Həkim, arxiv şəkli

Həkim Emin Hüseyn: "Koronaviruslu xəstələrimizin 75-80 faizi belədir"

1999
(Yenilənib 16:04 09.04.2020)
"Bütün personalın o palatalara girməsi mümkün deyil. Xüsusi qrup işçilər ÜST-ün protokol qaydalarına riayət edərək bu palatalara girirlər" - Xüsusi rejimli karantin xəstəxanasının direktoru

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 9 aprel — Sputnik. Bu gün onlar bütün dünyanın xilasedicilərinə çevriliblər. Ümid, yalvarış dolu baxışlar onlara doğru yönəlib. Onların da öz ailələri, həyatları var. Lakin buna baxmayaraq, artıq 3 aydır ki, dünyanı sarsıdan SARS-CoV-2 virusu həkimləri sevdiklərindən ayrı salıb. Məhz onların əməyinin nəticəsidir ki, hazırda bu xəstəlikdən sağalanların da sayında müəyyən qədər artım var. Son rəqəmlərə görə, Azərbaycanda koronavirusdan sağalanların sayı 63-dür.

Lakin təəssüf ki, bu rəqəmlərə paralel olaraq yoluxmaların da sayı artıb. Maraqlıdır, bunun səbəbi nədir, daxili yoluxma faktoru nədən qaynaqlanır? Sputnik Azərbaycan-ın suallarını Xüsusi rejimli karantin xəstəxanasının direktoru Emin Hüseyn cavablandırıb:

- Xəstəxanada ümumi vəziyyət necədir?

- Xaricdən gələnlər arasında yoluxma halları var idi deyə, müəyyən bir müddətədək xaricdən gələn vətəndaşlar tam olaraq nəzarətə alınıb, karantinə yerləşdirildilər. Azərbaycanda isə əhalinin bir qismi tərəfindən lazım olan rejim gözlənilmədiyindən daxili yoluma halı baş verdi. Bilirsiniz ki, istənilən infeksiya üçün hava-damcı yolu ilə yoluxma halı həndəsi silsilə ilə artır. Hazırda xəstəxanaya gələn xəstələrin sayında artım var. Bunun da səbəbi odur ki, karantin rejimi tətbiq olunduqdan sonra bəzi insanlar buna laqeyd yanaşdılar, təhlükəni lazımi qədər qiymətləndirmədilər.

- Yoluxanlar arasında nisbət necədir?

- İlk olaraq xaricdən yoluxma ilə gələn xəstələr üstünlük təşkil edirdi. Amma bu azsaylı yoluxma halı idi. Sonradan karantin rejiminə məhəl qoymayan insanların sayəsində isə daxili yoluxma halı baş verdi. Hazırda daxili yoluxma halı üstünlük təşkil edir. Yəni xariclə birbaşa təmasda olmayan, sadəcə olaraq xaricdən infeksiyanı ölkəmizə gətirən şəxslərlə təmasda olan şəxslərdir.

- Üçüncülü, dördüncülü yoluxma halı necə, baş verirmi?

-  Bu hal baş verir. Yoluxmanın necə baş verməsini aydınlaşdırmaq üçün epidemioloji anamnez sorğusu aparılır. Sorğudan bəlli oldu ki, infeksiyanın daha çox yayıldığı Çin, İtaliya, İran kimi ölkələrdən yoluxaraq gələn və onlarla birbaşa təması olmayan şəxslər yoluxublar. Bu isə o deməkdir ki, daxili yoluxma halı müşahidə olunanlarla xaricdən Azərbaycana infeksiyaya yoluxmuş halda qayıdan bu şəxslər arasında bir zəncirdə 2, 3-cü halqanı təşkil edən şəxslər var. 

- Maraqlıdır, onlar hansı şəraitdə yoluxublar, yəni ilkin ehtimallar nədir?

- Bu şəxslər arasında yalnız Bakı şəhərinin sakinləri olmadığından biz deyə bilmərik ki, məsələn, xüsusilə ictimai nəqliyyatda yoluxma halı baş verib. Belə yoluxanların arasında kifayət qədər rayon və kənd sakinləri var. Bu isə onu göstərir ki, təkcə ictimai nəqliyyatdan istifadə edənlər yoluxmurlar, eyni zamanda da canlı təmasdan, yoluxan insanların təmas etdiyi əşyalardan da baş verə bilər. Artıq Azərbaycanda istənilən bir yerdə, istənilən bir formada yoluxan insanlara rast gəlmək olar. Yəni artıq rayonlarda ictimai nəqliyyatdan istifadə etməyən şəxslər yoluxanların sırasındadırlar.

- Zəncirin 3, 4-cü halqası adlandırdığınız bu şəxslər özləri ehtimal olaraq yoluxma mənbələri haqda nə deyirlər?

-  Artıq burada müəyyənləşdirmə aparmaq mümkün olmur. Özləri də bilmirlər. Bəlkə də mağazaya girəndə bir müddət öncə orada olan yoluxmuş şəxsin təmas etdiyi əşyalara toxunublar. Bəlkə də xəstə şəxs asqırıb, öskürüb, sonradan bu şəxs qapalı əraziyə daxil olduqda havadan asılı vəziyyətdə olan infeksiya ona yoluxub. Bir daha vurğulayıram ki, bu müddətdə rəqəmlərin artmasının səbəbi insanların karantin qaydalarının tələblərini pozmasından irəli gəlir.

- Xəstəxananızda hansı yaşda olan şəxslər üstünlük təşkil edir?

- Burada həm azyaşlı, həm cavan, həm orta, həm də yaşlı nəslin nümayəndələri var. Yoluxma halının qruplara görə bölgüsü yoxdur. Bu yoluxmanın iki cür gedişatı var. Onlardan biri asimptomatik gedişatdır. Hansı ki, bu zaman əlamətlər ortaya çıxmır, insan xəstələnmir. O sadəcə olaraq daşıyıcı kimi xəstəxanaya daxil olur və virus tamamilə onun bədənindən azad olunduqdan sonra evə buraxılır. Bizim müşahidələrimizə görə, xəstələrin 75-80 faizi belədir. Yəni əsasən yaşı 60-65-dən aşağı olanlarda bu xəstəlik belə keçir. Lakin yaşı 60-65-dən yuxarı olan şəxslərdə isə əlamətlər özünü daha qabarıq göstərir. Təngnəfəslik, quru öskürək müşahidə olunur.

- Uşaqların sayı çoxdurmu?

-  Faiz etibarı ilə uşaqların sayı azdır. Onlar buradakı xəstələrin təxminən 3-5 faizini təşkil edirlər. Həmin uşaqlar valideynləri ilə birgə müalicə alırlar. Onların bəzilərinin bir valideynində, bəzilərinin hər iki valideynində bu xəstəlik var.

- Gündəlik olaraq hansı təhlükəsizlik prosedurlarından keçirsiniz, iş rejiminiz necədir?

- Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının tərtib etdiyi protokol qaydalarında irəli sürülən bütün təlimatlara əməl edirik. Xəstəxanada infeksion xəstəliklərdən bütün müdafiə qaydalarına əməl olunur. Xəstəxanımızın həm “təmiz zona”sı, həm də “çirkli zona”sı var. “Təmiz zona”da yoluxan şəxslər yoxdur, yoluxmuş insanların müalicədə olduğu şöbələr var ki, həmin yerlər “çirkli zona” adlanır. Bu zonada işləyənlər xüsusi qoruyucu geyimlər geyirlər, bunlar dəri nahiyəsini tamamilə örtür. Onlar əlcək, xüsusi maska və eynəklərdən istifadə etdikləri üçün bədənlərinin açıq hissəsi qalmır.

Xəstəxana rəhbəri olaraq gündə bir neçə dəfə ÜST-ün protokol qaydalarına əməl etməklə həmin əraziyə daxil oluram. Bütün personalımız da bu protokol qaydalarına əməl edir. Burada ikiqat baryer yarandığı üçün xəstəxana işçilərinin yoluxmasından söhbət belə gedə bilməz. Bundan başqa, qeyd edim ki, bütün personalın o palatalara girməsi mümkün deyil. Xüsusi qrup işçilər ÜST-ün protokol qaydalarına riayət edərək bu palatalara girirlər. Bütün prosedurlara əməl etdikləri üçün onların evə getmələri problem deyil.

Bundan başqa, xəstələrimiz özləri də xüsusi qoruyucu maskalardan istifadə edirlər. Əməkdaşlarla pasiyentlərin təması minimuma endirilib. Xəstələrə palatadan çölə çıxmaq qadağandır. Yalnız müəyyən müayinələrə görə, gün ərzində bir neçə dəfə əməkdaşlar palataya daxil olurlar. Lakin qeyd edim ki, palatada xəstələr bütün lazım olan hər şeylə təmin olunduqları üçün onların palatadan çıxmasına zərurət yaranmır.

- Vəziyyəti ağır olan xəstələrin sayı çoxdurmu?

-  Bizim xəstəxanada bu günədək pasiyentlərin 10 faizində bu virusun orta-ağır forması müşahidə olunub. Onlar da yuxarı yaşda olan şəxslər idi. Lakin onlara vaxtında müdaxilə edildiyi, virus tez aşkarlandığı üçün vəziyyətləri normallaşıb. Artıq onların arasında tamamilə sağalaraq evə yazılanlar var. Ümumilikdə isə desəm, hazırda xəstəxanadakı belə xəstələr arasında evə yazılanlar təxminən 35-40 faizdir. Qeyd edim ki, bu günədək xəstəxanamızda bu virusdan ölən olmayıb.

1999
Mövzu:
Dünyanı cənginə almış bəla (488)
Əlaqədar
Koronavirusa yoluxanların sayı 1,5 milyonu keçdi
Koronavirusu 48 saat ərzində yox edən preparat tapıldı
Azərbaycanda 82 yaşlı pasiyent koronavirusdan sağaldı
Bu ölkə həmişə acları ilə gündəmə gəlirdi, indi koronavirus oraya da çatdı
Beş ölkədə koronavirus qurbanlarının sayı artacaq – PROQNOZ
Koronavirus testi, arxiv şəkli

Yoluxma azalsa da, ölənlərin sayı artdı

17
(Yenilənib 17:48 19.10.2020)
Azərbaycanda indiyədək ümumilikdə 45295 nəfər koronavirus infeksiyasına yoluxub. Onlardan 40144 nəfər müalicə olunaraq sağalıb, 630 nəfər vəfat edib, aktiv xəstə sayı 4521 nəfərdir.

BAKI, 19 oktyabr — Sputnik. Azərbaycan Respublikasında koronavirus (COVID-19) infeksiyasına 331 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb, 107 nəfər müalicə olunaraq sağalıb və evə buraxılıb.

Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahdan Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, COVID-19 üçün götürülən analiz nümunələri müsbət çıxmış 4 nəfər vəfat edib.

Azərbaycanda indiyədək ümumilikdə 45295 nəfər koronavirus infeksiyasına yoluxub. Onlardan 40144 nəfər müalicə olunaraq sağalıb, 630 nəfər vəfat edib, aktiv xəstə sayı 4521 nəfərdir.

Ölkədə son sutka ərzində 4612, hazırkı dövrədək isə 1232636 test aparılıb.

17
Laboratoriya işçisi, arxiv şəkli

Alimlər koronavirus zamanı karantin rejiminin tətbiq olunmasına qarşı çıxdılar

48
(Yenilənib 15:36 19.10.2020)
Artıq 10 mindən çox elm adamı karantin rejiminə etiraz edən Qreat Barrinqton adlı bəyanata imza atıb.

BAKI, 19 oktyabr — Sputnik. Koronavirus pandemiyası vaxtı sərt karantin rejiminin tətbiq olunmasına etiraz edən bir qrup alim Qreat Barrinqton adlı bəyanat imzalayıblar. Sputnik Azərbaycan-ın Türkiyənin NTV kanalına istinadən yaydığı məlumata görə, artıq bu bəyanata bütün dünyadan 10 mindən çox elm adamı, 30 mindən çox səhiyyə işçisi və 535 mindən çox mülki şəxs imza atıb. Sənəd öz adını ABŞ-ın Massaçusets ştatının Qreat Barrinqton qəsəbəsindən götürüb. Belə ki, bəyanata ilk imza atan alimlər həmin qəsəbədə karantin rejiminin tətbiqinə qarşı etiraz ediblər.

Bəyanat Amerika İqtisadi Araşdırmalar İnstitutunun binasında imzalanıb. Sənədin müəllifləri Harvard Universitetinin alimi Martin Kulldorf, Oksford Universitetinin alimi Sunetra Qupta və Stenford Universitetinin Tibb Fakültəsinin müəllimi Cey Bhattaçaryadır.

Karantin rejiminin ictimai quruluşa zərər verdiyini iddia edən elm adamları, koronavirusa qarşı "məqsədyönlü müdafiə" adını verdikləri üsulla mübarizə aparmağı təklif edirlər. Onlar gənclərin daha az risk qrupunda olduqlarını irəli sürərək bu yaş kateqoriyasından olan insanların həyatını normal şəkildə davam etdirməsinin vacibliyini vuğulayırlar. Alimlərin fikrincə, sərt karantin rejimi cəmiyyətdə sosial münasibətlərə böyük zərbə vurur və "məqsədyönlü müdafiə" metodu ilə aşağı risk qrupundan olan insanların sayəsində bu xəstəliyə qarşı immunitet yaratmaq olar. Bununla belə, alimlər onların təklif etdikləri metodun "kollektiv immunitet" üsulundan fərqli olduğunu iddia edirlər.

Qeyd edək ki, dünyanın bəzi inkişaf etmiş ölkələri COVID-19 virusuna qarşı mübarizədə "kollektiv immunitet" strategiyasına üstünlük verir.

Bu strategiya əhalinin aztəminatlı təbəqəsinin müdafiəsini təmin etməklə, digər təbəqələrin koronavirusa yoluxdurulmasına və beləliklə də, ümumi immun sisteminin yaradılmasına əsaslanır.

Xatırladaq ki, koronavirusdan qurtulmaq üçün "kollektiv immunitet" üsulundan yararlanmaq fikrini ilk dəfə Böyük Britaniyanın Baş naziri Boris Conson səsləndirib. O bildirib ki, əhalinin infeksiyaya yoluxmasına imkan verilməlidir, əks təqdirdə karantin müddətindən sonra virus yenidən qayıda bilər.

Koronavirusla mübarizədə "kollektiv immunitet" metoduna qarşı qəti şəkildə etiraz edən Dünya Səhiyyə Təkilatının rəhbərliyi isə insanları qəsdən virusa yoluxdurmaq təklifini əxlaqsızlıq kimi qiymətləndirib.

48
Əlaqədar
Alimlər COVID-19-un yeni xəstəliyə səbəb olduğunu söyləyirlər
Pandemiya beş ayını tamam elədi, alimlər hələ bir qərara gələ bilmədilər
Alimlər təkzib edirlər: təyyarədə koronavirusa yoluxma şansları aşağıdır
Cəbhəyanı bölgədə məktəb, arxiv şəkli

Cəbhəyanı bölgələrin təhsilsiz qalan uşaqları - Onların bir əlində kitab, digərində ...

0
(Yenilənib 16:48 20.10.2020)
"Müəllimimiz deyib ki, məktəb bağlansa da, biz dərsimizi oxumalıyıq. Məktəbə qayıdanda bütün tapşırıqlarımızı oxuyub qiymət yazacaq bizə"

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 20 oktyabr — Sputnik. Bir əlində dərs kitabı, digərində oyuncaq tapançalar... Müharibə dövrünün uşaqları olduqları o məsum çöhrələrindəki kədərdən hiss olunur. Gözlərini atəş səsi ilə açdıqlarından onların oynadıqları oyunlar da elə müharibəni xatırladır. Biz həyətə çatanda balaca qəhrəmanlarımız dava-dava oynayırdılar. Halbuki, bu saatda onlar da digər həmyaşıdları kimi əllərində çanta məktəbdən qayıtmalı idilər.

Təhsil Nazirliyinin məlumatına görə, cəbhə bölgəsində yerləşən 468 məktəbdə hərbi əməliyyatlar səbəbindən dərslər dayandırılıb. Həmin məktəblər arasında Ağdam rayonu Üçoğlan kənd orta məktəbi də var. Sputnik Azərbaycan cəbhəyanı ərazidə yerləşən Üçoğlan kənd orta məktəbinin hərbi vəziyyətlə əlaqədar dərsləri dayandırılmış şagirdləri ilə görüşüb, onların dərslərini hansı formada davam etdirməsi ilə maraqlanıb.

Üçoğlan kənd orta məktəbinin ikinci sinif şagirdləri ElşadRəhim Sadıqzadə qardaşdırlar. Onlar yeni tədris ilinin başlanmasını səbirsizliklə gözləsələr də, Ermənistanın dinc əhalini, təhsil müəssisələrini hədəf alması səbəbindən dərsə gedə bilmirlər. Elşad Sadıqzadə deyir ki, həm müəllimləri, həmçinin də sinif yoldaşları üçün çox darıxıb: "Ermənilər kəndimizə raket atırlar. Ona görə də bizim məktəbimizi bağlayıblar. Amma mən çox istəyərdim ki, məktəb açılsın. Çünki sinif yoldaşlarım üçün darıxmışam".

Cəbhədə vəziyyət gərginləşəndən Sadıqovlar ailəsi uşaqları təhlükəsiz yerə apardıqlarından onların müəllimləri və sinif yoldaşları ilə əlaqəsi kəsilib. Elşad və Rəhimin anası Aysel Sadıqova deyir ki, Ermənistan silahlı qüvvələri dinc sakinləri, təhsil müəssisələrini hədəfə aldığından uşaqlar tədrisdən tamamilə kənar qalıblar:

"Nə müəllimlərlə əlaqəmiz var, nə də ki valideynlərlə. Məktəblər bağlanandan öz uşaqlarımıza özümüz müəllimlik edirik. Bizim sığındığımız yerdə nə internet var, nə də ki televizor. Ona görə də uşaqlar teledərsləri də izləyə bilmirlər. Naəlac qalıb dərsi uşaqlara özüm başa salıram. Uşaqlara məktəbin bağlanması çox pis təsir edib. Hər gün məndən dərsə nə vaxt gedəcəklərini soruşurlar. Başa salıram ki, Ermənistan uşaq-böyük bilmir. Sizin həyatınız üçün təhlükə olduğundan məktəb bağlanıb".

Balaca Rəhim isə Ermənistanın atdığı nə mərmilərdən qorxur, nə də ki raketlərdən. Deyir ki, atamın yanına, öz kəndimizə getmək istəyirəm. Oyuncaq tapançasını isə bir saniyə də kənara qoymur. Hətta dərs oxuyanda da oyuncaq tapançası yanında olur Rəhimin: "Bu tapançaları atam alıb bizə. Əgər ermənilər bizə atsalar, biz də onları qorxudacağıq..."

Balacalarla söhbət zamanı öyrənirik ki, məktəblər bağlansa da, dərslərinə bir gün də ara verməyiblər. Rəhim sinfin əlaçısı olduğundan dərslərinə daha məsuliyyətli yanaşır. Onun sözlərinə görə, müəlliminə yaxşı oxuyacağına dair söz verib: "Müəllimimiz deyib ki, məktəb bağlansa da biz dərsimizi oxumalıyıq. Məktəbə qayıdanda bütün tapşırıqlarımızı oxuyub qiymət yazacaq bizə".

Elşad da müəllimin tapşırıqlarına əməl etdiyini söyləyir: "Müəllim deyib ki, hər gün ən azı iki səhifə oxumalıyıq ki, üzündən oxumağı unutmayaq. Mən həm çalışmalarımı həll edirəm, həm də dərslərimi oxuyuram".

Amma Elşadla Rəhim məktəbdə daha həvəslə oxuduqlarını da gizlətmirlər. Deyirlər ki, məktəbdə müəllim onlara ulduz verdiyindən oxumağa daha da həvəsli olurlar. Onların ən böyük arzusu da dərslərinə məktəbdə davam etməkdir. Çox təəssüf ki, işğalçı Ermənistan silahlı qüvvələrinin Azərbaycana qarşı təxribatlarının davam etməsi Elşadla Rəhim kimi yüzlərlə cəbhəyanı bölgədə təhsil alan şagirdləri məktəbdən uzaq salıb. Ordumuzun qarşısında aciz qalan Ermənistan mülki əhalini, o cümlədən uşaqları, qadınları və qocaları hədəf alır. Mülki əhali arasında itkilərimiz var, çoxsaylı evlərə və mülki obyektlərə, o cümlədən cəbhə bölgəsində yerləşən təhsil müəssisələrinə ciddi ziyan dəyib. Bu, həmin ərazilərdə yerləşən təhsil müəssisələrində tədris prosesinə də öz təsirini göstərib. Nəticədə cəbhə bölgəsində yerləşən təhsil müəssisələrində dərs cədvəli dəyişdirilib.

0
Əlaqədar
İlham Əliyev: "Mənim əsas vəzifəm torpaqları qaytarmaqdır. Və biz bunu edirik"
Atılan mərmilər Ağcabədi sakinini evsiz qoydu - video
Azərbaycanda təhsil okeanda təkbaşına üzən gəmi ilə müqayisə edildi
Bir gözümüz gülür, bir gözümüz ağlayır - Füzulili deputat
Bir igid ömrü torpağını gözləyənlər: "Ermənilər özləri orada yaşamağa ürək eləmirlər"