* AZƏRBAYCAN *
Körpə

Azərbaycanda uşaqlar arasında ölüm göstəricisi - Baş pediatr narazıdır

15
(Yenilənib 18:16 01.06.2021)
N.Quliyev qeyd edib ki, körpələr arasında ölüm hallarına əsas səbəb anadangəlmə inkişaf qüsurlarıdır. Onun sözlərinə görə, körpə ölümlərinə səbəb olan ikinci böyük bəla isə vaxtından əvvəl doğulmadır.

BAKI, 1 iyun — Sputnik, Zülfiyyə Quluyeva. Azərbaycanda yenidoğulmuşlar arasında ölüm göstəricisi açıqlanıb. Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a Səhiyyə Nazirliyinin baş pediatrı Nəsib Quliyev məlumat verib.

N.Quliyev bildirib ki, Azərbaycan müstəqillik əldə etdikdən bu günədək uşaqlar arasında ölüm halları üç dəfəyədək azalıb. N.Quliyevin sözlərinə görə, yenidoğulmuşlar arasında ölüm göstəricisi 30 promillidən 10 promilliyə düşüb. Amma N.Quliyev bildirib ki, bu rəqəm qənaətbəxş deyil:

"Dünyanın inkişaf etmiş ölkələrində yenidoğulmuşlar arasında ölüm göstəricisi 3-5 promilli təşkil edir. Azərbaycanda 1 yaşa qədər uşaqlar arasında isə bu rəqəm 10-11 promilli arasında dəyişir. Bunun 3/4-ü yenidoğulma dövründə rast gəlinən xəstəliklər səbəbindən baş verir. Prenatal dövrdə, anadangəlmə və qazanılma xəstəliklərdir ki, əsas diqqət də buna yönəldilir", - deyə baş pediatr bildirib.

N.Quliyev qeyd edib ki, körpələr arasında ölüm hallarına əsas səbəb anadangəlmə inkişaf qüsurlarıdır. Onun sözlərinə görə, körpə ölümlərinə səbəb olan ikinci böyük bəla isə vaxtından əvvəl doğulmadır: "Bunların nəticəsində körpə ölümləri baş verir".

Qeyd edək ki, Azərbaycan müstəqillik əldə etdikdən sonra 1993-cü ildə respublikada körpə ölümü hər min nəfər diri doğulmuş uşağa 29,5 təşkil edirdisə, 2016-cı ildə bu rəqəm üç dəfəyə qədər azalaraq 10,2 promilliyə enib. Hazırda da ölkəmizdə ana və uşaq ölümünün azaldılmasına yönəlik tədbirlər davam etdirilir.

Xatırladaq ki, bu gün - 1 iyun Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi Günüdür.

Eləcə də oxuyun:

15
Teqlər:
narazılıq, göstərici, baş pediatr, uşaq, körpə, ölüm
TƏBİB avtomobili, arxiv şəkli

TƏBİB-in səyyar briqadaları iri ticarət mərkəzlərində peyvəndləmə aparırlar

8
Səyyar vaksinasiyada yalnız Çin istehsalı olan "Sinovac" peyvəndindən istifadə olunur. Vətəndaşlar, həmçinin müvafiq saytda onlayn qeydiyyatdan keçərək də vaksinasiyada iştirak etmək şansı əldə edə bilərlər.

BAKI, 24 iyun — Sputnik. İyunun 24-də Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyi (TƏBİB) tərəfindən vaksinasiya prosesinin sürətləndirilməsi məqsədilə səyyar briqadalar təşkil edilib.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, yeni növ koronavirus (COVID-19) pandemiyası əleyhinə mübarizə tədbirləri istiqamətində vətəndaşların peyvəndləməsi ölkəmizdə uğurla davam etdirilir.

Tələbatdan asılı olaraq səyyar briqadaların fəaliyyət müddəti uzadıla bilər

TƏBİB-in İctimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin əməkdaşı Elnarə Baxış bildirib ki, bu günə qədər səyyar briqadalar vasitəsilə ümumilikdə 52 min 826 doza peyvənd vurulub. Onlardan 36 min 925-i birinci doza, 16 min 902-si isə ikinci doza üçün istifadə edilib. Hazırda səyyar briqadalar "Əhmədli" və "Koroğlu" metro stansiyaları yaxınlığındakı "Bravo" hipermarketlərində, həmçinin "Dəniz Mall" və "28 Mall"da təşkil edilib. Tələbatdan asılı olaraq səyyar briqadaların fəaliyyət müddəti uzadıla bilər.

TƏBİB-in əməkdaşının sözlərinə görə, səyyar vaksinasiyada yalnız Çin istehsalı olan "Sinovac" peyvəndindən istifadə olunur. Vətəndaşlar, həmçinin müvafiq saytda onlayn qeydiyyatdan keçərək də vaksinasiyada iştirak etmək şansı əldə edə bilərlər. Səyyar briqadalar tibb məntəqələrində sıxlığın qarşısının alınması, vaksinasiya prosesinin daha da sürətləndirilməsi məqsədilə aprelin 2-dən etibarən fəaliyyətə başlayıb.

Məlumata əsasən, bu günə qədər səyyar briqadanın ünvanına yüzlərlə dövlət və özəl müəssisələrindən və idarələrdən vaksinasiya ilə bağlı müraciətlər daxil olub.

Ölkəmizdə koronavirus əleyhinə peyvəndləmə aksiyasına 2021-ci il yanvarın 18-də start verilib

Xatırladaq ki, ölkəmizdə koronavirus əleyhinə peyvəndləmə aksiyasına 2021-ci il yanvarın 18-də start verilib. Vaksinasiya Strategiyasına uyğun olaraq, ilk növbədə, səhiyyə işçilərinin peyvəndlənməsinə başlanılıb. Fevralın 8-dən 65 yaşdan yuxarı vətəndaşlar, fevralın 17-dən etibarən isə yaşı 50 və yuxarı şəxslər vaksinasiya olunublar. Martın 22-dən 40 yaşdan yuxarı, mayın 10-dan isə 18 yaşdan yuxarı vətəndaşların vaksinasiyası həyata keçirilir.

Qeyd edək ki, koronavirus infeksiyasına qarşı mübarizə məqsədilə əhalinin peyvənd olunması prosesinin yüksək keyfiyyətlə təşkil edilməsi üçün bütün zəruri tədbirlər görülür.

Hazırkı dövrədək ölkəmizdə vurulan vaksin dozalarının ümumi sayı 3 milyon 80 min 340-a bərabərdir. Birinci mərhələ üzrə vaksin vurduranların sayı 1 milyon 993 min 612, ikinci mərhələ üzrə peyvənd olunanların sayı 1 milyon 82 min 728 nəfərdir.

Koronavirus bəlası

2019-cu ilin dekabr ayında Çinin Uhan şəhərində koronavirusun (COVID) yayılması dünyanın düzənini dəyişdi. 2020-ci il martın 11-də Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) yayılan virusu pandemiya elan etməsindən sonra dünya bu virusla mübarizəyə başladı. Dünyanın əksər ölkələrində koronavirus infeksiyasının yayılmasının qarşısını almaq məqsədilə bir sıra qadağaların tətbiqinə başlandı. Azərbaycanda COVID-19-la mübarizəyə 2020-ci ilin fevral ayının 27-dən başlandı.

Koronavirus pandemiyasının səbəb ola biləcəyi təhlükənin qarşısını almaq, profilaktik və təxirəsalınmaz tədbirlərin görülməsi üçün Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah yaradıldı. Fevralın 28-də ölkədə COVID-19-un ilk müsbət halı təsdiqləndi.

Hazırda ölkəmizdə koronavirus əleyhinə vaksinasiya uğurla davam etdirildiyindən ölkəmizdə karantin qaydalarının yumşaldılması davam edir. Bu il mayın 31-dən açıq havada maska qadağası yığışdırılıb, metronun fəaliyyətinə icazə verilib. İyunun 10-dan məscidlərə, idman zallarına, ticarət mərkəzlərinə, çimərliklərə qoyulan qadağalar müəyyən şərtlər əsasında götürülüb. İyulun 1-dən toy mərasimlərinin küçirilməsinə icazə veriləcək.

Eləcə də oxuyun:

  • Vaksinasiya prosesi epidemioloji vəziyyətə təsir edə biləcəkmi?- həkim şərhi

  • Koronavirusa qarşı hansı vaksini vurdurmaq daha yaxşıdır? Mütəxəssisdən faydalı fikirlər

  • Bu şəxslər vaksinasiyadan azaddırlar

  • Azərbaycan vaksinasiyada MDB lideridir

8
Teqlər:
səyyar, vaksinasiya, TƏBİB
Mövzu:
Azərbaycanda COVID-19 əleyhinə vaksinasiya
Bakıda XİN-nin binası, arxiv şəkli

Azərbaycan donor ölkəyə necə çevrildi? - XİN-in hesabatı

707
(Yenilənib 13:23 24.06.2021)
Azərbaycan XİN-in hesabatında bildirilir ki, ölkəmiz uğurlu siyasət nəticəsində yardım alan dövlətdən yardım edən donora çevrilib.

BAKI, 24 iyun — Sputnik. İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatı İnkişafa Yardım Komitəsinin (OECD DAC) rəsmi internet səhifəsində ölkəmizin xarici ölkələr və beynəlxalq təşkilatlara göstərdiyi yardımları barədə hesabatı dərc edilib.

Xarici İşlər Nazirliyinin Mətbuat xidməti idarəsindən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, hesabatda aparılmış uğurlu siyasət nəticəsində ölkəmizin yardım alan dövlətdən yardım edən donora çevrildiyi, beynəlxalq yardımların operativ və əlaqələndirilmiş şəkildə göstərilməsi üçün 2011-ci ildə Xarici İşlər Nazirliyi nəzdində Azərbaycan Respublikasının Beynəlxalq İnkişafa Yardım Agentliyinin (AIDA) təsis olunduğu vurğulanır. Beynəlxalq yardım siyasətində Dayanıqlı İnkişaf Məqsədlərini rəhbər tutan ölkəmizin qlobal donorluq missiyasında özünə məxsus yer tutduğu, dünyada yayılmış yeni növ koronavirus pandemiyasının qarşısının alınması məqsədilə Azərbaycan Respublikası tərəfindən 30-dan çox xarici ölkəyə və 3 beynəlxalq təşkilata yardım edildiyi qeyd edilir.

Hesabatda, həmçinin AIDA-nın fəaliyyətində qlobal sülh, təhlükəsizlik və insanların firavan həyatının təmin edilməsi prinsiplərini rəhbər tutduğu, daha çox təcrübə mübadiləsi, ictimai xidmətlərin inkişafı, təhsil, səhiyyə, əmək və əhalinin sosial müdafiəsi, gənclərin və qadınların cəmiyyətdə rolunun artırılması və digər mühüm sahələrdə inkişaf etməkdə olan ölkələrdə iki və çoxtərəfli əsasda həyata keçirilən təşəbbüslərə dəstəyin göstərildiyi bildirilir. Ölkəmiz tərəfindən göstərilmiş yardımların sektorlar üzrə bölgüsü və statistik rəqəmlərlə yardımları əks olunur.

Ölkəmizin donorluq fəaliyyətinə dair məlumatların beynəlxalq hesabatlarda dərc edilməsi, onun yardım siyasətinə, yüksək iqtisadi imkanlarına beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən qiymətin verilməsi, Azərbaycanın regionun aparıcı dövləti kimi qəbul olunması məhz Prezident İlham Əliyevin apardığı uğurlu daxili və xarici siyasətin nəticələridir.

Qeyd etmək istərdik ki, 1961-ci ildə fəaliyyətə başlamış nüfuzlu beynəlxalq təşkilat olan, yüksək iqtisadi göstəricilərə malik 40 donor dövləti öz ətrafında birləşdirən OECD dünyada həyat səviyyəsinin yüksəldilməsinə xidmət edən təşəbbüs və proqramları təbliğ etməkdədir. OECD-nin vacib komitələrindən biri olan DAC isə əsasən donor dövlət və beynəlxalq təşkilatlar arasında əməkdaşlığın effektivliyinin artırılması istiqamətində səmərəli fəaliyyət göstərir. Ölkəmiz sözügedən komitədə 2019-cu ildən etibarən iştirakçı statusu ilə təmsil olunur.

Eləcə də oxuyun:

  • İlham Əliyev vaksin məsələsində görməmişlik edənləri qınadı

  • Viktor Qasımov: “Sputnik V” yüksək effektliliyə malikdir”

  • "Azərbaycan əhalisinin 20 faizi peyvənd edilib" - İlham Əliyev

707
Teqlər:
yardım, donor, Koronavirus, COVID-19, hesabat, Azərbaycan XİN
Əbülfəz Elçibəy, arxiv şəkli

Bu gün Əbülfəz Elçibəyi yad edirik

0
(Yenilənib 16:22 24.06.2021)
Əbülfəz Elçibəyin prezidentliyə başladığı ilk vaxtlarda dövlətin qarşısında duran təxirəsalınmaz vəzifələr Azərbaycanın dövlət müstəqilliyini tam gerçəkləşdirmək, Milli Ordu yaratmaq və müharibədəki məğlubiyyətlərin qarşısını almaq idi.

BAKI, 24 iyun — Sputnik. Azərbaycan Respublikasının ikinci prezidenti (1992–1993), Azərbaycan tarixində xalq tərəfindən, demokratik seçkilər yolu ilə seçilən ilk prezident Əbülfəz Elçibəyin (tam adı: Əbülfəz Qədirqulu oğlu Əliyev) doğum günüdür.

Əbülfəz Elçibəy 24 iyun 1938-ci ildə Naxçıvan MSSR-in Ordubad rayonunun Kələki kəndində anadan olub. 7 illik Unuskənd məktəbini bitirdikdən sonra Ordubad şəhər 1 saylı orta məktəbində təhsilini davam etdirib. 1957-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin Şərqşünaslıq fakültəsinin ərəb filologiyası şöbəsinə daxil olub. Buranı bitirdikdən sonra təyinatla SSRİ Hidrolayihə İnstitutunun Bakı şöbəsində tərcüməçi işləyib. 1963-cü ilin yanvarında Misir Ərəb Respublikasına göndərilən Əbülfəz bəy 1964-cü ilin oktyabrına kimi Asuan bəndinin tikintisində tərcüməçi kimi çalışıb. Xarici ezamiyyətdən dönərək 1965-ci ildə ADU-nun aspiranturasına daxil olub və aspirantura təhsilini 1968-ci ildə uğurla tamamlayıb. Tulunilər dövləti (868–905)" mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək tarix elmləri namizədi alimlik dərəcəsi alıb. ADU-nun "Asiya və Afrika ölkələri tarixi" kafedrasında müəllim və baş müəllim işləyib.

1975-ci ilin yanvarında Azərbaycan Dövlət Təhlükəsizlik Komitəsi onu tələbələr arasında millətçi və antisovet təbliğatı aparmaq adı ilə həbs edir və 17 iyul 1976-cı ilədək siyasi dustaq olaraq azadlıqdan məhrum edir. Əsasən Qaradağ daş karxanasında ağır fiziki işlərə məhkum edilmişdir.

Həbsdən buraxıldıqdan sonra bir müddət işsiz qalır. 1976-cı ilin dekabrında Azərbaycan EA Əlyazmalar İnstitutunda kiçik elmi işçi kimi elmi fəaliyyətə başlayır. Sonralar böyük elmi işçi, şöbə müdiri, aparıcı elmi işçi elmi rütbə və vəzifələrə qədər yüksəlir.

Seyidlərdən ibarət olan (bu səbəbdən də onların adına "Seyid" və "Mir" dini titulları artırılıb) ata tərəfi Cənubi Azərbaycandandır. İlkin ulu babaları kökcə Şah İsmayıl Səfəvinin sələflərindən olan Şeyx Sədrəddin Musanın (1305–1392) uruqlarındandır. Bəzi qaynaqlarda Şeyx Sədrəddinə Şeyx Xoca Əli də deyildiyi bildirilir, bəzi qaynaqlarda isə Şeyx Xoca Əlinin onun oğlu olduğu göstərilir. Bu fikirlərdən hansının doğruluğundan asılı olmayaraq Əbülfəz Elçibəyin nəsli məhz həmin Şeyx Xoca Əlidən (Şeyx Əli Xoca da adlanıb) başlanır. Əbülfəz Elçibəyin özündə olan soyağacında nəslin davamçıları olan 30-dan artıq adamın adı sadalanır.

Klassik və müasir ərəb dilini, islam dininin əsaslarını, şərq ölkələrinin elm, tarix, fəlsəfə və mədəniyyətini incəliklə bilən Əbülfəz Elçibəy Azərbaycan tarixşünaslıq və şərqşünaslığında indiyədək öyrənilməyən sahələrdə çox dəyərli və əsaslı elmi araşdırmalar aparıb. Onun 40-dan artıq sanballı elmi əsəri nəşr edilib. Bunların içərisində BDU-nun "Elmi əsərlər"ində, EA-nın "Xəbərlər"ində, "Əlyazmalar xəzinəsində" toplusunda və b. nəşrlərdə çıxan "Əhməd ibn Tulun və Tulunilər dövlətinin yaranması" (1967), "Abbasilər xilafətinin tənəzzülü və parçalanmasına dair" (1968), "9–10-cu əsrlər Ərəb-Misir ədəbiyyatı haqqında" (1971), "Tulunilər dövləti və Qərmətilər" (1971), "Abbasilər xilafətinin parçalanması və feodal dövlətlərinin yaranmasına dair" (1971), "9-cu yüzilliyin 2-ci yarısında Misirdə sənətkarlıq və ticarət" (1972), "Hənəfilik və onun əsas qaydaları" (1986), "Əhməd Tantarani Maraği və onun "Tantaraniyyə" qəsidəsi" (1987) və b. bir çox digər tədqiqatlarını göstərmək olar. Alimin bütünlüklə yeni düşüncələr toplusu olan kitabları: "Tolunoğulları dövləti (868–905)" (İstanbul, 1997) və "Bütöv Azərbaycan yolunda" (İstanbul, 1998) dünya şərqşünaslıq elminə dəyərli töhfədir.

8 iyun 1992-ci ildə Azərbaycan Respublikasında ilk dəfə demokratik yolla prezident seçilən Əbülfəz Elçibəy, ölkədə demokratiyanın bərqərar olması, Azərbaycanın tam suveren dövlətə çevrilməsi və xalqın rifahının yaxşılaşdırılması yolunda çox mühüm işlər görüb.

Əbülfəz Elçibəyin prezidentliyə başladığı ilk vaxtlarda dövlətin qarşısında duran təxirəsalınmaz vəzifələr Azərbaycanın dövlət müstəqilliyini tam gerçəkləşdirmək, Milli Ordu yaratmaq və müharibədəki məğlubiyyətlərin qarşısını almaq idi. Buna görə də ölkənin bütün imkanları Milli Ordu quruculuğuna səfərbər edildi. Ordu quruculuğu yalnız hərbi-strateji problem olmayıb, xeyli dərəcədə siyasi-psixoloji problem səviyyəsinə qaldırıldı. Könüllü batalyonlardan nizami orduya doğru ilk ciddi addımlar atıldı. Qismən hərbi səfərbərlik və orduya çağırış işi yoluna qoyuldu. Ağdərə və Goranboy rayonları erməni işğalçılarından təmizləndi. İşğal altında olan Laçının əksər kəndləri onun hakimiyyəti zamanı düşməndən azad edildi.

Elçibəy iqtidarının apardığı geridönməz müstəqillik siyasətindən təşvişə düşən xarici və daxili düşmənlər birləşərək Azərbaycanda hərbi qiyam təşkil etdilər və ölkədə vətəndaş müharibəsi qaçılmaz oldu. Öz xalqını labüd faciələrdən qurtarmaq istəyən prezident Əbülfəz Elçibəy 1993-cü ilin iyununda hakimiyyətdən uzaqlaşaraq doğma Kələki kəndinə getdi və burada 4 il 4 ay yaşayaraq siyasi mübarizəsini davam etdirdi. Bir çox antitürkist, bidətçi qruplar onu hakimiyyətdən salmışdır.

Prezidentlik səlahiyyəti bitdikdən bir qədər sonra – 1997-ci ilin 30 Oktyabrında Bakıya dönən Əbülfəz Elçibəy, yenidən Azərbaycan müxalifətinin liderinə çevrildi. Demokratik Konqresə sədr seçilən AXCP sədri Əbülfəz bəy, həmin ilin noyabrında Bütöv Azərbaycan Birliyini də yaratdı və ona başçılığı öz üzərinə götürdü. 1997-ci ildə Marqaret Tetçerin "Qafqazda ən böyük demokrat" adlandırdığı Ə.Elçibəy, həm də Türk Xalqları Assambleyasının fəxri sədri seçildi.

Əbülfəz Elçibəyin siyasi-nəzəri görüşləri "Bu mənim taleyimdir" "Deyirdim ki, bu quruluş dağılacaq", "Demokratiya və azadlıq", "Bütöv Azərbaycan yolunda", "Əbülfəz Elçibəy: Mən qurtuluşçuyam!", "Elçi düşüncələri" kitablarında əksini tapıb. Onun mübarizə yolunu işıqlandıran Kamil Vəli Nərimanoğlunun "Azərbaycan türklərinin azadlıq elçisi Əbülfəz Əli Elçibəy", A.Səmədoğlunun "Elçibəy və Azərbaycan", Fazil Qəzənfəroğlunun "Əbülfəz Elçibəy. Tarixdən gələcəyə", Ədalət Tahirzadənin "Elçi Bəy", "Elçibəylə 13 saat üz-üzə", "Prezident Elçibəy", O.Məmmədovun "Elçibəy ilə birlikdə otuz il" və b. kitablar oxucuların marağına səbəb oldu.

Yorulmadan demokratiya və milli bütövlüyümüz uğrunda mübarizə aparan Əbülfəz Elçibəy 22 avqust 2000-ci ildə – 62 yaşındaykən qardaş Türkiyənin Ankara şəhərində əbədiyyətə qovuşdu. Bakıda dəfni günü yüz minlərlə insanın onun tabutunu son mənzilinədək çiyinlərində aparması onun doğma xalqının ürəyində əbədi sevgi qazandığına sübut oldu.

0