Azərbaycan Milli Məclisinin Səhiyyə, Gənclər və idman komitələrinin üzvü, tibb üzrə elmlər doktoru, tanınmış ürək-damar cərrahı Rəşad Mahmudov

Millət vəkili: "İnsanları həyata qaytarmaq imkanımız olacaq"

1168
(Yenilənib 16:43 16.05.2019)
Rəşad Mahmudov: "Qonşu ölkələrin heç birində Azərbaycanda olduğu səviyyədə qaraciyər və böyrək transplantasiyası işi görülmür"

Xalid Məmmədov, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 20 may — Sputnik. Milli Məclisin Səhiyyə komitəsinin üzvü, tanınmış ürək-damar cərrahı Rəşad Mahmudov Sputnik Azərbaycan-a müsahibə verib. Müsahibəni təqdim edirik:

Azərbaycan Milli Məclisinin Səhiyyə, Gənclər və idman komitələrinin üzvü, tibb üzrə elmlər doktoru, tanınmış ürək-damar cərrahı Rəşad Mahmudov
© Sputnik / Murad Orujov
Azərbaycan Milli Məclisinin Səhiyyə, Gənclər və idman komitələrinin üzvü, tibb üzrə elmlər doktoru, tanınmış ürək-damar cərrahı Rəşad Mahmudov

— Rəşad müəllim, seçicilərinizlə görüşdə, əsasən, hansı məsələlər qaldırılır?

— Seçicilərimlə ayda ən azı 2 dəfə görüş keçirirəm. İstər bölgədə, istər Bakıda əlavə və təcili görüşlərimiz də olur. Seçicilər tərəfindən müxtəlif mövzularda müraciətlər edilir. Səhiyyə, sağlamlıq problemləri ilə bağlı müraciətlər daha çox olur. Səhiyyə problemləri ilə bağlı müraciətlərin sayını nəzərə alaraq, eyni zamanda humanitar aksiya adı altında tədbirlər keçiririk.

Bu yaxınlarda ulu öndər Heydər Əliyevin doğum gününə həsr olunan humanitar aksiya da keçirdik. Belə ki, seçilmiş olduğum Astara rayonunda 650-ə yaxın şəxs ürək-damar xəstəlikləri ilə mübarizə adı altında müayinələrdən keçib.

Seçicilər tərəfindən sosial məsələlərlə bağlı da müraciətlər olur. Ötən il və bu ilin əvvəlində sosial məsələlərlə bağlı müraciətlər bir az çox idi. Amma sosial sahədə aparılan islahatlar öz effektini verməkdədir. Qısa müddətdə bir çox problemlər dövlət başçısının ardıcıl fərman və sərəncamları ilə öz həllini tapıb. Artıq seçicilər tərəfindən daha fərqli, daha başqa məsələlərlə bağlı müraciətlər olur və bu məsələlərin həll edilməsi üçün əlimizdən gələni etməyə çalışırıq.

Azərbaycan Milli Məclisinin Səhiyyə, Gənclər və idman komitələrinin üzvü, tibb üzrə elmlər doktoru, tanınmış ürək-damar cərrahı Rəşad Mahmudov
© Sputnik / Murad Orujov
Azərbaycan Milli Məclisinin Səhiyyə, Gənclər və idman komitələrinin üzvü, tibb üzrə elmlər doktoru, tanınmış ürək-damar cərrahı Rəşad Mahmudov

— Azərbaycanda icbari tibbi sığortanın tətbiqini necə qiymətləndirirsiniz və bu sahədə hansı çətinliklər var?

— İcbari tibbi sığortanın tətbiqi hər bir şəxsin böyük səbirsizliklə, həvəslə gözlədiyi və hər bir Azərbaycan vətəndaşının həyatına bilavasitə təsir edə bilən vacib hadisələrdən biridir. Azərbaycanda icbari tibbi sığortanın tətbiqini çox yüksək qiymətləndirirəm. Bir səhiyyəçi kimi bunun ölkədə səhiyyənin inkişafına çox böyük töhfə verəcəyinə inanıram.

2020-ci ildə bütün ölkə üzrə icbari tibbi sığortaya keçid çox ciddi addım olacaq və icra strukturlarının üzərinə böyük məsuliyyət düşür. Hər bir ölkədə yeni modelin həyata keçirilməsi ilk başda çətinlik yaradır və biz də buna hazır olmalıyıq. İcbari tibbi sığortanın əsas subyektləri xəstəxanalar və tibb personalıdır. İlkin mərhələdə tibbi xidmətlərin keyfiyyət standartlarının hazırlanması və bunun tətbiqi ilə bağlı treninqlərin keçirilməsi ən vacib məsələlərdən biridir. Çünki bunlar olmadan mübahisələrin həllini tapması qeyri-mümkün olacaq. İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyi, Səhiyyə Nazirliyi və aidiyyəti qurumlar bu məsələlərin həlli istiqamətində işlər aparır. Ümid edirəm ki, 2020-ci ildə bütün ölkə üzrə icbari tibbi sığortanın tətbiqi uğurlu olacaq və səhiyyə sistemi daha da inkişaf edəcək.

Səyyar tibbi xidmət zamanı
© Rəşad Mahmudovun şəxsi arxivindən
Səyyar tibbi xidmət zamanı

— "İnsan orqanlarının donorluğu və transplantasiyası haqqında" qanun layihəsi hazırlanıb. Yeni qanun layihəsi bu sahənin inkişafına töhfəsini verəcəkmi və əsasən hansı yeniliklər nəzərdə tutulur?

— Bu, çox aktual və tibbin inkişafında vacib olan məsələlərdən biridir. Bu gün Azərbaycanda transplantasiya məsələsi qonşu ölkələrlə müqayisədə çox yüksək səviyyədədir. Qonşu ölkələrin heç birində Azərbaycanda olduğu səviyyədə qaraciyər və böyrək transplantasiyası işi görülmür. Amma bu gün beyin ölümü olduqdan sonra həyatını itirmiş insanlardan orqanların alınıb ehtiyacı olan xəstələrə köçürülməsi ilə bağlı problemlərimiz var. Mövcud "İnsan orqan və (və ya) toxumalarının transplantasiyası haqqında" qanun 1999-cu ildə qəbul olunub. Hazırda Avropanın ən mütərəqqi ölkələrinin təcrübəsi nəzərə alınaraq mükəmməl yeni qanun layihəsi hazırlanıb. Düşünürəm ki, yeni qanun vasitəsilə problemin həlli istiqamətində addımlar ata bilərik və həyatını itirmiş insanların orqanlarından istifadə edərək ehtiyacı olan insanları yenidən həyata qaytarmağa imkanımız olacaq.

Bu, ən xeyirxah işlərdən biridir. Biz qan verərkən qanımızın kimə veriləcəyini soruşuruqmu? Amma bilirik ki, sabah ehtiyacımız olanda kiminsə qanı da bizə veriləcək. Heç kəs bu işdən sığortalanmayıb. Bu, orqan çatışmazlığı üçün də keçərlidir. Azərbaycan vətəndaşı biləcək ki, ortaq bankımız vasitəsilə həyatını itirmiş insanların orqanları kimlərinsə həyatının normaya çevrilməsi üçün istifadə oluna bilər. Bu sahədə insanların maarifləndirilməsi mühüm məsələdir.

Beyin ölümü olmadan ürək transplantasiyasını həyata keçirmək mümkün deyil. Amma qaraciyər və böyrək transplantasiyasında parça və ya birini istifadə etmək mümkündür. İnanıram ki, yeni qanunun qəbul edilməsi indiyədək gecikmiş olan ürək transplantasiyasının aparılması və bu sahədə əziyyət çəkən insanlar üçün ümid yeri olacaq.

Səyyar tibbi xidmət zamanı
© Rəşad Mahmudovun şəxsi arxivindən
Səyyar tibbi xidmət zamanı

— Azərbaycanda vərəmlə mübarizə hansı səviyyədədir və vərəmlə mübarizənin daha da gücləndirilməsi üçün hansı addımlar atılmalıdır?

— Azərbaycanda vərəmlə mübarizəyə böyük diqqət yetirilir. Azərbaycan vərəmlə mübarizədə digər ölkələrə nümunə ola bilər. Vərəmlə mübarizə ilə bağlı Milli Məclisdə dinləmələr də keçirilib.

Bu gün dünyada vərəmlə bağlı çox təhlükəli bir tendensiya əmələ gəlib. Bu, vərəm çöplərinin getdikcə ənənəvi antibiotiklərə və dərmanlara qarşı müqavimətinin əmələ gəlməsidir. Müqavimət elə bir səviyyəyə gəlir ki, sadə bir mikrob ilə mübarizə aparmaq mümkün olmur. Bu məsələ getdikcə Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatını narahat edir. Amma son illər dünyada vərəmin diaqnostika, müalicə və profilaktikasına müasir yanaşmalar var və bunlar ölkəmizdə də geniş istifadə olunur.

Vərəmlə mübarizədə nə qədər uğur qazansaq da, ümumiyyətlə, xəstəxanalarımızda infeksiyaya nəzarət qrupların funksionallığının bərpa edilməsi lazımdır. Bu, təkcə vərəmə qarşı deyil. İnfeksiya nəzarət komitəsi hər bir xəstəxanada vacibdir. Xəstəxanalarda infeksiya nəzarət komitələrinin beynəlxalq standartlara uyğun işləmə mexanizmlərinin bərpa edilməsinə ehtiyac var.

Uyğunsuz və nəzarətsiz antibiotik istifadəsi səhiyyə və insanlıq üçün ən böyük fəlakətlərdən biridir. İnfeksiya nəzarət komitələri vasitəsilə ən azından bunun azaldılması mümkündür. Çünki komitə həkimlərin sadə mikroba qarşı güclü antibiotiklərdən istifadə edilməsinə nəzarət edir və onun qarşısını alır. Antibiotiklər uyğunsuz şəkildə istifadə ediləndə onlara cavab verməyən mikroblar əmələ gəlir. Avropada hər hansı bir aptekdən damardan vurulan bir antibiotik almaq mümkün deyil. Bu, infeksiyalara qarşı müqavimət mexanizminin yaradılması üçün birinci məsələlərdəndir. Azərbaycanda bu sahəyə ciddi nəzarət mexanizmi yaradılmalıdır və bununla problemləri minimuma endirmək olar.

Səyyar tibbi xidmət zamanı
© Rəşad Mahmudovun şəxsi arxivindən
Səyyar tibbi xidmət zamanı

— Ürək-damar xəstəliklərinin əsas səbəbi nədir və bu xəstəliyə tutulmamaq üçün nə məsləhət görərdiniz?

— Bu gün həm ölkəmiz, həm də dünyamız üçün bir nömrəli ölüm və əlilliyə səbəb olan ürək-damar xəstəlikləri aktuallığını qoruyur. Ötən ilki statistikaya görə, Azərbaycanda ölümlərin 58 faizə yaxını qan dövranı sistemi ilə əlaqəli problemlərdir. Qan dövranı sistemi dediyimiz zaman söhbət ürək və ona bağlı olan damar sistemlərindəki patologiyalardan gedir. Ürəkdə olduğu zaman buna infarkt, beyində olduğu zaman insult, ətraflarımızda olduğu zaman qanqrenlər deyirik. Əsas ölüm səbəbləri budur. Təzyiq və şəkərin nəzarətdə olmaması bu işin daha da mənfiyə getməsinə gətirib çıxarır. Xolesterin, şəkər və təzyiq bizim qidalanma, həyat tərzimiz ilə bağlıdır.

Fəal həyat tərzi, mütəmadi yürüşlər keçirmək, keyfiyyətli və təbii qidalara üstünlük vermək, qida rasionumuzu normada saxlamaq lazımdır. Axşam yeməklərindən mümkün qədər uzaq durmaq, gün ərzində ortalama 8 saatlıq interval ilə qida qəbul etmək, qalan 16 saatda isə su içmək istisna olmaqla bədənə istirahət vermək məsləhətdir. Uşaqları məktəb yaşlarında fəal həyat tərzinə öyrəşdirmək və idmanı onlara təlqin etmək lazımdır. Müsbət emosiya, sevgi, bağışlama hissi bizi ürək-damar xəstəlikləri ilə yanaşı, bir çox xəstəlikdən qoruya bilən ən sadə profilaktik tədbirlərdən biridir. Bununla yanaşı, genetik yaddaşımızın sağlam olması da vacibdir.

1168
Teqlər:
icbari tibbi sığorta, səhiyyə, transplantasiya, böyrək, qaraciyər, orqan
Əlaqədar
Azərbaycanda xəstəyə süni ürək köçürüldü
“Azərbaycanda xəstələr ürəklərindəki qüsurdan xəbərsiz yaşayırlar” - HƏKİMDƏN SOS
Böyrək xəstələri diqqətli olsunlar
Bu reseptlə böyrəklərinizi təmizləyin
Peyvənd

Vaksin qədər təhlükəlidir: ABŞ cavab tələb edir

15
Qarşıdan gələn kütləvi peyvəndləmə prosesində "AstraZeneca" preparatının həqiqətən də insan sağlamlığına zərər vurması halları üzə çıxarsa, bu, şirkət üçün heç bir ağır nəticələrə səbəb olmayacaq.

BAKI, 29 sentyabr — Sputnik, İrina Alksnis. "AstraZeneca" farmakologiya şirkətinin Oksford Universiteti ilə birgə hazırladığı eyni adlı peyvəndin problemləri yeni mərhələyə qədəm qoyub.

ABŞ bir neçə həftə əvvəl dondurulmuş sınaqları bərpa edib. Lakin Amerikanın aparıcı KİV-ləri preparatın təhlükəsizliyi ilə bağlı getdikcə daha çox sual səsləndirirlər. CNN telekanalı başqalarından daha yüksək səslə çıxış edib.

Məlum olduğu kimi, "AstraZeneca"nın klinik sınaqları iki dəfə – iyul və sentyabr aylarında dayandırılıb: iki könüllüdə nevroloji mənşəli qeyri-adi simptomlar özünü göstərib. Hər iki halın sonradan vurulmuş vaksinlə əlaqəli olmadığı təsdiqlənib və Böyük Britaniya da daxil olmaqla, əksər ölkələrdə sınaqlar davam edib.

Lakin amerikalı alimlər və ABŞ-ın səhiyyə sisteminin mütəxəssisləri daha çox narahatlıq keçiriblər və yan təsirlərlə bağlı hesabatlarda ciddi fərqlər aşkar ediblər.

"AstraZeneca"nın iyul insidenti əvvəl aşkar edilməmiş skleroz ilə izah edilib. Lakin Oksford Universitetinin saytında bu, "açıqlanmayan nevroloji simptom" kimi təsvir olunub.

Sentyabrda baş vermiş ikinci insident ilə bağlı şirkət könüllü qadında "anlaşılmaz xəstəlik" yarandığını deyib. Yalnız daxili sənədlərdə bu vəziyyət "köndələn mielit" (nadir nevroloji xəstəlik) kimi göstərilir.

Nəticədə, amerikalılar indi belə fikir ayrılığının səbəbləri ilə bağlı tamamilə məntiqli suallar verirlər. "AstraZeneca" onsuz da peyvənd üzərində işinin şəffaflığına dair ciddi iddialarla üzləşib və ortaya çıxmış ziddiyyətlər yalnız əlavə olaraq preparata və onun təhlükəsizliyinə olan inamı pozur.

Sınaq iştirakçılarının sağlamlığında yaranmış problemlərin ümumi xarakteri xüsusi bir mövzu olaraq qalır. Amerikalı professor-immunoloqlardan biri bu məsələ ilə bağlı açıq şəkildə deyib: hər iki xəstəliyin nevroloji təbiətinin olması "şoka salır".

Bəlkə də "AstraZeneca"nın sadəcə bəxti gətirməyib və söhbət həqiqətən də vaksin ilə heç bir əlaqəsi olmayan uğursuz təsadüflərdən gedir. Amma sağlam düşüncə ən azından bu məqamı aydınlaşdırmağı tələb edir. Burada Amerikanın sınaqları dondurmuş məsul xidmətlərini tərifləmək lazımdır.

Onların avropalı həmkarlarının mövqeyi isə daha çox təəccüb doğurur. Onlar bütün bu qəribəlikləri görməməyə üstünlük veriblər və testləri davam etdiriblər.

Hərçənd Avropa İttifaqı (Aİ) hökumətlərinin və şirkətin özünün bu cür sürüşkən mövzu ilə bağlı rahatlığı böyük xoşagəlməz hallara səbəb ola bilər (əgər vaksin həqiqətən də təhlükəlidirsə).

Bu günlərdə "Reuters" agentliyi Aİ-nin rəsmi nümayəndəsinə istinadən xəbər verib ki, "AstraZeneca" Avropa İttifaqı ilə vaksin sövdələşməsi çərçivəsində qismən toxunulmazlıq qazanıb. Razılaşma avqustda bağlanıb, lakin onun bəzi incə detalları yalnız indi elan edilib.

Məsələ ondadır ki, əczaçılıq şirkəti preparatı Aİ-yə aşağı qiymətə tədarük edəcək və əvəzində onun tətbiqinin yan təsirlərinə görə maliyyə məsuliyyəti daşımayacaq. Sazişin dəqiq miqyası açıqlanmır, lakin Avropanın "AstraZeneca"ya hər doza üçün 2,5 avro ödəyəcəyi məlumdur.

"GlaxoSmithKline" konserni ilə birlikdə öz preparatını hazırlayan Fransanın "Sanofi" şirkəti isə preparatın hər dozasını Avropaya 10 avroya satır.

Koronavirus vaksini, arxiv şəkli
© REUTERS / Dado Ruvic / Illustration / File Photo

Yeri gəlmişkən, hər iki şirkət artıq Aİ-dən avans ödənişləri alıb. "AstraZeneca"nın 400 milyon dozanı təmin etməsi üçün ödəniş 336 milyon avro təşkil edib. "Sanofi"də bu rəqəm 324 milyon avro olub (300 milyon doza üçün).

Beləliklə, əgər qarşıdan gələn kütləvi peyvəndləmə prosesində "AstraZeneca" preparatının həqiqətən də insan sağlamlığına zərər vurması halları üzə çıxarsa, bu, şirkət üçün heç bir ağır nəticələrə səbəb olmayacaq. Zərərçəkənlərə kompensasiyaları milli hökumətlər, daha dəqiqi, müvafiq ölkələrin vergi ödəyiciləri verəcəklər.

Həmçinin, Avropa isteblişmentinin bu qədər fərqli yanaşmaları olan iki vaksin ("AstraZeneca" və "Sanofi") üzərində dayanması maraq oyatmaya bilməz. Aİ-nin hansı dövlətlərinin hansı preparatı alacağını, həmçinin onların öz daxilində rayonların rifahı və orada yaşayan insanların ictimai vəziyyətinə görə preparatları necə bölüşdürəcəyini görmək maraqlı olacaq.

15
Teqlər:
ABŞ, AstraZeneca, vaksin, Koronavirus, epidemiya, COVID-19
Əlaqədar
Belə insanlar koronavirusa az yoluxurlar
Cizgi filmi qəhrəmanları uşaqları koronavirusdan qorumaq əvəzinə...
Rusiyanın koronavirus peyvəndi: hansı ölkələr onu almaq istəyir
Təəccüblü kəşf: bu xəstəliyə yoluxmaq koronavirusa qarşı immunitet yaradır
Google-un köməyilə koronavirusun harada “partladığını” bilmək olar
Koronavirus testi, arxiv şəkli

Azərbaycanda koronavirusa yoluxanların sayı yenidən artdı

132
Azərbaycanda indiyədək ümumilikdə 40119 nəfər koronavirus infeksiyasına yoluxub. Onlardan 37827 nəfər müalicə olunaraq sağalıb, 590 nəfər vəfat edib

BAKI, 29 sentyabr — Sputnik. Azərbaycan Respublikasında koronavirus (COVID-19) infeksiyasına 58 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb, 102 nəfər müalicə olunaraq sağalıb və evə buraxılıb. Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahdan Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, COVID-19 üçün götürülən analiz nümunələri müsbət çıxmış 2 nəfər vəfat edib.

Azərbaycanda indiyədək ümumilikdə 40119 nəfər koronavirus infeksiyasına yoluxub. Onlardan 37827 nəfər müalicə olunaraq sağalıb, 590 nəfər vəfat edib, aktiv xəstə sayı isə 1702 nəfərdir. Ölkədə son sutka ərzində 5496, hazırkı dövrədək isə 1110279 test aparılıb.

132
Teqlər:
ölüm, yoluxma, test, Azərbaycan, Koronavirus, epidemiya, COVID-19
Əlaqədar
Rəsmi məlumat gözləyərkən: Uşağın məktəbi də, koronavirus da, maska da əhəmiyyətini itirib
COVID-19 peyvəndi yaşlı nəsil üçün bir o qədər faydalı olmayacaq
COVID-19-la bağlı dəhşətli proqnoz: iki milyon insan ölə bilər
Şagirdlər koronavirusa harada yoluxublar? Nazirlikdən cavab
Türkiyə və Azərbaycan bayrağı, arxiv şəkli

"Azərbaycanın kədəri kədərimiz, sevinci sevincimizdir" - Türk məşhurlardan dəstək

0
(Yenilənib 23:46 29.09.2020)
Azərbaycan-Ermənistan təmas xəttində bir neçə gündür gedən döyüşlərə Türkiyənin məşhur ulduzları da laqeyd qalmayıblar

BAKI, 29 sentyabr — Sputnik. Ermənistan silahlı qüvvələri sentyabrın 27-də təxribata əl atdıqdan sonra Azərbaycanın dinc yaşayış məntəqələrini atəşə tutmağa davam edir. Atəş nəticəsində dinc sakinlər əziyyət çəkirlər, infrastruktur məhv edilir. Bir neçə gündür ki, davam edən müharibəyə qardaş Türkiyənin məşhur sənət adamları da dəstək veriblər. Sputnik Azərbaycan xəbər verir ki, onlar şəhidlərimizə rəhmət diləyib, Azərbaycana dəstək olduqlarını vurğulayıblar.

View this post on Instagram

A post shared by SERENSERENGİLTV (@serenserengil) on

Aktyor Oktay Kaynarca paylaşımında "Türkiyə daim Azərbaycanın yanındadır" sözlərini yazıb.

Aktrisa Tuvana Türkay isə paylaşımını "Şəhidlərimizə Allahdan rəhmət, yaralılara isə şəfa diləyirəm" sözləri ilə tamamlayıb.

View this post on Instagram

A post shared by 🇹🇷 Mustafa Ceceli (@mustafaceceli) on

Müğənni Ebru Yaşar "Biz bir millət, iki dövlətik. Azərbaycana edilən hücumları qınayıram. Qardaşlarımızın yanındayıq" sözlərini qeyd edib.

Müğənni Mustafa Ceceli isə "Vaxtı gəldi, Allah zəfər nəsib etsin" sözləri ilə dəstək olub.

View this post on Instagram

A post shared by Serdar Ortaç (@serdarsortac) on

Aparıcı Seren Serengil "Dostunuz dostumuz, düşməniniz düşmənimizdir. Kədəriniz kədərimiz, sevinciniz sevincimizdir. Xarakterli dost belə olur. İki dövlət, tək millətik. Bizimlə kimsə dava etməsin, etməyə də cəhd etməsin", - deyə o yazıb.

View this post on Instagram

A post shared by Alişan (@alisanofficial) on

Seda Sayan Mustafa Kamal Atatürkün məşhur "Azərbaycanın kədəri kədərimiz, sevinci sevincimizdir" kəlamını paylaşıb.

Müğənni Alişan "Hər şey Vətən, Qarabağ, cəbhə, qələbə üçün" deyə vurğulayıb. Bundan başqa, müğənni bu gün öz səhifəsində azərbaycanlı müğənni Azərinin "Çırpınırdı Qara dəniz" mahnısını paylaşıb.

0
Teqlər:
Bir millət, iki dövlət, dəstək, məşhurlar, Türkiyә, Azərbaycan, erməni təxribatı, Ermənistan-Azərbaycan Dağlıq Qarabağ münaqişəsi
Əlaqədar
Sami Yusuf Azərbaycan Ordusuna dəstək verib
Bakı bayrağımızın rənglərinə boyandı - FOTO
Xarici ölkələrdə yaşayan məşhurlardan Azərbaycana və ordumuza dəstək gəldi
Hacı Zeynalabdin Tağıyevin nəvəsindən Azərbaycana dəstək
Diaspor Komitəsi xaricdə yaşayan azərbaycanlılara müraciət edib