Çində epdimioloji vəziyyət, arxiv şəkli

ÜST-dən bədbin açıqlama - Yoluxma artır

394
"Virusun episentri hesab ediləcək yerlər hər yerdədir, lakin əsas mərkəz ABŞ, Cənubi Amerika və Hindistandır" - ÜST rəsmisi.

BAKI, 25 avqust — Sputnik. "Dünyada COVID-19-a yoluxma hələ də yüksək həddədir. Xüsusən də Amerika qitəsi, ABŞ, Braziliya və eyni zamanda Cənubi Amerikada yüksək yoluxma müşahidə edilir. Hindistanda da rekord səviyyədə yoluxma qeydə alınıb, Cənubi Afrikadan isə yaxşı xəbərlər var".

Sputnik Azərbaycan-ın xəbərinə görə, bu barədə "REAL"a açıqlamasında ÜST-ün mətbuat katibi Marqaret Harris deyib. O bildirib ki, Cənubi Afrikada yoluxma sayı çox olsa da, ümumi yoluxanların sayı azalıb: "Sakit Okeanın Qərbi, Avstraliya və Yeni Zelandiyada da yeni yoluxma halları azalsa da, Avropada təəssüf ki, yeni yoluxanların sayının artdığını görürük. Xüsusilə İspaniya və Fransada vəziyyət gərgin olaraq qalır".

"Virusun episentri hesab ediləcək yerlər hər yerdədir, lakin əsas mərkəz ABŞ, Cənubi Amerika və Hindistandır", - deyə o əlavə edib.

394
Teqlər:
COVID-19, Hindistan, Yeni Zelandiya, Cənubi Amerika, Cənubi Afrika, ÜST, Koronavirus
Mövzu:
Dünyanı cənginə almış bəla (482)
Koronavirusa qarşı  peyvənd, arxiv şəkli

COVID-19 peyvəndi yaşlı nəsil üçün bir o qədər faydalı olmayacaq

2
(Yenilənib 23:05 26.09.2020)
''Ad26.COV2.S'' adı verilən peyvəndin tək dozasının iki dozaya bərabər təsirə malik olduğu bildirilib.

BAKI, 26 sentyabr — Sputnik. Bütün dünyanı təsir altına alan koronavirus pandemiyasına qarşı peyvəndin sınaqlarını həyata keçirən ABŞ-ın dərman firması xoş xəbər açıqlayıb. Sputnik Azərbaycan-ın xəbərinə görə, firma, yayımladığı məlumatda qeyd edib ki, koronavirus peyvəndi kliniki sınaqlarda güclü immunitet yaradıb.

''Ad26.COV2.S'' adı verilən peyvəndin tək dozasının iki dozaya bərabər təsirə malik olduğu bildirilib. Artıq 1000 nəfərdən çox şəxs üzərində bu peyvəndin sınağı aparılıb. Lakin poeyvəndin hələlik ki, yaşlı nəsil üzərində təsirinin bəlli olmadığı da bildirilib. Yəni, kliniki sınaqlar zamanı gənc və orta yaşlılarda immun sisteminin virusa qarşı 64 faiz həddində olduğu deyilsə də, 65 yaşdan yuxarı şəxslərdə bu rəqəmin 36 faiz civarında olduğu bildirilib. Peyvəndin ümumi olaraq peyvəndin 60 mindən artıq şəxs üzərində sınağı aparılacaq.

Bir neçə mərhələdən uğurla keçdikdən sonra bu peyvənd 2021-ci ilin əvvəlinə qədər təqdim olunacaq.

2
Toyuq əti, arxiv şəkli

Quş əti sağlamlıq üçün çox yararlıdır - Mütəxəssis rəyi

76
(Yenilənib 14:48 26.09.2020)
Quş əti insan orqanizmi üçün vitamin kompleksi mənbəyidir. Tərkibi A, D, E və B qrupu vitaminləri (B1,  B2,  B3, B4, B5, B6,  B9), həmçinin biotinlə (vitamin H) zəngindir.

BAKI, 26 sentyabr — Sputnik. Azərbaycan Qida Təhlükəsizliyi İnstitutunun  Elmi-tədqiqat və risklərin qiymətləndirilməsi departamentinin Heyvan sağlamlığı şöbəsinin mütəxəssisləri Q. Cəlladov, R. Səfərova, K. Əliyeva, R. Kəngərli, F. Əlizadə tərəfindən quş ətinin faydaları haqda məqalə hazırlanıb. Sputnik Azərbaycan mütəxəssislər tərəfindən hazırlanan məqaləni təqdim edir:

Zülalların (proteinlər) miqdarı qaz ətində 15 %, ördək ətində 17 %, toyuq ətində  20-22 %, hinduşka ətində 24 %, ov quşlarının ətində 22-25 % olduqda tam dəyərli sayılır. Belə ki, sadə proteinlərin (miogen, mioalbumin, mioqlobin və b.) tərkibində əksər aminturşularına, o cümlədən orqanizm üçün əvəzolunmaz aminturşularına (92 %-ə qədər) rast gəlinir. Tərkibində triptofanın çox olması səbəbindən quş ətinin istehlakı zamanı orqanizmdə serotonin hormonunun (“sevinc hormonu”) miqdarı artır. Beyin hüceyrələrində sintez olunan serotonin əhval-ruhiyyəni yüksəldir, stressi aradan qaldırır və orqanizmdə rahatlıq hissi yaradır. Qlutamin turşusunun çox olması isə quş ətinə spesifik dad və qoxu verir. Həmçinin quş ətinin bioloji dəyərliliyi triptofan/oksiprolin və zülal/yağ nisbəti ilə qiymətləndirilir ki, keyfiyyətli quş əti üçün bu rəqəmlər müvafiq olaraq 5-7 və 2-3 arasında dəyişir. Mal ətinə nisbətən quş ətində lizinin miqdarı 3 dəfəyə qədər üstünlük təşkil edir. Quş ətinin tərkibində azdəyərli hesab olunan birləşdirici toxuma zülallarının (elastin, kollagen və s.) miqdarı 1,5 %-ə çatır.

Yağların (lipidlərin) miqdarı broyler toyuğunun ətində 12 %, qaz ətində 38 %, ördək ətində 39 %-ə qədər təşkil edir. Onların da çox hissəsi dəri və dərialtı toxumada, həmçinin daxili orqanların ətrafında toplanır. Ov quşlarının ətində isə yağların miqdarı az (1-3 %) olur. Əzələ toxumasında yağların əzələ lifləri arasında bərabər şəkildə paylanması quş ətinin yumşaq konsistensiyalı, dadlı və aromatlı olmasını təmin edir. Bu səbəbdən də mal ətindən fərqli olaraq quş əti “mərmər” görünüşə malik deyil. Quş ətində olan yağlar 41 %-ə qədər triqliserollar (neytral yağlar) və 38 %-ə qədər lipoidlərdən (fosfolipidlər, sterollar və s.) ibarətdir. Tərkibində 69-73 %-ə qədər doymamış ali yağ turşuları vardır. 18-22 növ ali yağ turşusuna malik quş ətinin yağları əvəzolunmaz polidoymamış turşularla (olein, linol, linolen, araxidon və b.) zəngin olduğundan aşağı temperaturda (23-35o  C ) əriyir. Odur ki, həmin yağların 80-98 %-i insan orqanizmi tərəfindən mənimsənilir. Bu yağların tərkibində doymuş turşulardan palmitin və stearin turşuları isə üstünlük təşkil edir.

Quş ətində mineral maddələrin miqdarı 0,5-1,2 % təşkil edir. Tərkibi Na, K, Ca, Mg, P, Fe, Cu, Zn, Se, J, S, Mn, o cümlədən digər makro və  mikroelementlərdən ibarətdir.

Azotlu və azotsuz ekstraktiv maddələrin (karnitin, karnozin, kreatin, kreatinin, qlikogen, süd turşusu, sərbəst aminturşuları, adenozinfosfatlar və b.) miqdarına görə quş əti mal ətini üstələyir. Onların da çox hissəsi döş ətində toplanır. Bildiyimiz kimi, bu maddələr fermentlərin təsiri ilə ətin “yetişməsi” prosesini (avtoliz) tənzimləyir. Quş ətində digər heyvan ətlərindən fərqli olaraq purin əsaslarının miqdarı az olur. Tərkibindəki qida maddələrinin, xüsusilə yağ və zülalların miqdarından asılı olaraq quş ətinin enerji dəyəri dəyişkən olur (100 qr-da 120-350 kkal).

Quş əti insan orqanizmi üçün vitamin kompleksi mənbəyidir. Tərkibi A, D, E və B qrupu vitaminləri (B1,  B2,  B3, B4, B5, B6,  B9), həmçinin biotinlə (vitamin H) zəngindir.

Broyler toyuqlarının  inkişafının 8-10 həftəlik dövründə əzələ toxumasında zülalların, daha sonra isə digər maddələrin, xüsusilə də yağların toplanması prosesi gedir. Odur ki, quşçuluq təsərrüfatlarında broyler toyuqlarının optimal yetişdirilmə dövrü 35-45 gün ərzində başa çatdırılmaqla, istehsal olunan quş əti məhsulu biokimyəvi xüsusiyyətlərinə görə keyfiyyətli və diyetik hesab olunur. Quş ətinin tərkibində karbohidratlar əsasən “əzələ şəkəri” adlanan qlikogen şəklində təmsil olunur ki, bu da onun diabet xəstələri tərəfindən təhlükəsiz istehlakı üçün zəmin yaradır.

Quş ətinin rəngi tərkibindəki zülal-yağ nisbətindən asılı olaraq ağ-çəhrayı, sarımtıl və ya tünd qırmızı çalarlı ola bilər. Müxtəlif nahiyələrdə ətin rəngi fərqli olur. Məsələn, toyuq və hinduşkalarda döş əti ağ-çəhrayı rəngdə, qanad və bud əti isə nisbətən tünd çəhrayı və ya tünd qırmızı çalarlı olur. Quş ətinin açıq rəngdə olması onun tərkibində zülal və ekstraktiv maddələrin çox, yağların isə az olmasının göstəricisidir.

Ov quşlarının əti qırmızı-qəhvəyi çalarlı, həmçinin balıq və ya qətran qoxulu olur. Yağların miqdarı ov quşlarının ətində az olsa da, zülalların miqdarı çoxluq təşkil edir (22-25 %).

Quş ətinin tərkibindəki birləşdirici toxuma zərif əzələ liflərindən təşkil olunduğuna görə insan orqanizmi tərəfindən asan (80 % -ə qədər) həzm olunur. Qeyd edək ki, yaşlı quşların əzələ toxuması cavanlara, ov quşlarının əzələ toxuması isə ev quşlarına nisbətən sərt olur.

Quş əti qida maddələri ilə zəngin olduğundan mikroorqanizmlərin inkişafı üçün əlverişli mühit hesab edilir. Xüsusilə də sanitar-gigiyenik tələblərə uyğun olmayan şəraitdə saxlandıqda patogen mikroorqanizmlər, o cümlədən bakteriya və viruslar intensiv inkişaf edir. Bu da insan sağlamlığı üçün təhlükəli infeksiya və toksikozların baş verməsinə səbəb olur. Qeyd edək ki, təzə kəsilmiş quş cəmdəyinin dərisinin rəngi ağ-sarımtıl, səthi quru, konsistensiyası elastiki, qoxusu növündən asılı olaraq spesifik olur. Təzə kəsilmiş quş cəmdəyi soyuducuda 0-4o C temperaturda 72 saat, -18o C temperaturda isə 8-10 ay müddətində saxlanıla bilər.

Quş ətinin orqanizm üçün faydası kifayət qədərdir:

•       diyetikdir (ördək və qaz əti istisna olmaqla);

•       tərkibi asan mənimsənilən qida maddələri və bioloji aktiv maddələrlə (əvəzolunmaz aminturşuları, essensial yağ turşuları və s.) zəngindir;

•       tərkibində triptofan çox olduğundan istehlakı zamanı orqanizmə rahatlıq verir;

•       doymamış yağ turşuları ilə (olein, linol, araxidon və s.) zəngin olduğundan orqanizmdən zərərli xolesterolu kənarlaşdırmaqla, atereskleroz və hipertoniyanın qarşısını alır;

•       mədə-bağırsaq xəstəliklərinin müalicəsində dərman vasitələri qədər faydalıdır;

•       tərkibində asan mənimsənilən dəmirin çox olması qanazlığı və qan dövranı pozğunluqlarının bərpası proseslərini sürətləndirir;

•       diabet xəstələrində maddələr mübadiləsinə tənzimləyici təsir göstərir;

•       immun sistemini möhkəmləndirir;

•       soyuqdəymə və respirator xəstəliklərin müalicəsində istifadə olunur.

76
Sindzo Abe, arxiv şəkli

Yaponiya Rusiya 75 ildir sülh bağlaya bilmir. Səbəbini Sindzo Abe açıqladı

0
(Yenilənib 19:55 26.09.2020)
"Elə bir hiss var idi ki, biz artıq müqavilənin bağlanmasına yönəlmiş danışıqlara yaxınlaşırıq", – Abe bildirib.

BAKI, 26 sentyabr — Sputnik. Yaponiya və Rusiya sülh müqaviləsinin bağlanmasına çox yaxın idilər, lakin Vaşinqton və Moskva arasında qarşıdurmanın güclənməsi buna mane oldu. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə Yaponiyanın keçmiş Baş naziri Sindzo Abe "Nikkey" qəzetinə müsahibəsində bildirib.

Xatırladaq ki, Rusiya və Yaponiya İkinci Dünya Müharibəsindən sonra sülh müqaviləsi imzalamayıblar.

Abenin sözlərinə görə, Rusiya-Amerika münasibətlərindəki problemlər razılaşmanın əldə olunmasına mane olan amillərdən birinə çevrilib.

"Elə bir hiss var idi ki, biz artıq müqavilənin bağlanmasına yönəlmiş danışıqlara yaxınlaşırıq", – o bildirib.

Abe deyib ki, Yaponiya və Rusiya hətta 2018-ci ildə müqavilənin bağlanmasına çox yaxın olub.

Sindzo Abe səhhətinin pisləşməsi səbəbindən baş nazir postunu sentyabrın 16-da tərk edib. O, Nazirlər Kabinetinə 3188 gün rəhbərlik edib.

Rusiya-Yaponiya ərazi mübahisəsi

Rusiya-Yaponiya sülh müqaviləsinin imzalanmasını Tokionun Cənubi Kuril adaları silsiləsinə (İturup, Kunaşir, Şikotan) və Habomay adalar silsiləsinə iddiası çətinləşdirir. Yaponiya bu məsələdə 1855-ci ilin ticarət və sərhəd müqaviləsinə istinad edir.

Moskvanın mövqeyi isə budur ki, Cənubi Kuril adaları müharibənin nəticələrinə görə SSRİ-nin tərkibinə daxil olub və Rusiyanın adalar üzərində beynəlxalq hüquqla rəsmiləşmiş suverenliyi şübhə altına salına bilməz.

0