Xəstəxana, arxiv şəkli

Xəstələrin ümidinə daha bir zərbə: "Fondda bir qəpik yoxdur"

760
"İcbari tibbi sığorta mexanizmi işə düşən kimi əhalinin işsiz kateqoriyasının da dövlət hesabına icbari tibbi sığortadan bəhrələnməsi mümkün deyil"

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 7 noyabr — Sputnik. İcbari tibbi sığortanın işə düşməsinə iki ay vaxt qalsa da, əhalinin işsiz kateqoriyasının ondan bəhrələnə biləcəyi sual altındadır. "Tibbi sığorta haqqında" qanuna görə, işləyən vətəndaşların əmək haqlarından 2 faiz, idarə müəssisələrinin əmək haqqı fondundan 2 faiz icbari tibbi sığorta üçün tutulacaq. İşləməyən vətəndaş da özünü sığorta edə bilər. Bu zaman o da ayda 10 manat, yaxud da ildə 120 manat ödəməklə sığorta olunacaq.

Milli Məclisin səhiyyə komitəsinin üzvü, deputat Musa Quliyev Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, işləməyən əhalinin icbari tibbi sığorta üçün vəsait ödəyib-ödəməyəcəyi sual altındadır: "Bizi ən çox narahat edən üç milyon vətəndaşın icbari tibbi sığortadan kənarda qalma məsələsidir. Hansı ki, faktiki olaraq əmək müqaviləsi ilə işləmirlər, sosial ödəmələri, vergini ödəmirlər. Onlar qeyri-leqal əməklə məşğuldurlar. Yaxud da qeyri-rəsmi işlə, kənd təsərrüfatı ilə məşğuldurlar. Bu insanların sığorta məsələsi ortaya çıxanda necə olacaq? Dövlət onların da sığortasını öz üzərinə götürsə, faktiki olaraq sığorta öz mahiyyətini itirmiş olacaq. Yenə də dövlət büdcəsindən maliyyələşmə olacaq, sığorta təbabətinin imkanları azalacaq.

Qanunda yazılıb ki, o insanlar 10 manat ödəməklə icbari tibbi sığorta oluna biləcəklər. Amma gəlin görək həmin insanlar bu vəsaiti ödəyəcəklərmi? Böyük ehtimalla bu məbləği o insanlar ödəyəcəklər ki, xəstədirlər və icbari tibbi sığortadan daha çox vəsait tələb edəcəklər. Çünki "Tibbi sığorta haqqında" qanunda göstərilib ki, bir qrup əhalinin icbari tibbi sığorta haqqını dövlət ödəyəcək. İşləyənlərin sığorta haqqını isə iki faiz işəgötürən ödəməlidir. Qeyri-məşğul əhali var ki, onlar uçotda deyillər, icbari tibbi sığortadan bəhrələnmək üçün özləri təşəbbüs göstərməlidirlər".

Deputat bildirir ki, gələcək illərdə sığorta fonduna daha çox vəsait toplandıqda dövlət bu kateqoriyanı da maliyyələşdirə bilər: "Amma hazırda Sığorta Fondunda bir qəpik də vəsait yoxdur. Ona görə də icbari tibbi sığorta mexanizmi işə düşən kimi əhalinin işsiz kateqoriyasının da dövlət hesabına icbari tibbi sığortadan bəhrələnməsi mümkün deyil".

Vətəndaşların Əmək Hüquqlarının Müdafiəsi Liqasının sədri Sahib Məmmədov Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, icbari tibbi sığortanın tətbiq edildiyi ölkələrdə də icbari tibbi sığortadan istifadə edə bilməyənlər var: "Bu gün ABŞ-da əhalinin 30-33 faizi icbari tibbi sığortadan məhrumdur. Yəqin ki, çoxunuzun ABŞ-da küçədə gecələyən "bomj"lar haqda məlumatınız var. Orada insanlar qəza zamanı xəstəxanaya aparılsalar da, icbari tibbi sığortası olmadığından öz vəsaitləri hesabına müalicə olunurlar. Nəticədə xəstəxana müalicə xərclərinin ödənilməsi üçün onların evini əlindən alır. Belə insanlar küçələrdə gecələyirlər.

Dəlilikdir, ya nədir: Elə şeyi dəbə mindiriblər ki, danışanda mat qalırsan>>

Bizdə icbari tibbi sığortanın əhalinin qeyri-məşğul hissəsi üçün necə olacağı barədə indidən bir söz demək olmaz. Amma görünən odur ki, işsizlərin icbari tibbi sığortadan bəhrələnməsi üçün ayda 10 manat ödəyəcəyi inandırıcı görünmür. Çox güman ki, belə insanlar indiki qaydada pullarını verib ehtiyac olduqda müalicə olunacaqlar".

Qeyd edək ki, gələn il büdcədən səhiyyəyə ayrılacaq ümumi xərclərin təxminən 75-80 faizi icbari tibbi sığortaya yönələcək.

760
Əlaqədar
Yeni yaradılan Dövlət Agentliyi zərərlə işləməsinin səbəblərini açıqladı
İcbari tibbi sığortaya keçdikdən sonra pulsuz verilən dərmanların sayı dəyişə bilər
Azərbaycanda həkimə ancaq çarəsiz suriyalı qaçqınlar müraciət edirlər
Həkimlər yeni qayda ilə işə götürüləcək
Bu uşaqların dərdinə dərman yoxdur - Ümid icbari tibbi sığortaya qalıb
Kubadan gələn tibb işçiləri

Bizi onlar xilas edəcək! Kubalı həkimləri koronavirusla mübarizə üçün Bakıya gəldilər

67
(Yenilənib 18:12 13.07.2020)
Kubadan gələn peşəkar həkimlər Azərbaycan həkimləri ilə birgə pandemiyaya qarşı mübarizə tədbirlərində iştirak edəcəklər

BAKI, 13 iyul — Sputnik. İyulun 13-ü Azərbaycanın milli aviadaşıyıcısı (AZAL) Havanadan (Kuba) Bakıya xüsusi reys yerinə yetirdi. Bu barədə Sputnik Azərbaycan-a AZAL-dan məlumat verilib.

Bildirilib ki, Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahın tapşırığı ilə təşkil olunan bu reyslə ölkəmizə koronavirus infeksiyasına qarşı mübarizə aparmaq üçün 115 mütəxəssisdən ibarət həkim qrupu gətirilib.

Kubadan gələn peşəkar həkimlər Azərbaycan həkimləri ilə birgə pandemiyaya qarşı mübarizə tədbirlərində iştirak edəcəklər.

Qeyd edək ki, bu uçuş "Azərbaycan Hava Yolları" aviaşirkətinin tarixində Bakı-Havana-Bakı marşrutu üzrə başqa məntəqələrdə enmə icra edilmədən həyata keçirilən ilk birbaşa uçuşdur. Uçuş genişfüzelyajlı "Boeing 787" tipli təyyarə vasitəsilə həyata keçirilib. Uçuşun müddəti 13 saat, Azərbaycan və Kuba paytaxtları arasındakı məsafə 11880 km təşkil edib.

67
Koronavirus testi, arxiv şəkli

COVID-dən sağalanların anticisimləri itir

27
(Yenilənib 02:03 13.07.2020)
Vendtnerin sözlərinə görə, araşdırmanın nəticələri göstərir ki, koronavirusdan sağalanlar yenidən ona yoluxa bilərlər

BAKI, 13 iyul — Sputnik. COVID-19-dan sağalan bəzi şəxslərdə zaman keçdikcə anticisimlərin sayı azalır, bu isə təkrarən koronavirusa yoluxma riskini artırır.

Sputnik Azərbaycan bildirir ki, bu barədə ZDF telekanalı danışıb.

Almaniyalı alimlər Münhenin Şvabinq klinikasında yanvar ayında müalicə olunan ilk pasiyentlərin qan analizini yoxlayarkən onlarda anticisimlərin azaldığını aşkarlayıblar.

“Yalnız yüksək təhlükəsizlik səviyyəsinə malik laboratoriyada keçirilməsi mümkün olan xüsusi test vasitəsilə biz doqquz pasiyentdən dördündə neytrallaşdırıcı anticisimlərin azaldığını müşahidə edirik”, - deyə Şvabinq klinikasının infeksion xəstəliklər şöbəsinin baş həkimi Klemens Vendtner deyib.

Eyni zamanda o qeyd edib ki, bunun uzunmüddətli immunitetə nə qədər təsir etməsi məsələsi isə hələ də spekulyasiya predmeti olaraq qalır. Ancaq Vendtnerin sözlərinə görə, araşdırmanın nəticələri göstərir ki, koronavirusdan sağalanlar yenidən ona yoluxa bilərlər.

Telekanal bildirir ki, çinli alimlər də analoji nəticələrə gəliblər. Onlar bildiriblər ki, müəyyən müddət keçəndən sonra orqanizmdə anticisimlər itir. Xüsusən xəstəliyi simptomsuz keçirən xəstələrdə anticisimlərin sayı daha sürətlə azalır. Onların tədqiqatlarının nəticələri Nature Medicine jurnalinda dərc olunmuşdu.

27
Mövzu:
Dünyanı cənginə almış bəla
Əlaqədar
Dünyada ilk koronavirus vaksininin sınağı bitdi
Koronavirus cəbhəsində itkilərimiz: 520 yeni yoluxma, daha səkkiz nəfər dünyasını dəyişdi
ÜST köməyə gəlir?! Siqaret çəkən koronavirus xəstələrinə yardım ediləcək
Rusiyada ciyərinin 50 faizi zədələnmiş 93 yaşlı kişi koronavirusdan sağaldı
Koronavirusu neytrallaşdıran 28 anticisim aşkar edilib
 Qəssab, arxiv şəkli

Restoranların bağlı olması ət istehlakını kəskin azaldacaq

0
(Yenilənib 19:17 13.07.2020)
Restoranların bağlı olması ətə olan tələbatın azalması ilə nəticələnib. Bunun da səbəbi onunla izah olunur ki, insanlar evdə deyil, evdən kənarda, çöldə müxtəlif restoran-kafelərdə olduqda daha çox ət istehlak etmiş olurlar.

 

Nigar İsgəndərova, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 13 iyul — Sputnik. Koronavirus pandemiyası ət tükətimi ilə bağlı rəqəmlərdə böyük azalmalara səbəb olacaq. Birləşmiş Millətlər Təşkilatının hesabatına görə, cari ildə adambaşına düşən ət tükətimində üç faizədək eniş olacaq ki, bu da 2011-ci ildən sonra ilk dəfə ət tükətiminin azalmasında ən yüksək göstərici hesab edilir. Bu gün adambaşına düşən ət tükətiminə görə lider olan ABŞ-la bağlı proqnozlara görə, 2025-ci ildən daha tez bu ölkədə ət tükətiminin pandemiyadan öncəki həddə çatacağı proqnozlaşdırılmır. Ət tükətimi ilə bağlı rəqəmlərin azalmasında isə bir sıra faktorların rolu qeyd olunur.

Pandemiya şəraiti və məhdudiyətlərin iqtisadiyyat üzərində inanılmaz təsiri istehlakçıları qida xərclərini azaltmağa sövq edir. Bundan başqa, restoranların bağlı olması ətə olan tələbatın azalması ilə nəticələnib. Bunun da səbəbi onunla izah olunur ki, insanlar evdə deyil, evdən kənarda, çöldə, müxtəlif restoran-kafelərdə olduqda daha çox ət istehlak edirlər. Bununla bağlı "Boston Consulting Group" bir araşdırma aparıb və bəlli olub ki, pandemiyadan öncə ABŞ-da tükətilən ətin 50 faizi evdən kənarda istehlak olunub. Pandemiya ilə əlaqədar gələcəkdə restoranların menyularının da dəyişəcəyi və bunun da ət tükətiminin azalmasına səbəb olacağı ehtimal ounur.

Bu gün dünyada ət tükətiminin təxminən 25 faizini formalaşdıran Çində isə müxtəlif belə məhsul çeşidlərinə qarşı bir inamsızlıq formalaşıb. Hökumət ölkədə pandemiyanın ikinci dalğası yarandığı zamanda da idxal olunan ət məhsulları ilə bağlı inamsızlıq formalaşdıran açıqlama vermişdi.

Bundan başqa, ABŞ-da ət fabriklərində çalışanlar arasında kütləvi olaraq koronavirusa yoluxma faktının aşkarlanması da istehsalın və nəticə olaraq istehlakın azalmasına da səbəb oldu. Bütün bunlardan əlavə, bu gün istixana qazlarının artımında inəklərin "rolu" qeyd olunur. İqlim dəyişikliyi ilə mübarizə aparanlar illərdir ki, ət tükətiminin azalamasını tələb edirlər. Bildirilir ki, istehsalat və heyvandarlıqdan əldə olunan istixana qazı tullantılarının çəkisi nəqliyyatın payına düşən tullantılardan daha yüksəkdir. İnsan fəaliyyətindən qaynaqlanan qlobal istixana qaz emissiyalarında ət və süd məhsullarının payı 18 faizdir. İddiaya görə, mal və qoyun əti ətraf mühitə ən çox zərər verən qidalardandır, çünki mal-qaranın həzm sistemləri metan qazı, yüksək həddə istixana qazı istehsal edir.

Lakin pandemiya ilə əlaqədar olaraq istehlakçıların ətə olan marağının azalmasının müvəqqəti olub-olmayacağını isə zaman göstərəcək. Ehtimal olunur ki, qlobol problemlərlə əhatələnmiş milyonlar bundan sonra bitki mənşəli qidalara daha çox üstünlük verəcəklər.

"Bloomberg" isə pandemiya ilə əlaqədar olaraq dünyada ümumilikdə 2.2 milyon restoranın bağlanacağını proqnozlaşdırır, bildirilir ki, bu da tələbə böyük təsir edəcək.

2019-cu ildə Çində donuz qripinin olması milyonlarla donuzun ölməsi və bu ət məhsulunda qiymətlərin qalxması ilə nəticələndi ki, bu da tələbin azalmasına səbəb oldu. Cari ildə də Avropa Birliyi ölkələrində donuz əti istehlakının son 7 ildə ilk dəfə olaraq ən aşağı həddə olacağı proqnoz edilir.  Qlobal donuz əti tükətiminin 40 faizi Çinin payına düşdüyü halda, cari ildə bu rəqəmin 35 faizə düşəcəyi bildirilir.

BMT-nin Ərzaq və Kənd Təsərrüfatı Təşkilatının (FAO) məlumatına görə, ümumilikdə dünyada 2018-ci ildən etibarən adambaşına düşən ət tükətimi ilə bağlı rəqəmlərdə 5 faiz azalma olub. Almaniya ilə bağlı rəqəmlərə gəldikdə isə qeyd olunur ki, 2015-də ölkədə ət yeyənlər ümumi əhalinin 34 faizini təşkil edirsə, cari ilin mayında onların sayı cəmi 26 faizə düşüb.

Bütün bunlar isə nəticə etibarilə dünyada ətə olan tələbatın azalması ilə fermerlərin qazanclarını təhlükə altına qoyacaq.

Qeyd edək ki, dünyada adambaşına illik ət istehlakı orta hesabla 31 kiloqramdır. FAO-nun məlumatına görə, dünyada istehlak edilən bu qədər ətin 36 faizini quş, digər 36 faizini donuz, qalan 28 faizini isə iribuynuzlu, xırdabuynuzlu heyvan ətləri və ciyər təşkil edib. Ekspertlər bildirirlər ki, Azərbaycanda isə adambaşına illik ət istehlakında ortalama rəqəm 36 kilodur.

Mütəxəssislərin sözlərinə görə, daha öncəki illərlə müqayisədə 2019-cu ildə Azərbaycanda adambaşına istehlak 32 kiloqramdan 36-ya yüksəlib. Lakin bununla belə ölkəmiz ət istehlakına görə bir çox ölkələrdən geridədir. Dünya ölkələri ilə birgə siyahıda Azərbaycan təxminən 100-cü yerlərdə qərarlaşıb. Çünki inkişaf etmiş ölkələrdə ət istehlakı ortalama olaraq 75 kiloqramdır. Hətta Amerikada bu rəqəm 120 kiloqramdır. Avropa ölkələrində isə bu rəqəm 75-90 kq aralığındadır. İnkişaf etməmiş ölkələrdə isə ət istehlakı çox aşağı səviyyədədir. Azərbaycanın ət istehlakının mövcud standartlardan çox aşağı olması isə onu deməyə əsas verir ki, biz kifayət qədər nə ət, nə də süd məhsulları istehlak edirik.

Kənd təsərrüfatı üzrə ekspertlər bildirirlər ki, Azərbaycanda illik olaraq 369 min ton ət istehlak olunur ki, bunun da bir qismi xaricdən idxal edilir. Xaricdən isə əsasən quş əti və iribuynuzlu heyvan əti gətirilir. Təxminən 30 min tonadək iribuynuzlu ət idxal edilib.

Bundan başqa, bildirilir ki, 2012-2017-cı illər ərzində əhali sayı təqribən 6.1%, ət istehlakı isə təxminən 22.6% artıb. Bu, adambaşına düşən ət istehlakının artdığını göstərir (təqribən 37 kq), lakin yenə də adambaşına düşən ət istehlakı ÜST-ün (Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı) təyin etdiyi standartlardan aşağıdır.

Hazırda Azərbaycanda 364 min ton olan illik ət istehlakının 2023-cü ildə əhali sayının, həmçinin turist sayının artması səbəbi ilə 383 min tona çatacağı proqnozlaşdırılsa da, görünən budur ki, pandemiya vəziyyəti köklü sürətdə dəyişəcək.

Bu barədə isə iqtisadçı-ekspert Natiq Cəfərli Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında danışıb: "Azərbaycanda ət istehlakı dünya standartlarından çox aşağıdır ki, bu da ehtimal ki, əhalinin alıcılıq qabiliyyəti ilə əlaqəlidir. Artıq 4 aydır ki, restoran və şadlıq sarayları işləmir. Bildiyiniz kimi, bizdə toy "mədəniyyət"i ət tükətimində kifayət qədər rola malik olub. Bütün bunlar ət istehlakını xeyli azaltsa da, təəssüf ki, bu, qiymətlərə təsir etməyib. Hələlik bazarda ətin qiymətinin azalmasının şahidi olmuruq. Bu həm yemin baha olması, həm də xaricdən gətirilən ətin həcminin sürətlə artması ilə əlaqəli olub. Yəni, özümüzü qırmızı ətlə təmin etmək imkanımız olsa da, son 3-4 ildə baş verən hadisələr bu imkanları məhdudlaşdırdı. Əsasən də texniki bitkilər olan pambıq əkinin genişlənməsi örüş yerlərinin azalması və yem bazasının azalmasına səbəb oldu. Bu da mal-qaranın sayının azalması, yemin və bunun təsiri ilə də ətin qiymətinin artmasına səbəb oldu".

"Yaranmış vəziyyət fermerlərin qazanclarına mənfi təsir etsə də, onların ən böyük narahatlıqları örüş yerlərinin azalması ilə bağlıdır. Son 3-4 ildə örüş yerlərinin 10 faizədək azalması, yem qiymətlərində isə 30 faizdən çox artım müşahidə olunur ki, bu da fermerlərin gəlirlərinə mənfi təsir edir. Bundan başqa, bu il turizm baxımından da itirilmiş il kimi yadda qalacaq və turistin gəlməsi artıq gözlənilən deyil. Turistlərin də ət tükətimində rolu böyük idi. Hazırkı şəraitdə həm restoran-kafelər işləmir, həm də turist yoxdur", - deyə N.Cəfərli əlavə edib.

Qeyd edək ki, ət istehlakına görə Azərbaycan bir çox Avropa ölkələrindən geridə qalsa da, öncəki illərlə müqayisədə ölkəmizdə ət istehsalı ilə bağlı rəqəmlərdə də artım qeydə alınıb. Belə ki, 2000-ci ildə 153 min 599 ton ət istehsal olunubsa, Statistika Komitəsinin son olaraq təqdim etdiyi rəqəmlərdə, yəni 2017-ci ildə bu, 316 min 827 tona bərabər olub.

0