Qadın çimərlikdə istirahət edir, arxiv şəkli

Anomal isti, ofis işçiləri xroniki xəstələr: təbiətin şıltaqlığından necə faydalanmalı

23
(Yenilənib 15:36 27.06.2021)
Havaların istiləşməsi müxtəlif xəstəlikləri olan insanlar üçün risk yaradır. Günəşdə qaralmaqdan zövq alanların yadına isə risk düşmür. Anomal istilərdə necə davranmaq lazımdır - Sputnik Azərbaycan araşdırıb.

BAKI, 27 iyun — Sputnik. Son günlər müşahidə olunan və hələ bir neçə gün də davam edəcəyinə dair anons edilən anomal hava şəraiti səhhətində müəyyən problemləri olan şəxslər üçün təhlükə yaradır.

Bəs günvurma və onun yarada biləcəyi təhlükələrdən necə qorunmaq olar və bunun üçün daha çox nələrə diqqət etməliyik, ən azı, D vitamini qəbul etmək üçün günün hansı saatlarında açıq havaya çıxmaq olar?

Həkim-terapevt Aqil Axundov Sputnik Azərbaycan-ın suallarını cavablayıb.

- Hansı saatlarda və nə qədər müddətdə Günəş şüaları qəbul etmək məsləhətlidir?

- Burada bəzi məqamlar var. Onlardan birincisi budur ki, ömür boyu ofis işində işləyənlər hər zaman qapalı mühitdə qaldıqlarından onların bədənlərində D vitamininin yaranmasında problem yaranır. Ona görə tövsiyə edirəm ki, günəşli günlərdə 15-20 dəqiqəlik müddət ərzində insanlar Günəşin düz düşən şüaları altında dayansınlar. Bunu saatla desək, 12:00-dan 16:00-dək olan müddətdə - Günəş zenitdə olduğu bir vaxtda 15-20 dəqiqəlik Günəş şüaları qəbul edilə bilər. Lakin bu zaman doza 15-20 dəqiqəni aşmamalıdır.

- Bu müddət nə üçün yetərli olur?

- Bu müddət yetərli olur ki, qəbul etdiyimiz kərə yağları birbaşa D vitamininə çevrilsin. Lakin fasiləsiz, 1 saat, saat yarımadək Günəşin şüaları altında dayanmaq günvurmaya səbəb ola bilər. Belə olanda nə baş verir? Bu zaman Günəş şüaları baş beyinə əks-təsir edir, nəticə etibarilə insanın qızdırması qalxa, ürəkbulanma, başgicəllənməsi baş verə bilər.

- Hansı xəstəliyi olan şəxslər Günəşdən qorunmalıdırlar?

- Ümumiyyətlə, xəstə adamın Günəşin altında nə işi var? Yəni, bu suala cavab olaraq hansısa xəstəliyi xüsusi vurğulamaq mənasızdır. Əgər şəxsin hansısa xroniki xəstəliyi varsa, onun xüsusi həyat rejimi olmalıdır və bundan kənar bir şey etməməlidir. Həmişə deyirlər ki, təzyiqi olan xəstələr Günəş altında durmamalıdırlar. Məgər təzyiqi olmayan xəstələr Günəşin altında dura bilərlər? Xroniki xəstəliyim var, amma dərdim-sərim yoxdur, nə etməliyəm? Gedib günü təpəmə döydürməliyəm?! Bu, tamamilə məntiqsiz bir düşüncədir.

- Bəs qaralmaq, el dili ilə desək, "zaqar" necə, faydalıdırmı?

- Qeyd edim ki, uzun müddət Günəşin altında qalmaq dəri xərçənginin inkişafına münbit şərait yaradır. "Zaqar" dediyimiz, özümüzü günə verək, qaralaq anlayışı tamamilə mənasızdır. Çimərliyə üz tutmaq istəyənlər isə ya saat 12-dək, ya da 16:00-dan sonrakı zamana üstünlük verməlidirlər.

Anomal istilər 

İyun ayında havanın temperaturunun normadan yüksək olacağı, bəzi günlər isə anomal həddə çatacağını 

Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazirliyinin Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin rəisi Umayra Tağıyeva bildirmişdi. Onun sözlərinə görə, beynəlxalq metodlara əsasən, havanın temperaturu kölgədə ölçülür və böyük şəhərlərdə asfalt-beton örtüklərinin qızması nəticəsində bəzi ərazilərdə istilik effekti daha da kəskinləşir. Bu səbəbdən də şəhərin bəzi yerlərində obyektiv temperaturun 40-42 dərəcə hiss olunması ehtimalı var.

Milli Hidrometeorologiya Xidmətinin proqnozlarına görə, iyunun 27-də, yəni bu gün Bakı və Abşeronda 39, Azərbaycanın rayonlarında isə 40-43 dərəcə C isti müşahidə olunur. Qeyri-iş günü olan iyunun 28-də isə Bakıda 39, rayonlarda 42 dərəcə C isti gözlənilir. Sabah Abşeron çimərliklərində şimal-şərq küləyi əsəcək, suyun temperaturu şimal çimərliklərində (Sumqayıt, Novxanı, Pirşağı, Nardaran, Bilgəh, Zaqulba) 26-27° isti, cənub çimərliklərində (Türkan, Hövsan, Sahil, Şıx) isə 27-28° isti olacaq.

Eləcə də oxuyun:

23
Медицинский персонал возле военного самолета в аэропорту Анкары, который прилетел из Ухани, 1 февраля 2020

Koronavirusun yayılmasının əsas səbəbkarı tapıldı

1132
(Yenilənib 12:29 25.07.2021)
Böyük Britaniyanın The Lancet jurnalı məlumatları gizlətməklə COVID-19 pandemiyasının yayılmasına səbəb olub.

BAKI, 25 iyul — Sputnik. Koronavirus yayılmağa başlayandan Böyük Britaniyanın The Lancet tibbi jurnalının patogenin insandan insana keçməsini təsdiqləyən elmi işlərə eksklüziv çıxışı olub, lakin bunu gizlədib. Bu barədə Daily Mail nəşri Wellcome Trust-ın direktoru, tibbi tədqiqatçı Ceremi Farraranın kitabına istinadən yazıb.

Farraranın fikrincə, pandemiya başlayanda The Lancet-ə məlum olan informasiya yoluxmanın artımının qarşısını ala və milyonlarla insanın həyatını xilas edə bilərdi. Lakin jurnalın redaktorları "hər saniyənin böyük mənası olan vaxtda" çinli səhiyyə işçilərin ilk tədqiqatlarını dərc etməyiblər və aparıcı epidemioloqların məsləhətlərinə qulaq asmayıblar.

Ferrara deyir ki, virusun simptomsuz daşıyıcılar vasitəsilə yayıla biləcəyinə dair sübutlar da jurnal tərəfindən çap edilməyib: "Dünya dərhal bu barədə bilməli idi. Xəstəliyin yayılması zamanı sürət bəlkə də ən vacib şeydir".

Tədqiqatçı qeyd edir ki, Çində yeni virus təhlükəsi barədə artıq 2019-cu ilin sonunda Uhan şəhərində ilk yoluxma halları qeydə alınanda danışmağa başlayıblar: "Belə görünür ki, The Lancet bu məlumatı yaymaq istəməyən ÇXR rəsmilərinin təzyiqi altında olub".

Koronavirus bəlası

Xatırladaq ki, hazırda, demək olar ki, bütüm dünyanı cənginə alan koronavirus infeksiyası ötən ilin dekabrında Çinin Uhan şəhərində yayılmağa başlayıb. Hazırda virus dünyanın əksər regionları və ölkələrində yayılıb. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) 2020-ci ilin fevralında 11-də infeksiyanın törətdiyi xəstəliyin adını COVID-19 qoyub, 2020-ci ilin martın 11-də isə koronavirusu pandemiya elan edib.

Həmçinin oxuyun:

 

1132
Əlində metamfetaminlə dolu paket olan hüquq-mühafizə orqanlarının əməkdaşı, arxiv şəkli

Psixiatr - ""Patı" istifadəçilərinin evdə müalicəsi çətindir"

1435
(Yenilənib 02:09 25.07.2021)
Psixiatr Orxan Fərəcli "patı" qəbulu səbəbindən yaranan psixozların şizofreniyadan fərqlənmədiyini söyləyir.

BAKI, 25 iyul — Sputnik. Azərbaycanda "patı" adlandırılan metamfetaminin qəbulu bölgələrdə geniş vüsət alıb. Bu barədə psixiatr Orxan Fərəcli Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında məlumat verib. O bildirib ki, bölgələrdə xüsusilə gənclərin bu sintetik narkotik vasitə barədə məlumatsızlığı onları "patı"nın qurbanına çevirir.

O.Fərəcli deyir ki, metamfetamin sintetik narkotik vasitə olduğundan ondan istifadə edənlərdə psixi asılılığın yaranmasına səbəb olur:

"Metamfetaminin istifadəsi psixi asılılıq yaratdığından, xəstənin psixiatr tərəfindən müalicəsinə ciddi ehtiyac yaranır. Amma çox təəssüf ki, biz belə xəstələri ev şəraitində müalicə edə bilmirik. Onlar bu bəladan xilas olmaq üçün mütləq şəkildə psixiatra müraciət etməlidirilər. Təəssüf ki, bu bəlaya düçar olan, "patı"dan psixoloji asılı olanlar çox vaxt psixiatra müraciət etməkdən, xəstəxanada müalicə kursu keçməkdən imtina edirlər".

O.Fərəclinin sözlərinə görə, "patı" qəbulu səbəbindən yaranan psixozlar şizofreniyadan, demək olar ki, fərqlənmir.

Psixiatr "patı" ilə bağlı məlumatların mediada işıqlandırılmasının doğru olub-olmadığına da toxunub. O bildirib ki, metamfetaminin istifadəsinin təhlükəli olduğu barədə ictimaiyyət məlumatlandırılmalıdır: "Bəzən insanlar bu narkotik vasitənin təhlükəli olduğu barədə xəbərsiz olduğundan onun təsirinə düşürlər.

Ona görə də mətbuat "patı" əməliyyatları, onun qurbanları barədə ictimaiyyəti məlumatlandırmalıdır. Amma mütləq xəbərin sonunda metamfetaminin insan həyatını necə məhv etdiyi, onu hansı bəlaya düçar etdiyi barədə maarifləndirici məlumatları qeyd etməlidir. Əks halda, insanlarda bu narkotik vasitədən istifadəyə maraq yarana bilər. Mətbuatın əsas işi insanları maarifləndirmək olduğundan, bu xəbərlər verilərkən cəmiyyətə onun fəsadları, insanları düşürdüyü durum barədə məlumat verilməlidir".

O.Fərəcli son günlər sosial şəbəkələrdə "patı" istifadə edən yeniyetmələrin düşdüyü durumu əks etdirən videoların paylaşıldığını da bildirib. Onun sözlərinə görə, səkilərdə yerdə uzanmış vəziyyətdə olan şəxslərin "patı" istifadə etməsi mümkündür. Psixiatr yeniyetmələrin bu bəlaya düçar olmasının qarşısının alınması üçün uşaqlar üzərində valideyn nəzarətinin olmasının, onların asudə vaxtının düzgün təşkil olunmasının zəruri olduğunu qeyd edib.

Qeyd edək ki, ölkəmizdə metamfetamin, narkomanlar arasında "patı" adlandırılan narkotik vasitə satan dəstələrin ifşa olunması ilə bağlı Daxili İşlər Nazirliyinin Baş Narkotiklərlə Mübarizə İdarəsinin keçirdikləri əməliyyat tədbirləri davam edir. Bu əməliyyatlar nəticəsində onlarla "patı" və digər narkotik vasitə satan narkotacirlər iş başında yaxalanıb. Əməliyyat tədbirləri göstərir ki, "patı"nın ölkəmizdə satışı geniş miqyas alıb və bu, hüquq-mühafizə orqanlarını ciddi narahat edir. Bu məsələ sosial platformada da geniş müzakirə mövzusuna çevrilib. Hər kəs övladının bu narkotik vasitənin qurbanına çevriləcəyindən narahat olur.

Məlumat üçün bildirək ki, ötən il Azərbaycanda narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsi ilə bağlı 4233 nəfər cinayət məsuliyyətinə cəlb olunub. 2020-ci ildə Daxili İşlər Nazirliyi, Dövlət Gömrük Komitəsi, Dövlət Təhlükəsizlik Xidməti, Dövlət Sərhəd Xidməti və Ədliyyə Nazirliyi Penitensiar Xidməti tərəfindən narkotiklərin qanunsuz dövriyyəsi ilə bağlı 5221 fakt aşkar edilib. Daxili İşlər Nazirliyi (DİN) iyulun 1-dən 17-nə kimi polis əməkdaşları tərəfindən qanunsuz dövriyyədən çıxarılmış narkotik vasitələrin miqdarını açıqlayıb. İki həftə ərzində 187 kq marixuana, 92 qr bonzai, 3,1 qr metadon, 58 kq heroin, 24 ton çətənə (əkin), 11 kq metamfetamin, 3 kq tiryək, 11 ton çətənə (yabanı), 427 ekstazi, 15 qr kokain, 59 qr həşiş, 470 preqabalin dövriyyədən çıxarılıb.

Bu günlərdə Lənkəran Şəhər Rayon Polis Şöbəsinin keçirdiyi növbəti əməliyyat-axtarış tədbirləri ilə narkotik vasitə və “patı”, şüşə kimi tanınan psixotrop maddənin qanunsuz dövriyyəsi ilə məşğul olan 7 nəfər şəxs saxlanılıb. Bu əməliyyatlarla ümumilikdə 2 kiloqramdan artıq heroin və metamfetamin qanunsuz dövriyyədən çıxarılıb.

Eləcə də oxuyun:

1435
Teqlər:
müalicə, psixotrop maddə, psixi xəstəlik, psixi problem, psixi xəstə, psixoz, narkotik maddə, narkotik asılılığı, narkotik vasitələr

Bir il gecikən açılış, prezidentin qətli, milyarderin göyə uçusu