Məktəbli uşaqlar mobil telefonla oynayırlar, arxiv şəkli

Müasir texnologiyalar uşaqlarda görmə problemləri yaradır

43
(Yenilənib 21:38 04.11.2018)
Oftalmoloq: Müasir texnologiyadan istifadə uşaqlarda görmə problemləri yaradır

BAKI, 4 noyabr — Sputnik. Son vaxtlar görmə problemləri xeyli dərəcədə çoxalıb. Nəinki yaşlılar, gənclər, yeniyetmələr, hətta uşaqlar arasında da göz xəstəlikləri geniş yayılıb.

AZƏRTAC-a müsahibə verən Bakı Baş Səhiyyə İdarəsinin Baş Oftalmoloqu Sevda Bəşirova bu barədə məlumat verib.

Oftalmoloq deyib: “Təəssüf ki, 9-15 yaşlı uşaqların təxminən 60 faizində görmə problemləri müşahidə olunur. Uşaqlar arasında miopiya xəstəliyi yayılıb. Bunu yaradan əsas səbəblərdən biri də erkən yaşda müasir texnologiyadan istifadədir. Əfsuslar olsun ki, çox vaxt valideyn öz rahatlığı üçün 2-3 yaşlı uşağın əlinə telefon verir ki, uşaq oynayıb başını qatsın. Azyaşlı da saatlarla həmin telefonla oynayır. Bu, o həddə gəlib çatır ki, artıq məktəbə gedəndə uşaqda göz zəifləməsi başlayır. Açıq havada, təbiət qoynunda olmaq əvəzinə uşaqlar daha çox kompüterin, planşetin, mobil telefonun ekranı qarşısında vaxt keçirir. Şübhəsiz ki, göz zəifliyində genetik faktorlar da az rol oynamır. Əgər valideynlər və ya onlardan biri eynək taxırsa, bu, onun övladına da keçir. 

Alimlər sübut ediblər ki, kompüterdən gələn mavi işıq torlu qişada görmə zəifliyinə səbəb olan toksik maddə əmələ gətirir. Monitordan gələn mikrodalğalar göz toxumasında istilik yaradır və bu da büllurda dəyişikliyə səbəb olur. Məsələ ondadır ki, nəinki uşaqlar, yaşlılar da günün əksər hissəsini televizor və kompüter qarşısında keçirirlər”.

Həkim-oftalmoloq deyib: “Göz anatomik olaraq hərəkət üçün yaranıb və daim hər tərəfə hərəkət etməlidir. Göz yalnız uzağa baxanda dincəlir, yaxına baxanda isə əzələ yığılır və yüklənir. Göz uzun müddət kompüterə baxanda buynuz qişa quruyur və nəticədə bir sıra problemlər meydana çıxmağa başlayır. Kompüter arxasında işləyən adam mütləq hər 45 dəqiqədən bir fasilə verməlidir. Çünki bu müddət ərzində göz əzələləri yorulur. Fasilə zamanı göz əzələləri gimnastik hərəkətlər etməli, təxminən iki dəqiqə ərzində bütün istiqamətlərə-sağa və sola, yuxarı və aşağı, uzağa və yaxına baxmalıdır. Həmin hərəkətləri həm saat əqrəbi, həm də əksi istiqamətində etmək lazımdır. Fasilə zamanı su qəbul etmək də məsləhət görülür. C və A vitamini ilə zəngin məhsullar, xüsusilə sitrus meyvələrində olan vitaminlər göz üçün çox faydalıdır. Buraya həm də qırmızı və narıncı rəngdə olan meyvə-tərəvəzləri aid etmək olar”.

Hazırda ən geniş yayılan göz xəstəliyi haqqında danışan həkim bunların katarakta və miopiya olduğunu bildirib: “Ümumiyyətlə, gözü gün işığından keyfiyyətli, kompüterdən antiblik eynəklər taxmaqla qorumaq lazımdır ki, Günəşdən və kompüter işığından gələn şüalar tor qişanı yandırmasın. Çünki 55 yaşdan sonra gözdə makulodistrofiya başlayır. Bu zaman qişanı qidalandıran damarlar quruyur və tor qişada olan sarı ləkə generasiyaya uğrayır. Monitordan gələn işıq həmin prosesi daha da sürətləndirir”.

43
AstraZeneca peyvəndi, arxiv şəkli

Angela Merkel "AstraZeneca" ilə vaksinasiya olunacaq

6
Kansler prosedurun vacibliyini vurğulayaq bildirib ki, bəşəriyyət yalnız bu yolla pandemiyanın qarşısını ala bilər.

BAKI, 16 aprel — Sputnik. Almaniya Kansleri Angela Merkel cümə günü, aprel ayının 16-da "AstraZeneca" peyvəndi ilə vaksinasiya olunacaq. Bu barədə "Welt" nəşri məlumat yayıb.

Qeyd edək ki, Merkel bir qədər bundan əvvəl koronavirus infeksiyasına qarşı "AstraZeneca" preparatı ilə vaksinasiyaya hazır olduğunu, ancaq növbəsini gözlədiyini bildirmişdi.

Kansler bu prosedurun vacibliyini də vurğulayaq bildirib ki, bəşəriyyət yalnız bu yolla pandemiyanın qarşısını ala bilər.

Xatırladaq ki, Avropa Dərman Agentliyi "AstraZeneca"-nın qanda laxtalanmaya səbəb olduğunu rəsmi şəkildə təsdiqləyib. Agentliyin səlahiyyətli nümayəndəsi Marko Kavaleri İtaliya mətbuatına bu barədə açıqlama verib. "Məncə, artıq bunu söyləyə bilərik: açıq-aşkar qan laxtalanması ilə peyvənd arasında əlaqə var", – deyə o bildirib.

Maraqlıdır ki, Avropa Dərman Agentliyinin direktoru Emer Kuk isə bu barədə açıqlama verərək bildirmişdi ki, "AstraZeneca" peyvəndi tamamilə təhlükəsizdir: "Bu, çox effektli və təhlükəsiz peyvənddir. Peyvəndin insanları koronavirusdan qoruması ilə bağlı faydaları ehtimal olunan risklərindən daha çoxdur".

Bir müddət bundan əvvəl bir sıra ölkələr, o cümlədən, Danimarka, İsveç, Almaniya, Fransa və İtaliya sözügedən preparatla vaksinasiya prosesinə ara verib. Daha sonra Danimarka "AstraZeneca"-nın peyvəndinin tətbiqini tamamilə dayandırıb.

6
Sinovac Biotech şirkətinin CoronaVac peyvəndi, arxiv şəkli

TƏBİB Sinovac müəmmasına aydınlıq gətirdi, ÜST isə "CoronaVac"ı siyahıya salmadığını dedi

1544
(Yenilənib 18:27 15.04.2021)
TƏBİB: "Azərbaycan bütün vaksin namizədlərin alınması istiqamətində danışıqlar aparır və əhaliyə də seçim verilir. Bizim üçün vaksinin təhlükəsizliyi çox önəmlidir"

Zülfiyyə Quluyeva, Sputnik Azərbaycan

BAKI, 15 aprel — Sputnik. Çinin xəstəliklərə nəzarət və profilaktikası üzrə Mərkəzinin rəhbəri Qao Funun Çin vaksinlərinin yüksək qoruma göstəricisinin olmadığı barədə açıqlaması Azərbaycanda da insanlar arasında ciddi narahatçılığa səbəb olub. Belə ki, Çin ilk dəfə koronavirus əleyhinə peyvəndlərinin effektivliyinin az olmasını etiraf edib. Sputnik Azərbaycan "Euronews"-a istinadən xəbər verir ki, Qao Fu Çin vaksinlərinin yüksək qoruma göstəricisi olmadığını söyləyib. O, həmçinin bildirib ki, Çin rəhbərliyi müxtəlif istehsal olan peyvəndlərin qarışdırılması (ayrı-ayrı peyvəndlərin vurulması) imkanını nəzərdən keçirir. Braziliyada keçirilən kliniki araşdırmalar nəticəsində məlum olub ki, Çinin "Sinovac Biotech Ltd" farmakoloji şirkətinin preparatının effektivliyi 50,04%-dir. Müqayisə üçün, Rusiya istehsalı "Sputnik V" və ABŞ/Almaniya istehsalı "Pfizer" peyvəndində bu göstərici 95 faizdən artıqdır.

Sinovac Biotech şirkətinin CoronaVac peyvəndi, arxiv şəkli
© REUTERS / ATHIT PERAWONGMETHA

Ölkəmizdə əhaliyə koronavirus əleyhinə Çinin "Sinovac Biotech Ltd" farmakoloji şirkətinin istehsalı olan "CoronaVac" peyvəndinin vurulduğunu nəzərə alsaq, bu ölkənin vaksininin effektsizliyi ilə bağlı səslənən fikrindən sonra narahatçılıq başa düşüləndir.

Sputnik Azərbaycan Çinin "Sinovac Biotech Ltd" farmakoloji şirkətinin istehsalı olan "CoronaVac" peyvəndinin ölkəmizdə tətbiqindən öncə laborator şəraitdə effektivliyinin yoxlanılmasını, hazırkı şəraitdə vaksinin vurulmasına zərurət olub-olmadığını araşdırıb.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının (ÜST) Azərbaycan bürosunun ictimaiyyətlə əlaqələr şöbəsinin rəhbəri Fanara Bünyadzadə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, koronavirus əleyhinə penvəndlərlə bağlı ÜST-ün təcili istifadə siyahısı var. Həmin siyahıda koronavirus əleyhinə Çinin "Sinovac Biotech Ltd" farmakoloji şirkətinin istehsalı olan "CoronaVac" peyvəndinin adı yoxdur:

"ÜST tərəfindən hələ ki, bu vaksin qiymətləndirilir. Pfizer/BioNTech COVID-19 peyvəndi Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının təcili istifadə üçün təsdiq etdiyi ilk peyvənd oldu. 15 fevral tarixindən isə "AstraZeneca/Oxford COVID-19" peyvəndi ÜST tərəfindən təsdiq olunaraq təcili istifadə siyahısına daxil edilib və bununla da COVAX vasitəsi ilə bu peyvəndin qlobal səviyyədə paylanması üçün yaşıl işıq yandırılıb. Amma "CoronaVac" peyvəndi ÜST-ün təcili istifadə siyasında hələ ki, yer almayıb".

Məlumat üçün bildirək ki, ÜST-ün sözçüsü Marqaret Harris açıqlamasında bildirib ki, aprelin sonunda Çində istehsal olunan "Sinovac" və "Sinopharm" peyvəndlərinin sınağından sonra onun təcili istifadəsini təsdiqləyə biləcəklər. O, bunu belə əsaslandırıb: "Bu iki peyvənd haqqında məlumatlar gözlədiyimizdən daha yavaş gəlir və daha çox məlumatlara ehtiyacımız var". Harris, "məxfilik" səbəbi ilə bu mövzuda başqa bir şərh edə bilməyəcəyini söyləyib.

TƏBİB-dən isə Sputnik Azərbaycan-a bildirilib ki, ayrı-ayrı ölkələr vaksinin effektivliyi ilə bağlı müxtəlif nəticələr elan edə bilər.

"Türkiyədə aparılan araşdırmaların nəticələrinə əsasən isə sözügedən vaksinin 83 faiz effektiv olduğu və ağırlaşmaya qarşı da yüksək təsir göstərdiyi təsdiqlənib. Ümumiyyətlə, ÜST 47-48 faizdən artıq effektivliyi olan vaksinləri belə, yararlı və təsirli hesab edir. Digər tərəfdən, aparılan araşdırmalara görə, vaksinasiya olunmuş şəxslər ya xəstəliyə tamamilə tutulmur, ya da yüngül keçirir. Bu, çox mühüm amildir. Bununla belə, qeyd edək ki, Azərbaycan bütün vaksin namizədlərin alınması istiqamətində danışıqlar aparır və əhaliyə də seçim verilir. Bizim üçün vaksinin təhlükəsizliyi çox önəmlidir".

İnfeksionist Vüqar Cavadzadə isə Sputnik Azərbaycan-a açıqlamasında bildirib ki, vaksinlər hazırlanma texnologiyalarına görə fərqlənsə də, məqsəd virusa qarşı immunitet yaratmaqdır:

"Heç bir vaksin 100 faiz effektiv ola bilməz. Orqanizmin peyvəndə immun cavabı var. O ki qaldı "Sinovac" peyvəndinin effektivlik faizinə, biz bu vaksinə ona görə müraciət etdik ki, qardaş Türkiyə vaksinin effektivliyini yoxladı. Azərbaycanda belə bir laboratoriya yoxdur. Türkiyə vaksinin 80 faizdən çox effekt verdiyini açıqladı. Bundan əlavə, Azərbaycan vaksini ilk alan ölkələrdəndir. O vaxt koronavirus əleyhinə ən effektiv vaksin "Sinovac" vaksini hesab olunurdu. Vaksin bir insan həyatını qurtarırsa, vurulmamaqdan yaxşıdır. Nəzərə almaq lazımdır ki, dünyada vaksinlərlə bağlı müxtəlif fikirlər dolaşır. Bunların bəziləri biznes əhəmiyyəti daşıyır".

V.Cavadzadə deyir ki, Azərbaycan vaksin alarkən öz imkanlarını da nəzərə alıb: ""Pfizer" vaksininin saxlanması üçün mənfi 70 dərəcədə soyuducu lazımdır. Soyuq zəncirə bu vaksinin daşınmasında, vurulmasında da əməl etmək lazımdır. Bütün poliklinikalarda 70 faiz soyudan soyuducular quraşdırılmalıdır. Bütün bunları nəzərə alsaq, Azərbaycan Türkiyənin də istifadə etdiyi vaksini seçdi".

İnfeksionist bildirir ki, Avropa ölkələrində ayrı-ayrı peyvəndlərdən istifadə edilir, amma yoluxma artır: "Yoluxma sayının artmasını vaksin seçimi ilə izah etmək doğru deyil. Almaniya bir, Rusiya başqa vaksindən istifadə edir. Amma hamısında yoluxma artır. Bunun hansı vaksini seçməklə bağlı əlaqəsi yoxdur. Dünyada elə vaksin yoxdur ki, ömürlük qorusun".

1544