Stetoskop, arxiv şəkli

İşəgötürənlər üçün iki aylıq "pəncərə" - amma pandemiya onu da bağlaya bilər

139
(Yenilənib 22:12 05.11.2020)
Millət vəkili: "2021-ci ildə pandemiyanın minimumlaşdırılması mümkün olacaqsa, icbari tibbi sığortanın tətbiqinə başlanacaq".

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 5 noyabr — Sputnik. Əmək Məcəlləsinə "İşçilərin icbari tibbi sığortası" adlı yeni maddənin əlavə edilməsi təklif olunur. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, yeni maddəyə əsasən, işəgötürən "Tibbi sığorta haqqında" qanun ilə müəyyən olunmuş qaydada hər bir işçinin icbari tibbi sığortalanmasını təmin etməlidir. Əmək müqaviləsində işçinin icbari tibbi sığortalanması barədə müvafiq məlumatlar mütləq göstərilməlidir. Dəyişiklik parlamentin plenar iclasında birinci oxunuşda qəbul edilib.

Yeni maddənin əlavə edilməsi ilə bağlı "İqtisadi və Sosial İnkişaf Mərkəzi" İctimai Birliyinin sədr müavini Rəşad Həsənov Sputnik Azərbaycan-a deyib ki, bu, ardıcıl bir prosesdir və məcəlləyə edilən dəyişiklik texniki xarakter daşıyır:

"Bu, məcburi sığorta növü olduğu üçün əmək müqaviləsində işçinin icbari tibbi sığortalanması barədə məlumatlar mütləq əksini tapmalıdır. Eyni zamanda işəgötürən əmək müqaviləsi bağlayarkən işçinin icbari tibbi sığortalanmasını təmin etməlidir. Artıq icbari tibbi sığortanın tətbiqinin ilkin mərhələsinə başlanılıb. Ona görə də bu kimi hallarda qanun pozuntusuna yol verən şəxslər, işəgötürənlər qarşısında öhdəlik müəyyən edilir".

"Cari ildə baş verən proseslər fonunda, ola bilər, icbari tibbi sığortanın ölkə üzrə mərhələli şəkildə tətbiqi məsələsinə yenidən baxılsın və dəyişikliklər edilsin. Fərdi sahibkarlar üçün minimum aylıq əməkhaqqının 4 faizi məbləğində icbari tibbi sığorta haqqı nəzərdə tutulub, yəni aylıq 10 manat (illik 120 manat) müəyyən edilib. Pensiyaçıların, müharibə iştirakçılarının, şəhid ailələrinin və s. aztəminatlı sosial qrupların icbari tibbi sığorta haqqı dövlət büdcəsi tərəfindən kompensasiya olunur", - deyə ekspert qeyd edib.

O bildirib ki, icbari tibbi sığortanın tətbiqi istiqamətində bəzi nöqsanlar var: "Sahibkarlıq subyektlərinin bu təcrübəyə və tələblərə öz fəaliyyətini uyğunlaşdırmasında gecikmələr və s. ilə bağlı nöqsanlar mövcuddur. Hazırda özəl sektor bu prosesə cəlb edilməyib və növbəti mərhələdə özəl sektorun prosesə cəlb edilməsi nəzərdə tutulur. Bu isə indiki halda xidmətlərə əlçatanlığı aşağı salır. Bütün bunlara baxmayaraq, böyük ehtimal, növbəti 2-3 il ərzində icbari tibbi sığorta ölkədə işlək mexanizmə çevriləcək, əhalinin tibbi xidmətlərə çıxış imkanları yaxşılaşacaq".

Milli Məclisin Əmək və sosial siyasət komitəsinin üzvü Vüqar Bayramov isə Sputnik Azərbaycan-a deyib ki, icbari tibbi sığortanın ölkədə 2020-ci ilin yanvar ayından tətbiq edilməsi nəzərdə tutulurdu: "Amma pandemiya ilə bağlı olaraq icbari tibbi sığortanın tətbiqi 2021-ci ilin yanvarın 1-dək təxirə salındı. 2021-ci ildə icbari tibbi sığortanın ölkədə tətbiqi pandemiyadan asılı olacaq. Əgər 2021-ci ildə pandemiyanın minimumlaşdırılması mümkün olacaqsa, o zaman icbari tibbi sığortanın tətbiqinə başlanacaq. Amma hələlik qanunvericiliyə əsasən, icbari tibbi sığorta gələn ildən tətbiq olunmalıdır. Lakin bunun praktikada tətbiq edilib-edilməməsi pandemiyanın müddətindən birbaşa asılı olacaq. 2021-ci ilin dövlət büdcəsində hər vətəndaş üçün adambaşına 90 manat icbari tibbi sığorta haqqının ayrılması nəzərdə tutulmuşdu. Dövlət praktiki olaraq məhz bu istiqamətdə təxminən 1 milyard manata yaxın vəsait ayırmağı planlaşdırırdı".

COVID-19-la mübarizəyə cəlb olunan həkimlərin maaşları necə hesablanır? Nazirlik açıqladı>>

Deputat bildirib ki, eyni zamanda icbari tibbi sığorta haqları müəyyənləşib: "Dövlət və neft sektorunda çalışan işəgötürən və işçilərdən aylıq hesablanmış əməyin ödənişi fondunun 8000 manata qədər olan hissəsindən 2%, 8000 manatdan yuxarı olan hissəsindən 0.5% miqdarında icbari tibbi sığorta haqqı tutulacaq. Məsələn, vətəndaş aylıq olaraq 8500 manat əməkhaqqı alırsa, 8000 manatın 2%-i, qalan 500 manatın isə 0.5%-i miqdarında icbari tibbi sığorta haqqı hesablanacaq. Qeyri-dövlət və qeyri-neft sektorunda çalışan işəgötürən və işçilərdən isə aylıq hesablanmış əməyin ödənişi fondunun 8000 manata qədər olan hissəsindən 1%, 8000 manatdan yuxarı olan hissəsindən 0.5% miqdarında icbari tibbi sığorta haqqı ödəniləcək. 2021-ci ildən etibarən isə bu sektor üzrə işəgötürən və işçilərdən aylıq hesablanmış əməyin ödənişi fondunun 8000 manata qədər olan hissəsindən 2% miqdarında icbari tibbi sığorta haqqının tutulması müəyyən edilib".

"İcbari tibbi sığortanın tətbiqi mümkün olacağı halda bu istiqamətdə yenidən vəsait ayrılması nəzərdə tutulur. Amma bütün hallarda gələn il icbari tibbi sığortanın ölkədə tətbiq edilib-edilməməsi pandemiyanın müddətindən asılı olacaq", - deyə deputat əlavə edib.

Qeyd edək ki, İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin məlumatına görə, birinci mərhələdə icbari tibbi sığorta cari ilin yanvar ayından etibarən Naxçıvan Muxtar Respublikasında, Mingəçevir şəhərində, Qusar, Xaçmaz, Quba, Şabran, Siyəzən, Xızı, Qobustan, İsmayıllı, Ağsu, Şamaxı, Balakən, Zaqatala, Qax, Şəki, Oğuz, Qəbələ, Göyçay, Ucar, Zərdab, Kürdəmir, Yevlax və Ağdaş rayonlarında tətbiq edilir.

İkinci mərhələdə, 2021-ci il 1 yanvar tarixindən 36 şəhər və rayon - Gəncə, Naftalan, Şirvan, Qazax, Ağstafa, Tovuz, Şəmkir, Gədəbəy, Daşkəsən, Samux, Göygöl, Goranboy, Xocalı, Beyləqan, Xocavənd, Ağcabədi, Laçın, Bərdə, Füzuli, Ağdam, Tərtər, Kəlbəcər, Astara, Lənkəran, Lerik, Yardımlı, Masallı, Cəlilabad, Neftçala, Biləsuvar, Cəbrayıl, Salyan, İmişli, Saatlı, Sabirabad və Hacıqabul sözügedən sistemə qoşulacaq.

Üçüncü mərhələdə, 2021-ci il 1 aprel tarixindən etibarən isə Bakı, Sumqayıt, Abşeron, Xankəndi, Qubadlı, Zəngilan və Şuşa əhalisi icbari tibbi sığortanın xidmətlər zərfindən istifadə edəcək.

Xatırladaq ki, "Tibbi sığorta haqqında" qanunda deyilir ki, icbari tibbi sığorta ölkənin inzibati ərazi vahidləri üzrə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən müəyyən edilmiş ardıcıllıq nəzərə alınmaqla, 2021-ci ildə tamamlanmaq şərtilə mərhələli şəkildə tətbiq olunur.

139
Teqlər:
maddə, yeni, əmək müqaviləsi, işaxtaran və işsiz vətəndaşlar, işəgötürən, icbari tibbi sığorta
Ciyərin rentgeni, arxiv şəkli

Koronavirus bəzən uşaqlarda ölüm törədən fəsadlar verir - Nəsib Quliyev

6
(Yenilənib 21:54 14.05.2021)
Uşaq orqanizmi bu bu virus infeksiyasına həddindən artıq yüksək reaksiya verir. Burada iltihab törədən sitatinlərin miqdarı həddindən artır.

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 14 may — Sputnik. "Koronavirus bəzən uşaqlarda ölüm törədən fəsadlar verir". Bu sözləri Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında Səhiyyə Nazirliyinin baş pediatrı Nəsib Quliyev bildirib. N. Quliyevin sözlərinə görə, tibb ədəbiyyatında virusa yoluxmada uşaqlarda fəsadlara böyüklərlə müqayisədə 100 dəfə az rast gəlir. O, bildirib ki, böyüklərdə bu rəqəm 2-2,5 faizdirsə, uşaqlarda 0,02 faiz rast gəlinir: "Bəzən isə uşaqlarda ölüm törədən ağır fəsadlar baş verir. Uşaqlarda "Kavasaki" sindromuna bənzər hal yaranır. Uşaq orqanizmi bu bu virus infeksiyasına həddindən artıq yüksək reaksiya verir. Burada iltihab törədən sitatinlərin miqdarı həddindən artır. Damar keçiriciliyi pozulur, qansızmalar, səpgilər müşahidə olunur. Sonra həmin uşaq tələf olur. Amma faizi böyüklərlə müqayisədə çox aşağıdır".

Qeyd edək ki, "Kavasaki" sindromu və ya "Kavasaki" xəstəliyi yalnız uşaqlarda inkişaf edən kifayət qədər nadir autoimmun xəstəlikdir. Əsasən bu xəstəliyə 5 yaşına qədər uşaqlar tutulur. Oğlanlar arasında bu xəstəliyə qızlarla müqayisədə 2 dəfə çox təsadüf edilir. Xəstəlik zamanı qan damarlarında iltihab yaranır və damarlar zədələnir. Əksər hallarda xəstəliyin simptomları çox tez yox olur və uşağın həyatı üçün təhlükə yaranmır. Lakin nadir hallarda olsa da ürək və koronar damarların çox ağır zədələnməsi baş verir ki, nəticədə uşaq həlak ola bilər. Xoşbəxtlikdən vaxtında aşkar olunduqda bu xəstəlik uğurla müalicə olunur. Xəstəliyin səbəbi sona qədər məlum deyil. Lakin məlumdur ki, virus infeksiyaları onun inkişafına təkan verir. Hazırda mütəxəssislər bu xəstəliyin uşaqlar arasında artmasını koronavirusla əlaqələndirirlər.

Xəstəliyin simptomları:

- yüksək qızdırma

- dəridə səpkilər

- əl və ayaq pəncələrinin şışməsi, qızarması

- gözlərin qızarması və iltihablaşması

- dil və dodaqların qızarması və ağrılı olması

- boyun limfatik düyünlərinin şişməsi

- əl və ayaq barmaqlarının dərisinin soyulması.

Ağır hallarda xəstəlik yalnız xəstəxana şəraitində müalicə olunur. Müalicə zamanı insan immunoqlobulini və aspirindən istifadə olunur. Diaqnoz erkən (ilk 10 gün ərzində) qoyulduqda və müalicə vaxtında başladıqda uşaq tam sağalır. Kavasaki sindromunu ağır keçirmiş uşaq bir neçə il ərzində kardioloqun nəzarətində qalmalıdır. Bu səbəbdən də həkimlər uşaqları koronavirusdan qorumağı, onlara maska taxmağı, əl gigiyenasına diqqət yetirməyi tövsiyyə edirlər.

6

Ölkədə koronavirusa qarşı vaksinasiyadakı vəziyyət açıqlanıb

4
(Yenilənib 21:23 14.05.2021)
Birinci mərhələ üzrə vaksinasiya olunanların ümumi sayı 1 022 479, ikinci mərhələ üzrə vaksinasiya olunanların ümumi sayı isə 739 153 təşkil edir.

BAKI, 14 may - Sputnik. Azərbaycanda son sutkada koronavirus (COVID-19) əleyhinə 13 107 vaksin vurulub.

Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahdan verilən məlumata görə, bir gündə birinci mərhələ üzrə vaksinasiya olunanların sayı 3 127, ikinci mərhələ üzrə vaksinasiya olunanların sayı 9 980 nəfərdir.

Ölkədə vurulan vaksinlərin ümumi sayı 1 761 632, birinci mərhələ üzrə vaksinasiya olunanların ümumi sayı 1 022 479, ikinci mərhələ üzrə vaksinasiya olunanların ümumi sayı isə 739 153 təşkil edir.

4
Kosmos, arxiv şəkli

Alimlər Kainatın genişlənməsi haqqında yeni məlumatlar əldə ediblər

0
Alimlər hələ ki Kainatın genişlənmə sürətinin dəyişməsinə nəyin səbəb olduğunu bilmirlər. Ola bilsin ki, bunu izah etmək üçün kosmik miqyasda işləyən yeni fizika və ya onun modifikasiya olunmuş versiyanı yaratmaq lazım gələcək.

BAKI, 14 may - Sputnik. Astronomlar ifrat yeni ulduzların alışmasına dair kataloqdakı informasiyanı analiz ediblər və belə nəticəyə gəliblər ki, müşahidələrin məlumatları Kainatın dəyişən sürətlə genişlənməsi modelinə daha çox uyğundur. Tədqiqatın nəticələri ilə bağlı məqalə “Astrophysical Journal” nəşrində dərc edilməsi üçün hazırlanıb və “arXiv.org” preprint serverində yerləşdirilib.

Kainatın genişlənməsi sürəti kosmologiyanın vacib parametrlərindən biridir. Astrofiziklər adətən Habbl sabitindən çıxış edirlər. Lakin alimlər Kainatın genişlənməsi sürətini onun tarixinin müxtəlif dövrlərində müqayisə etməyə başlayanda müşahidələr nəzəri modellərlə tez-tez ziddiyyət təşkil edir.

AZƏRTAC bildirir ki, bu problemi həll etmək üçün Yaponiya Milli Astronomiya Rəsədxanasından və SOKENDAI perspektiv tədqiqatlar universitetindən Maria Ciovanna Dainottinin rəhbərliyi ilə Yaponiya və İtaliya alimləri Kainat tarixinin müxtəlif vaxtlarında partlamış 1048 yeni ulduzun kataloqunu analiz ediblər. Tədqiqatçılar bu məlumatlar əsasında rəqəmsal model qurublar. Onu düzgün təsvir etmək üçün müəlliflər zamandan asılı yeni dəyişən təqdim etməli olublar ki, Habbl sabiti zamanla dəyişəcəyi təqdirdə, onun qarşısını almaq mümkün olsun.

Müşahidələrdə sistematik səhv ehtimalını istisna etmək üçün tədqiqatçılar nəticələrini Havayda Mauna-Kea rəsədxanasında Yaponiya Milli Astronomiya Rəsədxanasının “Subaru” teleskopunda quraşdırılmış “Hyper Suprime-Cam” alətinin köməyilə ayrıca yoxlayıblar.

İfrat geniş görmə sahəsi olan bu 900-meqapiksel kamera ən böyük sahədə zəif yeni ulduzların müşahidəsi üçün nəzərdə tutulur. Tədqiqatçılar onun köməyilə erkən Kainatda müşahidə edilən ifrat yeni ulduzlar seçimini böyütməyə və məlumatlarda qeyri-müəyyənliyi azaltmağa nail olublar.

Alimlər hələ ki Kainatın genişlənmə sürətinin dəyişməsinə nəyin səbəb olduğunu bilmirlər. Ola bilsin ki, bunu izah etmək üçün kosmik miqyasda işləyən yeni fizika və ya onun modifikasiya olunmuş versiyanı yaratmaq lazım gələcək.

Tədqiqatçılar nəticələrini “Subaru” teleskopundan və digər rəsədxanalardan əldə olunmuş əlavə və ya daha keyfiyyətli məlumatların köməyilə təsdiq etmək məqsədilə müşahidələrini davam etdirməyi planlaşdırırlar.

0