Yeniyetməyə koronavirusa qarşı peyvənd vurulur, arxiv şəkli

TƏBİB rəsmisi peyvənd yaşının 16-dan da aşağı endiriləcəyini açıqladı

3142
(Yenilənib 12:47 07.09.2021)
TƏBİB səlahiyyətlisi onu da bildirir ki, uşaqların 16 yaşdan peyvənd olunması ilə bağlı verilmiş qərar dünyada aparılmış klinik tədqiqatlara əsaslandığından, uşaqların bu yaşda peyvəndlənməsindən narahat olmağa əsas yoxdur.

BAKI, 7 sentyabr — Sputnik. Azərbaycanda 16-18 yaşlı yeniyetmələrə peyvənd vurdurmaq üçün valideynlərin razılığı tələb olunacaq. Bu barədə bu gün Səhiyyə Nazirliyinin Elmi Tibbi Şurası və TƏBİB-in Elmi Komitəsi qərar qəbul edib. Qərara əsasən, 16-18 yaşlı yeniyetmələrin peyvənd olunması üçün vaksinasiyanın səbəbini göstərməklə valideynlərdən birinin yazılı müraciəti və hər iki valideynin yazılı razılığı tələb ediləcək. Həmçinin Azərbaycanda 16-18 yaşlı yeniyetmələrə hansı istisna hallarda COVID-19 xəstəliyi əleyhinə mRNT Pfizer ("Comirnaty") peyvəndinin vurulacağı məlum olub. Səhiyyə Nazirliyindən verilən məlumata görə, istisna hallar dedikdə xaricdə təhsil alan və xroniki xəstəliklərdən əziyyət çəkən yeniyetmələr nəzərdə tutulur. Qeyd edək ki, 16-18 yaşlı yeniyetmələrin vaksinasiyası mərkəzləşdirilmiş şəkildə Bakı Sağlamlıq Mərkəzində aparılacaq.

Sputnik Azərbaycan 16-18 yaşlı yeniyetmələrin vaksinasiyası ilə bağlı qərarın hansı zərurətdən yarandığını araşdırıb.

TƏBİB-n baş mütəxəssisi Nəzrin Mustafayeva Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, bütün dünyada və ölkəmizdə hal-hazırda COVID-ə yoluxma halları sürətlə artmaqdadır. N.Mustafayevanın sözlərinə görə, bu say artdıqca əhalinin bütün yaş qruplarında istər yaşlı, istər gənc insanlar arasında virusa yoluxma sürətlə yayılır: "Bu zaman da istənilən yaş qrupunda virusu ağır keçirtmə və ölümlə nəticələnmə halları mümkündür. Bütün dünyada da bu kimi hallar müşahidə olunur. Ona görə də bir çox ölkələrdə aşağı yaş qruplarında da artıq koronavirus əleyhinə peyvəndləmə prosesinə start verilmişdir. Bizim ölkədə də həmin klinik tədqiqatların nəticələrinə əsaslanaraq 16 yaşdan yuxarı uşaqların könüllük prinsipi ilə peyvəndlənməsinə icazə verildi", - deyə N.Mustafayeva bildirib.

Həmsöhbətimiz deyir ki, ölkəmizdə Nazirlər Kabinetinin vaksinasiya strategiyasına əsasən vaksinasiyaya göstəriş 18 yaşdan yuxarı əhaliyə aiddir. Müvafiq sahələrdə vaksin pasportu, immunitet sertifikatı tələbi də məhz 18 yaşdan yuxarı əhaliyə şamil olunur: "Azərbaycanda peyvəndə görə bir sıra məhdudiyyətlər də məhz 18 yaşdan yuxarı əhalini əhatə edir. Bunları nəzərə alaraq 16-18 yaş arası uşaqlar sırf könüllü istəyə bağlı olaraq peyvənd prosesinə cəlb olunacaqlar. Lakin onlardan heç bir sertifikat tələb olunmayacaq. Həmçinin 16-18 yaş arası uşaqlara hansısa məkanlara giriş məhdudiyyəti məhz peyvəndlə bağlı tətbiq olunmayacaq. Övladlarının sağlamlığından narahat olan valideynlərə imkan yaradılıb ki, onlar öz övladlarını peyvənd etdirsinlər. Hansı ki, bizə bu şəkildə valideynlərdən müraciətlər daxil olurdu", - deyə TƏBİB rəsmisi bildirib.

N.Mustafayeva qeyd edib ki, pandemiya dövründə əldə edilən təcrübə göstərib ki, COVID-ə yoluxma hər yaşda ağır gedişatla müşahidə oluna bilər: "Əvvəllər biz peyvəndi daha çox yanaşı xəstəlikləri olan, yaşlı, artıq çəkisi olan insanlara tövsiyə edirdiksə, biz pandemiyanın bir il yarımlıq hissəsini geridə qoyduğumuzdan kifayət qədər bəzi məsələlərdə təcrübə qazanmışıq. Bu təcrübəyə əsaslanaraq, eləcə də dünyada aparılan elmi-təqdiqatlara əsasən deyə bilərik ki, hər yaş qrupunda xəstəliyi ağır keçirtmə və ölüm halları gözləniləndir. Bəzən gənc yaşında və heç bir yanaşı xəstəliyi olmayan insanlar arasında da ölüm baş verə bilər. Bu səbəbdən də biz hər yaşda insanlara vaksini tövsiyə edirik. "Mənim övladım sağlamdır, ona vaksin vurulmasına ehtiyac yoxdur" deyə düşünsək də tam sağlam uşaqlar da xəstəliyi ağır keçirə bilərlər".

N.Mustafayeva deyir ki, 16 yaşdan peyvəndlənmə həm də uşaqlar arasında xəstəliyə yoluxma sayını azaldacaq: "Ümumiyyətlə, vaksinasiya prosesi nə qədər sürətli olarsa və geniş kütləni əhatə edərsə, bir o qədər də yoluxma zəncirində qırılma baş verə bilər. Bəli, Azərbaycanda koronavirus əleyhinə vaksinasiya yaş həddini 16-ya endirilməsi də uşaqlar arasında yoluxma zəncirinin qırılmasına müsbət təsir göstərə bilər".

TƏBİB səlahiyyətlisi onu da bildirir ki, uşaqların 16 yaşdan peyvənd olunması ilə bağlı verilmiş qərar dünyada aparılmış klinik tədqiqatlara əsaslandığından uşaqların bu yaşda peyvəndlənməsindən narahat olmağa əsas yoxdur. N.Mustafayeva həmçinin peyvənd yaşının ölkəmizdə gələcəkdə daha da aşağı salınması ehtimalına da toxunub:

"Ölkə səhiyyəsi olaraq klinik təqdiqatlara əsaslanan qərarlar verməyin tərəfdarıyıq. Bütün ölkələrdə aktiv şəkildə klinik tədqiqatlar aparılır. Onların nəticələri açıqlandıqca tərəfimizdən qiymətləndirib, müvafiq mütəxəssislər tərəfindən uyğun qərarlar verilir. Gələcəkdə yeni klinik tədqiqatların nəticəsi açıqlandıqca, əgər aşağı yaş qruplarında da peyvənd öz təhlükəsizliyini və effektivliyini sübuta yetirərsə, bizim ölkədə də peyvənd yaşının 16 yaşdan aşağı endirilməsi barədə müvafiq qərarlar verilə bilər. Bu gün demək olar ki, peyvənd yaşının Azərbaycanda 18-dən 16-ya endirilməsi ilə bağlı qərar məhz dünyada aparılan klinik tədqiqatların nəticələrinə əsaslanıb verilən qərardır".

Azərbaycan Tibb Universitetinin Yoluxucu xəstəliklər kafedrasının əməkdaşı, infeksionist Vüqar Cavadzadə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, ölkəmizdə peyvənd yaşının 18-dən 16-ya endirilməsində ciddi təəccübə səbəb olacaq və ajiotaj yaradacaq məqam yoxdur. Onun sözlərinə görə, 18 yaşla 16 yaş arasında ciddi fərq yoxdur:

"Türkiyədə peyvənd yaşı 12-ya qədər endirilib. Vaksin yaşının 18-dən 16-ya salınması narahatlıq yaratmamalıdır. Ola bilər ki, gələcəkdə bu yaş bir qədər də aşağı endirilsin. Amma bu, o uşaqlara şamil oluna bilər ki, onlarda yanaşı xroniki xəstəliklər var". 

İnfeksionist deyir ki, anadangəlmə şəkərli diabet xəstəliyi olan uşaqların 12-16-18 yaşda COVID-ə yoluxması xəstəliyin ağırlaşmasına səbəb ola bilər:

"Ona görə də belə uşaqların peyvənd olunması tövsiyə olunur. Vaksin olunan bu uşaqlar xəstəliyi daha yüngül keçirdə bilərlər. Ona görə də Operativ Qərargahın qərarını alqışlamaq lazımdır ki, uşaqların sağlamlığını düşünürlər".

İnfeksionist bu qərarın valideynlər tərəfindən birmənalı qarşılanmayacağına da münasibət bildirib: "Uşaqlar doğulan kimi onlar iki-üç günlüklərində peyvənd olunur. Milli Peyvənd Təqviminə əsasən körpələr 1 yaşına qədər 4-5 peyvənd alır. Ona görə də uşaqlara peyvənd vurulmasından valideynlər narahat olmasınlar".

V.Cavadzadə deyir ki, artıq "Pfizer" vaksini uşaqlar üzərində bir sıra ölkələrdə tətbiq olunaraq sınaqdan keçirilib. Amma o, bütün dünyada istehsal olunan digər peyvəndlərin ÜST-ün sistemindən qeydiyyatdan keçdiyini söyləyir. İnfeksionist bildirir ki, bu gün "CoronaVac" vaksini inaktivə olunmuş peyvənd olunduğundan onun uşaqlara vurulması təhlükəli deyil.

Həmçinin oxuyun: 

* Azərbaycanda 16-18 yaşlılara peyvənd vurdurmaq üçün valideynlərin razılığı tələb olunacaq

3142
 Pfizer / BioNtech vaksini il doldurulan şprislər, arxiv şəkli

Pfizer vaksini 6 aylıqdan tətbiq etmək istəyir - Mütəxəssislər həyəcan təbili çalırlar

688
Pfizer şirkəti səlahiyyətlisinin bu açıqlaması birmənalı qarşılanmayıb. COVID-19 peyvəndinin körpə yaşda uşaqlar üzərində sınaqdan keçirilməsi insanlar arasında narahatlığa səbəb olub.

BAKI, 16 sentyabr — Sputnik. Amerikanın dərman şirkəti "Pfizer" bu ilin noyabr ayında 6 ay ilə 5 yaş arasındaki uşaqlara yeni tip koronavirгs (COVID-19) peyvəndinin vurulması üçün ABŞ-ın Qida və Dərman İdarəsinə müraciət etməyi nəzərdə tutur. Amerikanın "Politico" nəşrinin xəbərinə görə, bunu Pzifer şirkətinin maliyyə direktoru Frank D’Amelio açıqlamasında bildirib. O, deyib ki, Pfizer ve Biontech şirkətləri noyabr ayında 6 ay və 5 yaş aralığında uşaqlara COVID-19 peyvəndinin vurulması üçün FDA-dan razılıq istəyəcək.

Pfizer şirkəti səlahiyyətlisinin bu açıqlaması birmənalı qarşılanmayıb. COVID-19 peyvəndinin körpə yaşda uşaqlar üzərində sınaqdan keçirilməsi insanlar arasında narahatlığa səbəb olub.

Sputnik Azərbaycan COVID-19 peyvəndinin gələcəkdə körpə yaşda uşaqlara tətbiq olunmasının nə dərəcədə təhlükəli olduğunu, vaksinin gələcəkdə uşaqlar üçün planlı peyvənd təqviminə salınmasının mümkün olub-olmadığını araşdırıb.

Azərbaycan Tibb Universitetinin (ATU) Uşaq Xəstəlikləri kafedrasının müdiri Nəsib Quliyev Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, peyvəndin körpə yaşda uşaqlar üzərində tətbiqindən əvvəl vaksin bir çox ölkələrdə sınaqdan keçirilməlidir:

"Təbii ki, peyvəndin uşaqlar üzərində tətbiqinə anidən başlanıla bilməz. Bundan öncə vaksin uşaqlar üzərində sınaqdan keçirilməlidir. Sınaq keçirildikdən sonra həmin sənədlər Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatına göndərilməlidir ki, qeydiyyata alınsın. Ümumiyyətlə, COVID-19-a qarşı bütün peyvəndlər təcili tətbiq rejimində istifadə edilir".

N.Quliyev əks təqdirdə peyvəndin sınaqdan keçirilməsi üçün beş il vaxt tələb olunduğunu söyləyir: "Bütün yaşda peyvəndin tətbiq edilməsi üçün illər tələb olunsa da COVID-19 vaksini ilə bağlı vəziyyət bir qədər fərqlidir. Ola bilər ki, gələcəkdə bu vaksin də milli peyvənd təqviminə salınsın. Çox güman ki, bu, gələcəkdə elə belə də olacaq. Çünki peyvəndləmə bütün əhalini etmədikdə effektiv olmur".

Kafedra müdiri koronavirusa yoluxmaya uşaqlar arasında da rast gəlindiyini söyləyir. Onun sözlərinə görə, virusa yoluxma uşaqlar arasında ağırlaşmaya səbəb olmasa da uşaqlar daşıyıcı olurlar. Bu isə virusa yoluxmada artım riski yaradır.

K.Fərəcova adına Elmi-Tədqiqat Pediatriya İnstitutuna direktoru Allahverdi Musayev isə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, vaksin istehsalçılarının peyvəndləri daha çox əhali üzərində tətbiq etmək istəyi başadüşüləndir. A. Musayevin sözlərinə görə, Pfizer də peyvənd istehsalçısı olduğundan, 6 ay ilə 5 yaş arasındaki uşaqlara yeni tip koronavirus (COVID-19) peyvəndinin vurulmasına öz maddi maraqları üçün müraciət edə bilər: "Amma bu müraciəti Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı və Dünya Pediatriya Cəmiyyəti qiymətləndirməlidir. Dünyada nadir ölkələr var ki, uşaq yaşda peyvəndləməni tətbiq edir. Amma tam peyvəndlənmə olmayıb.  Hazırda vaksinasiya əsasən yuxarı yaş üzərində tətbiq edilir. Bu başa çatdırılmamış, uşaqlar üzərində tətbiqi gözlənilən deyil".

A.Musayev bildirir ki, dünyada peyvəndlərin vurduğu uzunmüddətli yan təsirlərin öyrənilməsi üçün elmi araşdırmalar aparılır. Bu elmi araşdırmalar başa çatmamış körpə yaşlarda peyvəndin tətbiqi barədə qərar verilə bilməz.

Həmsöhbətimiz həmçinin qeyd edir ki, bu günədək aktiv COVID-19 infeksiyasından ölən uşaq yoxdur. Amma COVID infeksiyasının ağırlaşmasından ölüm halları müşahidə olunub: "Yalnız post-koronavirus iltihab sindromu (MIS-C)-dən ölüm halları baş verib. Bununla belə, COVID infeksiyasının ağırlaşmasının peyvəndlə bir əlaqəsi yoxdur. Peyvənd vurulsa belə, bu xəstəliyin uşaqlar arasında ağırlaşmayacağını söyləmək və buna zəmanət vermək olmaz! Bu gün Türkiyədə 12 yaşdan yuxarı uşaqlar üzərində tətbiqi nəzərdə tutulur".

COVID -19 peyvəndinin planlı peyvənd siyahısına salınmasına gəlincə A.Musayev hələ ki bunun müzakirə mövzusu belə olmadığını söyləyir. Onun sözlərinə görə, indi bu vaksinin məktəb yaşlı uşaqlar üzərində sınaqdan keçirilməsi nəzərdə tutulur. Milli Peyvənd Təqviminə salınmasından isə danışmağa dəyməz.

Qeyd edək ki, Pfizer daha öncə 5-11 yaşlarındakı uşaqlara peyvəndin vurulması üçün müraciət edəcəyini açıqlamışdı. Amma göründüyü kimi, şirkət daha aşağı yaş qruplarında vaksini sınamaq qərarına gəlib. Məlumat üçün qeyd edək ki, FDA tərəfindən avqust ayında razılıq verilən Pfizer/Biontech peyvəndi ABŞ-da icazəsinə razılıq verilən ilk tam lisenziyalı COVID-19 vaksini olub.  Xatırladaq ki, Pfizer/Biontech və Moderna peyvəndləri Avropa Dərman Agentliyi tərəfindən 12 yaşından böyüklər üçün təsdiqlənib.

Xatırladaq ki, Azərbaycanda dünən axşam saat 17:00-dan etibarən 16-18 yaşlı yeniyetmələrə COVID-19 əleyhinə mRNT Pfizer ("Comirnaty") peyvəndinin vurulmasına başlanılıb.

16-18 yaşlı yeniyetmələrin vaksinasiyası üçün vaksinasiyanın səbəbini göstərməklə valideynlərdən birinin yazılı müraciəti və hər iki valideynin yazılı razılığı tələb edilir. Həmin şəxslər https://randevu.its.gov.az/ saytına daxil olaraq, "COVID-19 vaksin randevu" elektron xidmətindən istifadə etməklə koronavirus xəstəliyi əleyhinə vaksinasiya üçün onlayn qaydada növbə götürməlidir. Vaksinasiya mərkəzləşdirilmiş qaydada Bakı Sağlamlıq Mərkəzində aparılır.

Eləcə də oxuyun: 

688
Teqlər:
Pfizer, vaksin, vaksinasiya, COVID-19 pasportu, mütəxəssis, körpə
Mövzu:
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə vaksinasiya
Reanimasiyada COVİD-19 xəstəsi, arxiv şəkli

Yeni dalğanın gəlib-gəlməyəcəyini əvvəlcədən bilmək mümkün deyil - ÜST

9
(Yenilənib 16:16 16.09.2021)
Uşaqların vaksinasiyasının aparılması ölkənin öz qərarıdır - ÜSTUşaqların vaksinasiyasının aparılması ölkənin öz qərarıdır - ÜST

BAKI, 16 sentyabr — Sputnik. Yeni dalğanın gəlib-gəlməyəcəyini əvvəlcədən bilmək mümkün deyil.

Bunu APA-ya açıqlamasında Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) Azərbaycandakı nümayəndəsi Hande Harmancı deyib.

ÜST nümayəndəsi bildirib ki, koronavirusun yeni variantları yaranır və virus mutasiyaya uğrayır: "Delta" ştammı son günlərdə yaşanan dalğanın səbəbkarıdır. Bu ştamm çox sürətlə yayılır. Bütün dünyada insanlar eyni səviyyədə peyvənd olmasa, yeni ştamlar yaranmağa davam edəcək. Dünyada isə hər kəsə peyvənd bərabər paylanmır. Bir çox ölkədə peyvənd vurulması hələ 1%-in altındadır. Oralarda yeni ştammların meydana gəlməsi və dünyaya yayılması mümkündür. Başqa sözlə, heç kim yeni dalğanın gəlib-gəlməyəcəyini deyə bilməz. Amma ümid edirik ki, bütün tədbirlərin görülməsi, yeni peyvəndlərin ortaya çıxması pandemiyanın bitməsinə gətirib çıxarır".

ÜST rəsmisi deyir ki, digər problem bu xəstəliyin dərmanının hələ də tapılmamasıdır: "Yeni müalicə üsulları və dərmanlar ortaya çıxmalıdır. Bunların sayı çox azdır. Gələcəkdə daha effektiv müalicə və dərmanların ortaya çıxmasına və pandemiyanın sona çatmasına ümid edirik".

H.Harmancı pandemiyanın nə vaxt bitə biləcəyi ilə bağlı suala isə konkret cavab verməkdə çətinlik çəkib: "Bunu heç kim deyə bilməz".

ÜST nümayəndəsi bildirib ki, bununla belə, qərarı ölkələr özü verir: “Hər ölkə hansı vaksini qəbul edib-etməyəcəyinə özü qərar verir. Bu, hər zaman belədir, təkcə pandemiyaya aid məsələ deyil. Amma ÜST olaraq biz bütün ölkələrə tövsiyə edirik ki, təcili istifadə siyahısına daxil etdiyimiz vaksinləri tanısınlar, qəbul etsinlər. Bütün ölkələri bizim siyahımızda olan vaksinləri eyni şəkildə qəbul etməyə dəvət edirik. Bunu məcburi şəkildə ölkələrdən istəyə bilmirik. Çünki ÜST BMT-nin içində bir qurumdur. Bizim qərarlarımız bütün ölkələr üçün tövsiyə xarakterindədir”.

O, hazırda dünya ölkələri arasında beynəlxalq pandemiya razılaşması əldə etməklə bağlı danışıqlar olduğunu da diqqətə çatdırıb və bildirib ki, bu müzakirələr ölkələrin öz arasında aparılır: “Belə razılaşma əldə olunarsa, vaksinlərin tanınması ilə bağlı ölkələr öz aralarında razılaşmaya gedə bilər. Biz ölkələrə sadəcə, tövsiyə xarakterli müraciətlər ünvanlayırıq”.

H.Harmancı həmçinin vaksinlərinin qoruyuculuğundan danışaraq deyib ki, bu qoruyuculuq bir müddət sonra azalmağa başlayır. O “Üçüncü doza növbəti ildən hamıya tətbiq edilə bilərmi” sualını da cavablayıb və bildirib ki, artıq üçüncü doza məsələsinin elmi olaraq vacibliyi ortaya çıxır. Onun sözlərinə görə, hələ səhiyyə işçilərini peyvəndləməyən ölkələr var: “O ölkələr bu vəziyyətdəykən ehtiyacı olmayanlara, risk qrupunda olmayanlara üçüncü dozanın vurulmasını etik olaraq da doğru saymırıq. Bizim direktorumuz da üçüncü dozanın sadəcə ehtiyacı olanlara, yaşı 65-dən çox olanlara, səhiyyə işçilərinə vurulmasını tövsiyə edir”.

H.Harmancı Azərbaycanda məktəblərin açılmasına da münasibət bildirərək belə bir addımın atılmasını yüksək qiymətləndirdiyini söyləyib. ÜST nümayəndəsi bildirib ki, uşaqların vaksinasiyasının aparılması ölkənin öz qərarıdır: “Azərbaycanda uşaqların vaksinasiyası ilə bağlı hələlik qərar yoxdur. Buna baxmayaraq, məktəblərin açılması çox vacibdir. Uşaqlar çox uzun müddətdir məktəbdən uzaq qalıb. Bu, onların sağlamlığı baxımından çox problem yaratdı, uşaqların sosiallaşmasının qarşısını aldı. Ona görə də ÜST olaraq UNİCEF-lə birlikdə məktəblərin açılması ilə bağlı tövsiyələr verdik. Əlbəttə ki, lazımi tədbirlərə əməl edərək əyani tədrisin davam etməsinə çalışılmalıdır”.

 

9
Штаб-квартира Европейского суда по правам человека в Страсбурге

Ermənistan irqi ayrı-seçkiliyə görə məhkəməyə veriləcək