COVİD-19-da ölən şəxs, arxiv şəkli

Yenə koronavirus, yenə cənazə: Ayrı qəbiristanlıq fərqli dəfn varmı?

269
Yayılan sözlər həqiqətdir, yoxsa növbəti yalan? İnsanlara guya ki, əzizlərini yeni salınmış qəbiristanlıqda basdırmaqla bağlı təklif edilir

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 21 may — Sputnik. Braziliyanın San-Paulo ştatında koronavirusdan (COVID19) dünyadan köçənlərin sayının artması və virusun başqalarına keçməsinin qarşısını almaq üçün yeni dəfn qaydaları hazırlanıb. Belə ki, bu ştatda COVID-19-dan vəfat edənlər şaquli dəfn olunacaq. Bu cür dəfn üsulunun meyitdən çıxan qazın və mayenin qəbiristanlığa gələnləri yoluxdurma riskini azaldacağı güman edilir.

Qeyd edək ki, Azərbaycanda da COVID-19-dan ölüm halları artmaqdadır. Bəzi məlumatlara görə, Azərbaycanda da COVID19-dan vəfat edənlərin ayrıca qəbiristanlıqda dəfni təklif olunur. Bu məlumat rəsmi təsdiqlənməsə də, virusdan dünyasını dəyişənlərin yaxınları bunu təsdiqləyirlər. Koronavirusdan vəfat edənlərin sayının artımı Azərbaycanda da bu virusdan dünyasını dəyişənlərin xüsusi qəbiristanlıqlarda, xüsusi qaydada dəfnini şərtləndirə bilərmi?

Məlumat üçün bildirək ki, Azərbaycanda COVID19-dan indiyədək 41 ölüm faktı qeydə alınıb. Onlardan biri də, koronavirus pandemiyası ilə mübarizə tədbirlərinə qoşulan 68 yaşlı həkim Zakir Xəlilov olub. Zakir Xəlilovun dəfni ilə bağlı Sputik Azərbaycan-a danışan  həyat yoldaşı Aygün Xəlilova bildirib ki, ailənin istəyi ilə mərhum Sulutəpədə qəbiristanlığında dəfn olunub: "Mən həmin vaxt çox pis idim, özümdə deyildim. Amma xatırlayıram ki, bizə də mərhumun başqa qəbiristanlıqda dəfni təklif olunmuşdu. Biz özümüz istədik ki, Zakir bəy Sulutəpədə dəfn olunsun".

A. Xəlilovanın sözlərinə görə, Z. Xəlilovun nəşi yuyularaq ailəyə təhvil verilib: "Onu qara örtüyə bükmüşdülər. Biz yuyulması prosesində iştirak etmədik. Dəfnində isə çox adam iştirak edirdi".

Professor Adil Qeybulla deyir ki, Azərbaycanda koronavirusdan dünyasını dəyişənlərin sayı Braziliya, Amerika, Böyük Britaniya kimi ölkələrlə müqayisədə çox azdır: "Adlarını çəkdiyim ölkələrdə virusdan ölənlərin sayı on minlərlədir. Ona görə də, bu ölkələrdə artıq COVID-19-dan ölənlər üçün yeni qəbiristanlıqlar salınır. Bəzi ölkələrdə hətta bu virusdan ölənlər üst-üstə dəfn olunur. Amma bizdə ölüm sayı heç əlliyə çatmayıb. Ona görə də, COCID-19-dan vəfat edənlərin dəfnini xüsusi qaydada həyata keçirməyə, onlar üçün ayrıca qəbiristanlıq salmağa lüzum yoxdur. Bundan əlavə, koronavirusun yeni növü olan COVID-19-un insana meyitdən keçməsinə dair tutarlı sübutlar yoxdur. Bu hava-damcı yolu ilə keçən virusudur. İnsan nəfəs aldığı halda onun yayılması mümkündür. Belə xəstələr vəfat etdikdə yalnız meyitin yuyulması qaydalarına əməl edilməlidir. Meyit dəfn edildikdən sonra ondan virusun insana keçməsi mümkün deyil. Ona görə də, mən Azərbaycanda COVID-19-dan vəfat edənlərin ayrıca qəbiristanlıqda, xüsusi qayda ilə dəfninə ehtiyac görmürəm".

A. Qeybulla COVID-19-dan vəfat edənlərin bəzi xarici ölkələrdəki kimi tabutda dəfninə də ehtiyac olmadığını söyləyir. Onun sözlərinə görə, bu hər bir xalqın inancına, dini ritualına uyğun həyata keçirilməlidir.

Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyindən (TƏBİB) isə bildiriblər ki, ölkəmizdə koronavirusdan vəfat edənlərin dəfn qaydaları hazırlanıb: "Qaydaya əsasən, cənazənin qəbirə yerləşdirilməsi zamanı əlcəkdən istifadə olunmalıdır. Koronavirus diaqnozlu xəstələr öldüyü təqdirdə cənazə qəbirə qoyulduqdan sonra normal dəfn prosedurları tətbiq olunur. Ölən insanların şəxsi əşyaları ikiqat neylon torbaya qoyularaq verilir. Həmin əşyanın təkrar istifadəsi nəzərdə tutulursa, 60-90 dərəcədə yuyulmaqla istifadə edilə bilər".

TƏBİB-dən bildirdilər ki, şəxs koronavirusdan dünyasını dəyişirsə, morq işçilərinə və cənazədən məsul şəxslərə ölünün şübhəli/təsdiqlənmiş COVID-19 diaqnozu ilə öldüyü barədə məlumat verilməlidir. Ölünü yuyan işçilər fərdi qoruyucu vasitələrdən (uzunboğaz əlcək, N95 maska, eynək və uzun önlük) istifadə etməli və istifadə olunan vasitələr tibbi tullantı qabına atılmalıdır. Bundan əlavə koronaviruslu xəstələr vəfat edərkən hava yolları, avtomobil yolları və dəmir yolları vasitəsilə ölkə daxilində və xaricində cənazənin nəqli tabut içərisində həyata keçirilməli və cənazə tabutla birlikdə dəfn edilməlidir. 

"Hava yolları vasitəsilə cənazələrin nəqli COVID-19 səbəbilə ölənlərin cənazələrinin ölkə xaricində və ölkə daxilində daşınması əsnasında milli və beynəlxalq hava yollarının cənazə nəqli qaydaları qüvvədədir. Ölüm səbəbi yoluxucu xəstəlik olan cənazələrə aid olan tabutların qəbul mərhələsində tabutun mütləq lehimlənmiş, möhkəm bağlanmış və sızmalara imkan verməyəcək şəkildə olmasına diqqət yetirilməlidir. Müvafiq qaydalara uyğun prosedurlar həyata keçirilməli, COVID-19 xəstəliyindən ölənlərin ölüm səbəbi yoluxucu xəstəlik olduğundan cənazələrinin ölkə xaricində və ölkə daxilində hava yolları ilə nəqli bu meyara uyğun olmalıdır. Avtomobil və dəmir yolu ilə cənazələrin nəqli hər növ quru yol və dəmir yolu ilə cənazələrin nəqli, hava yolları ilə cənazə nəqlində olduğu kimi, nəqliyyat vasitələrinə qəbul mərhələsində tabutların ciddi bir şəkildə lehimlənmiş, möhkəm bağlanmış və sızmalara imkan verməyəcək şəkildə olmasına diqqət yetirilməlidir" – məlumatda qeyd edilib.

269
Mövzu:
Azərbaycanda koronavirus: son xəbərlər (318)
Əlaqədar
"Hərbi yolla". Alim koronavirusa qarşı peyvəndləmə ssenarisindən danışdı
Azərbaycanlı alim koronavirusla bağlı bütün həqiqətləri açıqladı
Cərrah-onkoloq: Koronavirusa yoluxan xərçəng xəstələrini xilas etmək çox çətindir
ÜST: Dünyada bir gündə koronavirusa rekord yoluxma qeydə alınıb
Təcili yardım avtomobili, arxiv şəkli

Qubada koronavirus xəstəsi yerlilərini təşvişə saldı

21
(Yenilənib 18:22 27.10.2020)
Quba rayon sakini Elçin Abramov COVID-19 infeksiyası testinin pozitiv nəticəsinə görə bir müddət xəstəxanada müalicə alıb, daha sonra isə ona ev şəraitində müalicə təyin edilib

BAKI, 27 oktyabr — Sputnik. Evdə müalicə olunan koronavirus xəstəsi yaşayış yerini qanunsuz tərk edib. Quba rayon sakini Elçin Abramov COVID-19 infeksiyası testinin pozitiv nəticəsinə görə bir müddət xəstəxanada müalicə alıb, daha sonra isə ona ev şəraitində müalicə təyin edilib. Daxili İşlər Nazirliyinin mətbuat xidmətindən Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, E.Abramov evə buraxılan zaman ona karantin qaydaları izah olunub və tətbiq olunan qaydalara riayət etməsi, eləcə də yaşayış yerini tərk etməməsi tapşırılıb.

Lakin adı çəkilən şəxs təyin edilən qaydalara baxmayaraq, yaşayış yerini tərk edib və digər insanlar üçün real təhlükə yaradıb. Polis şöbəsinin əməkdaşları tərəfindən qaydaları pozan Elçin Abramovun törətdiyi qanunazidd hərəkətinin qarşısı dərhal alınıb, yaşadığı ünvana qaytarılması təmin edilib və tam sağalanadək evdən çıxmaması barədə ciddi xəbərdarlıq edilib. Həmin şəxsin törətdiyi əmələ hüquqi qiymət verilməsi üçün Quba RPŞ-nin İstintaq Bölməsində araşdırmalar aparılır.

21
Mövzu:
Azərbaycanda koronavirus: son xəbərlər (318)
Əlaqədar
DİN koronavirusla bağlı əhaliyə müraciət etdi
Son sutkada 9 nəfər COVID-19-dan vəfat edib
Koronavirusa yoluxma insanı 10 yaş qocaldır, həmçinin...
İtaliyada sabahdan yeni qadağalar tətbiq olunacaq
Biz şiddətli soyuqları görməmiş xəstəlik bizi "görə" bilər - yenidən qapanma mümkündür
Bakının mərkəzində tibbi maskada olan qızlar, arxiv şəkli

Biz şiddətli soyuqları görməmiş xəstəlik bizi "görə" bilər - yenidən qapanma mümkündür

140
(Yenilənib 18:00 27.10.2020)
"Avtobuslarda sıxlıq müşahidə edilir. Ona görə də iş yerlərində işçilərin sayına yeni məhdudiyyətlərin tətbiqi, bəzi xidmət sahələrinin fəaliyyətini onlayn rejimdə davam etdirməsini gözləmək olar"

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 27 oktyabr — Sputnik. Koronavirusa yoluxma sayının artması ilə əlaqədar son günlər sosial şəbəkələrdə iş yerlərinin yenidən bağlanacağı, hətta bəzi ticarət müəssisələrinə bununla bağlı xəbərdarlıq edildiyi barədə məlumatlar yayılıb. Yayılan xəbərlərə görə, ticarət obyektlərinin sahiblərinə yenidən onlayn satışa üstünlük vermələri tövsiyə olunub.

Sputnik Azərbaycan koronavirusa yoluxma sayının artmasının karantin qaydalarında hansı sərtləşmələrə səbəb olacağını araşdırıb. Tibb Universitetinin Tədris Cərrahiyyə Klinikasının dosenti Ədalət Rüstəm Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, karantin qaydalarının yenidən sərtləşdirilməsi gözləniləndir: "Koronavirusa yoluxma sayı yenidən artır. Bunun əsas səbəbi insanların karantin qaydalarına əməl etməməsidir. Ölkədə ticarət obyektlərinin fəaliyyətinə qoyulan məhdudiyyət ona görə götürüldü ki, həmin dövrdə yoluxma azalmışdı. Bundan əlavə, ticarət obyektlərinin, restoranların fəaliyyətinə karantin qaydalarına əməl etmək şərtilə icazə verildi. İnsanlar isə çox təəssüf ki, bu qaydalara əməl etmirlər. Tibbi maska, gigiyena və sosial məsafə bəzən tamamilə unudulur. Hətta biz avtobusda maskadan istifadə etməyən sərnişinləri görürük. Karantin qaydalarının kobud şəkildə pozulması isə virusa yoluxma sayını hər gün artırır. Ona görə də yoluxma bu templə davam edərsə, karantin qaydalarının sərtləşdirilməsi gözləniləndir".

Ə.Rüstəm deyir ki, həm bölgələrdə, həmçinin də paytaxtda koronavirusa yoluxmada artım müşahidə olunur. Bu isə insanların karantin qaydalarına əməl etməməsinin nəticəsidir: "Avtobuslarda sıxlıq müşahidə edilir. Ona görə də iş yerlərində işçilərin sayına yeni məhdudiyyətlərin tətbiqi, bəzi xidmət sahələrinin fəaliyyətini onlayn rejimdə davam etdirməsini gözləmək olar".

Tibb üzrə fəlsəfə doktoru Vasif İsmayıl da deyir ki, yoluxma sayının kəskin şəkildə artmasının başlıca səbəbi vətəndaş məsuliyyətsizliyidir:

"Hələ şiddətli soyuqları görməmişik. Bu, birbaşa vətəndaşların qoruyucu tədbirlərə əməl etməməsi ilə bağlıdır. Odur ki, karantin qaydalarına əməl etməli, profilaktik tədbirləri yerinə yetirməliyik. Əks halda, tam təcridə gedə bilərik, karantin rejimi daha da sərtləşdirilə və iş yerləri yenidən bağlana bilər. Virusun yayılmasının səbəbi əhalinin etinasızlığıdır".

Qeyd edək ki, koronavirusa yoluxmada artım səbəbindən bəzi rayonlara giriş-çıxışa məhdudiyyət tətbiq edilib.

Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyindən (TƏBİB) isə bildirdilər ki, respublika üzrə ən çox yoluxma yenə də paytaxtdadır. Amma buna baxmayaraq, rəqəmlər Bakıda yoluxma faizinin aşağı düşdüyünü göstərir. Belə ki, son rəqəmlərdə Bakıda yoluxma respublika üzrə ümumi yoluxmanın 56 faizini təşkil edirdisə, hazırda bu rəqəm 55,7 faizdir. Sonrakı yerlərdə 14,6 faizlə Abşeron, 10,4 faizlə Aran, 6,6 faizlə Gəncə-Qazax, 4 faizlə Lənkəran, 2,7 faizlə Şəki-Zaqatala, 2,4 faizlə Quba-Xaçmaz, 1,5 faizlə Dağlıq Şirvan, 1 faizlə Yuxarı Qarabağ qərarlaşıb. Rəsmi məlumata görə, ən az yoluxma 0,8 faizlə Naxçıvan Muxtar Respublikasındadır. Azərbaycandakı koronaviruslu xəstələrin 0,9 faizi ölkə xaricində yoluxanlardır. Paytaxt daxilində ən çox yoluxma isə 14,5 faizlə Binəqədi rayonundadır. Sonrakı yerlərdə 12,6 faizlə Xətai, 11,7 faizlə Yasamal, 11,6 faizlə Sabunçu, 8,7 faizlə Nəsimi, 8,1 faizlə Nərimanov, 7,9 faizlə Suraxanı, 7,2 faizlə Nizami, 7 faizlə Qaradağ, 5,7 Xəzər, 4,7 faizlə Səbail, 0,3 faizlə Pirallahı rayonları qərarlaşıb. TƏBİB koronavirus infeksiyasının qlobal pandemiya elan olunduğunu və virusun geniş yayılma tendensiyasının davam etdiyini nəzərə alaraq, bir daha vətəndaşları diqqətli olmağa, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının tövsiyələrinə riayət etməyə, əhalinin sağlamlığının etibarlı qorunması və təhlükəsizliyinin təmin edilməsi məqsədilə Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın qəbul etdiyi qərarlara və müəyyənləşdirdiyi qaydalara tam əməl etməyə çağırır.

140
Mövzu:
Azərbaycanda koronavirus: son xəbərlər (318)
Əlaqədar
Son sutkada 9 nəfər COVID-19-dan vəfat edib
İtaliyada sabahdan yeni qadağalar tətbiq olunacaq
Uşaqlar hansı yaşdan etibarən maska taxmalıdırlar?
Azərbaycanda koronavirusa yoluxma niyə artır?
Ön cəbhəyə yollanan hərbçilər COVID-19 testindən keçirilir?

Türkiyə Azərbaycan münaqişə ilə bağlı son prosesləri müzakirə etdilər

0
(Yenilənib 10:24 28.10.2020)
Türkiyə Xarici İşlər Naziri Mövlud Çavuşoğlu Azərbaycan Xarici İşlər Naziri Ceyhun Bayramovla Dağlıq Qarabağ münaqişəsini və son prosesləri müzakirə ediblər.

BAKI, 28 oktyabr — Sputnik. Türkiyə Xarici İşlər Naziri Mövlud Çavuşoğlu Azərbaycan Xarici İşlər Naziri Ceyhun Bayramovla telefonla danışıb.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə Türkiyə XİN məlumat yayıb.

Məlumatda bildirilir ki, nazirlər telefon danışığında Dağlıq Qarabağ münaqişəsini və son prosesləri müzakirə ediblər.

0