Qrip virusu

"Donuz qripi"nin ölkədən-ölkəyə keçməsinin qarşısını almaq mümkün deyil"

6486
(Yenilənib 16:14 22.01.2019)
Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının Azərbaycan üzrə nümayəndəsi: "Son 10 ildə Azərbaycanda yeni virus aşkarlanmayıb"

Təranə Xudabaxşiyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 22 yanvar — Sputnik. Son günlər Gürcüstanda yayılan "donuz qripi" (H1N1 virusu) 20-yə yaxın insanın ölümünə səbəb olub. Virusun qonşu ölkədə geniş yayılması Azərbaycan vətəndaşlarını da təşvişə salıb. Hətta sosial şəbəkələrdə bəzi şəxslər H1N1 virusunun Azərbaycana da keçdiyini iddia edirlər.

Sputnik Azərbaycan-ın əməkdaşı bu mövzuda hər kəsi maraqlandıran sualları Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının Azərbaycan üzrə nümayəndəsi, professor Hande Harmancıya ünvanlayıb.

Professor Hande Harmancı
© Sputnik / Tarana Khudabakhshiyeva
Professor Hande Harmancı

- Gürcüstanda "donuz qripi"nin yayılmasını donuz fermalarının çoxluğu ilə əlaqələndirirlər. Bu fikirlə razısınız?

- Öncə onu qeyd edim ki, Gürcüstanda hazırda dolaşan "donuz qripi" İnfluenza A (H1N1) virusudur. Bu virus yeni deyil, ilk dəfə 2009-cu ildə quşlardan donuzlara, donuzlardan isə insanlara keçib. Və məhz insanlara donuzlardan keçdiyi üçün "donuz qripi" kimi tanınır. Artıq yeni olmayan H1N1 virusu mövsümi virusa çevrilib. Gürcüstanda da məhz belə yayılıb.

- Səhiyyə Nazirliyinin açıqlamasına görə, Azərbaycanda bu virusun yayılmasına dair fakt aşkarlanmayıb. Bunun nəyin nəticəsi kimi qiymətləndirirsiniz?

– Gürcüstanda, Türkiyədə və Azərbaycanda hər il olduğu kimi bu il də qrip Səhiyyə Nazirliyi tərəfindən nəzarətdədir. Azərbaycanda ifrat olmayan qrip virusu yayılıb. Aparılan araşdırma nəticəsində məlum olub ki, son 10 ildə Azərbaycanda yeni virus aşkarlanmayıb. Bu da o deməkdir ki, Azərbaycanda "donuz qripi" virusu aşkarlanmayıb.

- Bundan sonra Azərbaycana "donuz qripi"nin keçməsini nə dərəcədə real hesab edirsiniz?

- Qrip viruslarının bir ölkədən digər ölkəyə keçməsinin qarşısını almaq qeyri-mümkündür. Əvvəllər virusların qarşısını almaq üçün sərhədlər bağlanırdı, sərhədlərdə yanğın törədilirdi ki, viruslar ölsün, həmin qonşu ölkə ilə ticarət əlaqələrinə qadağa qoyulurdu və s. Amma aparılan müşahidə göstərir ki, bunlar da virusun bir ölkədən digərinə keçməsinin qarşısını ala bilmirdi. Yəni istənilən ölkədən digərinə hər hansı virusun keçmə riski yüksəkdir. Bir sözlə, bütün ölkələr eyni dərəcədə risk altındadır.

- Vətəndaşlar bu virusa yoluxmamaq üçün hansı tədbirlər görməlidirlər?

- "Donuz qripi"ndən qorunmağın ən yaxşı üsulu peyvəndlərdir. Xüsusilə bir qrup insanlar var ki, onlara peyvənd vurulması mütləqdir. Bunlar hamilə qadınlar (hamiləliyin istənilən ayında peyvənd oluna bilərlər), 5 yaşdan aşağı uşaqlar, 65 yaşdan yuxarı böyüklər, xüsusi xəstəliyi olan (şəkərli diabet xəstələri, ürək çatışmazlığından əziyyət çəkənlər, asma, ağciyər xəstəlikləri olanlar) şəxslərdir. Eyni zamanda, virusa tutulma riski çox olan şəxslərə də yaşından asılı olmayaraq mütləq peyvənd vurulmalıdır.

- Peyvənddən başqa nələr etmək lazımdır?

- Eyni zamanda, öncədən görüləcək tədbirlər virusun yayılmasının qarşısını ala bilər. Bunun üçün mütəmadi olaraq normal sabun ilə əlləri tez-tez yumaq lazımdır. Mikrobların çoxu kimi qrip virusu da əldən keçə bilər. Daha sonra asqıran və ya öskürən zaman ağızı salfetlə tutmaq, sonra salfeti zibil qutusuna tullamaq müləqdir. Boğaz ağrısı, hərarət, baş ağrıları olarsa, başqa insanlardan uzaq durmaq lazımdır. Mümkün olarsa, məktəbə və ya işə getməmək daha məqsədəuyğundur.

6486
Teqlər:
ölkə, sərhəd, xəstəlik, Hande Harmancı, Azərbaycan, Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı, H1N1 virusu, donuz qripi
Əlaqədar
"Donuz qripi"nin Azərbaycana niyə keçmədiyinin səbəbi məlum oldu
Qonşu ölkədə "donuz qripi"ndən növbəti ölüm baş verdi
Baş pediatr: "Azərbaycanda "donuz qripi" olub"
"Donuz qripi" bəlası səngiyir
Koronavirus testi, arxiv şəkli

Yoluxma azalsa da, ölənlərin sayı artdı

15
(Yenilənib 17:48 19.10.2020)
Azərbaycanda indiyədək ümumilikdə 45295 nəfər koronavirus infeksiyasına yoluxub. Onlardan 40144 nəfər müalicə olunaraq sağalıb, 630 nəfər vəfat edib, aktiv xəstə sayı 4521 nəfərdir.

BAKI, 19 oktyabr — Sputnik. Azərbaycan Respublikasında koronavirus (COVID-19) infeksiyasına 331 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb, 107 nəfər müalicə olunaraq sağalıb və evə buraxılıb.

Nazirlər Kabineti yanında Operativ Qərargahdan Sputnik Azərbaycan-a verilən məlumata görə, COVID-19 üçün götürülən analiz nümunələri müsbət çıxmış 4 nəfər vəfat edib.

Azərbaycanda indiyədək ümumilikdə 45295 nəfər koronavirus infeksiyasına yoluxub. Onlardan 40144 nəfər müalicə olunaraq sağalıb, 630 nəfər vəfat edib, aktiv xəstə sayı 4521 nəfərdir.

Ölkədə son sutka ərzində 4612, hazırkı dövrədək isə 1232636 test aparılıb.

15
Laboratoriya işçisi, arxiv şəkli

Alimlər koronavirus zamanı karantin rejiminin tətbiq olunmasına qarşı çıxdılar

42
(Yenilənib 15:36 19.10.2020)
Artıq 10 mindən çox elm adamı karantin rejiminə etiraz edən Qreat Barrinqton adlı bəyanata imza atıb.

BAKI, 19 oktyabr — Sputnik. Koronavirus pandemiyası vaxtı sərt karantin rejiminin tətbiq olunmasına etiraz edən bir qrup alim Qreat Barrinqton adlı bəyanat imzalayıblar. Sputnik Azərbaycan-ın Türkiyənin NTV kanalına istinadən yaydığı məlumata görə, artıq bu bəyanata bütün dünyadan 10 mindən çox elm adamı, 30 mindən çox səhiyyə işçisi və 535 mindən çox mülki şəxs imza atıb. Sənəd öz adını ABŞ-ın Massaçusets ştatının Qreat Barrinqton qəsəbəsindən götürüb. Belə ki, bəyanata ilk imza atan alimlər həmin qəsəbədə karantin rejiminin tətbiqinə qarşı etiraz ediblər.

Bəyanat Amerika İqtisadi Araşdırmalar İnstitutunun binasında imzalanıb. Sənədin müəllifləri Harvard Universitetinin alimi Martin Kulldorf, Oksford Universitetinin alimi Sunetra Qupta və Stenford Universitetinin Tibb Fakültəsinin müəllimi Cey Bhattaçaryadır.

Karantin rejiminin ictimai quruluşa zərər verdiyini iddia edən elm adamları, koronavirusa qarşı "məqsədyönlü müdafiə" adını verdikləri üsulla mübarizə aparmağı təklif edirlər. Onlar gənclərin daha az risk qrupunda olduqlarını irəli sürərək bu yaş kateqoriyasından olan insanların həyatını normal şəkildə davam etdirməsinin vacibliyini vuğulayırlar. Alimlərin fikrincə, sərt karantin rejimi cəmiyyətdə sosial münasibətlərə böyük zərbə vurur və "məqsədyönlü müdafiə" metodu ilə aşağı risk qrupundan olan insanların sayəsində bu xəstəliyə qarşı immunitet yaratmaq olar. Bununla belə, alimlər onların təklif etdikləri metodun "kollektiv immunitet" üsulundan fərqli olduğunu iddia edirlər.

Qeyd edək ki, dünyanın bəzi inkişaf etmiş ölkələri COVID-19 virusuna qarşı mübarizədə "kollektiv immunitet" strategiyasına üstünlük verir.

Bu strategiya əhalinin aztəminatlı təbəqəsinin müdafiəsini təmin etməklə, digər təbəqələrin koronavirusa yoluxdurulmasına və beləliklə də, ümumi immun sisteminin yaradılmasına əsaslanır.

Xatırladaq ki, koronavirusdan qurtulmaq üçün "kollektiv immunitet" üsulundan yararlanmaq fikrini ilk dəfə Böyük Britaniyanın Baş naziri Boris Conson səsləndirib. O bildirib ki, əhalinin infeksiyaya yoluxmasına imkan verilməlidir, əks təqdirdə karantin müddətindən sonra virus yenidən qayıda bilər.

Koronavirusla mübarizədə "kollektiv immunitet" metoduna qarşı qəti şəkildə etiraz edən Dünya Səhiyyə Təkilatının rəhbərliyi isə insanları qəsdən virusa yoluxdurmaq təklifini əxlaqsızlıq kimi qiymətləndirib.

42
Əlaqədar
Alimlər COVID-19-un yeni xəstəliyə səbəb olduğunu söyləyirlər
Pandemiya beş ayını tamam elədi, alimlər hələ bir qərara gələ bilmədilər
Alimlər təkzib edirlər: təyyarədə koronavirusa yoluxma şansları aşağıdır
BMT Təhlükəsizlik Şurasının iclası, arxiv şəkli

BMT Təhlükəsizlik Şurası Dağlıq Qarabağı qapalı şəkildə müzakirə edib - Nəticə...

85
Rusiyalı diplomat müşahidə missiyası ilə ATƏT-nin məşğul ola biləcəyini istisna etməyib, çünki məhz bu təşkilat nizamlanma prosesi ilə məşğuldur.

BAKI, 20 oktyabr - Sputnik. BMT Təhlükəsizlik Şurası Dağlıq Qarabağda atəşkəsə nəzarətin təmin edilməsinin vacibliyini müzakirə edib. Rusiya mətbuatı xəbər verir ki, vu barədə jurnalistlərə Dağlıq Qarabağa dair qapalı iclasın yekunlarından danışan Təhlükəsizlik Şurasında bu ay sədrlik edən RF-nın BMT yanında daimi nümayəndəsi Vladimir Nebenzya məlumat verib.

"İndi atəşkəsə əməl olunmasını təmin etmək vacibdir, bu ən vacib məsələdir, çünki müvafiq razılaşma əldə olunub, lakin ona əməl olunmayıb. Əsas ona əməl olunmasını necə təmin etməkdir" - o bildirib.

"Bu məsələ əlbəttə ki, müzakirə  olunub və Şura yanaşmada kifayət qədər yekdillik nümayış etdirib", - Nebenzya sözünə davam edib. Eyni zamanda o deyib ki, bölgəyə BMT-nin müşahidəçi missiyasının göndərilməsi üçün Təhlükəsizlik Şurasının xüsusi mandatına ehtiyac var.

"Bu tez həyata keçən proses deyil" - diplomat vurğulayıb. "Belə bir məlumatlar var idi ki, Rusiya Müdafiə naziri Azərbaycan və Ermənistandan olan həmkarları ilə bu nəzarətin necə həyata keçirilə bulməsini müzakirə edib" - Nebenzya əlavə edib.

Diplomat müşahidə missiyası ilə ATƏT-nin məşğul ola biləcəyini istisna etməyib, çünki məhz bu təşkilat nizamlanma prosesi ilə məşğuldur. "Orada kim olacaq və hansı statusda hələ müzakirə mərhələsində olan sualdır", - o deyib.

85
Mövzu:
Azərbaycan və Ermənistan arasında müharibə