Ultrasəs müayinəsinə gedən hamilə qadın

Qızların erkən cinsi münasibətləri 15-17 yaş arası abort hallarını artırıb

823
(Yenilənib 16:35 27.09.2019)
Ekspert Elgün Səfərov deyir ki, 15-17 yaşlı qadınlar arasında abortların baş verməsinin əsas səbəbi erkən nikah faktoru olsa da, burada qeyri-rəsmi münasibətlər də rol oynayır

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 27 sentyabr — Sputnik. Azərbaycanda son illərdə abort etdirən qadınların sayı artıb. Səhiyyə Nazirliyinin yaydığı məlumata görə, son beş ildə ölkədə ümumilikdə 163 min abort qeydə alınıb. Abort etdirənlər arasında 17 yaşa qədər olan yeniyetmələrin sayında da artım var. Məlumata görə, 2018-ci ildə edilən abortların 1 238-i 15-19 yaşlı qadınların payına düşür. Həmin abortların 40-ı 15-17 yaşlı, 1 198-i isə 18-19 yaşlı qadınlar tərəfindən edilib. 2017-ci ildə isə 15-19 yaşlı qadınların sayı 1605, onlardan da 15-17 yaşında olanlar 46 nəfər, 18-19 yaşlı olanlar isə 1 559 nəfər təşkil edib. 2016-cı ildə 15-17 yaşlı qadınlar tərəfindən 19 abort halı qeydə alınıb. Qeyd edək ki, Azərbaycanda 2014-cü ildə 27 220, 2015-ci ildə 27 452, 2016-cı ildə 34 569, 2017-ci il ərzində 37 618, 2018-ci il - 36 141 abort qeydə alınıb. 2018-ci ildə edilən abortların 815-i və ya 2,3 faizi ilk dəfə hamilə olmuş qadınlar üzərində həyata keçirilib.

Qeyd edək ki, yeniyetmələr arasında abort hallarının qeydə alınması narahatlıq yaradır.

Bakı şəhəri 5 saylı Doğum Evinin Qadın məsləhətxanası şöbəsinin müdiri Leyla Məmmədova Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, 15-17 yaş arası abort hallarının qeydə alınmasının əsas səbəbi erkən nikah faktorudur. Həmsöhbətimiz deyir ki, bu yaşda qadınların orqanizmi hamiləliyə hazır deyil: "Ona görə də 15-17 yaşda hamiləliyin gedişində fəsadların ortaya çıxma riski reproduktiv yaşlı qadınlarla müqayisədə dəfələrlə yüksəkdir. Erkən nikah yaşı ilə bağlı statistika reallığı əks etdirmir. Erkən nikahların sayının nə qədər olduğunu abort və doğuşların sayında görə bilərik. Abort və doğuşların sayı göstərir ki, istənilən halda erkən nikah problemi ölkəmizdə mövcuddur".

L.Məmmədova deyir ki, bu gün əsasən erkən yaşda hamiləliklərdə dölün inkişafdan qalması halları müşahidə olunur. Həmin yeniyetmələrdə hamiləlikdə döl inkişafdan qaldıqda hamiləlik sonlandırılır və bu, abortların statistikasına əlavə olunur.

O ki qaldı yeniyetmə dövrdə abortların hansı fəsadlara səbəb olacağına, şöbə müdiri bildirir ki, abortların fəsadlarına istənilən yaşda rast gəlinir. Eyni problem 15-17 yaşda abortlarda da ortaya çıxa bilər: "Abortlar zamanı infeksion yoluxma və qanaxma baş verə bilər. Abortarın ən böyük təhlükəsi sonsuzluğa səbəb olmasıdır. 15-17 yaşda abortlar da gələcəkdə hamiləliyə problem yarada bilər. Abort zamanı uşaqlıq boynunun zədələnməsi gələcəkdə düşüklərə gətirib çıxarda bilər".

Həmsöhbətimiz deyir ki, daha bir problem yeniyetmə hamilələrin hamiləlik zamanı həkimə müraciəti ilə bağlıdır. İstər yeniyetmə, istərsə də onun ailə üzvləri nikahın qeyri-qanuni olduğunu bildiklərindən, hüquq-mühafizə orqanlarının müdaxiləsindən çəkindikləri üçün qadın məsləhətxanasına müraciət etmirlər. Buna görə də hamiləliklə bağlı problemlər vaxtında aşkar olunmur və bu da istər ana, istərsə də döl üçün qeyd olunan ağırlaşmalara gətirib çıxarır. Hamiləliyin süni pozulması qadınların reproduktiv sağlamlığına neqativ təsir göstərən əsas tibbi-sosial faktorlardan biridir.

Avropa Şurasının gender bərabərliyi komissiyanın eksperti Elgün Səfərov isə deyir ki, bu gün 15-17 yaşlı qadınlar arasında abortların baş verməsinin əsas səbəbi erkən nikah faktoru olsa da, burada qeyri-rəsmi münasibətlər də rol oynayır. Həmsöhbətimiz deyir ki, beynəlxalq normalarda yetkinlik yaşına çatmayana qədər cinsi münasibət məqsədəuyğun hesab edilmir: "Amma gəlin etiraf edək ki, bu gün yetkinlik yaşına çatmayanlar arasında da cinsi münasibət halları var. Bu hallar da 15-17 yaş arasında abort statistikasına təsirsiz ötüşmür".

E.Səfərov bildirir ki, qeyri-rəsmi münasibətdən yaranan abortlar əksər hallarda qeydiyyata düşmür: "Qanunvericilikdə 17 yaşa qədər cinsi münasibəti qadağan edən maddə yoxdur. Ola bilər ki, kimsə cinsi münasibətə 15, kimsə də 16 yaşdan başlasın. Burada o zaman məsuliyyət yaranır ki, ortada məcburetmə faktı olsun. Əgər ortada cinsi münasibətə məcburetmə, cinsi təcavüz yoxdursa, bu cinayət sayılmır. Bəzən belə cinsi münasibətlərdən hamiləliklər abortla nəticələnir".

823
 Koronavirus testi, arxiv şəkli

Azərbaycanda koronavirus testlərinin sayı açıqlandı

10
(Yenilənib 16:57 27.05.2020)
Ötən müddət ərzində yeni yoluxma hallarının müəyyənləşdirilməsi ilə əlaqədar ölkədə 280 663 test aparılıb.

BAKI, 27 may — Sputnik. Azərbaycanda indiyə qədər koronavirusa görə aparılan testlərin sayı məlum olub.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, bu barədə Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargah məlumat yayıb.

Ötən müddət ərzində yeni yoluxma hallarının müəyyənləşdirilməsi ilə əlaqədar 280 663 test aparılıb.

Hazırkı dövrədək ölkəmizdə 4 568 nəfərin koronavirus infeksiyasına yoluxması faktı müəyyən edilib, onlardan 2 897 nəfər müalicə olunaraq sağalıb, 54 nəfər vəfat edib, 1 617 nəfərin xüsusi rejimli xəstəxanalarda müalicəsi davam etdirilir.

10
Koronavirus xəstəsi

Daha 165 nəfər yoluxan aşkarlandı, ölənlər var

44
(Yenilənib 16:50 27.05.2020)
Hazırkı dövrədək ölkəmizdə 4568 nəfərin koronavirus infeksiyasına yoluxması faktı müəyyənləşib, onlardan 2897 nəfər müalicə olunaraq sağalıb, 54 nəfər vəfat edib

BAKI, 27 may — Sputnik. Azərbaycanda 165 yeni koronavirus infeksiyasına yoluxma faktı qeydə alınıb, 78 nəfər müalicə olunaraq sağalıb və evə buraxılıb.

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahından Sputnik Azərbaycan-a bildirilib ki, COVID-19 üçün götürülən analiz nümunələri müsbət çıxmış 1949 və 1957-ci il təvəllüdlü iki nəfər vəfat edib.

Hazırkı dövrədək ölkəmizdə 4568 nəfərin koronavirus infeksiyasına yoluxması faktı müəyyənləşib, onlardan 2897 nəfər müalicə olunaraq sağalıb, 54 nəfər vəfat edib, 1617 nəfərin xüsusi rejimli xəstəxanalarda müalicəsi davam etdirilir. Həmin şəxslərdən 49 nəfərin vəziyyəti ağır, 63 nəfərin vəziyyəti orta ağır qiymətləndirilir, digərlərinin səhhəti stabildir.

Ötən müddət ərzində yeni yoluxma hallarının müəyyənləşdirilməsi ilə əlaqədar 280.663 test aparılıb.

44
Azərbaycan bayrağı

Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranmasından 102 il ötür

2
(Yenilənib 22:20 27.05.2020)
Azərbaycan Demokratik Respublikası gərgin və mürəkkəb ictimai-siyasi şəraitdə cəmi 23 ay fəaliyyət göstərə bildi.

BAKI, 28 may - Sputnik. Bu gün Azərbaycanda Respublika Günü qeyd olunur.

Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, 28 May 1918-ci il tarixində müsəlman Şərqində ilk dünyəvi demokratik dövlət olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin yaranmasından 102 il ötür.

1990-cı ildən Respublika Günü dövlət bayramı kimi qeyd edilir.

Bakıda Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin şərəfinə İstiqlal bəyannaməsi abidəsi ucaldılıb.

1917-ci ildə Rusiyada baş vermiş Fevral inqilabı nəticəsində Çar İmperiyası devrildi. Ölkədə çarizmin məzlum vəziyyətə saldığı xalqların milli hərəkatı başlandı. 1918-ci il mayın 28-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti (1918-1920) – müsəlman Şərqində ilk dünyəvi demokratik dövlət yaradıldı. Bu respublika azərbaycanlıları tarixi yaddaşında Azərbaycan dövlətçiliyinin ilk təcrübəsi kimi iz qoyub.

Məhəmməd Əmin Rəsulzadə tərəfindən əsası qoyulan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti türk və İslam dünyasında ilk parlamentli respublika və ilk demokratik, hüquqi və dünyəvi dövlət nümunəsi idi.

Azərbaycan müvəqqəti hökumətinin ilk başçısı isə Fətəli Xan Xoyski idi. 10 gün Milli Şura Tiflisdə işlədikdən sonra Gəncəyə köçürülüb. Yalnız 1918-ci ilin sentyabrında Türkiyə ordusunun rəhbərliyi ilə – Bakı daşnak-rus qüvvələrdən təmizləndikdən sonra milli hökumət Gəncədən Bakıya köçdü.

Müstəqil Azərbaycan Cümhuriyyəti qısa ömründə böyük nailiyyətlər və qalibiyyətlər əldə edib. İlk dəfə qadınlara seçim hüququ tanıyan və qadın–kişi bərabərliyini təmin edən cümhuriyyət o cümlədən milli ordu, milli pul, demokratlaşma, milli bank, azad seçkilər, beynəlxalq əlaqələr və beynəlxalq ictimayyət tərəfindən Azərbaycan istiqlalının rəsmiyyətə tanınması, Azərbaycanın bütövlüyünü təmin etmək, iqtisadi islahat və s. müstəqil Azərbaycan Cümhuriyyəti təmin edib.

Azərbaycan Demokratik Respublikasını rəsmi surətdə tanıyan ilk dövlət Osmanlı dövləti olub (4 iyun 1918-ci ildə).

1918-ci il 9 noyabr tarixində M.Ə.Rəsulzadənin təklifi əsasında Azərbaycan Demokratik Respublikasının üç rəngli bayrağı qəbul edilib. O zamana qədər Azərbaycan Demokratik Respublikasının bayrağı qırmızı rəngdəydi.

Azərbaycan Demokratik Respublikası gərgin və mürəkkəb ictimai-siyasi şəraitdə cəmi 23 ay fəaliyyət göstərə bildi. Təəssüflər olsun ki, müstəqil Azərbaycan Cümhuriyyəti iki yaşına çatmadan bolşeviklərin hücumuna məruz qalıb müvəqqəti olaraq devrildi. Sovetlər Birliyi, Azərbaycanı məcburi surətdə öz tərkibinə daxil etdi. Bolşeviklər tərifindən devirlməsinə baxmayaraq, istiqlal ideyası yenilmədi və 1991-ci ildə Sovet İmperiyasının dağılması ilə Azərbaycan yenidən öz müstəqilliyini elan etdi.

2