştirak edənlər arasında Şəmkir və Yevlax rayonlarının sakinlərinin də olduğu bildirilir. 

Bərdə Rayon Mərkəzi Xəstəxanasından əldə etdiyimiz məlumata görə, 1984-cü il təvəllüdlü Bağırov Rauf Qalib oğlu, 1991-ci il təvəllüdlü Əzizov Nicat Allahverdi oğlu və 1994-cü il təvəllüdlü Abbasov Adıgözəl Cənnətəli oğlu yaralanıblar. Onların vəziyyətləri ağır qiymətləndirilir.

Dava zamanı Göyüşlü kənd sakini, 1990-cı il təvəllüdlü Camalov Mənsur Kamil oğlu vəfat edib.

Hadisə ilə bağlı Bərdə rayon Prokurorluğunda cinayət işi açılıb. Son məlumata görə, hadisənin 27-yə qədər iştirakçısı saxlanılaraq istintaqa cəlb olunub.

Baş Prokurorluğun mətbuat xidmətindən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, təcrübəli prokurorluq və polis əməkdaşlarından ibarət istintaq qrupu yaradılıb, eləcə də Baş Prokurorluğun və Daxili İşlər Nazirliyinin vəzifəli şəxsləri rayona ezam olunublar. Törədilmiş cinayət hadisəsinin xarakter və mürəkkəbliyi nəzərə alınmaqla Baş prokuror tərəfindən cinayət işi üzrə istintaqın aparılması Baş Prokurorluğun İstintaq idarəsinə tapşırılıb və hazırda təqsirli şəxslərin dairəsinin tam müəyyənləşdirilərək istintaqa cəlb edilməsi istiqamətində zəruri və intensiv istintaq hərəkətləri və əməliyyat-axtarış tədbirləri davam etdirilir.

487
Əlaqədar
Abşerondakı kütləvi davada ölü və yaralı sayı artıb
Kirayəşin digər kirayəşini bıçaqlayıb öldürdü
Şabran polisi əməliyyat keçirdi: üç rayon sakini saxlanıldı
Bakıda polisi bıçaqladılar
Hindistanda epidemioloji vəziyyət

Hindistan koronavirus əleyhinə dərmanın satışına başladı - 64 manata

0
Patentsiz dərman satışının başlaması, Hindistanın bir sıra əyalətlərində səlahiyyətli orqanların koronavirus xəstələri üçün dərmanların olmaması və tədarükündə fasilələr olması ilə əlaqədardır.

BAKI, 13 avqust — Sputnik. Hindistanın dərman şirkəti Zydus Cadila COVID-19 müalicəsi üçün olan virus əleyhinə Remdac preparatının satəşəna başlayıb.

Remdac preparatının satışı hazırda ancaq Hindistanda həyata keçirilir. O tərkibində virusa qarşı olan patentləşdirilməmiş ən ucuz remdesivir əsası daşıyır.

Hazırda 100 mq olan dərmanın qiyməti 2800 rupiyə - 63,75 qəpiyə satılır.

Patentsiz dərman satışının başlaması, Hindistanın bir sıra əyalətlərində səlahiyyətli orqanların koronavirus xəstələri üçün dərmanların olmaması və tədarükündə fasilələr olması ilə əlaqədardır.

0